II SA/Łd 689/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy Bełchatów na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zezwolenia na usunięcie dębu i brzozy rosnących na działce oznaczonej jako droga wewnętrzna. Gmina argumentowała, że drzewa te utrudniają ruch pojazdów, w tym maszyn rolniczych, i stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa. Organy administracji odmówiły zezwolenia, uznając drzewa za zdrowe i nie stwarzające realnego zagrożenia, a także podnosząc, że droga nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz nieustosunkowanie się do istotnych twierdzeń strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał na istotne braki w ustaleniu stanu faktycznego, w szczególności brak dokumentu precyzyjnie określającego granice działki drogowej i usytuowanie drzew względem tych granic, co jest wymogiem Prawa ochrony przyrody. Sąd podkreślił, że organy nie ustaliły jednoznacznie, czy sporne drzewa rosną w pasie drogowym drogi wewnętrznej, a także nie zweryfikowały twierdzeń o utrudnieniach w ruchu i konieczności udrożnienia drogi dla maszyn rolniczych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymogi proceduralne w postępowaniach o zezwolenie na usunięcie drzew, znaczenie dokładnego ustalenia stanu faktycznego, granice uznania administracyjnego, interpretacja pojęcia drogi wewnętrznej i pasa drogowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji drogi wewnętrznej i drzew w pasie drogowym, ale jego wnioski dotyczące procedury i dowodów są uniwersalne dla spraw administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły wydania zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na działce oznaczonej jako droga wewnętrzna, uznając je za zdrowe i nie stwarzające realnego zagrożenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nieprawidłowo odmówiły wydania zezwolenia, ponieważ nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co naruszyło przepisy postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie ustaliły precyzyjnie stanu faktycznego, w tym usytuowania drzew względem granic działki drogowej i faktycznego przebiegu szlaku komunikacyjnego, co uniemożliwiło prawidłową ocenę zasadności wniosku.
Czy droga gruntowa, na której rosną drzewa, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, a jeśli nie, to czy ma to wpływ na możliwość usunięcia drzew?
Odpowiedź sądu
Kwestia, czy droga stanowi obiekt budowlany, nie była decydująca dla rozstrzygnięcia, jednak organy nie ustaliły jednoznacznie, czy sporne drzewa rosną w pasie drogowym drogi wewnętrznej, co jest kluczowe dla oceny sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że definicja drogi i pasa drogowego wymaga dokładnego ustalenia, a samo istnienie 'wyjeżdżonego śladu' nie przesądza o istnieniu drogi w rozumieniu przepisów.
Czy organy administracji prawidłowo zastosowały zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły zasady postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania i oceny istotnych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły wszystkich istotnych okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także nie wezwały strony do uzupełnienia dowodów, mimo że strona powoływała się na istotne dla niej okoliczności.
Przepisy (15)
Główne
u.o.p. art. 83 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
Usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany działać w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa, kierując się zasadami praworządności, sprawiedliwości, życzliwości i poszanowania prawa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i okoliczności faktycznych, ocenę prawną stanowiska strony, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość stosowania przez sąd środków służących usunięciu naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.
Pomocnicze
u.o.p. art. 83b § ust. 1 pkt 8
Ustawa o ochronie przyrody
Wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu zawiera rysunek, mapę albo projekt zagospodarowania działki lub terenu określający usytuowanie drzewa lub krzewu w odniesieniu do granic nieruchomości i obiektów budowlanych.
u.o.p. art. 125 § pkt 9
Ustawa o ochronie przyrody
Rośliny nieobjęte formami ochrony przyrody mogą być niszczone w związku z ochroną życia i zdrowia ludzi.
u.d.p. art. 4 § pkt 1 i 2
Ustawa o drogach publicznych
Definicje pasa drogowego i drogi.
u.d.p. art. 8 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Drogi wewnętrzne są drogami niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych.
p.b. art. 3 § pkt 3 i 3a
Prawo budowlane
Definicje budowli i obiektu budowlanego.
p.o.r.d. art. 2 § pkt 2a
Prawo o ruchu drogowym
Definicja drogi o nawierzchni gruntowej.
p.o.r.d. art. 1 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1
Prawo o ruchu drogowym
Zakres stosowania przepisów o ruchu drogowym, w tym na drogach wewnętrznych.
k.k. art. 160
Kodeks karny
Przepis dotyczący narażenia człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. • Organy nie ustaliły precyzyjnie stanu faktycznego, w tym usytuowania drzew względem granic działki drogowej. • Organy nie zweryfikowały twierdzeń o utrudnieniach w ruchu i konieczności udrożnienia drogi. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Drzewa są zdrowe i nie stwarzają realnego zagrożenia. • Droga nie jest obiektem budowlanym. • Brak dowodów od sąsiednich właścicieli nieruchomości. • Redukcja korony drzew mogłaby być wystarczająca.
Godne uwagi sformułowania
Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w działaniu organu. • Kontrola rozstrzygnięć opartych na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. • W przypadku decyzji zezwalającej na usunięcie drzew kluczowe znaczenie ma rozważenie, czy zgoda na usunięcie danego drzewa jest racjonalnie uzasadniona innymi wartościami. • W aktach sprawy brakuje dokumentu, stanowiącego punkt wyjścia do rozważań organów, obrazujący stan na gruncie. • Nie sposób przesądzić, czy sporne drzewa rosną w pasie drogowym drogi wewnętrznej, tj. w liniach rozgraniczających działkę drogową, a nie w pasie "wyjeżdżonego śladu". • Droga, będącej obiektem budowlanym, nie można utożsamiać z pasem gruntu użytkowanym w celach komunikacyjnych.
Skład orzekający
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
sprawozdawca
Magdalena Sieniuć
przewodniczący
Marcin Olejniczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi proceduralne w postępowaniach o zezwolenie na usunięcie drzew, znaczenie dokładnego ustalenia stanu faktycznego, granice uznania administracyjnego, interpretacja pojęcia drogi wewnętrznej i pasa drogowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji drogi wewnętrznej i drzew w pasie drogowym, ale jego wnioski dotyczące procedury i dowodów są uniwersalne dla spraw administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegóły proceduralne i dowodowe w sprawach administracyjnych, nawet gdy wydaje się, że chodzi o rutynowe usunięcie drzew. Pokazuje też konflikt między ochroną przyrody a potrzebami gospodarczymi i bezpieczeństwem.
“Gmina walczy o wycinkę drzew na drodze: Sąd wskazuje na błędy urzędników.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.