II SA/Łd 548/25
Podsumowanie
WSA uchylił decyzję SKO i Burmistrza, uznając, że sprzeciw wobec zamiaru usunięcia drzew był niezasadny, gdyż organy nie mogły domniemywać związku z działalnością gospodarczą na podstawie wniosku o WZ.
Skarżący K.F. i Ł.F. zgłosili zamiar usunięcia 398 drzew z działki rolnej, twierdząc, że celem jest uporządkowanie terenu. Organy administracji wniosły sprzeciw, uznając, że wycinka ma związek z planowaną działalnością gospodarczą, na co miały wskazywać wnioski o warunki zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych. WSA uchylił decyzje organów, stwierdzając, że organy nie mogły domniemywać związku z działalnością gospodarczą na podstawie samych wniosków o WZ, a jedynie na podstawie oczywistego związku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W., uznając skargę K.F. i Ł.F. za zasadną. Sprawa dotyczyła sprzeciwu organów administracji wobec zamiaru usunięcia przez skarżących 398 drzew z działki rolnej. Organy I i II instancji uznały, że wycinka drzew ma związek z planowaną działalnością gospodarczą, na co miały wskazywać złożone przez skarżących wnioski o warunki zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych. Skarżący argumentowali, że wnioski te miały charakter zabezpieczający w związku ze zmianami przepisów planistycznych i nie świadczą o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej. WSA podkreślił, że zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody, osoby fizyczne mogą usuwać drzewa z nieruchomości stanowiących ich własność na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą bez zezwolenia. Sąd uznał, że organy administracji nie były uprawnione do domniemywania związku wycinki z działalnością gospodarczą jedynie na podstawie wniosków o warunki zabudowy czy planów zagospodarowania przestrzennego. Taki związek musiałby być oczywisty i nie wymagać postępowania dowodowego. Sąd wskazał, że organy powinny skupić się na weryfikacji, czy zgłaszający są osobami fizycznymi będącymi właścicielami nieruchomości, a następnie na przeprowadzeniu oględzin. Kontrola faktycznego celu usunięcia drzew powinna nastąpić w okresie 5 lat od oględzin, zgodnie z art. 83f ust. 17 u.o.p., w przypadku wystąpienia o pozwolenie na budowę. W związku z tym, sprzeciw organów został uznany za niezasadny, a zaskarżone decyzje uchylone.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy lub uzyskanie takiej decyzji nie przesądza o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej w celu usunięcia drzew. Organ nie może domniemywać takiego związku na podstawie tych okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie były uprawnione do domniemywania związku wycinki z działalnością gospodarczą jedynie na podstawie wniosków o WZ. Taki związek musiałby być oczywisty. Wnioski o WZ mają charakter zabezpieczający i nie zmieniają przeznaczenia gruntu. Kontrola faktycznego celu usunięcia drzew powinna nastąpić w późniejszym terminie, zgodnie z art. 83f ust. 17 u.o.p.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (31)
Główne
u.o.p. art. 83f § ust. 1 pkt 3a
Ustawa o ochronie przyrody
Zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych, jeśli są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Pomocnicze
u.o.p. art. 83 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
Określa obowiązek zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew, gdy obwód pnia przekracza określone wartości.
u.o.p. art. 83f § ust. 6
Ustawa o ochronie przyrody
Określa termin i zakres oględzin dokonywanych przez organ po zgłoszeniu zamiaru usunięcia drzew.
u.o.p. art. 83f § ust. 7
Ustawa o ochronie przyrody
Określa obowiązek sporządzenia protokołu z oględzin.
u.o.p. art. 83f § ust. 8
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 13
Ustawa o ochronie przyrody
Określa konieczność ponownego zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, jeśli nie zostało ono usunięte przed upływem 6 miesięcy od oględzin.
u.o.p. art. 83f § ust. 14
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 15 pkt 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 16
Ustawa o ochronie przyrody
Wskazuje, że sprzeciw organu nie niweczy możliwości usunięcia drzewa po uzyskaniu zezwolenia.
u.o.p. art. 83f § ust. 17
Ustawa o ochronie przyrody
Nakłada na właściciela obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa, jeśli w ciągu 5 lat od oględzin wystąpiono o pozwolenie na budowę związaną z działalnością gospodarczą na części nieruchomości.
u.o.p. art. 83f § ust. 20
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83a § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie polegające na braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie polegające na braku możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie polegające na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie polegające na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 38 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Organ architektoniczno-budowlany przesyła niezwłocznie decyzję o pozwoleniu na budowę właściwym organom.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona i równa ochrona własności.
Konstytucja RP art. 74 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek organów władzy publicznej ochrony środowiska.
p.przed. art. 3
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Definicja działalności gospodarczej.
u.o.p.n.l.m.j.d.o.d.f.g.
Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie mogły domniemywać związku wycinki drzew z działalnością gospodarczą na podstawie samych wniosków o warunki zabudowy. Wnioski o warunki zabudowy mają charakter zabezpieczający i nie przesądzają o zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej. Brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego stanowiło rażące naruszenie przepisów postępowania.
Odrzucone argumenty
Zamiar usunięcia drzew był związany z planowaną działalnością gospodarczą, na co wskazywały wnioski o warunki zabudowy. Działalność gospodarcza skarżącego (obróbka metali) mogła mieć pośredni związek z planowaną inwestycją.
