II SA/Łd 441/05

II SA/Łd 441/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/
Joanna Sekunda-Lenczewska /sprawozdawca/
Renata Kubot-Szustowska
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie: Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. U. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia do ponownego rozpoznania decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. U. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], Nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy S. U., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371), uchylił decyzję własną z dnia [...] Nr [...] i przekazał sprawę do rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania weryfikacyjnego ustalono, iż S. U. posiadał uprawnienia kombatanckie przyznane przez Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w Ł. decyzją z dnia [...] z tytułu: "utrwalanie władzy ludowej od dnia 10 lipca 1947r. do dnia 31 grudnia 1947r. Z uwagi na to, Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] pozbawił S. U. uprawnień kombatanckich. Wyrokiem z dnia 11 maja 2004r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 2067/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił obie zaskarżone decyzje wskazując, że w toku postępowania weryfikacyjnego Kierownik Urzędu winien wyjaśnić, czy po stronie skarżącego istnieją przesłanki pozwalające mu na zachowanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w AK i KWP. Kierownik Urzędu po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie wskazanym przez sąd, wydał decyzję w dniu [...], z treści której należy wnioskować, że jest to decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Zdaniem organu, analiza decyzji z dnia [...], od której S. U. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazuje, że decyzja ta nie spełnia wymogów zawartych w art. 107 § 1 k.p.a., bowiem nie zawiera ona rozstrzygnięcia. Organ uznał, że z porównania przyjętej podstawy prawnej i treści uzasadnienia można stwierdzić, iż decyzja z dnia [...] jest decyzją o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, jednakże organ administracji publicznej w sprawach dotyczących praw i obowiązków obywateli, ustaleń swoich nie może opierać na domysłach. Wskazane okoliczności, zdaniem organu, spełniają przesłanki art. 138 § 2 k.p.a. i przemawiają za zasadnością uchylenia kwestionowanej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdyż waga uchybienia uniemożliwia kierownikowi urzędu wydanie decyzji reformatoryjnej.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył S. U. wywodząc, iż Kierownik Urzędu niezasadnie prowadził postępowanie po uchyleniu wcześniejszych decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2004r. Skarżący podniósł, iż Sąd uchylając decyzje Kierownika Urzędu przyznał mu uprawnienia kombatanckie i organ winien wyrok wykonać wydając zaświadczenie i legitymację kombatancką.
W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Przedmiotową skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Powyższe oznacza, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodność z prawem materialnym regulującym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym odnoszącym się do postępowania organu administracji publicznej. Tym samym sąd nie orzeka o prawach i obowiązkach stron.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy, uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ).
Stosownie do treści art. 134 § 1 cyt. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej art. 145 skutkuje uchyleniem decyzji.
Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach (...), uchylił decyzję własną z dnia [...] i przekazał sprawę do rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest wyjaśnienie istoty i konstrukcji środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidzianego przepisem art. 127 § 3 k.p.a.
Stosownie do treści wskazanego przepisu strona niezadowolona z decyzji naczelnego (centralnego) organu administracji państwowej może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosek ten stanowi podstawę ponownego postępowania w tej samej sprawie ( por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., wyd. C.H.Beck, W-wa 1996, str. 561 ). Również Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał się, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy obliguje naczelny organ administracji publicznej do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy a nie jedynie do oceny postępowania przeprowadzonego przez ten organ w I instancji ( por. wyrok NSA z dnia 14 października 1999r. IV SA 1813/98 Lex nr 48725, wyrok NSA z dnia 14 września 1999r. III SA 8275/98 Lex nr 40865, wyrok NSA w Gdańsku z dnia 11 grudnia 1998r. I SA/Gd 2300/96 Lex nr 36124, wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 1998r. II SA 148/98 Lex nr 41651 ).
Podkreślenia przy tym wymaga, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy różni się od odwołania tym, że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej, jest bowiem rozpatrywany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Nie ma zatem zastosowania w tym przypadku przepis art. 138 § 2 k.p.a. ( por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2001r. I SA 1011/00 Lex nr 81760, wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1999r. II SA 655/99 Lex nr 46800, B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., wyd. C.H.Beck, W-wa 1996, str. 562 ).
W przedmiotowej sprawie, mimo powołania w podstawie prawnej kwestionowanego rozstrzygnięcia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ, uchylając decyzję własną i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, orzekł w istocie w myśl art. 138 § 2 k.p.a., który to przepis nie może mieć w sprawie zastosowania, stosownie do uwag wyżej poczynionych. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., organ mógł uchylić zaskarżoną decyzję albo w całości, albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję władny był umorzyć postępowanie w sprawie. Tym samym kwestionowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 127 § 3 k.p.a. i art. 138 k.p.a.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dotyczących braku rozstrzygnięcia w decyzji z dnia [...] zgodzić należy się z poglądem organu, iż decyzja ta zapadła z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Decyzja dotknięta taką wadą, jaką jest brak rozstrzygnięcia, winna być wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wyżej wskazane uchybienia uzasadniają uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego, orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 p.p.s.a. za bezprzedmiotowe.