Orzeczenie · 2026-07-29

II SA/Łd 440/26Umorzenie postępowania świadczenie wychowawcze autokontrola ZUS 11

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2026-07-29
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie wychowawczeZUSPrezes ZUSpostępowanie sądowoadministracyjneumorzenie postępowaniaautokontrolaart. 54 p.p.s.a.art. 161 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A.C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 marca 2026 roku, która utrzymała w mocy decyzję ZUS z 11 października 2024 r. o zmianie wysokości świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy 2022/2023 dla dziecka Z.K. z kwoty 500 zł na 250 zł. Skarżąca podnosiła, że ojciec dziecka nie składał wniosku o sporne świadczenie. Po wpływie skargi do sądu, Prezes ZUS dokonał ponownej weryfikacji i uwzględnił skargę A.C. w całości, wydając w dniu 26 maja 2026 r. nową decyzję. Na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Prezes ZUS uchylił w całości zaskarżoną decyzję, a także decyzję organu I instancji, przyznając jednocześnie prawo do świadczenia wychowawczego w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Sąd, powołując się na art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz utrwalone orzecznictwo, uznał, że wydanie przez organ aktu autokontrolnego, który zastępuje akt pierwotnie zaskarżony, czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym. Sąd nie bada aktu autokontrolnego, gdyż przysługuje na niego odrębna skarga. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji publicznej sam naprawi wadliwe rozstrzygnięcie po wniesieniu skargi do sądu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wydanie przez organ aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego i koniecznością jego umorzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie przez organ aktu autokontrolnego, który uwzględnia skargę w całości i eliminuje z obrotu prawnego zaskarżony akt, czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym, co skutkuje jego umorzeniem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wydanie przez organ aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony i jest aktem organu II instancji. Sąd nie kontroluje aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłoby to zasadę skargowości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Umorzono postępowanie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne.

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 54 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ uwzględnił skargę w całości w trybie autokontroli, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Godne uwagi sformułowania

wydanie przez organ aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. skutkującą jego umorzeniem • akt autokontrolny zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji • Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby to zasadę skargowości

Skład orzekający

Jarosław Czerw

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ administracji publicznej sam naprawi wadliwe rozstrzygnięcie po wniesieniu skargi do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje mechanizm autokontroli organów administracji i jego wpływ na postępowanie sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

“Organ sam naprawił błąd po skardze do sądu – postępowanie umorzone.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst