II SA/Łd 271/03

II SA/Łd 271/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /przewodniczący/
Janusz Nowacki
Małgorzata Łuczyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie: NSA Janusz Nowacki, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2004r. przy udziale - - - - sprawy ze skargi J. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. na rzecz J.L. kwotę 160 (sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Powiatowy Policji w P. na podstawie art. 93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz. U. nr 125 poz.1371 z późn. zm./ nałożył na PHU A. s.c. karę pieniężną 4000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożył J. L.. Wyjaśnił, iż z uwagi na fakt, że "winieta" nie znajdowała się w tym samym miejscu co pozostałe dokumenty potrzebne do wykonywania przewozu, kierujący pojazdem Z. N. miał problemy z jej odnalezieniem i okazaniem przypuszczając, że jej zapomniał. J. L. dodatkowo podniósł, że było to pierwsze zlecenie transportowe w miesiącu grudniu, dlatego wykupił "winietę" jednodniową i siedmiodniową.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa oraz art.93 ust.5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz. U. nr 125 poz.1371 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu [...] podczas kontroli drogowej kierującego samochodem Robur nr rej. [...] funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w P. stwierdził brak dowodu uiszczenia opłaty należnej za korzystanie z dróg krajowych. W związku z powyższym w drodze decyzji administracyjnej została nałożona kara pieniężna w wysokości 4000 zł. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 92 ust. 1 pkt 6 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym. Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego uznając jednocześnie, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczyposplitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są bowiem obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Na podstawie art. 87 tej ustawy podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego do kontroli organu kontroli m.in. dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Z kolei na przedsiębiorcy ciąży szczególny obowiązek wyposażenia kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty (art. 87 ust. 3 ustawy). W świetle powyższych przepisów argumenty podnoszone w odwołaniu przez stronę wskazujące na roztargnienie kierowcy podczas kontroli drogowej, nie przekonały organu odwoławczego i nie zostały uwzględnione. Wobec powyższego organ odwoławczy uznając, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa orzekł jak w sentencji decyzji.
Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. L. .
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż osobiście zakupił i wyposażył kierowcę w dwie winietki: dobową na dzień [...] oraz siedmiodniową. Podczas kontroli w dniu [...] około godziny 23.30 w miejscowości D. kierowca miał problemy z odnalezieniem winiety, bowiem nie znajdowała się ona w tym samym miejscu co pozostałe dokumenty. Kierowca sądził, że zapomniał zabrać jej ze sobą. Zdenerwowany kierowca odnalazł ją w samochodzie już po czasie, gdy funkcjonariusze sporządzili protokół i odjechali. Skarżący wyjaśnił, że jako podmiot prowadzący usługi transportowe, posiada znajomość przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym i konsekwencji wynikających z jej nie przestrzegania, dlatego dołożył wszelkich starań w zakresie zaopatrzenia kierowcy w dowód uiszczenia opłaty należnej za korzystanie z dróg krajowych. Dodatkowo skarżący podniósł, że przedsiębiorcami w spółce cywilnej "A. " jest on-rencista oraz jego syn T. , który jest studentem i nie osiąga żądnych dochodów, dlatego uiszczenie tak wysokiej kary będzie wręcz niemożliwe
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/.
Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga J. L. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi , utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz. U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz. U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym/Dz.U. nr 125 poz.1371 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.42 ust.1 wymienionej ustawy przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. W myśl zaś art.92 ust.1 pkt.6 wymienionej ustawy kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15000 zł.
Z wymienionych przepisów wynika, iż każdy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ma obowiązek uiścić opłatę za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Analiza przepisu art.92 ust.1 pkt. 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. wskazuje, iż kara pieniężna może zostać wymierzona za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty. Decydujące znaczenie ma zatem to czy przedsiębiorca uiścił taką opłatę.
