Pełny tekst orzeczenia

II SA/Łd 542/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Łd 542/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 6, art. 16 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1795
art. 1, art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 11
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 63, art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2025 poz 1153
art. 18a ust. 1, art. 23 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 3 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2025 roku sprawy ze skargi P. J. na decyzję Komendanta Straży Miejskiej w Z. z dnia 26 czerwca 2025 roku nr 1/2025 znak: SM.5622.152.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komendanta Straży Miejskiej w Z. na rzecz skarżącego P. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komendant Straży Miejskiej w Z., decyzją z 26 czerwca 2025 r. nr 1/2025, na podstawie art. 16 ust. 1, w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) odmówił P.J. udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że P.J. 12 czerwca 2025 r. wniósł o udostępnienie informacji publicznej, w zakresie:
1) udostępnienia liczby wydanych postanowień o nałożeniu kar porządkowych przez Straż Miejską w Z., na świadków zdarzeń wykroczeń drogowych w okresie od 1 stycznia 2020 r. do chwili obecnej;
2) udostępnienia liczby postanowień opisanych w punkcie 1, w których nałożono maksymalną ustawową karę porządkową w okresie od 1 stycznia 2020 r. do chwili obecnej.
Organ zakwalifikował przedmiot wniosku jako informację publiczną o charakterze informacji przetworzonej, ze względu na to, że jej udostepnienie wymaga dodatkowego nakładu pracy w celu jej przygotowania i zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wobec tego wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, który uzasadniałby konieczność udostępnienia tej informacji, ze względu na to, że jej przygotowanie wymaga przetworzenia bardzo dużej ilości dokumentacji w sprawach o wykroczenia.
W odpowiedzi P.J. wskazał m.in, że w jego ocenie żądana informacja jest informacją prostą. Dodał, że jest radnym w gminie Z. i ma realne możliwości wpływania na funkcjonowanie gminy, przez co wnioskowane informacje, nawet jeśli organ uznaje je za informacje przetworzone, powinny zostać udostępnione. Zapewnienie radnemu jednostki samorządu terytorialnego dostępu do informacji przetworzonej bezpośrednio potrzebnej w celu wykonywania mandatu radnego jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W rezultacie uzyskanie przez radnego jednostki samorządu terytorialnego informacji przetworzonej, która przedmiotowo bezpośrednio wiąże się z wykonywaniem przez niego mandatu radnego, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tym samym, jako radny gminy, wnioskodawca powinienem mieć dostęp do szczegółowych i bieżących informacji o funkcjonowaniu Straży Miejskiej - zarówno do informacji prostych, jak i do przetworzonych, by skutecznie wykonywać swoje zadania w zakresie kontroli nad prezydentem i jednostkami organizacyjnymi gminy.
W rezultacie Komendant Straży Miejskiej w Z. ww. decyzją z 26 czerwca 2025 r. odmówił P. J. udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wskazał, że przygotowanie liczby nałożonych kar porządkowych na świadków w sprawach o wykroczenia, dotyczących egzekwowania przepisów bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz przepisów porządkowych w komunikacji, oraz ustalenie ich wysokości nie jest informacją publiczną prostą tylko informacją publiczną przetworzoną, która nie istniała w formie gotowego dokumentu w momencie złożenia wniosku. W przypadku nakładania kar porządkowych na świadków w sprawach o wykroczenia, Straż Miejska w Z. nie prowadzi odrębnych szczegółowych rejestrów, (ewidencji, wykazów, zestawień, spisów), zawierających ww. dane ponieważ nie ma takiego obowiązku prawnego oraz nie ma takiej konieczności. Każda sprawa o wykroczenie jest sprawą prowadzoną przez Straż Miejską w Z. indywidualnie przez funkcjonariusza na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. W ramach prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia tworzy się i gromadzi bardzo dużą ilość dokumentacji, w tym dla przykładu notatki urzędowe, protokoły przesłuchań świadków, protokoły przesłuchania osób, co do których istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko nim wniosków o ukaranie do sadu, wezwania dla świadków i osób podejrzanych, postanowienia o nałożeniu kar porządkowych na świadków, oświadczenia, dokumentację fotograficzną, pisma do urzędów i instytucji, UPO, wnioski o ukaranie do sądów rejonowych, wyroki sądów oraz wiele innych dokumentów. Nie prowadzi odrębnych rejestrów, (ewidencji, wykazów, zestawień, spisów), ponieważ dokumentacja ta stanowi akta sprawy, dlatego każdy dokument w wersji papierowej musi zostać dołączony do akt sprawy. Od tej reguły są wyjątki, w tym np. istnieje rejestr spraw o wykroczenie - rejestr wniosków o ukaranie przekazanych do Sądu Rejonowego w Z., rejestr kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego przekazanych do Komendy Powiatowej Policji w Z. oraz rejestr nałożonych mandatów karnych (gotówkowych, kredytowanych, zaocznych) - przekazanych do Urzędu Miasta Z.
Organ zaznaczył, że wnioskujący powołał się w piśmie na bardzo szczegółowe dane zawarte w sprawozdaniu z działalności Straży Miejskiej w Z. za rok 2024, przygotowywanemu na podstawie elektronicznego systemu zarządzania Strażą Miejską w Z. - programu "[...]", który przeznaczony jest tylko do elektronicznej ewidencji wpływających na Stanowisko Dowodzenia interwencji i innych zgłoszeń. Program ten nie ma możliwości z zawartych w nim danych wygenerowania rejestrów, (ewidencji, wykazów; zestawień, spisów), zawierających ilości powstałych do spraw o wykroczenia dokumentów, w tym notatek urzędowych, protokołów przesłuchań świadków, protokołów przesłuchań osób, co do których istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko nim wniosków o ukaranie, wezwań dla świadków i osób podejrzanych, oświadczeń, pism do urzędów i instytucji oraz postanowień o nałożeniu kar porządkowych na świadków. Nadto wyjaśniono, że nakładanie kar porządkowych na świadków, którzy bez usprawiedliwienia nie stawili się na wezwanie uprawnionego organu - Straży Miejskiej w Z., ma na celu zwiększenie szybkości i efektywności prowadzonego postępowania w sprawie o wykroczenie, i nie ma wpływu na sposób jego zakończenia. Nakładanie kar porządkowych na świadków, którzy bez usprawiedliwienia nie stawili się na wezwanie Straży Miejskiej w Z., odbywa się na podstawie art. 49 § 1 k.p.s.w. ma na celu zwiększenie szybkości i efektywności prowadzonego postępowania w sprawie o wykroczenie i jest niezbędne aby takie postępowanie zakończyć w ustawowym terminie. Dlatego kary porządkowe nakładane na świadków w sprawach o wykroczenia prowadzone przez Straż Miejską w Z. są obligatoryjne nie fakultatywne. Zdaniem organu stanowisko wnioskującego jakoby kary porządkowe nakładane na świadków oraz ich wysokość były istotne w pracach Komisji Budżetu i Finansów Rady Miasta Z. w okresie uchwalania budżetu Gminy Miasto Z., gdzie planowane są wpływy z ww. kar porządkowych, nie ma żadnego znaczenia i jest bezprzedmiotowa, ponieważ kara porządkowa nałożona na świadka stanowi dochód budżetu państwa, a nie jednostki samorządu terytorialnego.
Po sprawdzeniu ilości posiadanych akt spraw dotyczących interwencji związanych tylko z nieprawidłowym parkowaniem, uzyskano dane liczbowe za okres od 1 stycznia 2020 r. do 11 czerwca 2025 r. dotyczące ww. wykroczeń, które wynoszą 4.970 sztuk akt spraw o wykroczenie. llość akt spraw jest znaczna, dlatego udostępniana dokumentacja musi zostać przeanalizowana pod kątem możliwych wyłączeń z upublicznienia wynikających a art. 5 u.d.i.p. i w sytuacji tego wymagającej zanonimizowania lub w części wyłączona z udostępnienia, co bardzo dużego dodatkowego nakładu pracy ze strony organu. Wnioskujący żądając uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w ocenie organu nie wskazał w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, tj. w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego.
W skardze P.J. zarzucił naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskiej i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek, i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji;
- 2 art. 3 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), poprzez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy spełniona jest przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego
i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W jego ocenie żądana informacja jest informacją publiczną prostą, nie wymaga pracy kreatywnej, ani żadnego wytworzenia nowej informacji przez organ, a wyłącznie wyszukanie określonych informacji i ich zagregowania, zupełnie jak w przypadku każdej innej informacji prostej. Sam fakt, że realizacja wniosku jest potencjalnie żmudna, nie świadczy o konieczności przetworzenia. Udostępnienie tej informacji wymaga bowiem zaledwie przekształcenia, a więc czynności technicznej. Nadto jak już skarżący wcześniej sygnalizował jest radnym w gminie Z., przez co wnioskowane informacje, nawet jeśli organ uznaje je za informacje przetworzone, powinny mu zostać udostępnione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak dotychczas.
W odpowiedzi na skargę wyjaśniono dodatkowo, że Straż Miejska w Z. jest jednostką organizacyjną Gminy Miasto Z., zatrudniająca łączne 34 osoby, co uniemożliwia wygenerowanie wskazanych danych przez skarżącego, choćby z tego powodu, że po sprawdzeniu ilości posiadanych akt spraw dotyczących interwencji związanych tylko z nieprawidłowym parkowaniem, uzyskano dane liczbowe za okres od 1 stycznia 2020 r. do 11 czerwca 2025 r. dotyczące ww. wykroczeń, które wynoszą 4.970 sztuk akt spraw o wykroczenie.
Na rozprawie skarżący poparł skargę. Ponadto wskazał, że wnioskował o udostępnienie liczby wymierzonych kar, a nie wnioskował o kopie dokumentów związanych z wymierzonymi karami. Podniósł, że braki kadrowe nie mogą być podstawą odmowy udostępnienia informacji. Podkreślił, że sprawuje mandat radnego. Wskazał, że decyzja zawiera błędne pouczenie oraz błędnie organ nie wezwał strony do podpisania wniosku.
Komendant Straży Miejskiej w Z. podtrzymał dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie i wskazał, że udzielenie wnioskowej informacji wiąże się z koniecznością przejrzenia prawie 5 tysięcy teczek aktowych, z których należy wydobyć żądaną informację. Oświadcza, że nie zatrudnia ani jednego urzędnika, a strażników miejskich nie może oddelegować do tych czynności. Wyjaśnił, że zdarzało się, iż kary były umarzane, bowiem osoby ukarane odwoływały się i trzeba byłoby to prześledzić. Podkreślił, że na stronie BIP Straży Miejskiej w Z. jest sprawozdanie z pracy tej instytucji. Natomiast system [...] nie generuje automatycznie wszystkich informacji. Dodał, że nie jest możliwe przeglądanie tych akt przez osoby z zewnątrz, akta zawierają dane osobowe podlegające ochronie. Komendant wyjaśnił, że do Wydziału Księgowości Urzędu Miasta Z. przekazuje się tylko te sprawy, w których osoba ukarana nie złożyła odwołania. Kary porządkowe jako takie były nakładane. Szacunkowo to było około 10 kar nałożonych w okresie wskazanym we wniosku. Kary te następnie zostały umorzone przez Prezydenta Miasta Z. Komendant wyjaśnił, że system [...] nie pozwala na wygenerowanie danych żądanych przez skarżącego.
Skarżący oświadczył, że gdyby uzyskał taką informację po złożeniu wniosku nie musiałby wnosić skargi. Wyjaśnił, że wniosek odnosił się do tych kar, które nie zostały umorzone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm. -p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. ww. kontrola obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne. Jak wynika zaś z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy niewątpliwie postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Konkretyzację powyższego prawa realizuje ustawa ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022r., poz. 902 – u.d.i.p). Stosownie do treści art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Art. 6 u.d.i.p. wymienia kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 ustawy nie jest to katalog zamknięty.
Poza sporem pozostaje, że Komendant Straży Miejskiej w Z. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o strażach gminnych. Podobnie jak to, że żądanie dotyczy informacji publicznej, przez która rozumieć należy każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Jest nią treść wszelkiego rodzaju dokumentów (wystąpień, opinii i ocen), odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich, która odnosi się do sfery faktów.
Przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku skarżącego z 12 czerwca 2025 r., który nie został podpisany. Okoliczność ta już sama w sobie stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Tym samym wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny co jest jego przedmiotem. Z przepisów u.d.i.p. nie wynika konieczność pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to z tego względu, że żądając udostępnienia informacji publicznej nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby informację taką otrzymać. Jednocześnie wszystkie przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy bądź podpisu elektronicznego na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a., gdyż zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji.
W przedmiotowej sprawie organ nie wezwał skarżącego, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., do podpisania wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, tylko wydał zaskarżoną decyzję. Tym samym wydanie decyzji wobec braku podpisu pod wnioskiem o udzielenie informacji publicznej stanowiło naruszenie przepisów art. 16 u.d.i.p. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi formalne określone w art. 63 k.p.a., zgodnie z którym podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. Natomiast jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.).
Ponadto w niniejszej sprawie zasadnicze zarzuty skargi zmierzają do zakwestionowania przyjętej przez organy oceny, że żądane dane, mają charter informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a zatem ich uzyskanie wymaga uprzedniego wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej, stanowiąc jedynie w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W orzecznictwie przyjmuje się, że informacja przetworzona stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny czy interpretacji danego zjawiska. Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku.
Jednocześnie informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa. Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością. Podkreślić należy, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania. Przyjmuje się więc, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przetworzenia informacji nie można utożsamiać wyłącznie z wytworzeniem informacji rodzajowo nowej, gdyż może ono polegać w szczególności na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, które nie zawsze są prowadzone w sposób umożliwiający proste udostępnienie zgromadzonych w nich danych oraz odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy, choćby poprzez opracowanie prostego zestawienia, np. zsumowaniu, zredagowaniu. Jeżeli więc udostępnienie informacji prostych wymagałoby analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów, to działania takie, z uwagi na wymagany nakład pracy, czasochłonność i w związku z tym zakłócenie normalnego toku pracy podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, może stanowić podstawę do przyjęcia, że żądane we wniosku informacje stanowią informację publiczną przetworzoną. Przyjmuje się zatem, że informacja przetworzona wiąże się z przygotowaniem szerokiego zakresu (przedmiotowego, podmiotowego, czasowego) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów.
Zatem suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznana za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja przetworzona jest także wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu (por. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11; z 25 kwietnia 2012 r., I OSK 202/12; z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14; z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14; z 25 listopada 2016 r., I OSK 1513/15; z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2791/16; z 26 marca 2018 r., I OSK 2349/17; z 27 marca 2018 r., I OSK 1526/16; z 2 września 2022 r., III OSK 1534/21).
Wobec powyższego uznać należy, że proces powstawania informacji przetworzonej skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań. Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy. Zatem jest to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. Jednocześnie należy podkreślić, że uznanie informacji publicznej za przetworzoną należy każdorazowo oceniać przez pryzmat okoliczności faktycznych danej sprawy.
W niniejszej sprawie nie można pominąć wyjaśnień organu, że Straż Miejska jest jednostką organizacyjną Gminy Miasto Z., zatrudniająca łączne 34 osoby, co uniemożliwia proste wygenerowanie wskazanych danych przez skarżącego. Żądane dane znajdują się w 4.970 tomach akt spraw o wykroczenie. Także system [...] nie pozwala na proste wygenerowanie danych żądanych przez skarżącego. Zestawienie możliwości kadrowych organu z ilością danych, wymagających przeanalizowania w celu realizacji przedmiotowego wniosku, z uwzględnieniem ustawowych zadań Straży Miejskiej, wynikających z art. 1, w zw. z art. 11 ustawy o strażach gminnych, w realiach niniejszej sprawy pozwala przyjąć, że organ nie jest strukturalnie, przygotowanym do realizacji złożonego w niniejszej sprawie wniosku. Konieczność przetworzenia danych znajdujących się w aktach spraw w dane, których udostępnienia żąda skarżący, ze względów wskazanych powyżej nie mogła być wykonana w ramach normalnych zasad funkcjonowania organu. Wobec tego żądanie udostępnienia informacji przez skarżącego skutkowało koniecznością uruchomienia działań ponadstandardowych, co w ocenie sądu wskazuje na to, że żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej.
