Pełny tekst orzeczenia II SA/Łd 242/23

II SA/Łd 242/23 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I OZ 561/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-04
I OZ 562/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-04
I OZ 563/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 6, par. 3, art. 154 par. 1, par. 6, par. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. N. i B. N. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 listopada 2022 r. nr KO.446.186.2022 w przedmiocie dodatku węglowego postanawia: odrzucić skargę. ał
Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 stycznia 2023 r. zatytułowanym "Ponaglenie i Skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2022 r." S.N. i B.N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 listopada 2022 r. nr KO.446.186.2022 w sprawie dodatku węglowego.
Skarżący stwierdzili, że w związku z pismem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 19 grudnia 2022 r., nr KO.446.375.2022 jeszcze raz wysyłają ponaglenie i skargę do WSA w Łodzi. Skarżący stwierdzili, że pismem z dnia 19 grudnia 2022 r. organ dokonał kolejnych manipulacji w celu dalszego odwleczenia sprawy. Skarżący przytaczając treść pisma z dnia 8 grudnia 2022 r. oznajmili, że w tym piśmie stanowiącym ponaglenie wskazali, że organ miał obowiązek procedować. Kolegium nie podjęło czynności w związku z czym wnieśli skargę, która jest skargą po ponagleniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. Organ stwierdził, że pismo z dnia 18 listopada 2022 r. nr KO.446.186.2022 nie jest decyzją ani postanowieniem w rozumieniu przepisów k.p.a.
Zarządzeniem z dnia 17 marca 2023 r. skarżący zostali wezwani solidarnie do wyjaśnienia czy pismo z dnia 16 stycznia 2023 r. stanowi skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 listopada 2022 r., nr KO.446.186.2022, skargę na przewlekłość Burmistrza Wolborza w sprawie wniosku o wypłatę dodatku węglowego, skargę na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie wniosku o wypłatę dodatku węglowego czy innego rodzaju pismo pod rygorem uznania, że pismo stanowi skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 listopada 2022 r., nr KO.446.186.2022.
W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący stwierdzili, że pismo z dnia 16 stycznia 2023 r. stanowi pierwszą skargę na pismo Kolegium z dnia 18 listopada 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W tym celu omówienia wymagają przepisy prawa regulujące właściwość działania sądów administracyjnych.
Stosownie do art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:
1. decyzje administracyjne,
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę,
jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Powyższe regulacje stanowią określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynikają z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Zgodnie z Konstytucją wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Przy czym zasadą jest, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Oznacza to, że ustrojodawca ustanowił generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Wyjątkiem są natomiast sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów – w tym sądów administracyjnych. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne czy ich brak wskazane w ustawie.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie mieści się w żadnej z wymienionych wyżej kategorii aktów lub czynności, podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych albowiem jak wynika z treści przywołanych przepisów, zakres skargi wyznaczają przepisy art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Koniecznym staje się wyjaśnienie, że pismem z dnia 14 października 2022 r. zatytułowanym "odwołanie od odmowy przyznania dodatku węglowego" skarżący wskazali, że złożyli dwa wnioski o dodatek węglowy z uwagi na prowadzenie dwóch oddzielnych gospodarstw domowych. W dniu 12 października 2022 r. B.N. otrzymała dodatek węglowy. W ocenie skarżących przysługują im dwa oddzielne dodatki węglowe. Jednocześnie skarżący domagali się ze względu na opóźnioną wypłatę dodatku węglowego B.N. dodatkowych 12 000 zł oraz 30 000 zł jako rzeczywisty koszt tony węgla, oraz dwukrotności ww. sumy dl S.N. za dalszą zwłokę i dalsze odsetki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w piśmie z dnia 18 listopada 2022 r., nr KO.446.186.2022 wyjaśniło, że nie posiada umocowania do zajęcia stanowiska w sprawie przedstawionej w piśmie skarżących z dnia 14 października 2022 r., ponieważ nie może ingerować w sprawy, które nie leżą w jego gestii. Kolegium wskazało, że B.N. została poinformowana przez organ I instancji o przyznaniu dodatku węglowego w kwocie 3 000,00 zł. Informacja ta nie jest decyzją administracyjną jak też nie rozstrzyga sprawy z wniosku S.N. o wypłatę dodatku węglowego. Z treści pisma z dnia 14 października 2022 r. nie wynikało też, aby stanowiła ona przedmiot zaskarżenia. Kolegium stwierdziło, że załatwienie sprawy z wniosku S.N. nastąpiło poprzez powiadomienie przez organ I instancji pismem (zawiadomieniem) z dnia 7 października 2022 r. znak: MOPS.DW.552.370.2022.AK o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania. Odwołanie wniesione przez S.N. od ww. pisma zostało rozpoznane przez Kolegium w odrębnym postępowaniu.