Organy administracji obu instancji błędnie uznały, iż karę taką można wymierzyć za nieposiadanie w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty w czasie kontroli drogowej. Wniosek taki nie wynika z treści art.92 ust.1 pkt.6 ustawy z dnia 6 września 2001r. W przepisie tym wyraźnie określono, iż karę można wymierzyć za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty a nie za nieposiadanie w pojeździe dowodu uiszczenia takiej opłaty w czasie kontroli. W sytuacji gdyby ustawodawca chciał wprowadzić możliwość wymierzenia kary za brak w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty w czasie kontroli drogowej to inaczej sformułowałby treść przepisu art.92 ust.1 pkt.6 ustawy z 6 września 2001r. Skoro jednak z przepisu tego wynika, że karę wymierza się za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty to nie można jej nałożyć za nieposiadanie w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty w czasie kontroli drogowej. Wprawdzie w punkcie 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym/Dz. U. nr 115 poz.999 z późn. zm./ przewidziano karę pieniężną w wysokości 4000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia zapłaty lecz treść tego punktu wykracza poza upoważnienie ustawowe. Zgodnie z treścią art.92 ust.2 ustawy z 6 września 2001r. minister właściwy do spraw transportu drogowego został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia o których mowa w ust.1. Minister Infrastruktury był zatem upoważniony jedynie do określenia wysokości kar a nie naruszeń za które kary te mogą zostać wymierzone. Naruszenia te zostały bowiem określone w przepisach ustawy w art. 92 ust. 1. Minister Infrastruktury natomiast w rozporządzeniu z 3 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 115 poz. 999) niezgodnie z przepisem ustawy określił, że kara pieniężna jest wymierzana za nieposiadanie w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty. mimo, że ustawa za takie naruszenie nie przewiduje kary, a powyższe rozporządzenie w § 1 wyraźnie stanowi, że rozporządzenie określa wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, zwanej dalej "ustawą". Prowadzi to do wniosku, iż Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie w części dotyczącej punktu 6-go załącznika z przekroczeniem upoważnienia ustawowego.
Organy administracji obu instancji błędnie zatem zinterpretowały przepis art.92 ust.1 pkt.6 ustawy z dnia 6 września 2001r. uznając, że karę pieniężną można nałożyć za sam fakt nieposiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Wychodząc z takiego założenia organy administracji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego, czy w chwili kontroli uiszczona była opłata za przejazd po drogach krajowych. W tym miejscu należy zauważyć, że w aktach sprawy istnieje dowód w postaci karty opłaty – dobowej ważnej od godziny 9.00 do godziny 24.00 w dniu [...] dla samochodu o numerze rejestracyjnym [...] . Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie miało więc ustalenie czy skarżący przed kontrolą uiścił opłatę za przejazd po drogach krajowych. Kontrola została przeprowadzona w dniu [...] około godziny 23. Na załączonej karcie opłaty znajduje się datownik z cyframi "12 12 02 14" z napisem w otoku Pabianice 3. Analiza tej pieczęci wskazuje, iż karta faktycznie została wydana [...] Należało zatem ustalić o której godzinie została ona wydana. W szczególności należało wyjaśnić czy dwie ostatnie cyfry w tym datowniku mogą oznaczać godzinę wydania karty. W sytuacji gdyby bowiem zostało ustalone, że karta opłaty została wydana skarżącemu przed godziną 23 to oznacza, iż uiścił on opłatę za przejazd po drogach krajowych i w świetle art.92 ust.1 pkt.6 ustawy z dnia 6 września 2001r. brak było podstaw do nałożenia kary pieniężnej.. Organy administracji nie wyjaśniły jednak tej kwestii. Nie podjęły zatem wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego ani w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, czym naruszyły przepisy art. 7,77 § 1 i 80 kpa.
Na marginesie sprawy zaznaczyć należy, iż z dniem 28 września 2003r. zmieniono treść art.92 ust.1 ustawy z 6 września 2001r. określając możliwość wymierzenia kary za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów ustaw wymienionych w pkt 1-5 art. 92 ust. 1 oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Zgodnie z art. 92 ust. 4 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.
Dodatkowym uchybienie decyzji zarówno organu I instancji jak i organu odwoławczego było niewyjaśnienie kto powinien być adresatem zaskarżonych decyzji. Organ I instancji jako adresata wskazał PHU "A. " s.c. zaś organ odwoławczy J. L. PHU "A. " s.c. Z treści skargi wynika, że przedsiębiorcami w spółce cywilnej "A. " byli J. L. i jego syn T. L. . Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podnosił, że spółka cywilna nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu administracyjnym. Działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę w formie przedsiębiorstwa pozostaje bowiem działalnością samych wspólników i to tylko wspólnicy wskazani z nazwiska i imienia mogą być adresatami decyzji. Przed wydaniem decyzji należało więc prawidłowo ustalić kto jest stroną w tym postępowaniu. Reasumując sąd uznał, iż skarga J. L. jest zasadna. Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] . Rozstrzygnięcie dotyczące wykonania zaskarżonej decyzji zostało wydane przez Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny dokładnie wyjaśnić stan faktyczny w zakresie wskazanych powyżej uchybień. Dopiero po wyjaśnieniu tych kwestii i zebraniu całego materiału dowodowego należy wnikliwie go ocenić a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.