II SA/Łd 36/19 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2020-03-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-01-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Sekunda-Lenczewska Magdalena Sieniuć Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III OSK 3271/21 - Wyrok NSA z 2025-04-08 III OSK 327/21 - Postanowienie NSA z 2022-02-24 IV SAB/Gl 361/17 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2018-03-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Zasądzono zwrot kosztów postępowania Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 art. 156 par. 1 pkt 2, art. 113 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Dnia 13 marca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant Asystent sędziego Daria Przybylska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2020 roku sprawy ze skargi A. K., A. K., Z. T. i T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących A. K., A. K., Z. T. i T. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł. Uzasadnienie II SA/Łd 36/19 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 18 lipca 2018 r. M. K. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o stwierdzenie nieważności postanowienia wydanego przez Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...] prostującego na wniosek strony - B Sp. z o.o. Sp.k. z/s w Ł. oczywistą omyłkę pisarską w decyzji tego organu z dnia [...] nr [...], znak: [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie odcinka kanału A na terenie B Sp. z o.o. sp. k. w nowym śladzie, z zasypaniem starego odcinka wraz z budową nowych wylotów wód deszczowych (w zamian za istniejące na starej trasie kanału) oraz budową nowego fragmentu kanalizacji deszczowej miejskiej i wylotu do kanału A (w zamian za istniejący prowadzący do starego przebiegu kanału) w Ł., w obrębie ewidencyjnym [...], na działkach oznaczonych nr ewid. 4303/3, 4303/4, 4306/2, 4315/3, 4307/3, 4976, 4328/1, 4317/1, 4317/6, 4316 oraz określającej warunki i wymagania ustawowe. W ocenie wnioskodawcy stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia powinno nastąpić na podstawie art. 156 § l pkt 2 w zw. z art. 157 § l k.p.a., z uwagi na błędne uznanie przez organ, że liczba stron w postępowaniu przekracza 20 oraz z uwagi na to, że sprostowano merytoryczną treść decyzji nr [...], mimo iż w trybie art. 113 § l k.p.a. prostowaniu podlegają wyłącznie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, SKO w S. postanowieniem znak [...] odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Ł.. Kolegium uznało zarzuty o zaistnieniu przesłanek do stwierdzenia nieważności w/w postanowienia za bezpodstawne. W ocenie składu orzekającego Kolegium kwestionowane postanowienie z dnia [...] nie narusza wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności prawa w sposób oczywisty, a tym bardziej w sposób rażący. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący ponownie wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Ł.. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 156 § 1pkt 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że: 1) prostując na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. merytoryczną treść decyzji Burmistrz Miasta Ł. nie naruszył w/w normy w sposób oczywisty i rażący i to mimo, że prostowany błąd nie ma charakteru omyłki pisarskiej, rachunkowej, czy oczywistej, a co wynika nie tylko z faktu, że omyłka ta widoczna jest dopiero po wnikliwej analizie sprawy, ale nadto również z faktu, że organy, które wydawały opinie w postępowaniu zakończonym decyzją czyniły to w oparciu o przepustowość mniejszą, niż ta podawana w decyzji. Zmiana w przepustowości została zmieniona w aneksie, co nie zostało dostrzeżone przez żaden organ opiniujący, 2) Burmistrz Miasta Ł. zawiadamiając strony o decyzjach i innych czynnościach przez obwieszczenie nie naruszył art. 49 k.p.a. w zw. z brzmieniem art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w sposób oczywisty i rażący, mimo że w toku postępowania stron było nie więcej niż 20. Dodaje, że organ prowadzący postępowanie nie może występować w toku postępowania administracyjnego w dwojakiej funkcji tj. zarówno jako organ, jak i strona tego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie własne. Organ wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § l k.p.a. i może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § l k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Odnosząc się do zarzutów skarżącego Kolegium wskazało, że podstawę prawną decyzji z dnia [...] stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2016 r., póz. 353 ze zm.). Przepisy tej ustawy, obowiązujące w dacie wydania skarżonej decyzji, nie określały, jakim podmiotom przysługuje status strony postępowania. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w przypadku wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach istnienie interesu prawnego jest związane z występowaniem uciążliwości na nieruchomościach położonych na obszarze (lub w sąsiedztwie) planowanego przedsięwzięcia. Przymiot strony w takim postępowaniu będą mogły posiadać podmioty mające tytuł prawny do takiej nieruchomości. Pojęcie tytuł prawny do nieruchomości zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 41 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. póz. 519 ze zm.), zgodnie z którym przez tytuł prawny rozumie się przez to prawo własności, użytkowanie wieczyste, trwały zarząd, ograniczone prawo rzeczowe albo stosunek zobowiązaniowy. W piśmie z dnia 26 lipca 2018 r. Burmistrz Miasta Ł. wyjaśnił, że Gmina Miasto Ł. została uznana za stronę postępowania, ponieważ jest ona zarówno właścicielem części działek obejmujących planowaną inwestycję, jak również części działek przylegających do planowanego przedsięwzięcia. Z kolei Zakład Usług Komunalnych w Ł. ma ustanowiony trwały zarząd na działkach, które obejmowały planowaną inwestycję, ja też część działek, które przylegały do planowanego przedsięwzięcia. Wobec powyższego Kolegium stwierdza, że w/w podmioty mogły być uznane za strony postępowania. Ponadto, zdaniem Kolegium interes prawny Gminy w omawianym postępowaniu wynikał z przepisów prawa, jak też z faktu, że Gmina wykonywała władztwo nad mieniem komunalnym. Natomiast Zakład Usług Komunalnych w Ł. jest jednostką wyodrębnioną organizacyjne od Gminy Miasta Ł., jest też samorządowym zakładem budżetowym. Przechodząc do kolejnego zarzutu, tj. wydania postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki z rażącym naruszeniem prawa, w pierwszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W dniu 2 stycznia 2017 r., wraz z m.in. kartą informacyjną przedsięwzięcia, do Urzędu Miejskiego w Ł. wpłynął wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla omawianego przedsięwzięcia. W karcie informacyjnej, na s. 2 wskazano, że przepustowość kanału zwiększy się do Qmax = 15,8 m3/s. W dniu 28 marca 2017 r. do Urzędu Miejskiego w Ł. wpłynął aneks do karty informacyjnej, w którym w szczególności podano inną, niż w karcie informacyjnej przedsięwzięcia przepustowość kanału tj. Qmax = 20,9 m3/s. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta Ł. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W dniu 8 marca 2018 r. do Urzędu Miejskiego w Ł. wpłynął wniosek B o sprostowanie oczywistej omyłki. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Miasta Ł. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w w/w decyzji. W ocenie Kolegium powyższe postanowienie nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Kolegium zmiana przepustowości kanału mogła zostać zmieniona w trybie art. 113 § l k.p.a., miała charakter oczywistej omyłki. Jak już wskazano wcześniej, wnioskodawca o wydanie decyzji, omawianą przepustowość w kanale zmienił w aneksie do karty informacyjnej przedsięwzięcia, która wpłynęła do organu przed wydaniem decyzji, jak i przed zakończeniem postępowania. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie powinien powyższe uwzględnić w wydawanej przez siebie decyzji. Tym samym nie można zgodzić się z zarzutem pełnomocnika stron, że nie jest to oczywista omyłka pisarska. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że organ opiniujący RDOŚ w Ł., przy wydawaniu opinii, dysponował omawianym aneksem. Dowodzi temu znajdujący się na s. 3 opinii RDOŚ w Ł. z dnia 26 maja 2017 r. zapis, "do tutejszego organu 11 kwietnia 2017 r. wpłynęło pismo Burmistrza Miasta Ł. z dnia 6 kwietnia 2017 r. znak: [...], do którego załączono aneks do karty informacyjnej przedsięwzięcia". Tym samym zarzut, że aneks został całkowicie pominięty przez organ opiniujący nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu omyłki. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą. W ocenie Kolegium żaden z przepisów nie został naruszony w sposób rażący, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia. W ocenie Kolegium nie zaszły także inne przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a., których zaistnienie stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. K. podniósł zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie trybu stwierdzenia nieważności postanowienia, pomimo rażącego naruszenia prawa przez Burmistrza Miasta Ł. w zaskarżonym postanowieniu, polegającego na zastosowaniu trybu sprostowania oczywistej omyłki w wydanej decyzji z dnia [...], nr [...], znak [...], podczas gdy dokonana rektyfikacja dotyczyła niewyjaśnionego elementu rozstrzygnięcia sprawy, to jest sprzeczności w zebranym materiale dowodowym. Powołując taki zarzut skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., a także na mocy art. 145a § 1 p.p.s.a. wniósł o zobowiązanie powyższego organu do wydania w określonym terminie postanowienia o uchyleniu postanowienia własnego, znak [...], z dnia [...]i wydanie postanowienia o stwierdzeniu nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...], znak: [...]. Skarżący wniósł także o zwrot kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że w przedmiotowym przypadku nie można zaakceptować sytuacji, w której błędy objęte merytoryczną częścią rozstrzygnięcia, prostowane są postanowieniem rektyfikacyjnym, który powinien dotyczyć tylko oczywistych omyłek pisarskich, a nie dokonania błędnego rozpatrzenia sprawy. Przymiot oczywistości błędnego zastosowania, wbrew oczywistej treści przepisu art. 113 § 1 k. p. a., posiada postanowienie rektyfikacyjne z dnia 12 marca 2018 r. Sprostowanie polegało na dwukrotnej zmianie opisu okoliczności faktycznej, to jest wartości przepustowości kanału z Qmax=15,8 m3/s na Qmax=20,9 m3/s. Nie jest to oczywista, widoczna na pierwszy rzut oka, omyłka pisarska, które nie wpływa na treść decyzji. Po pierwsze, stwierdzenie, że powyższa wartość podana została błędnie wymaga analizy akt sprawy. Z tych zaś wynika, że prawidłowa wartość przepustowości projektowanego odcinka rzeczki "A" to Qmax=15,8 m3/s, czy wręcz 12 m3/s, bo taką przepustowość ma istniejący kanał, a inwestor podawał, że parametry kanału nie ulegną zmianie! Wartość Qmax=15,8 m3/s bowiem podawana przez Inwestora we wniosku, a została zmieniona w aneksie do karty informacyjnej z dnia 28 marca 2017 r. na Qmax=20,9 m3/s. Wartość Qmax=20,9 m3/s nie została następnie uwzględniona w rozstrzygnięciu Burmistrza Miasta Ł.. Wartość przepływu wynika z wymiarów przekroju kanału i jeśli przy wymiarach uwzględni się szerokość dna 2, nachylenie skarb 1:2, spadek podłużny 1% oraz średnią głębokość 1,5 m (które nie zostały zmienione przez Inwestora), to ww. parametry dają wartość 12 m3/s. Dopiero przy pogłębieniu kanału z 1,5 m na 1,7 m uzyska się przepustowość 15 m3/s. Jeśli zatem inwestor planuje uzyskać przepustowość 20,9 m3/s, to konieczne staje się przynajmniej dalsze pogłębienie kanału. Inwestor tymczasem nie sprostował pozostałych parametrów projektowanego odcinka kanału "A" w karcie informacyjnej. Ww. ewidentnie świadczy o rażącej wewnętrznej sprzeczności karty charakterystyki oraz decyzji, co jednak nie zostało "sprostowane" przez Burmistrza Miasta Ł., ani nawet dostrzeżone przez S.K.O. Wbrew twierdzeniom S.K.O. zawartym w zaskarżonym postanowieniu, organy wydające opinie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...]., tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł. (opinia z dnia 26 maja 2017 r., str. 4) i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. (opinia z dnia l lutego 2017 roku), czy wreszcie sam Burmistrz Miasta Ł. (postanowienie z dnia [...], str. 6) wskazywali na wartość Qmax=15,8 m3/s. Istotne jest także to, że po wprowadzeniu zmian przez wnioskodawcę (co miało miejsce 28 marca 2017 roku) Burmistrz Miasta Ł. występował do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z informacją, że zmianie uległy jedynie nazwa planowanego przedsięwzięcia (vide: pismo z dnia 24 kwietnia 2017 roku), a pozostałe dokumenty zostały przesłane organowi opiniującemu wraz z pierwotnym wnioskiem. Organ ten nie miał zatem nawet szansy na analizę zmienionej dokumentacji. Dodatkowo należy podać, że aneks do karty został wprowadzony przez wnioskodawcę w związku z wezwaniem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Ł. z dnia 14 lutego 2017 roku, w którym ww. organ wnosił m.in. o wykazanie, że planowana przepustowość przedmiotowego odcinka "A" jest wystarczająca w doniesieniu do ilości wód, jakie będą wprowadzane wlotami wybudowanymi (vide: pkt 8 pisma RDOŚ z dnia 14 lutego 2014 roku). Wnioskodawca nie poprzestał jednak na wprowadzeniu zmian do pierwotnej dokumentacji w zakresie wnioskowanym przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Ł., ale wykonując ww. zobowiązanie wprowadził istotną zmianę przepustowości, która nie została przez żaden organ dostrzeżona, a w szczególności przez Burmistrza Miasta Ł. Co więcej, ponownie wskazuję, że ww. aneksie Inwestor nie dokonał zmiany pozostałych parametrów odcinka kanału "A", a przepustowość projektowanego kanału na 20 m3/s, nie wynika z tych pozostałych parametrów. Co więcej, Inwestor dokonując aneksu do karty podawał, że parametry nowoprojektowanego kanału są niezmienne względem istniejącego kanału i właśnie w oparciu o takie twierdzenie RDOŚ oraz sanepid wydały opinie. Niestety ww. oświadczenie Inwestora nie było prawdziwe, gdyż przepustowość istniejącego kanału, a wynoszącego według wskazań Inwestora 12 m3/s nie była równa temu projektowanemu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie z dnia 7 marca 2019 r., stanowiącym odpowiedź na skargę uczestnik postępowania B sp. Z o.o. Sp. K. w Ł. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że oczywistość omyłki w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, a organ orzekł w sposób prawidłowy w oparciu o całokształt materiału dowodowego, uwzględniając również złożony aneks do karty informacyjnej. Z uwagi na śmierć uczestników postępowania Z. N. i H. K., a także skarżącego – M. K. postępowanie sądowe zostało zawieszone, a następnie podjęte z udziałem następców prawnych: 1) R. N. – następcy prawnego Z. N., 2) D. Ś. i Ł. K. – następców prawnych zmarłej uczestniczki postępowania H. K. oraz 3) A. K., A. K., Z. T. i T. K. – następców prawnych zmarłego skarżącego M. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm. - dalej – p.p.s.a.). Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia sąd w składzie rozpoznającym sprawę doszedł do przekonania, że konieczne było jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, jak również, na zasadzie art. 135 p.p.s.a., koniecznym było uchylenie postanowienia organu I instancji. Przedmiotem kontroli stało się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Miasta Ł.z dnia [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji tego organu z dnia [...], nr [...], znak: [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie odcinka kanału A na terenie B Sp. z o.o. sp. k. w nowym śladzie, z zasypaniem starego odcinka wraz z budową nowych wylotów wód deszczowych (w zamian za istniejące na starej trasie kanału) oraz budową nowego fragmentu kanalizacji deszczowej miejskiej i wylotu do kanału A (w zamian za istniejący prowadzący do starego przebiegu kanału) w Ł., w obrębie ewidencyjnym [...], na działkach oznaczonych nr ewid. 4303/3, 4303/4, 4306/2, 4315/3, 4307/3, 4976, 4328/1, 4317/1, 4317/6, 4316 oraz określającej warunki i wymagania ustawowe. Punkt wyjścia do rozważań stanowić musi treść art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, natomiast za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu lub wyrazów. Istotną cechą błędu, stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania, jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Wyznacznikiem oczywistości błędu pisarskiego lub rachunkowego oraz innej omyłki w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu jest możliwość natychmiastowego i niepozostawiającego w jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze prostego zestawienia rozstrzygnięcia z zebranymi w sprawie dokumentami (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Po 518/18, CBOSA –www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Nie podlega również sprostowaniu mylne ustalenie faktu, chociażby zostało ono spowodowane przeoczeniem (por. post. NSA z dnia 8 lutego 2012 r. I OZ 68/12, z dnia 2 lutego 2012 r., I OZ 60/12 z dnia 16 września 2015 r. I OZ 1064/15, CBOSA). W świetle powyższego nie można się zgodzić z organem, że rektyfikacja decyzji Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] dokonana postanowieniem tegoż organu z dnia [...] dotyczyła oczywistej omyłki. Sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. podlegają wyłącznie błędy i omyłki nieistotne. W tym trybie można naprawić jedynie oczywiste przeoczenie, zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłkę pisarską o charakterze ewidentnym. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie z takim przypadkiem nie mamy do czynienia. Nie ulega wątpliwości, że zmiana parametru – przepustowości kanału wynikała z aneksu do karty informacyjnej przedsięwzięcia, która wpłynęła do organu przed zakończeniem postępowania. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu "oznacza to, że organ prowadzący postępowanie powinien powyższe uwzględnić w wydawanej przez siebie decyzji". Obowiązek uwzględnienia przez organ zmian wprowadzonych do pierwotnie złożonej karty informacyjnej jest oczywisty. Powstaje jednak pytanie, co było przedmiotem procedowania przez Burmistrza Miasta Ł. oraz organy opiniujące – przedsięwzięcie o parametrach wynikających z pierwotnie złożonej karty informacyjnej czy też o parametrach wynikających z później przedstawionego aneksu do karty informacyjnej. Wątpliwości w tym zakresie wynikają z faktu, że aneks do karty informacyjnej datowany jest na 28 marca 2017 r. O ile opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydana została w dniu 26 maja 2017 r. i z akt wynika, że organ ten był w posiadaniu aneksu do karty informacyjnej, gdyż Burmistrz Miasta Ł. przy piśmie z dnia 6 kwietnia 2017 r. przesłał sporny aneks, to nie zostało wyjaśnione, czy aneksem takim dysponował Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. Ostatni z organów wydał opinię w dniu 1 lutego 2017 r., a więc przed złożeniem aneksu do karty informacyjnej przedsięwzięcia. Jak podnosi skarżący, po wprowadzeniu zmian do karty informacyjnej przedsięwzięcia Burmistrz Miasta Ł. pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r. poinformował PPIS, że zmianie uległy jedynie nazwa planowanego przedsięwzięcia. Do takiego zarzutu podnoszonego przez stronę organ nie odniósł się, akcentując jedynie fakt posiadania aneksu przez RDOŚ. Tymczasem powyższe okoliczności powodują, że uzasadnione są wątpliwości co do tego, czy zawarcie w decyzji Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] parametru z pierwotnej karty informacyjnej przedsięwzięcia istotnie jest wynikiem omyłki czy też procedowania w oparciu o nieaktualną kartę informacyjną przedsięwzięcia. Stąd też nie zasługuje na akceptację automatyzm w działaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które przyjęło, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 113 par. 1 k.p.a., gdyż zmiana przepustowości kanału mogła zostać zmieniona w trybie, o jakim mowa w tym przepisie. O tym, że dokonanej postanowieniem rektyfikacji nie można traktować jako oczywistej omyłki świadczy fakt, że ustalenie parametrów przedsięwzięcia, dla którego wydana została decyzja z dnia [...] stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wymaga analizy treści decyzji, opinii organów opiniujących oraz akt administracyjnych. Jako argument przemawiający za uznaniem, że wskazana zmiana ma charakter oczywistych omyłek, organ wskazuje, że parametr wynikający z aneksu do karty informacyjnej powinien zostać uwzględniony w treści decyzji, przy czym jednak nie wykazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że był uwzględniony w toku procedowania wniosku inwestora. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Burmistrz Miasta Ł. dokonał sprostowania decyzji własnej z dnia [...] z naruszeniem art. 113 par. 1 k.p.a., jako że w ocenie sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, że wskazanie w decyzji przepustowości kanału według pierwotnej karty informacyjnej przedsięwzięcia, a nie z aneksu do karty informacyjnej stanowiło oczywistą omyłkę pisarską. Naruszeniu temu w ocenie tut. sądu należy przypisać charakter rażący w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. Powszechnie przyjmuje się, że o tym, czy naruszenie prawa jest rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią danego przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją wydaną na jego podstawie, tj. gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Wprawdzie, w sposób rażący można naruszyć jedynie przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, a art. 113 § 1 k.p.a. nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń czy ustaleń (wyr. NSA z dnia 29 listopada 2019 r., II OSK 2800/18, CBOSA). Skoro organ zastosował rektyfikację w przypadku błędu, co do którego w ocenie sądu nie ma podstaw do potraktowania go jako oczywistą omyłkę uprawniona będzie konstatacja, że doszło do rażącego naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. W konsekwencji należy stwierdzić, że w tym zakresie ocena dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. jest nieprawidłowa, co skutkowało koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] z obrotu prawnego. Niezależnie od powyższego ustosunkowania wymaga również podnoszona w toku postępowania kwestia prawidłowości zastosowania trybu doręczenia, o którym mowa w art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. Z art. 49 k.p.a. W ocenie sądu organy prawidłowo przyjęły, że Gmina Ł. oraz Zakład Usług Komunalnych posiadają przymiot strony postępowania wynikający z fakty legitymowania się jednym z wymienionych w art. 3 pkt 41 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. póz. 519 ze zm.) tytułów prawnych do nieruchomości. W przypadku Gminy Miasto Ł. interes prawny wywodzić należy z prawa własności działek, które po części obejmuje planowana inwestycja, a po części z nimi bezpośrednio sąsiaduje. Z kolei Zakład Usług Komunalnych w Ł. ma ustanowiony trwały zarząd na działkach, które obejmowały planowaną inwestycję, jak też część działek, które przylegały do planowanego przedsięwzięcia. W judykaturze przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego zarządcy jest art. 43 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zatem przysługuje mu status strony w postępowaniu mającym za przedmiot nieruchomość, w stosunku do której sprawuje on zarząd obok właściciela nieruchomości (wyr. WSA w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2019 r., II SA/Sz 1202/18, CBOSA). Wobec powyższego prawidłowo przyjęto do ustalenia liczby stron zarówno Gminę, jak i Zakład Usług Komunalnych będący samorządowym zakładem budżetowym. Reasumując, w ocenie sądu odmawiając stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 113 § 1 k.p.a. Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 19 września 2018 r., o czym orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. jak w pkt 2 wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji weźmie pod uwagę powyższe rozważania. B.A.
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Łd 36/19
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.