Orzeczenie · 2026-07-29

II SA/Łd 439/26Umorzenie postępowania świadczenie wychowawcze ZUS 4

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2026-07-29
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie wychowawczeZUSPrezes ZUSpostępowanie sądowoadministracyjneumorzenie postępowaniaautokontrolaart. 54 p.p.s.a.art. 161 p.p.s.a.

Sprawa dotyczyła skargi A. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o obniżeniu świadczenia wychowawczego z 500 zł do 250 zł miesięcznie na okres świadczeniowy 2022/2023. Skarżąca podnosiła, że ojciec dziecka nie składał wniosku o sporne świadczenie. Po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Prezes ZUS dokonał ponownej weryfikacji sprawy. W wyniku tej weryfikacji, organ uwzględnił skargę w całości, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, a także przyznał prawo do świadczenia wychowawczego w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. Sąd wskazał, że wydanie przez organ aktu autokontrolnego, który zastępuje akt pierwotnie zaskarżony i eliminuje go z obrotu prawnego, powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Sąd nie bada merytorycznie aktu autokontrolnego, gdyż na taki akt przysługuje odrębna skarga.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady umarzania postępowań sądowoadministracyjnych w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji publicznej sam naprawia swój błąd po wniesieniu skargi.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wydanie przez organ aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie przez organ aktu autokontrolnego, który uwzględnia skargę w całości i eliminuje zaskarżony akt z obrotu prawnego, powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego i konieczność jego umorzenia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie kontroluje aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłoby to zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje odrębna skarga. Skoro zaskarżona decyzja została uchylona przez organ na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., brak jest możliwości dalszego merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Umorzono postępowanie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne w związku z wydaniem przez organ aktu autokontrolnego.

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 54 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

Dz.U. 2026 poz 143

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ uwzględnił skargę w całości w trybie autokontroli, uchylając zaskarżoną decyzję.

Godne uwagi sformułowania

wydanie przez organ aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. skutkującą jego umorzeniem • akt autokontrolny zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji • Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby to zasadę skargowości

Skład orzekający

Jarosław Czerw

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady umarzania postępowań sądowoadministracyjnych w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji publicznej sam naprawia swój błąd po wniesieniu skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje mechanizm autokontroli organów administracji i jego konsekwencje procesowe dla sądu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst