II SA/Łd 250/23

II SA/Łd 250/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2548/23 - Wyrok NSA z 2024-10-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33, art. 34, art. 119 par. 1, par. 2, par. 4, art. 125, art. 126
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. G. i F. G. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 grudnia 2022 r. nr 219/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania robót budowlanych zabezpieczających budynek gospodarczy oddala skargę. ał
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r., nr 219/2022 wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: k.p.a.; art. 3, art. 15, art. 20, art. 32, art. 64a § 1 pkt 1, art. 121 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) – dalej: u.p.e.a.; Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia E.G. i F.G., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, wniesionego na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 27 października 2022 r., nr 67/2022 orzekającego o: nałożeniu grzywny w wysokości po 7.000 zł na każdego z wyżej wymienionych, w celu przymuszenia wykonania obowiązków określonych w tytułach wykonawczych z dnia 21 lipca 2022 r., o nr [...] oraz [...] z zakreślonym 30 dniowym terminem uiszczenia nałożonych grzywien liczonym od daty doręczenia postanowienia; ustaleniu opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł i obciążeniu powyższą opłatą solidarnie zobowiązanych; wezwaniu zobowiązanych do wykonania obowiązków określonych w tytułach wykonawczych nr [...] oraz nr [...] w terminie 7 dni z zastrzeżeniem, że brak zadośćuczynienia powyższym obowiązkom skutkować będzie podjęciem orzeczenia o wykonaniu zastępczym;
1. uchylił postanowienie organu I instancji w zakresie wysokości orzeczonej grzywny w celu przymuszenia i w tym zakresie nałożył na każdego z zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia w wysokości po 5.000 zł;
2. w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że decyzją z dnia 15 września 2021 r., nr 127/2021, podjętą na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) skarżący, jako właściciele nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], zobowiązani zostali do wykonania, w terminie do dnia 30 października 2021 r., określonych w tej decyzji robót budowlanych w celu zabezpieczenia obiektu budowlanego, w związku z zaistniałą w dniu 14 grudnia 2020 r. katastrofą budowlaną w budynku gospodarczym usytuowanym na w/w nieruchomości. Z uwagi na stan techniczny przedmiotowego budynku oraz jego postępującą degradację decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
E.G. i F.G. wnieśli odwołanie do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia 2 lutego 2022 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego na strony obowiązku, zakreślając jednocześnie nowy termin jego wykonania do dnia 31 marca 2022 r., w pozostałym zaś zakresie utrzymał kwestionowane odwołaniem rozstrzygnięcie w mocy.
Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem E.G. i F.G. wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w treści której zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania objętej skargą decyzji.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 316/22 odmówił skarżącym udzielenia ochrony tymczasowej, a następnie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 316/22 skargę oddalił.
Z akt sprawy wynika nadto, że wobec niewykonania przedmiotowego obowiązku przez zobowiązanych, w dniu 6 czerwca 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (występujący zarówno w charakterze wierzyciela egzekwowanego obowiązku, jak i organu egzekucyjnego) wystosował do skarżących upomnienia, a następnie w dniu 21 lipca 2022 r. wystawił w stosunku do w/w tytuły wykonawcze o nr [...] i [...], celem wyegzekwowania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 15 września 2021 r.
Korzystając z przewidzianych prawem uprawnień skarżący wnieśli zarzuty w sprawie prowadzonego w stosunku do nich postępowania egzekucyjnego, które to zarzuty zostały oddalone postanowieniami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 23 sierpnia 2022 r., nr 52/22 (wydanego w stosunku do skarżącej) i nr 53/22 (wydanego w stosunku do skarżącego). W wyniku rozpatrzenia zażaleń wniesionych przez E.G. i F.G. na postanowienie oznaczone nr 52/22, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostatecznym postanowieniem z dnia 14 października 2022 r., nr 166/2022 rozpatrzył merytorycznie zażalenie skarżącej, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I oraz ostatecznym postanowieniem z dnia 14 października 2022 r., nr 165/2022 stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącego, z przyczyn podmiotowych. Skarżący nie skorzystali z przysługującego im prawa poddania zasadności powyższych rozstrzygnięć kontroli sądu administracyjnego.
Następnie wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 27 października 2022 r. Powiatowy |Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. orzekł o nałożeniu na skarżących grzywny, w wysokości po 7.000 zł na każdego z nich, w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania ciążących na nich obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] z dnia 21 lipca 2022 r., zobowiązując jednocześnie skarżących do uiszczenia grzywn w zakreślonym 30 dniowym terminie; ustalił opłatę za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 68 zł, którą obciążył solidarnie zobowiązanych oraz wezwał skarżących do wykonania obowiązku wynikającego z w/w tytułów wykonawczych, w terminie 7 dni. Zobowiązania zostali pouczeni, iż niewykonanie ciążących na nich obowiązków skutkować będzie orzeczeniem o wykonaniu zastępczym.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucali naruszenie:
- art. 7 u.p.e.a. poprzez kaskadowe nałożenie dwóch środków egzekucyjnych oraz poprzez nałożenie grzywny w wysokości przekraczającej wysokość kosztów wykonania zastępczego;
- art. 119 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w sytuacji, gdy zobowiązani nie są w stanie wykonać nałożonego na nich obowiązku;
- art. 119 § 1 u.p.e.a. w sytuacji, gdy ciążące na skarżących zobowiązanie może wykonać inna osoba poprzez wykonanie zastępcze.
Pełnomocnik skarżących wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim nakłada ono na zobowiązanych grzywnę, ewentualnie wnosił o zmniejszenie grzywny do kwoty 500 zł.
Objętym niniejszą skargą postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił kwestionowane postanowienie organu I instancji w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i w tym zakresie orzekł o wymierzeniu grzywny w wysokości po 5.000 zł na każdego ze skarżących, w pozostałym zaś zakresie kwestionowane zażaleniem rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na podstawy prawne nałożonych na skarżących grzywn, w szczególności na art. 121 § 2 u.p.e.a. regulujący wysokość grzywny, zgodnie z którym z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł.; jak również na art. 122 ustawy regulujący tryb stosowania przedmiotowego środka egzekucyjnego. Organ podkreślił, iż grzywna w celu przymuszenia stanowi środek egzekucyjny mający na celu doprowadzenie do wykonania nałożonego na zobowiązanego, podlegającego egzekucji obowiązku (art. 119 § 1 u.p.e.a.), którego wykonanie skutkuje umorzeniem nieuiszczonych lub nieściągniętych kwot grzywny (art. 125 § 1 u.p.e.a.) bądź też w uzasadnionych przypadkach, zwrotem 75% kwot ściągniętych lub uiszczonych tytułem grzywny (art. 126 u.p.e.a.).
Organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie bezspornym pozostaje, iż orzeczony względem skarżących ostateczny i prawomocny obowiązek wykonania określonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 15 września 2021 r. robot budowlanych nie został wykonany, co skutkowało koniecznością wszczęcia, w oparciu o wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze, postępowania egzekucyjnego, w toku którego zobowiązani skorzystali z przysługującego im prawa zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego trybie art. 33 u.p.e.a., które to zarzuty nie zostały uwzględnione. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego czyniło zasadnym nałożenie na zobowiązanych przedmiotowych grzywn w celu przymuszenia.
Dalej odnosząc się do zarzutów zażalenia organ egzekucyjny podkreślił, iż co do zasady nałożony obowiązek w pierwszej kolejności winien zostać wykonany przez skarżących jako zobowiązanych. Przewidziany ustawą środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego jest orzekany w dalszej kolejności, w przypadku nieskuteczności zastosowanego środka w postaci grzywny w celu przymuszenia i wbrew stanowisku pełnomocnika skarżących jest to środek bardziej dolegliwy dla zobowiązanych, gdyż jego zastosowanie może wygenerować koszty przekraczające równowartość wykonania nałożonego obowiązku. Co więcej, jak już wcześniej wskazano wykonanie nałożonego obowiązku, może skutkować umorzeniem nałożonej, a nie uiszczonej kwoty grzywny, bądź też zwrotem 75% tej kwoty w przypadku uiszczenia orzeczonej grzywny. Organ podkreślił nadto, iż wbrew stanowisku pełnomocnika skarżących, na zobowiązanych nie nałożono kaskadowo dwóch środków egzekucyjnych, lecz pouczono, iż niewykonanie ciążącego na nich obowiązku, pomimo nałożonych grzywn, może skutkować w dalszej kolejności orzeczeniem wykonania zastępczego. Odnosząc się do wysokości nałożonych grzywn w kwocie po 5.000 zł na każdego ze zobowiązanych organ wskazał, że kwoty te mieszczą się w granicach określonych w art. 121 § 2 u.p.e.a., a ich orzeczenie w kwocie 500 zł., wnioskowanej w zażaleniu, stanowiłoby zaprzeczenie idei omawianego środka egzekucyjnego.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. G. i F. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, ponowili zarzuty podnoszone w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego I instancji, co do naruszenia:
- art. 7 u.p.e.a. poprzez nałożenie na zobowiązanych jednocześnie, kaskadowo dwóch środków egzekucyjnych, w pierwszej kolejności grzywny w celu przymuszenia, wiedząc, iż środek ten będzie nieskuteczny, gdyż skarżący nie potrafią samodzielnie wykonać określonych egzekwowaną decyzją robót budowlanych, jak i nie są w stanie znaleźć firmy, która te prace wykona; po drugie poprzez nałożenie na skarżących grzywny w łącznej kwocie 10.000 zł, nieproporcjonalnej do dochodów zobowiązanych, jak i do wartości prac, do wykonania których skarżący zostali zobowiązani;
- art. 129 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie na skarżących grzywien w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, którego nie są w stanie wykonać;
- art. 129 § 1 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek może wykonać inna osoba, co przyznaje sam organ w treści zaskarżonego postanowienia.
Z uwagi na powyższe skarżący wnosili o uchylenie kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia w zakresie w jakim nakłada ono na nich grzywnę, ewentualnie o zmniejszenie kwoty grzywny do wysokości 500 z dla każdego ze skarżących. Wnosili nadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim orzeka o nałożeniu na nich grzywny.
Uzasadniając pełnomocnik skarżących podkreślał, że wbrew twierdzeniu organu zobowiązani nie sprzeciwiają się wykonaniu określonych robót budowlanych w drodze wykonania zastępczego, argumentując powyższe, brakiem możliwości wykonania nałożonego obowiązku samodzielnie, jak i brakiem możliwości znalezienia podmiotu, który w ich imieniu zrealizowałby ten obowiązek. Tym samym nałożenie przedmiotowych grzywn uznać należy za bezcelowe, gdyż i tak nie doprowadzi do wykonania ciążącego na skarżących obowiązku. Strona wskazała również, iż łączna wysokość nałożonej grzywny przekracza możliwości finansowe zobowiązanych, a co więcej, jak wskazują organy, stanowi niemalże równowartość wykonania przedmiotowych robót budowlanych.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 250/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2023 r. pełnomocnik skarżących podnosił, że do dnia sporządzenia niniejszego pisma organy egzekucyjne nie podjęły jakichkolwiek prób wykonania zastępczego nałożonego na skarżących obowiązku, co wprost wskazuje na brak możliwości wykonania tego obowiązku i uzasadnia zwolnienie skarżących z nałożonych na nich grzywn. Zdaniem pełnomocnika nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje również ta okoliczność, iż skarżący ponieśli i ponoszą koszty związane z katastrofą budowlaną, do której doszło bez ich winy, co pozostaje sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga E.G. i F.G. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn: Dz.U. 2023 r. poz.259) – dalej: p.p.s.a. W myśl przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi E.G. i F.G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynili postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 28 grudnia 2022 r. o nałożeniu grzywny w wysokości po 5.000 zł na każdego z wyżej wymienionych, w celu przymuszenia wykonania obowiązków określonych w tytułach wykonawczych z dnia 21 lipca 2022 r., o nr [...] oraz [...] z zakreślonym 30 dniowym terminem uiszczenia nałożonych grzywien liczonym od daty doręczenia postanowienia; ustaleniu opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł i obciążeniu powyższą opłatą solidarnie zobowiązanych; wezwaniu zobowiązanych do wykonania obowiązków określonych w tytułach wykonawczych nr [...] oraz nr [...] w terminie 7 dni z zastrzeżeniem, że brak zadośćuczynienia powyższym obowiązkom skutkować będzie podjęciem orzeczenia o wykonaniu zastępczym.
Podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 479) – dalej: u.p.e.a.
Zgodnie z art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4, a jej wysokość, z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (art. 121 § 1-2 u.p.e.a.). Stosownie zaś do treści art. 121 § 4 u.p.e.a. jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Tryb nałożenia grzywny określony został w art. 122 u.p.e.a., który stanowi, iż grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 1). Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (§ 2). Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny (§ 3).
Rozpoznając przedmiotową skargę wskazać należy, że celem postępowania egzekucyjnego i zastosowanych w nim środków egzekucyjnych jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Uregulowany w art. 119-126 u.p.e.a. środek egzekucyjny - grzywna w celu przymuszenia - stanowi formę nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Stanowi zatem pewne zagrożenie ekonomiczne zmierzające do zmotywowania osoby zobowiązanej do wykonania nałożonego obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Owa "przymuszająca" funkcja grzywny skutkuje stwierdzeniem, że może być ona nakładana jedynie wtedy, kiedy zobowiązanie nie zostało wykonane. Stan niewykonania nie może budzić wątpliwości. Przy czym co wymaga podkreślenia przewidziane ustawowo szerokie możliwości uniknięcia zapłaty lub zwrotu zapłaconej kwoty grzywny (art. 125 i art. 126 u.p.e.a.) czynią z tego środka egzekucyjnego mniej uciążliwy od wykonania zastępczego. Wskazać również należy, iż na możliwość nałożenia grzywny, jak i na jej wysokość grzywny bez wpływu pozostaje sytuacja finansowa dłużnika, a co za tym idzie nie znajduje tu zastosowania, wyrażona w prawie karnym, zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych zobowiązanego. Wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się bowiem zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (por. wyrok NSA z 28 maja 2021 r., II OSK 2557/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, że ciążący na skarżących obowiązek wykonania określonych w pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej i prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 15 września 2021 r. robót budowlanych, mających na celu zabezpieczenie katastrofy budowlanej, której uległ należący do skarżących budynek gospodarczy, nie zostały wykonane. Powyższe potwierdzają przeprowadzone przez organy kilkukrotne kontrole na miejscu, jak i konsekwentne stanowisko skarżących i ich pełnomocnika prezentowane zarówno w toku egzekucyjnego postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego.
Tym samym w ocenie Sądu, niewykonywanie nałożonego na skarżących, co należy podkreślić istniejącego i podlegającego wykonaniu obowiązku uzasadniało nałożenie na zobowiązanych przedmiotowych grzywien.
Dokonując oceny zachowania wymogów formalnoprawnych zastosowanego środka egzekucyjnego Sąd stwierdza, iż zaskarżone niniejszą skargą postanowienie o nałożeniu grzywny skierowane zostało do właściwych podmiotów (art. 121 § 1 u.p.e.a.) i spełnia wszystkie wymogi określone w art. 122 § 2 u.p.e.a. Wysokość nałożonej na skarżących grzywny nie przekracza górnej granicy określonej w art. 121 § 2 u.p.e.a., a podstawa prawna nałożonej na skarżących opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny zawarta została w art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych nałożone na skarżących grzywny zastosowane zostały w toku postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. tytuły wykonawcze z dnia 21 lipca 2022 r. o nr TW [...] i TW [...], których odpisy zostały doręczone zobowiązanym. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzedzone zostało doręczeniem skarżącym upomnień w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a., zawierających wezwania do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia 15 września 2021 r. Zgłoszone przez skarżących w trybie art. 33 u.p.e.a. zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne zostały rozpatrzone z negatywnym dla skarżących wynikiem, ostatecznymi rozstrzygnięciami organów egzekucyjnych. Skarżący nie skorzystali z przysługującego im prawa poddania zgodności z prawem podjętych w powyższym przedmiocie postanowień przez właściwy miejscowo sąd administracyjny.
Odnosząc się natomiast do zarzutów i argumentacji skargi zawartych w skardze, jak i wnoszonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego pism procesowych Sąd stwierdza, iż bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia pozostają podnoszone przez pełnomocnika skarżących argumenty, co do sytuacji finansowej skarżących, która nie pozwala na uiszczenie tak wysokiej, łącznej kwoty nałożonych grzywn, przekraczającej zdaniem skarżących wartość wykonania robót budowlanych, do których wykonania zostali zobligowani; jak i braku możliwości wykonania przedmiotowego obowiązku przez skarżących, zarówno osobiście, jak i przez inny podmiot, który podjąłby się wykonania tych robót budowlanych. Jak już bowiem wcześniej wskazano wymierzając grzywnę, organ egzekucyjny kieruje się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony. Tym samym sytuacja finansowa zobowiązanych pozostaje obojętna zarówno na możliwość wymierzenia, jak i na samą wysokość grzywny w celu przymuszenia. Podkreślenia bowiem raz jeszcze wymaga, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanego, przez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. By środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna winna być na tyle wysoka, by w ocenie zobowiązanego nieopłacalne było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku (por. wyroki NSA z: 31 sierpnia 2016 r. II OSK 2975/14; 26 maja 2015 r. II OSK 2611/13; 13 czerwca 2014 r. II OSK 106/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niejako na marginesie zaznaczyć należy, że z załączonych do skargi akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący podejmowali jakiekolwiek próby znalezienia podmiotu, który podjąłby się wykonania ciążącego na skarżących obowiązku.
Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżących zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia stanowi mniej dolegliwy niż optowane przez zobowiązanych wykonanie zastępcze. Podkreślenia wymaga, iż wymóg zastosowania środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego został ustanowiony w art. 7 § 2 u.p.e.a. W przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z prawa budowlanego ustawodawca przewidział możliwość zastosowana środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia (art. 119-126u.p.e.a.) bądź też środka egzekucyjnego w postaci orzeczenia wykonania zastępczego (art. 127-135 u.p.e.a.). Przy czym, co należy wyraźnie zaznaczyć, zarówno treść art. 7 § 2 u.p.e.a., jak i art. 119 § 2 u.p.e.a. nie przesądza o pierwszeństwie zastosowania któregokolwiek z powołanych wyżej środków egzekucyjnych. Niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, który to pogląd Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, zgodnie z którym grzywna w celu przymuszenia wymierzana w sprawach z zakresu prawa budowlanego jest, co od zasady środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze. Za powyższym stwierdzeniem przemawiają bowiem powołane już wcześniej regulacje art. 125 § 1 u.p.e.a. umożliwiające umorzenie nałożonej, a nieściągniętej grzywny w razie wykonania obowiązku oraz art. 126 u.p.e.a. dotyczące możliwość zwrócenia w wysokości 75% lub w całości uiszczonej lub ściągniętej grzywny w razie wykonania obowiązku (por. wyroki NSA z: 25 maja 2022 r., II OSK 1497/19; 17 lutego 2022 r., II OSK 712/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Bez wpływu na wynik sprawy pozostają również podnoszone przez pełnomocnika skarżących argumenty, co do sprzecznego z zasadami współżycia społecznego obciążenia skarżących kosztami związanymi z katastrofą budowlaną, do której doszło bez ich winy. W niniejszym postępowaniu przedmiotem oceny Sądu pozostaje zgodność z prawem zastosowania wobec skarżących środka egzekucyjnego – grzywny w celu przymuszenia realizacji obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 15 września 2021 r., a nie zasadność obciążenia skarżących obowiązkiem wynikającym z tej decyzji
Jednocześnie Sąd stwierdza, iż procedujące w sprawie organy obu instancji prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.