Godne uwagi sformułowania
Organ nie może zatem doszukiwać się faktycznego zamiaru zgłaszającego, a tym bardziej domniemywać ukrytej próby obejścia przez niego przepisów ustawy tylko i wyłącznie na podstawie dotychczas podejmowanych przez niego kroków faktycznych. Decyzja o warunkach zabudowy nie zmienia przeznaczenia terenu, a jedynie określa dopuszczalny sposób jego zagospodarowania. Intencją ustawodawcy było ograniczenie administracyjnej kontroli wycinki drzew i krzewów z nieruchomości będących własnością osób fizycznych dla celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
Skład orzekający
Magdalena Sieniuć
przewodniczący
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
sprawozdawca
Beata Czyżewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew przez osoby fizyczne, zwłaszcza w kontekście wniosków o warunki zabudowy i planowanej działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organy administracji oparły się na domniemaniach zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów dotyczących usuwania drzew i jak organy administracji mogą nadmiernie interpretować zamiary właścicieli nieruchomości. Jest to istotne dla właścicieli gruntów i branży budowlanej.
“Czy wniosek o warunki zabudowy oznacza automatycznie działalność gospodarczą? Sąd rozwiewa wątpliwości ws. wycinki drzew.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Łd 548/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-10-02 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /sprawozdawca/ Beata Czyżewska Magdalena Sieniuć /przewodniczący/ Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona przyrody Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1478 art. 4 ust. 1, art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 83f ust. 1 pkt 3a, ust. 4, ust. 6, ust. 7, ust. 13, ust. 15 pkt 1, ust. 16, ust. 17, ust. 20 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.) Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 64 ust. 3, art. 74 ust. 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2025 poz 418 art. 38 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 200, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 2 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 roku sprawy ze skargi K. F. i Ł. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 4 czerwca 2025 roku nr SKO.4162.16,17.25 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu co do zamiaru usunięcia drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W. z dnia 2 kwietnia 2025 roku, znak: ZN.6131.2.35.2025.KS3; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu solidarnie na rzecz skarżących K. F. i Ł. F. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc Uzasadnienie Decyzją z 4 czerwca 2025 r., nr SKO.4162.16,17.25, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 572) – w skrócie: "k.p.a." – w zw. z art. 83f ust. 8, ust. 14 i ust. 15 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1478 ze zm.) – powoływanej jako: "u.o.p." – utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z 2 kwietnia 2025 r., znak: ZN.6131.2.35.2025.KS3, w przedmiocie wniesienia sprzeciwu co do zamiaru usunięcia przez K.F. i Ł.F. 398 drzew z działki nr [...], położonej w obrębie [...], Gmina W. Kolegium wyjaśniło, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że 3 marca 2025 r. K.F. i Ł.F. zgłosili zamiar usunięcia 341 drzew z działki o nr ewid. [...], położonej w obrębie [...], gmina W. Pracownicy organu 19 i 20 marca 2025 r. dokonali oględzin nieruchomości, w trakcie których ustalono m.in., że nieruchomość nie leży na terenie chronionym, nie jest wpisana do rejestru zabytków i nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na nieruchomości znajdują się gęsto porośnięte sosny i brzozy, zróżnicowane pod względem wieku i obwodów, na drzewach nr [...] i [...] znajdują się budki lęgowe ptaków, zaobserwowano obecność jaszczurki zwinki. W trakcie oględzin wnioskodawca Ł.F. rozszerzył wniosek o kolejne 57 sztuk drzew. Na działce pozostaje także inne zadrzewienie, ok. 2/3 powierzchni. Obwody drzew mierzone w trakcie oględzin są rozbieżne z danymi podanymi w zgłoszeniu - w znacznej części, zauważono dużą ilość drzew kilkupniowych. W sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości znajdują się zadrzewienia działek pokrytych gęstym lasem, oznaczonych w ewidencji gruntów symbolami R i Ls. Wątpliwości organu I instancji budził fakt, czy w ewidencji prawidłowo oznaczono nieruchomość jako teren rolny, a nie leśny oraz cel wycinki drzew, jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i - wobec powyższego - wymagający uzyskania zezwolenia na ich usunięcie. Powyższe organ I instancji wywiódł z faktu, iż wnioskodawcy złożyli wniosek o wydanie warunków zabudowy na inwestycję polegającą na budowie jedenastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z drogą wewnętrzną w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej. Stąd też, zdaniem Burmistrza W., zachodzi prawdopodobieństwo, iż zamierzają oni dokonać podziału i zbycia nieruchomości, co może oznaczać zamiar prowadzenia działalności gospodarczej z tym związanej, za czym przemawia całokształt zebranego materiału dowodowego w sprawie. W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji K.F. i Ł.F. zarzucili naruszenie przepisów art. 83f ust. 1 pkt 3a i art. 83f ust. 15 pkt 1 u.o.p. podnosząc, że nie prowadzą działalności gospodarczej oraz że wcześniej organ nie wniósł sprzeciwu w zakresie wycinki 90 sztuk drzew. Skarżący podali dodatkowo, że celem wycinki jest uporządkowanie terenu i przywrócenie do użytkowania rolniczego zgodnie z jego przeznaczeniem. Następnie organ II instancji wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym osoby fizyczne usuwające drzewa z nieruchomości stanowiących ich własność co do zasady zwolnione będą z obowiązku uzyskania zezwolenia. Z punktu widzenia podmiotów zobowiązanych do uzyskania zezwolenia bardzo ważne, a jednocześnie kontrowersyjne, są rozwiązania wynikające z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. Ustawodawca nie precyzuje bowiem, o jaki związek z działalnością gospodarczą chodzi. Zgodnie z postanowieniami art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. W zakresie tym mieści się więc również działalność rolnicza, do której niektórych rodzajów, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.p., jej przepisów się nie stosuje. W związku z tym działalność rolnicza co do zasady jest działalnością gospodarczą, do wykonywania której nie stosuje się jedynie pewnych reguł. Potwierdzeniem prawidłowości takiego twierdzenia jest stanowisko wypracowane w orzecznictwie, zgodnie z którym: "Działalność wytwórcza w rolnictwie (prowadzenie gospodarstwa rolnego) jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jednakże do tej działalności nie stosuje się pozostałych jej przepisów" (wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1618/06, LEX nr 364703). Pogląd ten mimo zmiany przepisów nic nie stracił na aktualności. W aktualnym stanie prawnym pośrednim potwierdzeniem tego, że rolników nie można traktować tak jak osób fizycznych usuwających drzewa lub krzewy bez związku z działalnością gospodarczą, są także rozwiązania wynikające z art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. W przepisie tym zwolniono z obowiązku uzyskania zezwolenia drzewa lub krzewy usuwane w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Gdyby bowiem rolnicy mieli być traktowani tak jak osoby fizyczne usuwające drzewa lub krzewy bez związku z działalnością gospodarczą, to przytoczone rozwiązanie byłoby zbędne, gdyż korzystaliby oni ze zwolnienia wynikającego z art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. Nie wolno zaś interpretować przepisów tak, aby niektóre z nich były zbędne. W związku z tym ta kategoria podmiotów będzie traktowana szczególne. Jeśli będą bowiem przywracały nieużytkowane grunty do użytkowania rolniczego (co powinno znajdować potwierdzenie w ewidencji gruntów), to będą zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia. Jeśli jednak będzie się to wiązało z budową np. budynków gospodarskich, to już będą musiały uzyskać zezwolenie, gdyż będzie to związane z wykonywaną działalnością gospodarczą. Analogicznie będzie z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji. W zależności od przyczyny usunięcia drzew lub krzewów będą one traktowane jako osoby fizyczne (jeśli nie jest ona związana z działalnością) albo jak podmioty gospodarcze (jeśli taki związek występuje). Dalej Kolegium wskazało, że w podobnym kierunku podążyło również orzecznictwo, w którym przyjmuje się, że: "Dokonując wykładni art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody, nie sposób nie zauważyć, że ustawodawca nie określił jednoznacznie, czy ograniczenie, o którym mowa, dotyczy wyłącznie osób, które działalność gospodarczą już prowadzą, czy również tych, które działalność taką zamierzają rozpocząć, wskazał jednak, że wyłączenie, o którym mowa, nie dotyczy drzew wycinanych na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powiązanie dopuszczalności wycinki drzew na prywatnej nieruchomości (stanowiącej własność osób fizycznych), bez konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia z celem, na jaki wycinka jest dokonywana, przesądza o tym, że wskazana norma adresowana jest zarówno do tych osób, które prowadzą działalność gospodarczą, jak i do tych, które taką działalność zamierzają rozpocząć. Można również dopuścić taką sytuację, w której wycinka drzew jest pierwszym etapem do takiego zagospodarowania nieruchomości, które służyć będzie prowadzeniu działalności gospodarczej, przy czym może w określonych okolicznościach być to nawet działalność innych osób niż właściciel nieruchomości - osoba fizyczna. Przepis art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. nie wymaga ustalenia powiązania wycinki drzew wyłącznie z działalnością gospodarczą właściciela. Brzmienie przywołanego przepisu wskazuje, że istotny jest bowiem cel wycinki drzew rosnących na nieruchomościach osób fizycznych niezwiązany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zaś to, przez kogo ta działalność ma być prowadzona, choć niewątpliwie najbardziej typowym przypadkiem jest działalność prowadzona na nieruchomości przez jej właściciela" (wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 448/18, LEX nr 2535274). Organ odwoławczy wskazał, że oceniając podstawy do wniesienia sprzeciwu wynikające z art. 83f ust. 14 i 15 u.o.p., należy zauważyć, że ich katalog ma charakter zamknięty i nie może być w żaden sposób przez organy administracji poszerzany. Zgodnie z postanowieniami art. 83 ust. 1 u.o.p. jest to regułą, od której wyjątki zostały określone w art. 83f u.o.p.. Oczywiście przy analizie przesłanek do wniesienia sprzeciwu w praktyce znaczenie będzie miała ta wymieniona w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., zwalniająca z obowiązku uzyskania zezwolenia na usuwanie drzew z terenu nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych i usuwanych na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W innych przypadkach osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości nie miałaby bowiem obowiązku uzyskania zezwolenia. Zdaniem Kolegium nie można także stracić z pola widzenia regulacji z art. 83f ust. 17 u.o.p., zgodnie z którym jeżeli w terminie 5 lat od dokonania oględzin wystąpiono o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a budowa ta ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej i będzie realizowana na części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, uwzględniając dane ustalone na podstawie oględzin, nakłada na właściciela nieruchomości, w drodze decyzji administracyjnej, obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa. W praktyce pojawiają się często sytuacje, w których osoby fizyczne usuwają drzewa z terenu nieruchomości, która następnie wykorzystywana jest na cele związane z działalnością gospodarczą. W związku z tym w celu ograniczenia nadużywania przywołanego wyjątku wprowadzono art. 83f ust. 17 u.o.p. obligujący do ustalenia opłaty za usunięcie drzew. Organ II instancji wyjaśnił dalej, że w przedmiotowej sprawie skarżący zgłosili zamiar wycinki niemal czterystu drzew. W treści zgłoszenia, jak również w trakcie prowadzenia postępowania przed organem I instancji, skarżący nie wskazali celu usunięcia takiej ilości drzew. W materiale dowodowym znajdują się informacje o działce (pow. 2,6419 ha, oznaczona jako RIVb RV i RVI), a także mapy i wyciągi z geoportalu. Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się pismo dotyczące aktu planowania przestrzennego, z którego wynika, że Ł.F. i K.F. wnioskują o wyznaczenie na przedmiotowej nieruchomości strefy wielofunkcyjnej z zabudową mieszkaniową jednorodzinną i usługową, a teren objęty pismem dotyczy całej nieruchomości. Nadto, dla działki nr [...] została wydana decyzja o warunkach zabudowy nr 111/2023 z 4 grudnia 2023 r. dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej, z gospodarczą funkcją zabudowy. Brak jest informacji o jakiejkolwiek realizacji ww. przedsięwzięcia. Kolejno, wnioskiem z dnia 19 lutego 2025 r. skarżący złożyli wniosek o wydanie warunków zabudowy na tożsamej działce, z tym, że inwestycja polegać ma na budowie jedenastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z drogą wewnętrzną. W oparciu o powyższe Burmistrz W. wniósł sprzeciw, twierdząc, że w przedmiotowej sprawie konieczne jest wydanie zezwolenia na wycinkę z uwagi na cel usunięcia drzew, związany z działalnością gospodarczą. Kolegium zaznaczyło, że w odwołaniu skarżący podnieśli, że nie są przedsiębiorcami i nie byli nimi w dacie składania wniosku oraz, że nie planują dokonać wycinki drzew w celu związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stwierdzili dodatkowo, że dopiero pozwolenie na budowę uzasadniałoby domniemanie, że zaistniał cel związany z działalnością gospodarczą. Skarżący twierdzą, że jedynym powodem złożenia wniosku o warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jedenastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych jest zmiana przepisów i wprowadzenie planów ogólnych, których brak może w przyszłości całkowicie uniemożliwić zabudowę na gruncie. Jednocześnie, w dalszej części uzasadnienia podali oni, że wniosek o zamiarze wycinki drzew został złożony w związku z celem uporządkowania i przywrócenia do użytkowania rolniczego zgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Kolegium wątpliwości budzi argumentacja wnioskodawców. Z jednej bowiem strony bezsprzecznie chcą pozbawić nieruchomość nr [...] rolnego charakteru poprzez uzyskanie warunków zabudowy w ramach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Przedmiotem wniosku nie jest zabudowa zagrodowa, co być może w jakimś sensie tłumaczyłoby argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji. Z drugiej jednak strony skarżący twierdzą, że celem usunięcia 398 sztuk drzew jest chęć przywrócenia nieruchomości do użytkowania rolniczego zgodnie z jej przeznaczeniem, a nie w celu związanym z działalnością gospodarczą. Osią sporu w niniejszej sprawie pozostaje zatem określenie, jak należy rozumieć użyte przez ustawodawcę w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., sformułowanie "usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej". W celu dokonania wykładni wskazanego przepisu, w pierwszej kolejności należałoby się odwołać do intencji ustawodawcy wprowadzającego taką regulację. Z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. zmieniającej ustawę o ochronie przyrody wynika, że ma ona na celu zlikwidowanie dotychczasowego ograniczenia właściciela nieruchomości prywatnej w usuwaniu drzew i krzewów rosnących na działce. Jak wskazano w uzasadnieniu, "obecne przepisy wymagają od niego wystąpienia do wójta, burmistrza, prezydenta miasta o zezwolenie na takie działanie, co stanowi nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w możliwość wykonywania prawa własności nieruchomości. Podkreślić należy, że stosowanie obecnych restrykcyjnych przepisów nie spełnia swojej roli, gdyż i tak niemal wszystkie decyzje, które wydają ww. organy są pozytywne, zezwalają na usunięcie drzewa i krzewu. Obecna procedura niepotrzebnie obciąża więc zarówno właścicieli nieruchomości, jak i organy administracji". Organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z przytoczonego fragmentu uzasadnienia ustawy zmieniającej, celem omawianej regulacji było z jednej strony umożliwienie właścicielowi nieruchomości, będącemu osobą fizyczną, wycinki drzew bez konieczności uruchamiania przewidzianej przepisami ustawy procedury i ograniczenie administracyjnej ingerencji w prawo własności - z drugiej. Nie można jednak rozpatrywać omawianego przepisu w oderwaniu od całokształtu przepisów ustawy, składających się na kompleksową regulację służącą ochronie przyrody, w szczególności art. 2 ust. 1, który stanowi, że ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, między innymi zieleni w miastach i wsiach (pkt 8) i zadrzewień (pkt 9). Z punktu widzenia ochrony przyrody omawiana regulacja, dopuszczająca dokonywanie wycinki drzew na prywatnych posesjach, zakładała niewielką ingerencję w istniejący na działkach stan zadrzewienia wynikający z potrzeb właściciela. Świadczy o tym ograniczenie dotyczące wycinki dokonywanej na cele związane z działalnością gospodarczą, które poddano reżimowi procedury uzyskania zezwolenia na wycinkę, co wynika z faktu, iż prowadzenie różnego rodzaju inwestycji zazwyczaj związane jest z większą ingerencją w środowisko naturalne. Według Kolegium, dokonując wykładni art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., nie sposób nie zauważyć, że ustawodawca nie określił jednoznacznie, czy ograniczenie, o którym mowa dotyczy wyłącznie osób, które działalność gospodarczą już prowadzą, czy również tych, które działalność taką zamierzają rozpocząć. Ustawodawca wskazał jednak, że wyłączenie, o którym mowa nie dotyczy drzew wycinanych na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stąd też, powiązanie dopuszczalności wycinki drzew na prywatnej nieruchomości, bez konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia, z celem, na jaki wycinka jest dokonywana, przesądza o tym, że wskazana norma adresowana jest zarówno do tych osób fizycznych, które prowadzą działalność gospodarczą, jak i do tych, które taką działalność zamierzają rozpocząć. Można bowiem dopuścić taką sytuację, w której wycinka drzew jest pierwszym etapem do takiego zagospodarowania nieruchomości, które służyć będzie prowadzeniu działalności gospodarczej, przy czym mowa jest o działalności osób fizycznych. Należy zatem podzielić pogląd, iż chodzi tutaj o funkcjonalny związek pomiędzy dokonaną wycinką drzew, a prowadzoną, bądź zamierzoną działalnością gospodarczą właściciela nieruchomości. Ustalając nowe brzmienie art. 83f u.o.p., w tym dodając w ust. 1 pkt 3a, ustawodawca nie przewidział kryteriów, którymi należy się kierować ustalając, czy wycinka prowadzona jest na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też jest realizacją potrzeb właściciela nieruchomości z działalnością taką niezwiązanych. Trzeba zatem przyjąć, że w każdej sytuacji organ powinien szczegółowo badać, czy pomiędzy planowaną bądź dokonaną już wycinką drzew i prowadzoną bądź zamierzoną działalnością gospodarczej na danym terenie istnieje funkcjonalny związek, to bowiem kryterium wydaje się najbardziej właściwe do oceny, czy zezwolenie na wycięcie drzewa przez osobę fizyczną na nieruchomości stanowiącej jej własność jest wymagane. Wobec uzasadnionych wątpliwości organu odwoławczego, wynikających także z treści wystąpienia Burmistrza W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradz pismem z 21 maja 2025 r., znak: SKO.4162.16,17.25, zwróciło się do skarżących z wnioskiem o udzielenie informacji, czy - a jeśli tak - to jaką działalność gospodarczą prowadzi, Ł.F. Z treści odpowiedzi skarżących z 30 maja 2025 r. (data wpływu do Kolegium: 2 czerwca 2025 r.) wynika - pomimo wcześniejszych, zgoła odmiennych zapewnień - że Ł.F. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą L., [...] [...], [...] W., NIP: [...]. Przedmiotem działalności jest m.in. obróbka mechaniczna elementów metalowych, produkcja maszyn do obróbki metalu, naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych, działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne. Jednocześnie skarżący przekonywali, że działalność ta nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia niniejszej sprawy oraz celu usunięcia drzew z nieruchomości. Z informacji znajdujących się w Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej wynika, iż firma skarżącego prowadzona jest od [...] marca 2021 r. Mając na względzie powyższe okoliczności, organ odwoławczy zwrócił uwagę fakt, że Ł.F. podał nieprawdę, oświadczając, iż w dacie składania wniosku (3 marca 2025 r.) i w dacie składania odwołania od decyzji organu pierwszoinstancyjnego (17 kwietnia 2025 r.) nie był przedsiębiorcą i nie prowadził działalności gospodarczej. Kwestia ta, jak każda inna w sprawie administracyjnej, podlega swobodnej ocenie organu, a wynik analizy w tym zakresie winien znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji. Stąd też, wobec nagromadzenia wielu nieścisłości i powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do celu usunięcia tak dużej ilości drzew, można dojść do przekonania, iż działania stron zmierzają do innych niż wskazany przez nich cel usunięcia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Kolegium wskazało, że wycinka drzew ma mieć charakter masowy, obejmujący 1/3 powierzchni działki, a rzeczywistym zamiarem stron w usunięciu drzew jest przygotowanie terenu pod zabudowę jedenastoma budynkami mieszkalnymi i podziale działki na kilkanaście mniejszych. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z wnioskiem inwestorów z 19 lutego 2025 r., nie zmieniło formalnie statusu gruntu jako rolnego, ale może umożliwić wyłączenie go z produkcji rolniczej. Wszystkie te okoliczności, całokształt sytuacji faktycznej i prawnej prowadzi do konkluzji, iż w istocie cel usunięcia drzew może być związany z działalnością gospodarczą, a nie z chęcią przywrócenia rolniczego użytkowania działki. Działania podejmowane przez strony, których wyraz znajduje się w zebranym materiale dowodowym przeczy bowiem ich twierdzeniom. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli K.F. i Ł.F. zarzucając naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: 1. art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., poprzez błędne przyjęcie, że planowana wycinka ma związek z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą; 2. Naruszenie art. 83f ust. 15 pkt 1 u.o.p., poprzez nieuprawnione zastosowanie i uznanie, że zgłoszenie dotyczy usunięcia drzew wymagających zezwolenia; II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 61 § 4 oraz art. 10 § 1 k.p.a., polegające na braku zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji z 2 kwietnia 2025 r., co stanowi rażące naruszenie prawa i pozbawiło stronę możliwości przedstawienia stanowiska, wniosków dowodowych i obrony swoich praw, uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie co do zebranych dowodów i materiałów, uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione mimo braku możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przez skarżących; 2. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegającym na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz ocenienie sprawy w sposób wysoce subiektywny, przy pominięciu istotnych jego części, skutkujących błędnym opieraniu się przez organy rozstrzygające na domniemaniach, a nie na faktach; 3. art.107 § 1 i § 3 k.p.a. polegającym na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej. W oparciu o wyżej sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Burmistrza W. z 2 kwietnia 2025 r., znak: ZN.6131.2.35.2025.KS3, jako niezgodnej z prawem. Ponadto skarżący wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że działka [...] jest działką rolną (oznaczenie "R") i tak należy ją traktować. Celem zgłoszenia wycinki drzew przez skarżących jest uporządkowania terenu i przywrócenia go do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. Zarzucanie skarżącym, że złożyli w tym samym czasie wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla tej działki i w związku z tym nieuprawnione twierdzenia organu, że "zgłoszenie jest związane z zamierzeniem inwestycyjnym budowy na działce [...]" jest zupełnie chybione. Działania skarżących miały charakter wyłącznie zabezpieczający, związku z nadchodzącymi zmianami przepisów, które dotyczą wprowadzenia Planu Ogólnego Gminy. Celem wystąpienia z wnioskiem o przyznanie warunków zabudowy jest zabezpieczenie się na przyszłość z powodu zmieniających się przepisów, które mogą w przyszłości nie pozwolić na jakąkolwiek zabudowę. Wnioski o warunki zabudowy mają obecnie charakter bezterminowy i składane są prewencyjnie. Skarżący również złożyli wniosek o ujęcie działki w Planie Ogólnym Gminy. Tego typu wnioski są dopuszczalne przepisami prawa i nie mogą być utożsamiane z działaniami zarobkowymi. Skarżący pragną podkreślić, że nie mają pewności co do pozytywnego rozpatrzenia wniosku w ramach prac nad planem ogólnym. Samo wystąpienie o decyzję o warunkach zabudowy oraz złożenie wniosku do planu ogólnego nie przyniosło żadnego realnego przychodu lub dochodu ani innego ekwiwalentu majątkowego. Dlatego też powoływanie się na przepisy ustawy prawo przedsiębiorców czy też ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zupełnie nie zrozumiałe. Organ w swojej argumentacji opiera się wyłącznie na domniemaniu oraz przypuszczeniach ponieważ do dnia dzisiejszego skarżący nie otrzymali decyzji o warunkach zabudowy. Złożenie wniosku o warunki zabudowy nie powoduje zmiany przeznaczenia gruntu. Warunki zabudowy dopuszczają możliwość realizacji inwestycji w przyszłości, ale nie zmienia przeznaczenia nieruchomości w sensie prawny i planistycznym. Oznacza to, że grunt pozostaje gruntem rolnym, a jego właściciel nie może być traktowany jako inwestor czy przedsiębiorca jedynie z powodu złożenia wniosku o warunki zabudowy. Dopiero wystąpienie o pozwolenia na budowę zmienia ich przeznaczenie. Co więcej, nawet gdyby w przyszłości doszło do powiązania wycinki z inwestycją budowlaną to ustawodawca przewidział sankcję w postaci uiszczenia opłaty zgodnie art. 83f ust. 17 u.o.p. Fakt, że decyzja o warunkach zabudowy nie została jeszcze wydana oznacza, że nie jest przesądzone, że na działce powstanie zabudowa i tym bardziej nie wiadomo, czy inwestycja będzie prowadzona komercyjnie. Organ I instancji opiera się na przypuszczeniach co jest niezgodne z zasadą legalizmu i obiektywizmu. W uzasadnieniu skargi wskazano następnie, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która nie ma nic wspólnego z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze budowlanym lub deweloperskim. Przedmiotem działalności gospodarczej skarżącego jest m.in. obróbka mechaniczna elementów metalowych, produkcja maszyn do obróbki metalu, naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych, działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne. Działalność ta nie jest zarejestrowana oraz nie ma żadnego powiązania z nieruchomością na której chcą usunąć drzewa. Skarżący podkreślili, że nie wystarczy sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej, by każde działanie osoby fizycznej traktować jako jej przejaw. Istotny jest, czy konkretna czynność pozostaje w funkcjonalnym związku z tą działalnością. Sam fakt wystąpienia o wydanie warunków zabudowy nie stanowi jeszcze przesłanki zakwalifikowania tego działania jako działalność gospodarcza. Skarżący podnieśli, że nie zostali poinformowani o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem niekorzystnej dla nich decyzji. Jest to poważne naruszenie prawa. Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Skarżący zostali w ten sposób pozbawieni możliwości zapoznaniem się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Skarżący nadmienili, że już raz wnioskowali o wycinkę 86 drzew dotyczącej tej samej działki, na co organ I Instancji nie wniósł sprzeciwu, a stan prawny działki nie zmienił się. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena wniesienia przez Burmistrza W. sprzeciwu co do zamiaru usunięcia przez K.F. i Ł.F. 398 drzew z działki nr [...], położonej w obrębie [...], Gmina W.. W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że zgodnie z generalną zasadą wynikającą z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Od powyższej zasady ustawodawca wprowadził jednak szereg wyjątków, które szczegółowo zostały wymienione w art. 83f u.o.p. I tak na przykład przepisów art. 83 ust. 1 u.o.p. nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p.). Wskazany wyżej przypadek zezwala na usunięcie drzew lub krzewów z nieruchomości bez konieczności uzyskania zezwolenia właściwego organu, jednak wiążą się nim określone warunki, które muszą być spełnione, a co za tym idzie również konsekwencje za ich niespełnienie. W pierwszym z omawianych przypadków nieruchomości, na których rosną drzewa lub krzewy objęte zamiarem ich usunięcia muszą być własnością osób fizycznych. Zatem inne formy władania nieruchomością (np. posiadanie zależne) nie uprawniają do skorzystania z możliwości, o której mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. Nadto właścicielem tej nieruchomości może być tylko osoba fizyczna. Usunięcie drzew lub krzewów może natomiast nastąpić wyłącznie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dopiero spełnienie ww. warunków uprawnia właściciela nieruchomości do podjęcia działań w kierunku usunięcia drzew lub krzewów. Co do zasady przepis art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. nie nakłada na właściciela nieruchomości obowiązku informowania właściwego organu o zamiarze usunięcia drzew. Wynika to wprost z przepisu art. 83f ust. 4 u.o.p., zgodnie z którym właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa dopiero wtedy, gdy obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza: 1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego; 2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego; 3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew. Wówczas właściwy organ, stosownie do art. 83f ust. 6 u.o.p. w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin w celu ustalenia, odpowiednio: 1) nazwy gatunku drzewa; 2) obwodu pnia ustalonego na wysokości 5 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo: a) posiada kilka pni - obwodu każdego z tych pni, b) nie posiada pnia - obwodu pnia poniżej korony drzewa. Z oględzin sporządza się protokół (art. 83f ust. 7 u.o.p.), a po dokonaniu oględzin właściwy organ, w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Z powyższego wynika, że dopiero zamiar usunięcia drzew, o których mowa w art. 83f ust. 4 u.o.p. nakłada na właściciela obowiązek jego zgłoszenia właściwemu organowi, a organ ma obowiązek podjęcia określonych działań w kierunku spełnienia przez zgłaszającego warunków, o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. Z tego wniosek, że organ może wnieść sprzeciw co do zamiaru usunięcia drzewa tylko i wyłącznie wówczas, gdy ze zgłoszeniem zamiaru usunięcia drzewa wystąpił podmiot: 1) niebędący osobą fizyczną, 2) niebędący właścicielem nieruchomości, 3) usunięcie drzewa ma nastąpić w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. W konsekwencji, poza przypadkiem, o którym mowa w art. 83f ust. 4 u.o.p., ocena spełnienia warunków z przepisu art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., w tym ustalenia faktycznego celu usunięcia drzewa, może nastąpić dopiero po usunięciu drzew i krzewów. Właściwy organ wyposażony jest bowiem w narzędzia kontroli przestrzegania i stosowania przepisów rozdziału 4 ustawy o ochronie przyrody, a do kontroli stosuje się odpowiednio art. 379 i art. 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (art. 83f ust. 20 u.o.p.). W ocenie Sądu, właściwy organ nie jest władny do ustalania intencji wnioskodawcy co do celu usunięcia drzew lub krzewów przed dokonaniem tych działań. Wniesienie sprzeciwu jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji oczywistego związku usunięcia drzew lub krzewów z działalnością gospodarczą. Okoliczność ta powinna być widoczna na pierwszy rzut oka, bez potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego w szerokim zakresie. Dla uznania, że usunięcie drzew i krzewów z nieruchomości ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą wystarczające będzie np. ustalenie, że zgłaszający prowadzi zawodowo działalność deweloperską, legitymuje się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i ma zawartą umowę deweloperską z nabywcą w rozumieniu ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 ze zm.). Organ nie może zatem doszukiwać się faktycznego zamiaru zgłaszającego, a tym bardziej domniemywać ukrytej próby obejścia przez niego przepisów ustawy tylko i wyłącznie na podstawie dotychczas podejmowanych przez niego kroków faktycznych. W szczególności organ nie może przyjmować, że ubieganie się o ustalenie na terenie nieruchomości objętej zgłoszeniem zamiaru usunięcia drzew, warunków zabudowy dla kliku czy kilkunastu budynków mieszkalnych, a nawet uzyskanie takiej decyzji, świadczy o zamiarze usunięcia drzew i krzewów w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Przypomnieć bowiem należy, że decyzja o warunkach zabudowy nie zmienia przeznaczenia terenu, a jedynie określa dopuszczalny sposób jego zagospodarowania. Sama w sobie nie rodzi uprawnienia do zabudowy terenu, a jedynie stwarza możliwość ubiegania się o pozwolenie na budowę. Również wnoszenie uwag do planu ogólnego gminy o wyznaczenie na terenie nieruchomości, z której mają zostać usunięte drzewa, strefy wielofunkcyjnej z zabudową jednorodzinną i usługową nie przesądzają jeszcze, że dojdzie do realizacji ww. zamierzeń inwestycyjnych. To do właściciela nieruchomości zależy, jakie będą jej dalsze losy. Powyższe koresponduje z uzasadnieniem projektu ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. poz. 2249), gdzie przede wszystkim wskazano, że wprowadzenie tej regulacji ma na celu ułatwienie właścicielom nieruchomości prywatnych usuwania drzew i krzewów rosnących na działce. Stwierdzono, że obowiązek wystąpienia do wójta, burmistrza, prezydenta miasta o zezwolenie na takie działanie stanowił nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w możliwość wykonywania prawa własności nieruchomości. Dotychczasowa procedura niepotrzebnie obciążała zarówno właścicieli nieruchomości, jak i organy administracji. W omawianym projekcie ustawy podkreślono również, że ww. zmianie towarzyszyć będą inne, które zakładają zmniejszenie administracyjnej kontroli wycinki drzew i krzewów. Skoro zatem intencją ustawodawcy było ograniczenie administracyjnej kontroli wycinki drzew i krzewów z nieruchomości będących własnością osób fizycznych dla celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, to oznacza, że podejmowanie przez właściwy organ działań w kierunku ustalenia faktycznego celu usunięcia drzewa lub krzewu również zostało ograniczone do minimum. W tym miejscu podkreślić należy, omawiana liberalizacja dotychczasowych przepisów ustawy o ochronie przyrody nie przekreśla generalnej zasady dbałości o przyrodę, do której zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.p. wszyscy są zobowiązani. Jak stanowi wspomniany przepis obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. W związku z tym pamiętać należy, że nowelizacja ustawy ułatwiła co prawda możliwość usunięcia drzew lub krzewów z nieruchomości będących własnością osób fizycznych dla celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, ale jednocześnie to na właścicieli tych nieruchomości przerzuciła ciężar dotrzymania warunków, o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. Rola organów została natomiast sprowadzona do kontroli przestrzegania ww. przepisów umożliwiających usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia. W tym właśnie celu wprowadzono do ustawy przepis art. 83f ust. 17 u.o.p., zgodnie z którym jeżeli w terminie 5 lat od dokonania oględzin wystąpiono o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a budowa ta ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej i będzie realizowana na części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, uwzględniając dane ustalone na podstawie oględzin, nakłada na właściciela nieruchomości, w drodze decyzji administracyjnej, obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa. Powyższe oznacza, że to właściciel nieruchomości, z której zostały usunięte drzewa w oparciu o uprawnienie przewidziane w art. 83f ust. 3a u.o.p. ma obowiązek powstrzymania się przez okres 5 lat od dnia oględzin od takich zamierzeń budowlanych, które można by powiązać z prowadzoną działalnością gospodarczą. W przeciwnym razie będzie musiał się liczyć z obowiązkiem uiszczenia opłaty za usunięcie drzew, co w przypadku znaczącej liczby może wiązać się z opłatą przewyższającą nawet wartość całej nieruchomości (w niniejszej sprawie niespełna 400). Organom pozostawiono natomiast wspomniane już wyżej narzędzia, o których mowa art. 83f ust. 20 u.o.p., które mają na celu kontrolę przestrzegania przepisów o ustawy ochronie przyrody i w razie stwierdzenia naruszeń możliwość nałożenia ww. opłaty. Omawiane przepisy stanowią zatem równowagę między interesem indywidualnym właściciela nieruchomości wynikającym przede wszystkim z chronionego konstytucyjnie prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP), a interesem publicznym, również mającym źródło w ustawie zasadniczej, nakładającej na organy władzy publicznej obowiązek ochrony środowiska (art. 74 ust. 2 Konstytucji RP). Podsumowując stwierdzić należy, że w oparciu o stan faktyczny niniejszej sprawy brak było podstaw do wniesienia przez organ I instancji sprzeciwu co do zamiaru usunięcia przez K.F. i Ł.F. 398 drzew z działki nr [...], położonej w obrębie [...], Gmina W. na podstawie art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. Organ I instancji nie był bowiem uprawniony do podważania oświadczenia skarżących co do rzeczywistego zamiaru usunięcia ww. drzew tylko i wyłącznie na podstawie złożonego wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jedenastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z drogą wewnętrzną (który z resztą na dzień orzekania przez organy nie został jeszcze rozpatrzony), decyzji o warunkach zabudowy dla budynku gospodarczego czy też wniosku do planu ogólnego gminy o wyznaczenie na terenie nieruchomości, z której mają zostać usunięte drzewa, strefy wielofunkcyjnej z zabudową jednorodzinną i usługową. Jak wynika bowiem z uzasadnienia odwołania i skargi skarżący podjęli ww. kroki jedynie w celu zachowania prawa do zagospodarowania własnej nieruchomości, polegającego na zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, na wypadek ewentualnego wejścia w życie planu ogólnego gminy, którego ustalenia taką zabudowę mogą uniemożliwić. Sąd ma świadomość istnienia powszechnej praktyki właścicieli nieruchomości, którzy żyjąc w niepewności co do ustaleń przyszłych planów ogólnych, występują o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stąd też nie można odrzucać oświadczenia skarżących, że w najbliższym czasie nie mają zamiaru realizowania na powyższym terenie wspomnianej zabudowy. Działania organu winny się zatem ograniczyć do ustalenia, czy zgłaszający są osobami fizycznymi będącymi właścicielami nieruchomości, z której mają być usunięte drzewa, a następnie dokonania oględzin tej nieruchomości i sporządzenia protokołu zawierającego nazwy gatunków drzew podlegających usunięciu wraz z pomiarem obwodu ich pni, zgodnie z art. 83f ust. 6 i ust. 7 u.o.p. Natomiast w okresie 5 lat od dnia przeprowadzenia oględzin organ winien prowadzić czynności kontrolne co do przestrzegania przepisów o ustawy ochronie przyrody, zwłaszcza w zakresie faktycznego celu usunięcia drzew, czego wymaga art. 83f ust. 17 u.o.p. W tym wypadku organ ma ułatwione zadanie, bowiem zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.) organ administracji architektoniczno-budowlanej przesyła niezwłocznie decyzję o pozwoleniu na budowę wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta albo organowi, który wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem informację o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę organ I instancji poweźmie z urzędu. W kontekście powyższych rozważań stwierdzić należało, że organy w sposób nieuprawniony zastosowały przepis art. 83f ust. 15 pkt 1 u.o.p. bezpodstawnie dopatrując się w zamiarach skarżących usunięcia drzew w związku z planowaną działalnością gospodarczą. Jak zostało wyżej wskazane podejmowane przez skarżących kroki w celu uzyskania prawa do zabudowy działki nr ewid. [...] są dopiero w fazie uzyskania warunków zabudowy, zatem na tym etapie ocena faktycznego celu usunięcia przez nich drzew jest przedwczesna i czysto hipotetyczna. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na ww. koszty składają się kwota uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 zł, kwota wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w wysokości 480 zł, określona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1949 ze zm.) oraz kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skutkuje tym, że skarżący chcąc nadal usunąć drzewa z opisanej na wstępie nieruchomości na podstawie art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. powinni ponownie zgłosić organowi zamiar usunięcia drzew. Zgodnie bowiem z art. 83f ust. 13 u.o.p. w przypadku nieusunięcia drzewa przed upływem 6 miesięcy od przeprowadzonych oględzin usunięcie drzewa może nastąpić po dokonaniu ponownego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4. Wówczas organ będzie miał możliwość ponownego zbadania sprawy, przy uwzględnieniu opisanej powyżej wykładni omawianych przepisów. Skarżący powinni mieć natomiast na uwadze to, że samo wydanie sprzeciwu nie niweczy możliwości usunięcia drzewa. Nadal jest możliwość jego usunięcia po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu, co wynika z art. 83f ust. 16 u.o.p.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę