Pełny tekst orzeczenia

II SA/Łd 638/20

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Łd 638/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-07-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Dębowska
Magdalena Sieniuć
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2531/21 - Wyrok NSA z 2024-06-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 13
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi I. P. i A.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] roku; 2. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących I. P. i A.P. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc
Uzasadnienie
II SA/Łd 638/20
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A Sp. z o.o. z siedzibą w R., pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacją bazową oraz wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, działka ewid. nr 238/9, obręb [...]. Decyzja ta stała się ostateczna.
I. P. i A. P. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. wskazując, że wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4, pkt 5 i pkt 6 Kpa. Ponadto Wnioskodawcy poinformowali, iż o fakcie wydania decyzji w zakresie pozwolenia na budowę powzięli wiadomość w dniu 7 stycznia 2019 r., kiedy to zostali zapoznani z aktami sprawy.
Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu wniosku I.P. i A. P., postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. oraz wstrzymania wykonania ww. decyzji.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia I. P. i A. P. na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ w uzasadnieniu wydanego postanowienia, wskazał, iż organ pierwszej instancji winien, na podstawie art. 149 § 1 Kpa, wznowić postępowanie, następnie po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa zbadać legitymację strony w sprawie i w przypadku przyznania Skarżącym przymiotu strony organ powinien zbadać, zgodnie ze złożonym wnioskiem, wystąpienie przesłanek zawartych w art. 145 § 1 Kpa. W zależności od poczynionych ustaleń, zgodnie z art. 151 Kpa, organ pierwszej instancji winien wydać właściwe rozstrzygnięcie. Dodatkowo, Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że w prowadzonym postępowaniu organu pierwszej instancji, nie brały udziału strony postępowania zwykłego oraz że Prezydent Miasta Ł. nie wykazał w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., że został zachowany miesięczny termin zgodnie z art. 148 Kpa.
Prowadząc ponownie postępowanie, Prezydent Miasta Ł. wezwał I.P. i A. P. do wskazania okoliczności, w jakich powzięli informację o wydaniu spornej decyzji, celem ustalenia czy został zachowany termin do wznowienia postępowania zgodnie z art. 148 Kpa. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący przedłożyli stosowne oświadczenia wykazując zachowanie ww. terminu. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., działając na podstawie art. 145 § 1, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. Następnie, działając na podstawie art. 152 Kpa, wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] września 2019 r., w którym odmówił wstrzymania wykonania ww. własnej decyzji. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie, Prezydent Miasta Ł. wskazał, że w niniejszej sprawie, w myśl art. 152 § 1 Kpa nie istnieje okoliczność, która wskazywałaby na prawdopodobieństwo uchylenia przedmiotowej decyzji we wznowionym postępowaniu.
Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1, w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 § 1 Kpa, decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej Nr [...] z dnia [...] r. W ocenie organu pierwszej instancji, I. P. i A. P. nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, więc brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 Kpa.
Po rozpatrzeniu odwołania I.P. i A. P. Wojewoda [...], decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, wskazał, iż dla oceny zaskarżonej decyzji, kluczowe pozostaje ustalenie, czy przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa w niniejszej sprawie zaistniała, umożliwiając tym samym ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W ocenie Wojewody [...], z uwagi na promieniowanie elektromagnetyczne przedmiotowej stacji bazowej brak jest postaw prawnych, by uznać Wnioskodawców, za strony postępowania o pozwolenie na budowę, w myśl art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wynikający z przepisu prawa materialnego zawartego w § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Następnie organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta Ł. w prowadzonym postępowaniu nie przeprowadził analizy w zakresie przesłaniania i zacieniania działek sąsiednich, w tym działki Wnioskodawców nr 238/10, zgodnie z § 13, 57 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Wojewody [...], analiza obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w oparciu o wskazane przepisy ww. rozporządzenia pozwoli stwierdzić, czy projektowana inwestycja, spowoduje ograniczenia możliwości inwestycyjnej na działce Skarżących w sposób wykluczający możliwość jej zagospodarowania. Powyższe będzie miało istotny wpływ na stwierdzenie czy w badanej sprawie Skarżącym powinien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, a tym samym, czy występuje przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
Prezydent Miasta Ł. ponownie prowadząc postępowanie, zgodne z zaleceniami organu drugiej instancji, działając na podstawie art. 50 i art. 75 Kpa, pismem z dnia 12 grudnia 2019 r. wezwał A Sp. z o.o. z siedzibą w R. do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedłożenie analizy obszaru oddziaływania obiektu w zakresie przesłaniania i zacieniania w oparciu o przepisy § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestor w dniu 5 lutego 2020 r. odpowiedział na wezwanie organu pierwszej instancji i przedłożył analizę obszaru oddziaływania obiektu w zakresie przesłaniania i zacieniania dla inwestycji obejmującej budowę wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacją bazową oraz wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, dz. nr 238/9 obręb [...]. Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia 14 lutego 2020 r., zgodnie żart. 10 § 1 Kpa, zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłaszania uwag i wniosków. Jak wynika z akt sprawy, I. P. w dniu 25 lutego 2020 r. zapoznała się z aktami sprawy i wykonała fotokopie dokumentów. W dniu 28 lutego 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo, w którym I. P. wnosi o dołączenie do okazanego materiału dowodowego części opisowej i obliczeń, na podstawie których dokonano wyrysu na mapie z analizą obszaru oddziaływania. Ponadto I. P. wnosi o wyliczenie powierzchni zacieniającej 7 uwzględnieniem nakładania się cieni rzucanych przez elementy konstrukcyjne wszystkich ścian wieży. Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 50 i art. 75 Kpa, pismem z dnia 5 marca 2020 r. wezwał A Sp. z o.o. z siedzibą w R. do uzupełnienia materiału dowodowego zgodnie z wnioskiem I. P.. W wyznaczonym terminie Inwestor przedłożył wymagane dokumenty. Organ pierwszej instancji przekazał I. P. kopię uzupełnionego materiału dowodowego. W piśmie z dnia 6 kwietnia 2020 r. I. P. zakwestionowała przyjęte w analizie obszaru oddziaływania obiektu w zakresie przesłaniania i zacieniania dla przedmiotowej inwestycji założenia w zakresie szerokości przesłaniającej obiektu oraz potencjalnej wysokości przesłaniania obiektu.
Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 151 § 2, w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 146 § 2 Kpa, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., stwierdził, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A sp. z o. o. z siedzibą w R. pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacją bazową oraz wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, dz. nr 238/9 obręb [...], została wydana z naruszeniem prawa, o .jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa oraz odmówił jej uchylenia, z uwagi na to, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Uzasadniając zajęte stanowisko, organ pierwszej instancji wskazał m.in., że lokalizacja przedmiotowej inwestycji nie narusza przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analiza obszaru oddziaływania obiektu wykazała, że projektowana inwestycja może spowodować ograniczenia zabudowy na działce sąsiedniej nr 238/10, której właścicielami są I. P. i A. P., zatem zasadne jest uznanie Wnioskodawców za strony w postępowaniu wznowieniowym. Prezydent Miasta Ł. wskazał również, że obiekty infrastruktury technicznej składające się wyłącznie z anten radioliniowych, wyłączone są z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i projektowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ pierwszej instancji odniósł się również do podnoszonej przez Skarżących kwestii w zakresie obsługi komunikacyjnej inwestycji oraz konieczności uzgodnienia inwestycji z Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego. W ocenie Prezydenta Miasta Ł., w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 4 pkt 5 i pkt 6, które mogłyby wpłynąć na rozstrzygnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę.
W ustawowo przewidzianym terminie, odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. wnieśli I. P. i A. P., zaskarżając ww. decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie, a także o uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A sp. z o. o. z siedzibą w R. pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacją bazową oraz wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, dz. nr 238/9 obręb [...]. W ocenie I.P. i A. P., zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 151 Kpa w związku z art. 32 ustawy Prawo budowlane oraz art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w konsekwencji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 i 5 Kpa. W ocenie Skarżących, brak jest zgodności pomiędzy Analizą obszaru oddziaływania planowanego obiektu w zakresie zacieniania i przesłaniania, a decyzją Prezydenta Miasta Ł. znak [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie lokalizacji celu publicznego w zakresie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji i ustalenia kręgu stron postępowania. Ponadto Skarżący podnoszą, że w zakresie obsługi komunikacyjnej, ujawnienie na etapie budowy okoliczności korzystania przez Inwestora z dojazdu niezgodnego z ustaleniami projektu, stanowi również podstawę do żądania wznowienia postępowania. Odwołujący nie zgadzają się także ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, iż nie było konieczności przed wydaniem pozwolenia na budowę uzyskania decyzji środowiskowej bądź uzyskania zaświadczenia o nie wymaganiu takiej decyzji.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżący powołują się na przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 i 6 Kpa, tj.: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz w sprawie wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Prezydent Miasta Ł., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną własną decyzją nr [...] z dnia [...] r., które stanowiło podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. W toku prowadzonego postępowania, zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., organ pierwszej instancji uznał, iż Wnioskodawcy winni posiadać przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A sp. z o.o. z siedzibą w R. pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacją bazową oraz wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, dz. nr 238/9 obręb [...]. Wobec powyższego Prezydent Miasta Ł. stwierdził, że ww. decyzja wydana została z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
W ocenie Wojewody [...] rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w powyższym zakresie jest zasadne. Z uwagi na objęcie obszarem oddziaływania inwestycji działki I.P. i A. P., co wynika z wykonanej Analizy obszaru oddziaływania obiektu w zakresie przesłaniania i zacieniania, Skarżącym winien przysługiwać przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r. Należy jednak stwierdzić, że uznanie przez I. P. i A. P. za strony postępowania nie przesądza o wpływie na wynik sprawy. Dopiero merytoryczne rozpatrzenie sprawy może wskazać, czy decyzja będąca przedmiotem postępowania wznowieniowego winna pozostać w obrocie prawnym.
Przedmiotem inwestycji jest budowa wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacją bazową, w skład której wchodzi: wieża stalowa o wysokości całkowitej 61,95 m wraz z wyposażeniem, dwie anteny radioliniowe, urządzenia sterujące oraz wewnętrzna linia zasilająca.
Organ odwoławczy sprawdził zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami prawa materialnego na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę: 18 kwietnia 2018 r. (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.).
Obszar, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa wieża telekomunikacyjna wraz ze stacją bazową oraz wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, dz. nr 238/9 obręb [...], nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego zgodnie z art. 50, art. 51 oraz art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.), Prezydent Miasta Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego. W powyższej decyzji organ określił m.in. rodzaj inwestycji, warunki i szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Inwestycja objęta decyzją Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A sp. z o.o. z siedzibą w R. pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacja bazową oraz wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, dz. nr 238/9 obręb [...] jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odnosząc się do zarzutów Skarżących w tym zakresie, Wojewoda [...] wskazuje, że zgodnie z pkt 1.1 decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, obszar oddziaływania inwestycji w przestrzeni dostępnej dla ludzi zamyka się w granicach terenu objętych wnioskiem. Jednocześnie w pkt 2 ww. decyzji wskazano, że na etapie projektu budowlanego należy zapewnić poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu o art. 5 ustawy Prawo budowlane. Zarówno określenie stron postępowania jak i obszaru oddziaływania w toku postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, w toku postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach czy w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę różnią się. Podstawa prawna ustalenia stron postępowania administracyjnego jak i przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w danej sprawie, są odrębne, tak więc ustalenia dokonane w tym zakresie w postępowaniu poprzedzającym udzielenie pozwolenia na budowę nie determinują ustaleń organu administracji architektoniczno-budowlanej. Szczególną normą prawną w sprawach o pozwolenie na budowę obowiązującą nie tylko w trybie zwykłym, ale i wznowieniowym, jest art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Należy zwrócić uwagę, że w myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 ww. ustawy, należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawo wodne. Oznacza to, że organ administracji architektoniczne -budowlanej prowadząc postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, winien zbadać wszelkie okoliczności sprawy, z uwzględnieniem przepisów odrębnych, o jakich mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego.
Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest na podstawie ustaleń faktycznych danej sprawy i przepisów prawa mogących mieć w sprawie zastosowanie, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 451/13).
Ponadto, sformułowanie użyte w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, cyt. "Obszar oddziaływania inwestycji w przestrzeni dostępnej dla ludzi zamyka się w granicach terenu objętego wnioskiem.", wyraźnie wskazuje, że ustalenie organu planistycznego w tym zakresie odnosi się do prowadzonego postępowania, a nie dalszych etapów realizacji inwestycji. Jednocześnie, użyte pojęcia niewątpliwie nawiązują do zagadnienia oddziaływania stacji bazowej na środowisko dot. promieniowania elektromagnetycznego, o którym mowa w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w zakresie którym poniższe ustalenia organu administracji architektoniczno-budowlanej są analogiczne. Wobec powyższego, w ocenie Wojewody [...] zarzuty Skarżących w tym zakresie są bezzasadne.
W dalszej kolejności, Wojewoda [...] dokonał analizy zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W myśl przepisów zawartych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. l pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71), obiekty infrastruktury technicznej składające się wyłącznie z anten radioliniowych, a z taką stacją bazową mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, nie będą zaliczały się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a także nie jest wymagane wyznaczenie odległości od środka elektrycznego anteny w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, na której mogą znajdować się miejsca dostępne dla ludności.
Dodatkowo, zgodnie z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 - stan na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę), budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Dopuszczalne poziomy, o których mowa powyżej, określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1883 - stan na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę). Zgodnie z ww. rozporządzeniem, wartością graniczną gęstości pola elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludności jest 0,1 W/m2 w przypadku, gdy częstotliwość pola magnetycznego mieści się w przedziale od 300 MHz do 300 GHz, natomiast przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego w myśl art. 124 ust 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 799 ze zm. - stan na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę).
Jak wynika z projektu budowlanego, stacja bazowa obejmuje dwie anteny radioliniowe zawieszone na wysokości 59 m n.p.m, skierowane wzdłuż azymutów 20° i 87° o równoważnej mocy promieniowanej izotropowo EIRP, wynoszącej odpowiednio 79,4 W i 63,1 W i pracujące na paśmie o częstotliwości 12,7 - 13,25 GHz, emitujące pole elektromagnetyczne, których wartości natężenia ograniczające lokalizację pomieszczeń przeznaczonych na pobyt mieszczą się w granicach działki inwestora. Z opracowania pn. Analiza środowiskowa, stanowiącego część projektu budowlanego, wynika że gęstość mocy pola elektromagnetycznego osiąga ww. graniczną dopuszczalną wartość 0,1 W/m2 dla anteny na azymucie 20° w odległości 8 m od środka elektrycznego anteny i wysokości 56,6 m n.p.t., a dla azymutu 87° w odległości 7,1 mi na wysokości 56,6 m n.p.t. Zatem w niniejszej sprawie, obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wynikający z przepisu prawa materialnego zawartego w § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ogranicza się do działki inwestora. Powyższe oznacza, że z uwagi na promieniowanie elektromagnetyczne przedmiotowej stacji bazowej i właściwą kwalifikację przedsięwzięcia, które nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie doszło do naruszenia art. 35 ust 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Postępowanie wznowieniowe, co do istoty, prowadzone jest w oparciu o obowiązujące przepisy prawa w dniu orzekania. Wobec powyższego oraz wobec braku przepisów przejściowych, w sprawie zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448), które weszło w życie dnia 1 stycznia 2020 r. Zgodnie z ww. rozporządzeniem, wartością graniczną gęstości pola elektromagnetycznego dla miejsc dostępnych dla ludności jest 10 W/m2 w przypadku, gdy częstotliwość pola magnetycznego mieści się w przedziale od 2 GHz do 300 GHz, natomiast przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości, w myśl art. 124 ust 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1219). Jak wynika z porównania przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania spornego pozwolenia na budowę i dzisiaj, normy w zakresie dopuszczalnego poziomu pola elektromagnetycznego zostały zwiększone z wartości 0,1 W/m2 na 10 W/m2. Obszar oddziaływania na miejsca dostępne dla ludności, wyznaczony zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa będzie mniejszy i będzie zawierał się w obszarze wskazanym w projekcie budowlanym. Powyższe oznacza, że projekt budowlany pozostaje zgodny § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z art. 35 ust l pkt l i pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Następnie organ odwoławczy sprawdził, zgodność projektu zagospodarowania terenu planowanego przedsięwzięcia z pozostałymi przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Jednocześnie, jak stanowi § 13 ust. 3 rozporządzenia, dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna.
Zgodnie z projektem budowlanym i Analizą obszaru oddziaływania obiektu w zakresie przesłaniania i zacieniania, projektowana wieża telekomunikacyjna o wysokości całkowitej 61,95 m i szerokości przesłaniania wynoszącej 2,083 m znajduje się w odległości ok. 4,6 m od granicy działki Ireny P. i A. P. i powoduje przesłanianie części działki Skarżących. Autor opracowania, biorąc pod uwagę ażurową konstrukcję wieży, obliczył jej szerokość przesłaniania, jako sumę poszczególnych elementów wieży (szerokość krawężników wieży x 3, szerokość elementów skratowania wieży x 9, szerokość drabiny włazowo-kablowej wieży). Jak wskazano w cyt. powyżej § 13 ust. 3 rozporządzenia, szerokość przesłaniająca powinna być mierzona równolegle do płaszczyzny okna. Co oznacza, że dla jej określenia należało zrzutować największą szerokość wieży na równoległą do okna płaszczyznę. Z uwagi na brak takiego okna, wyznaczona hipotetyczna szerokość przesłaniająca powinna być równa najszerszemu przęsłu wieży, tj. ok. 6 m. Wobec powyższego, obszar oddziaływania wieży obejmie okrąg o promieniu 35 m w związku z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, a więc obszar większy niż wskazał projektant w analizie. Jednakże należy stwierdzić, że z uwagi na brak zabudowy na działce Skarżących, projekt budowlany w tym zakresie pozostaje zgodny z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analiza przepisów prawa oraz projektu zagospodarowania terenu prowadzi do wniosku, że projekt nie narusza, występujących w obszarze oddziaływania, uzasadnionych interesów osób trzecich, ponieważ nie ogranicza w stopniu uniemożliwiającym zabudowę na działce Skarżących. Wpływ na to ma powierzchnia działki Skarżących jak i treść § 13, zgodnie z którym, aby stwierdzić że zostały spełnione warunki naturalnego oświetlenia muszą jednocześnie zostać naruszone warunki określone w § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) cytowanego rozporządzenia. Projektowana wieża, z uwagi na ażurową konstrukcję jak i zmniejszającą się w górę szerokość, nie będzie powodowała uciążliwości w postaci nadmiernego zacieniania terenu wokół wieży oraz w żadnym przypadku nie spowoduje pozbawienia dostępu do światła słonecznego hipotetycznych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda stwierdził, że w analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Odnosząc się do zarzutów Skarżących zawartych w złożonym odwołaniu w zakresie obsługi komunikacyjnej przedmiotowej inwestycji, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r. dojazd do inwestycji odbywać się będzie zjazdem z ulicy A bezpośrednio graniczącej od strony południowej z terenem inwestycji. Ujawnienie okoliczności zmiany dojazdu do działki objętej inwestycją na etapie realizacji robót, zdaniem Wojewody [...], nie stanowi przesłanki do żądania wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 84a ustawy Prawo budowlane, do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym kwestia ewentualnego realizowania robót budowlanych niezgodnie z projektem budowlanym nie może być przedmiotem postępowania wznowieniowego w sprawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Dodatkowo, organ zauważył, że Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył pismo Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP z dnia 9 stycznia 2018 r., w którym zaakceptowano lokalizacje stacji bazowej na terenie działki ewid. nr 238/9, przy ul. A w Ł. i wskazano, że oznakowanie przeszkodowe wieży nie jest wymagane. Jak wskazano, w piśmie, opinie wydano przy uwzględnieniu ograniczenia wysokości zabudowy dla obiektów lotniskowych lotnictwa państwowego oraz elementów przestrzeni powietrznej wykorzystywanych przez państwowe statki powietrzne. Jednocześnie Prezydent Miasta Ł. w zaskarżonej decyzji wskazał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nie została uzgodniona z Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego, ponieważ teren inwestycji leży poza obszarem, w którym obowiązuje ograniczenie wysokości zabudowy i obiektów naturalnych w rejonie lotniska Ł.- L. (Port Lotniczy im. [...] w Ł.).
Wskazane we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki zawarte w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa (wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, o których organ nie wiedział) dot. dojazdu do inwestycji w trakcie jej realizacji oraz w art 145 § 1 pkt 6 Kpa (decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu) dot. braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz uzgodnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie wystąpiły, bo takowe stanowiska, jak wyżej wykazano nie były wymagane, lub tak jak w przypadku, pkt 5, wskazane okoliczności nie wypełniają przesłanki wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Wojewody [...], od daty wydania zaskarżonej Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r., w przedmiotowej sprawie, oprócz zmiany kręgu stron postępowania, nie zmieniły się żadne inne okoliczności faktyczne mające wpływ na rozstrzygnięcie podjęte w ww. decyzji i uzasadniające zmianę bądź jej uchylenie. Badana decyzja, nie jest obarczona żadną wadą materialną, a wyłączne wadą procesową. Zatem w niniejszym przypadku należało zastosować tryb z art. 146 § 2 Kpa. Zdaniem organu odwoławczego, ww. decyzja Prezydenta Miasta Ł. wydana została z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W niniejszej sprawie nie doszło jednak do naruszenia przepisów prawa materialnego, więc każda nowa decyzja na ten sam wniosek i dla tego samego zamierzenia ustalałaby identyczne warunki i byłaby decyzją odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej. Ustalona kwalifikowana wada postępowania nie ma wpływu na treść przedmiotowej ostatecznej i prawomocnej ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnieśli zarzuty naruszenia:
1. art. 77 kpa, art. 80 kpa, art. 6, 7 i 8 kpa w zakresie, w którym zaskarżone rozstrzygnięcie narusza zasadę stania na straży praworządności, ustalenia prawdy obiektywnej i wnikliwego rozważenia wszelkich okoliczności faktycznych danej sprawy, które miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia;
2. art. art. 151 kpa, a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, poprzez błędne przyjęcie, iż w wyniku ponownego rozpoznania sprawy nie doszłoby do uchylenia decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu i pozwolenia na budowę, co czyni przedmiotową decyzję wadliwą i skutkować winno jej uchyleniem;
3. art. 50 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, iż organ wydający pozwolenie na budowę nie był związany uprzednio wydaną decyzją o lokalizacji celu publicznego w zakresie w jakim decyzja ta ustaliła obszar oddziaływania planowanej inwestycji;
4. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zakresie, w jakim decyzja pomija istotne interesy osób trzecich i w sposób niedopuszczalny wpływa na ograniczenia prawa własności, prawa do budowy oraz praw wynikających z własności nieruchomości;
5. § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz art. 71 ust. 2 ustawy o ochronie środowiska poprzez ustalenie, iż wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie nie wymagało przeprowadzenia badania w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko oraz zakresu oddziaływania;
6. § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie ma zastosowanie także wtedy, gdy sąsiednia nieruchomość jest jeszcze niezabudowana, i nawet wtedy, gdy jej właściciel nie ma sprecyzowanych planów inwestycyjnych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że na stronie 14 w ostatnim akapicie Wojewoda [...] stwierdził, że obszar przesłaniania w analizie wykonanej na zlecenie Inwestora został zaniżony i zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obejmuje koło o promieniu 35m. Dokonanie wyrysowania takiego obszaru na mapie do celów projektowych z każdej nogi wieży posadowionej na nieruchomości, obejmuje blisko 75% powierzchni działki skarżących. Dodatkowo uwzględniając konieczność odsunięcia budynku z oknami w ścianie od granic działki o 4 m, obszar dostępny do przyszłej zabudowy, bez ograniczeń innych niż wynikające z przepisów prawa, zmniejsza się do ok. 13% powierzchni działki.
Błędnie przyjmuje Wojewoda jako podstawę swoich rozstrzygnięć, iż skoro działka skarżących jest niezabudowana, to nie ma żadnych ograniczeń, które winny były zostać uwzględnione przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na jego budowę. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 1277/08, stosując § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w odniesieniu do projektu budowy budynku wyższego niż 35 m, organy administracji architektoniczno-budowlanej są obowiązane ocenić, czy właściciel sąsiedniej niezabudowanej nieruchomości będzie mógł zabudować swoją nieruchomość z zachowaniem takich samych odległości od granicy jak właściciel nieruchomości, który pierwszy podjął inwestycję, a także iż w przypadku, gdy chodzi o projekt budowy budynku wyższego niż 35 m § 13 rozporządzenia należy wykładać w ten sposób, że ma on zastosowanie także wtedy, gdy sąsiednia nieruchomość jest jeszcze niezabudowana i nawet wtedy, gdy jej właściciel nie ma sprecyzowanych planów inwestycyjnych. W uzasadnieniu wskazanego wyroku NSA stwierdził, iż podstawowym celem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie harmonijnego wykonywania najszerszego prawa do korzystania z nieruchomości, jakim jest prawo własności.
W toku postępowania po wznowieniu postępowaniu i uchyleniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, organ architektoniczno-budowlany winien dodatkowo zbadać, stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, organ architektoniczno-techniczny przed wydaniem pozwolenia na budowę winien sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W ramach sprawdzania zgodności organ nie został poinformowany o faktycznej lokalizacji zjazdu projektowanej dla realizacji inwestycji. Z uwagi na lokalizację projektowanej inwestycji korzystanie z jedynego wjazdu na terenie nieruchomości posadowionego od drogi publicznej dla ciężkiego sprzętu i pojazdów mechanicznych nie było fizycznie i technicznie możliwe. W chwili rozpoczęcia procesu budowy okazało się, iż inwestor nie może korzystać z dotychczasowego wjazdu i wbrew ustaleniom projektu, dokonał rozbiórki części istniejącego ogrodzenia i rozpoczął wjazd na teren budowy z drogi publicznej poprzez pas zieleni i chodnik, w miejscu dotychczas niewyznaczonym na ten cel. Okoliczność faktyczna, iż planowany sposób korzystania z dojazdu do inwestycji nie będzie możliwy nie była organowi znana, albowiem nieprawidłowo kwestia dojazdu, jak i rodzaju maszyn budowlanych i pojazdów budowy, nie została w projekcie przewidziana. Tym samym okoliczności te nie były znane organowi, jednak były z pewnością znane inwestorowi, lecz w celu uniknięcia konieczności uzgodnienia zjazdu z zarządcą dróg publicznych, zaprojektowania zjazdu, nałożenia konieczności przywrócenia do stanu poprzedniego zarówno pasa zieleni, jak i chodnika, inwestor nie zawarł takiego rozwiązania w dokumentacji projektowej. Tym samym, mając na względzie, iż jest to okoliczność istotna z punktu widzenia zagospodarowania działki, jak i organizacją terenu budowy, ujawnienie tych okoliczności na etapie budowy, stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zawiera częściowo uzasadnione zarzuty.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, które czyniły koniecznym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Przedmiotem skargi stała się decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A sp. z o. o. z siedzibą w R. pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacją bazową oraz wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, dz. nr 238/9 obręb [...], została wydana z naruszeniem prawa, o .jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa oraz odmawiającą jej uchylenia, z uwagi na to, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Wątpliwości Sądu budzi przede wszystkim stwierdzenie, że w analizowanej sprawie nie doszło, jak twierdzi organ, do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Prawo budowlane reguluje sprawy związane z projektowaniem, budową, utrzymaniem i rozbiórką obiektów budowlanych (art. 1 Prawa budowlanego). Podstawowe zasady, którymi należy się kierować podczas projektowania i budowy obiektu budowlanego, określa art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, że poza kwestiami technicznymi, bezpieczeństwa powszechnego, ochrony zdrowia i mienia ludzi oraz środowiska należy uwzględniać także odpowiednie usytuowanie obiektu budowlanego na działce oraz uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego). Prawo budowlane zatem spełnia także istotną rolę w zakresie wzajemnych stosunków właścicieli nieruchomości sąsiednich, czyli tak zwanego prawa sąsiedzkiego.
Podstawowym celem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie harmonijnego wykonywania najszerszego prawa do korzystania z nieruchomości, jakim jest prawo własności. Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności, zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej (sąsiedniej) nieruchomości. Prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym (art. 64 ust. 1 Konstytucji) i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Zasada równej dla wszystkich ochrony własności jest elementem zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji). W zgodzie z tymi konstytucyjnymi zasadami powinny być wykładane przepisy Prawa budowlanego, które mają wpływ na prawo sąsiedzkie.
Istotne znaczenie w stosunkach sąsiedzkich właścicieli nieruchomości ma usytuowanie obiektu budowlanego wobec granicy nieruchomości. Nie bez przyczyny w rozporządzeniach dotyczących warunków technicznych i usytuowania budynków określa się odległości, w jakich budynek może być usytuowany od granicy nieruchomości, i to nie tylko ze względu na ochronę przed pożarami. Ważne jest też dla tych stosunków wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych na sąsiednich nieruchomościach. Jest oczywiste, że budynek na nieruchomości może być źródłem immisji, która będzie polegała na oddziaływaniu na sąsiednią nieruchomość przez zasłonięcie dopływu światła lub widoku, na przenikaniu hałasu lub temu podobnych. Dlatego prawo budowlane, w szerokim tego słowa znaczeniu, reguluje także wzajemne usytuowanie obiektów budowlanych w szczególności ze względu na ograniczenie dopływu światła lub widoku.
Podkreślenia wymaga, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych co do zasady mają zastosowanie do wszystkich budynków i związanych z nimi urządzeń usytuowanych na działkach budowlanych oraz do zagospodarowania działek przeznaczonych pod zabudowę, co ma zapewnić spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Nie może zatem budzić wątpliwości, że organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek dokonania oceny wpływu planowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w ramach "uzasadnionych interesów osób trzecich". To z kolei wymaga zbadania sprawy w jej całokształcie i wyważenia konkretnych grup interesów, tj. inwestora i właściciela sąsiedniej działki budowlanej.
Przy kwestii spornej jaką jest przesłanianie czy zacienianie sąsiedniej niezabudowanej działki niewątpliwie bez zebrania konkretnych dowodów i odpowiedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego samo oparcie się na obowiązujących przepisach jest niewystarczające, tym bardziej, jeżeli przepisy, na których oparł swoją ocenę organ architektoniczno-budowlany w zasadzie mogą być zastosowane w odniesieniu do istniejącej zabudowy.
Rodzaj i parametry spornej inwestycji, a zwłaszcza jest usytuowanie względem nieruchomości skarżących powodują, że ich działka budowlana będzie zacieniana, co świadczy o posiadaniu przez skarżących będących właścicielami sąsiedniej nieruchomości interesu prawnego, uzasadniającego ich udział w postępowaniu jako strona (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego), co trafnie przyjęto w zaskarżonej decyzji.
Wymagało to od organów administracji dogłębnego zbadania, czy uprawnienia właścicieli nieruchomości sąsiedniej do zagospodarowania działki zgodnie z jej przeznaczeniem zyskały dostateczną ochronę. W ocenie Sądu udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej w przyjętym konkretnie usytuowaniu względem niezabudowanej nieruchomości skarżących winno zostać poprzedzone wykazaniem przez organ, że skarżący będą w stanie zrealizować własną inwestycję odpowiadającą przepisom powszechnie obowiązującym (np. w oparciu o symulację decyzji o warunkach zabudowy).
Tymczasem organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnosząc się do treści § 13 ust. 3 rozporządzenia wskazał, że przyjęty przez autora Analizy obszaru oddziaływania obiektu w zakresie przesłaniania i zacieniania sposób wyliczenia szerokości przesłaniania nie był prawidłowy i że obszar oddziaływania obiektu powinien być określony jako okrąg o promieniu 35 m, a więc znacznie więcej niż wskazano, jednak z uwagi na brak zabudowy na działce Skarżących, projekt budowlany w tym zakresie pozostaje zgodny z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu analiza przepisów prawa oraz projektu zagospodarowania terenu prowadzi do wniosku, że projekt nie narusza, występujących w obszarze oddziaływania, uzasadnionych interesów osób trzecich, ponieważ nie ogranicza w stopniu uniemożliwiającym zabudowę na działce Skarżących.
Podkreślenia wymaga, że prawidłowe zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a w związku z tym konieczność wyważenia konkretnych grup interesów, wymaga w niniejszej sprawie dokładnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik sprawy. Stosując w takiej sytuacji wskazany przepis, organy administracji architektoniczno-budowlanej są zobowiązane ocenić, czy właściciel sąsiedniej niezabudowanej nieruchomości będzie mógł zabudować swoją nieruchomość w sposób, który pozwoli mu uniknąć bądź zminimalizować uciążliwości wynikające z inwestycji. Dokonując takiej oceny, należy brać pod uwagę też możliwą zabudowę z uwzględnieniem zasady dobrego sąsiedztwa, wynikającej z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdy taki plan nie obowiązuje.
Reasumując tę część rozważań należało uznać, że bez stosownych analiz co do możliwości zagospodarowania swojej nieruchomości przez skarżących twierdzenie organu, że nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów skarżących oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi jest przedwczesne, a zatem postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Jeśli zaś chodzi o kwestię lokalizacji zjazdu projektowanej dla realizacji inwestycji, to w ocenie Sądu zagadnienie to wymaga ponownego wyjaśnienia w kontekście oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 28 lipca 2021 r., że postępowanie zakończone decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego zostało wznowione, a w ramach toczącego się na nowo postępowania zarządca drogi odmówił uzgodnienia projektu decyzji.
Sąd w składzie rozpoznającym wniesioną skargę podzielił natomiast stanowisko organów obu instancji, iż objęta wnioskiem inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71), jak również obecnie pod rządami rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839). W konsekwencji przedmiotowa inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku.
Podsumowując, o ile zasadnie organy stwierdziły, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca A sp. z o. o. z siedzibą w R. pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej wraz ze stacją bazową oraz wewnętrzną linią zasilającą, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, dz. nr 238/9 obręb [...], została wydana z naruszeniem prawa, o .jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to stwierdzenie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej z przyczyn wyżej wskazanych należy uznać za przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane w konsekwencji naruszenia cytowanych wyżej przepisów i uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło kwestii istotnej dla rozstrzygnięcia.
Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez sąd w uzasadnieniu wyroku.
dc