Jednocześnie, w ocenie sądu wbrew stanowisku organu udostępnienie skarżący, jako radny Rady Miejskiej w Z. wykazał szczególnie istotny interes publicznego, którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., żądając informacji publicznej przetworzonej.
Wspomniany interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych podmiotów publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli jest on związany z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W literaturze wskazuje się, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości wykorzystania uzyskanych przez niego danych, mają wpływ na ocenę istnienia interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu stosownych informacji przetworzonych. Jako przykład podmiotu mającego takie możliwości wskazano właśnie m.in. radnego, gdyż w codziennym działaniu ma on rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów. Wskazywanym w literaturze interesem publicznym przemawiającym za udostępnieniem informacji przetworzonej jest m.in. poprawa samorządów i wspólnot lokalnych (J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Warszawa 2005, s. 147).
Ustalenia doktryny, podające przykładowo radnych jako podmioty mające realną możliwość wykorzystania uzyskanej informacji przetworzonej w interesie publicznym (dla korzyści ogółu), co ma przemawiać za jej przetworzeniem i udostępnieniem im przez organ - zostały podzielone w orzecznictwie NSA (zob. wyroki: z 14 czerwca 2023 r., III OSK 224/22; z 28 stycznia 2022 r., III OSK 5090/21; z 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13; z 15 maja 2015 r., I OSK 1056/14).
Związek między sprawowaniem funkcji radnego a zaistnieniem szczególnie istotnego interesu publicznego, uzasadniającego udzielenia informacji przetworzonej, wynika także z faktu, że radny jest reprezentantem wspólnoty samorządowej i ciąży na nim obowiązek utrzymywania więzi z wyborcami oraz przedstawiania ich postulatów organom jednostek samorządu terytorialnego (art. 23 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Podstawową formą aktywności radnego jest udział w pracach rady lub sejmiku oraz w komisjach. W ciałach tych radny wyraża swoją wolę, reprezentując tym samym mieszkańców samorządu, przede wszystkim przez udział w głosowaniach.
W niniejszej sprawie skarżący wskazywał, że nie realizuje indywidualnych interesów, a przez uzyskanie żadnych informacji chce uzupełnić dane zawarte w Sprawozdaniu z działalności Straży Miejskiej w Z. za rok 2024, przygotowanym dla Rady Miejskiej. Wskazał na to, że zapewnienie porządku publicznego jest jednym z zadań własnych gminy (art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym), a zapewnienie porządku w miejscach publicznych jest jednym z zadań straży gminnej (art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o strażach gminnych). Wyjaśnił, że wprawdzie, co do zasady, nadzór nad działalnością straży sprawuje wójt, burmistrz, prezydent miasta (art. 9 ust. 1 ustawy), to jednak rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy i w tym celu powołuje komisję rewizyjną (art. 18a ust. 1 u.s.g.). Tym samym, skarżący jako radny gminy, powinienem mieć dostęp do szczegółowych i bieżących informacji o funkcjonowaniu Straży Miejskiej - zarówno do informacji prostych, jak i do przetworzonych, by skutecznie wykonywać swoje zadania w zakresie kontroli nad prezydentem i jednostkami organizacyjnymi gminy, także w zakresie kar porządkowych.
Wobec tego, zdaniem sądu w niniejszej sprawie skarżący, jako radny, wykazał szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu wnioskowanych informacji publicznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Końcowo, mając na uwadze oświadczenia stron złożone na rozprawie sąd wskazuje, że właściwa realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Zatem w razie wątpliwości co do zakresu żądania organ powinien zwrócić się do wnioskodawcy o jego doprecyzowanie przed załatwieniem wniosku.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi
dc