W piśmie z dnia 8 grudnia 2022 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim skarżący wnieśli do organu pismo zatytułowane "Skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2022 r." stwierdzając, że MOPS był obowiązany wydać decyzję w sprawi, a informacja o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania może być oparta tylko w oparciu o zapadłą decyzję pozostawiającą wniosek bez rozpoznania, w związku z czym Kolegium miało obowiązek rozpoznać zażalenie od wydanej przez MOPS decyzji. Wobec powyższego w ocenie skarżących Kolegium miało obowiązek rozpoznać ich zażalenie od wydanej decyzji. Skarżący stwierdzili, że od zastosowanej procedury prawnej zawsze przysługuje odwołanie czy skarga, również w przypadku rzekomego braku możliwości odwołania się od decyzji o przyznaniu dodatku węglowego.
Jednocześnie skarżący wnieśli o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego średniego wynagrodzenia, tj. 5x7 000 zł od każdego urzędnika oddzielnie na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. i wymierzenie urzędnikom grzywny w wysokości dziesięciokrotnego wynagrodzenia, tj. 70 000 zł dla każdego urzędnika oddzielnie na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a.
W piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r. Kolegium poinformowało skarżących o treści pisma z dnia 18 listopada 2022 r. oraz o tym, że w przypadku, gdy w ocenie skarżących organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, istnieje możliwość wniesienia ponaglenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., a następnie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do sądu administracyjnego.
W piśmie z dnia 16 stycznia 2023 r. zatytułowanym "Ponaglenie i Skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2022 r." skarżący stwierdzili, że jeszcze raz wysyłają ponaglenie i skargę do WSA w Łodzi. Skarżący stwierdzili, że pismem z dnia 19 grudnia 2022 r. organ dokonał kolejnych manipulacji w celu dalszego odwleczenia sprawy. Skarżący przytaczając treść pisma z dnia 8 grudnia 2022 r. oznajmili, że w tym piśmie stanowiącym ponaglenie wskazali, że organ miał obowiązek procedować. Kolegium nie podjęło czynności w związku z czym wysłali skargę, która jest skargą po ponagleniu.
Z uwagi na tak brak precyzyjnego określenia przedmiotu zaskarżenia zarządzeniem z dnia 17 marca 2023 r. skarżący zostali wezwani solidarnie do wyjaśnienia czy pismo z dnia 16 stycznia 2023 r. stanowi skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 listopada 2022 r., nr KO.446.186.2022, skargę na przewlekłość Burmistrza Wolborza w sprawie wniosku o wypłatę dodatku węglowego, skargę na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie wniosku o wypłatę dodatku węglowego czy innego rodzaju pismo pod rygorem uznania, że pismo stanowi skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 listopada 2022 r., nr KO.446.186.2022.
W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący stwierdzili, że pismo z dnia 16 stycznia 2023 r. stanowi pierwszą skargę na pismo Kolegium z dnia 18 listopada 2022 r.
Wobec jednoznacznie zakreślonego przedmiotu skargi sąd stwierdza, że skarga złożona przez skarżących jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, gdyż zaskarżone pismo z dnia 18 listopada 2022 r. nie mieści we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. W związku z powyższym brak jest przepisów, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Pismo to nie jest decyzją ani postanowieniem, nie stanowi też aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. W ocenie sądu zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie informacyjny.
Jednocześnie z urzędu sądowi jest wiadome, że odwołanie S.N. od pisma Burmistrza Wolborza z dnia 7 października 2022 r. znak: MOPS.DW.552.370.2022.AK o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o wypłatę dodatku węglowego zostało uznane przez Kolegium za niedopuszczalne. Na postanowienie Kolegium nr KO.446.185.2022 z dnia 18 listopada 2022 r. S.N. wniósł skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 43/23 oddalił.
Sąd również zaznacza, że S.N. złożył ponaglenie na przewlekłość Burmistrza Wolborza w rozpoznaniu sprawy z wniosku o wypłatę dodatku węglowego, które Kolegium uznało za nieuzasadnione. Na postanowienie Kolegium z dnia 18 listopada 2022 r. nr KO.491.61.2022 S.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 243/23.
Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi wskazujących na ewentualną bezczynność lub przewlekłość organu sąd wyjaśnia, że skarżącym przysługiwałoby prawo wniesienia skargi po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącym w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, co w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość oznacza złożenie ponaglenia o jakim mowa w art. 37 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. Jednakże z uwagi na jednoznaczne wskazanie w piśmie z dnia 3 kwietnia 2023 r., że przedmiotem skargi jest pismo Kolegium z dnia 18 listopada 2022 r., sąd nie był uprawniony do badania bezczynności lub przewlekłości organu.
Odnosząc się zaś do wniosków skarżących o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz przyznanie od organu sumy pieniężnej w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (§ 6). Uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 7).
Instytucja sumy pieniężnej przyznawanej stronie od organu podobnie jak i grzywna, która jest podstawowym środkiem stosowanym w sprawie dotyczącej niewykonania wyroku, pełni funkcję kompensacyjną oraz prewencyjną i ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Powyższe przepisy mają zastosowanie w sytuacji wniesienia skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i mają na celu przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. W konsekwencji niewykonanie wyroku oznacza pozostawanie przez organ w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Wobec tego, że w sprawie skarżących nie zostało wydane żadne orzeczenie stwierdzające bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zawarte w skardze wnioski o ukaranie grzywną i przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Z powyższych względów sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. o czym orzekł jak w postanowieniu.
is