II SA/Łd 250/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E.G. i F.G. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 grudnia 2022 r., które utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania robót budowlanych zabezpieczających budynek gospodarczy po katastrofie budowlanej, jednocześnie zmniejszając jej wysokość do 5.000 zł na każdego ze skarżących. Obowiązek wykonania robót wynikał z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 września 2021 r., która nadała rygor natychmiastowej wykonalności. Mimo kolejnych decyzji i postanowień, w tym uchylenia decyzji organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania i utrzymania jej w mocy w pozostałym zakresie, skarżący nie wykonali nałożonego obowiązku. W związku z tym wszczęto postępowanie egzekucyjne, nałożono grzywny w celu przymuszenia, a następnie wydano postanowienie o nałożeniu grzywny w wysokości po 7.000 zł na każdego. Po rozpatrzeniu zażalenia, organ odwoławczy zmniejszył grzywnę do 5.000 zł. Skarżący w skardze do WSA podnosili zarzuty naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego, w tym art. 7 u.p.e.a. (kaskadowe nałożenie środków egzekucyjnych, nieproporcjonalność grzywny) oraz art. 119 § 2 i 129 § 2 u.p.e.a. (nałożenie grzywny mimo niemożności wykonania obowiązku). Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że nałożenie grzywny było uzasadnione niewykonaniem obowiązku, a grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze. Podkreślono, że sytuacja finansowa skarżących oraz ich subiektywna ocena możliwości wykonania obowiązku nie mają wpływu na zasadność i wysokość grzywny, która ma charakter przymuszający i dyscyplinujący. Sąd stwierdził, że organy działały zgodnie z prawem, a ustalenia faktyczne i ocena materiału dowodowego były wystarczające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście prawa budowlanego, oraz relacji między grzywną a wykonaniem zastępczym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku budowlanego i stosowania grzywny w celu przymuszenia. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala dotychczasowe stanowisko sądów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z prawa budowlanego jest zasadne, gdy zobowiązany twierdzi, że nie jest w stanie wykonać tego obowiązku samodzielnie ani znaleźć wykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nałożenie grzywny jest zasadne, ponieważ celem grzywny jest przymuszenie do wykonania obowiązku, a nie kara. Sytuacja finansowa zobowiązanego i jego subiektywna ocena możliwości wykonania obowiązku nie wpływają na zasadność nałożenia grzywny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku poprzez dolegliwość finansową. Jej celem jest doprowadzenie do realizacji obowiązku, a nie jego egzekwowanie w sytuacji, gdy zobowiązany nie jest w stanie go wykonać. Sytuacja finansowa strony oraz brak możliwości wykonania obowiązku nie są przesłankami do zwolnienia z grzywny, gdyż grzywna ma charakter przymuszający i dyscyplinujący.
Czy grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze w sprawach dotyczących prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, grzywna w celu przymuszenia jest generalnie środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze.
Uzasadnienie
Sąd podzielił ugruntowany pogląd orzecznictwa administracyjnego, że grzywna w celu przymuszenia jest mniej uciążliwa niż wykonanie zastępcze, ze względu na możliwość umorzenia lub zwrotu części grzywny w przypadku wykonania obowiązku (art. 125 i 126 u.p.e.a.).
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia w łącznej kwocie 10.000 zł na dwóch zobowiązanych jest proporcjonalne i zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nałożenie grzywny jest zgodne z prawem, jeśli mieści się w ustawowych granicach.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wysokość nałożonej grzywny (po 5.000 zł na każdego) nie przekraczała górnej granicy określonej w art. 121 § 2 u.p.e.a. (10.000 zł na osobę fizyczną). Podkreślono, że wysokość grzywny nie jest uzależniona od sytuacji finansowej dłużnika, a od zasady celowości i skuteczności działań egzekucyjnych.
Przepisy (9)
Główne
u.p.e.a. art. 119 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywna w celu przymuszenia nakładana jest, gdy egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku znoszenia, zaniechania lub wykonania czynności, której nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 121 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł (dla osób fizycznych).
u.p.b. art. 78 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Podstawa do zobowiązania właściciela do wykonania robót budowlanych w celu zabezpieczenia obiektu.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 125 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wykonanie obowiązku skutkuje umorzeniem nieuiszczonych lub nieściągniętych kwot grzywny.
u.p.e.a. art. 126
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W uzasadnionych przypadkach możliwe jest zwrot 75% kwot ściągniętych lub uiszczonych tytułem grzywny po wykonaniu obowiązku.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić lub zmienić postanowienie organu I instancji.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w przypadku nieuwzględnienia jej.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykonanie przez skarżących obowiązku wykonania robót budowlanych zabezpieczających budynek gospodarczy po katastrofie budowlanej. • Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym zasadnym w sytuacji niewykonania obowiązku. • Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze. • Wysokość nałożonej grzywny mieści się w ustawowych granicach i jest zgodna z zasadą celowości i skuteczności egzekucji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 u.p.e.a. poprzez kaskadowe nałożenie dwóch środków egzekucyjnych. • Naruszenie art. 119 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny w sytuacji, gdy zobowiązani nie są w stanie wykonać nałożonego obowiązku. • Naruszenie art. 129 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny do wykonania obowiązku, którego nie są w stanie wykonać. • Grzywna nałożona w łącznej kwocie 10.000 zł jest nieproporcjonalna do dochodów zobowiązanych i wartości prac. • Obciążenie skarżących kosztami związanymi z katastrofą budowlaną, do której doszło bez ich winy, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
grzywna w celu przymuszenia stanowi środek egzekucyjny mający na celu doprowadzenie do wykonania nałożonego na zobowiązanego, podlegającego egzekucji obowiązku • grzywna w celu przymuszenia stanowi formę nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się • sytuacja finansowa zobowiązanych pozostaje obojętna zarówno na możliwość wymierzenia, jak i na samą wysokość grzywny w celu przymuszenia • grzywna w celu przymuszenia jest, co od zasady środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze
Skład orzekający
Jarosław Czerw
sędzia
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Tomasz Porczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w kontekście prawa budowlanego, oraz relacji między grzywną a wykonaniem zastępczym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku budowlanego i stosowania grzywny w celu przymuszenia. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala dotychczasowe stanowisko sądów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje mechanizmy egzekucji administracyjnej w kontekście prawa budowlanego, pokazując, jak sądy interpretują środki przymusu finansowego wobec obywateli.
“Grzywna za niewykonanie robót budowlanych: kiedy sąd staje po stronie organu?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.