II SA/Łd 1863/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-10-28
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyopłaty drogoweustawa o transporcie drogowymkara pieniężnakontrola drogowaprzedsiębiorcaprzejazd niezarobkowysąd administracyjnyuzasadnienie decyzjik.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak opłaty drogowej, wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy obowiązek opłaty dotyczy przejazdów niezarobkowych.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę P. W. na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4000 zł za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organy administracji nałożyły karę, uznając, że przedsiębiorca nie uiścił wymaganej opłaty i nie posiadał przy sobie stosownej karty opłaty drogowej w momencie kontroli. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i brak wyjaśnienia, czy obowiązek opłaty dotyczy również przejazdów niezarobkowych, takich jak podróż w celu naprawy pojazdu.

Sprawa dotyczyła skargi P. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4000 zł za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrola drogowa wykazała brak dowodu uiszczenia opłaty. Organy administracji uznały, że przedsiębiorca naruszył przepisy ustawy o transporcie drogowym, nakładając karę. P. W. w skardze podniósł, że w dniu kontroli wykonywał przejazd bez ładunku, w celach prywatnych (do rodziny na wieś w celu wykonania napraw blacharskich), a nie w celach zarobkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji. Sąd stwierdził naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 107 § 3), polegające na braku wyjaśnienia kluczowej okoliczności, czy obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych dotyczy również sytuacji, gdy przedsiębiorca porusza się pojazdem w celach niezarobkowych lub na potrzeby własne, a nie w ramach transportu drogowego. Sąd wskazał, że organy nie ustaliły intencji przejazdu i nie sprecyzowały swojego stanowiska w tym zakresie, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nakazano ponowne rozpatrzenie sprawy z jednoznacznym stanowiskiem w interpretacji przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązek ten wymaga doprecyzowania przez organy administracji. Nie można automatycznie nakładać kary bez ustalenia charakteru przejazdu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły jednoznacznie, czy przepisy ustawy o transporcie drogowym obciążają przedsiębiorcę obowiązkiem uiszczania opłaty za przejazd w każdym przypadku, czy tylko podczas przejazdu w celach zarobkowych lub dokonywania przewozu na potrzeby własne. Brak takiego wyjaśnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten określa wysokość kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty.

u.t.d. art. 42 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten nakłada na przedsiębiorców obowiązek uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Dz. U. Nr 150, poz.1684 art. 4 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r.

Określa procedurę zakupu i wypełnienia karty opłaty drogowej.

u.t.d. art. 87

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu dokumentów związanych z opłatami drogowymi.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Dz. U. Nr 153, poz.1271 art. 97 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przejazd nie miał charakteru zarobkowego, lecz był podróżą w celach prywatnych (naprawa samochodu). Organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco, czy obowiązek opłaty drogowej dotyczy przejazdów niezarobkowych.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie wyjaśniły, czy kierowcę pojazdu będącego przedsiębiorcą obciąża obowiązek uiszczania opłaty za przejazd w każdym przypadku poruszania się pojazdu po drogach krajowych, czy tylko podczas przejazdu w celach zarobkowych lub dokonywania przewozu na potrzeby własne. Przyjmując takie stanowisko mógłby nałożyć karę pieniężną bez badania okoliczności dotyczących przejazdu samochodu po drodze. W przeciwnym razie organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w celu ustalenia wiarygodności oświadczenia strony o przejeździe o charakterze niezarobkowym.

Skład orzekający

Janusz Nowacki

przewodniczący

Krzysztof Szczygielski

sprawozdawca

Małgorzata Łuczyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat drogowych w kontekście przejazdów niezarobkowych przedsiębiorców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejazdu niezarobkowego przedsiębiorcy i interpretacji przepisów obowiązujących w 2004 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i charakteru przejazdu przez organy administracji, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących opłat drogowych.

Czy przejazd "do babci" bez ładunku zwalnia z opłaty drogowej? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 4000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1863/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Małgorzata Łuczyńska
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 28 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski /spr./, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi P. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych bez uiszczenia opłat 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] Nr [...], 2/ orzeka, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
3 II SA/Łd 1861/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art.92 ust.1 pkt.1 oraz art.93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125 poz.1371ze zm.) Komendant Powiatowy Policji w W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nałożył na P. W. karę pieniężną w kwocie 4000 zł za wykonywanie w dniu 2 maja 2003 r. transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
P. W. odwołał się od decyzji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł..
Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził:
W dniu 2 maja 2003 r. podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego Iveco nr rej. [...], będącego w prawnej dyspozycji strony, funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w W. stwierdził brak dowodu uiszczenia opłaty należnej za korzystanie z dróg krajowych. W związku z powyższym w drodze decyzji administracyjnej została nałożona kara pieniężna w wysokości 4000 zł.
Od powyższej decyzji strona złożyła w dniu 15 maja 2003 r. odwołanie wnosząc o uchylenie kary. W związku ze stwierdzonymi uchybieniami popełnionymi podczas wydawania decyzji przez Komendanta Powiatowego Policji organ odwoławczy decyzje tę uchylił i przekazał sprawę organowi I-ej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku powtórnie prowadzonego postępowania organ I-ej instancji ustalił, iż firma transportowa A stanowi własność P. W.. Dodatkowo ustalono, iż przedmiotem działalności firmy jest towarowy transport drogowy pojazdami uniwersalnymi. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia [...] nałożył na stronę karę pieniężna w wysokości 4000 zł.
Decyzja powyższa w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na podstawie art. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązani są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.
Procedura związana z wypełnianiem i uiszczaniem przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych w trakcie wykonywania przez nich transportu drogowego została określona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz.1684 ze zm.) zgodnie z § 4 ust.2 w/w rozporządzenia, zakup i wypełnienie karty opłaty musi nastąpić najpóźniej przed rozpoczęciem przejazdu. Tak wypełniony dokument kierowca pojazdu samochodowego wykonującego przewóz drogowy w ramach transportu drogowego ma obowiązek posiadać przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu (art.87 ustawy o transporcie drogowym). Dla istoty sprawy znaczenie ma zatem fakt posiadania w pojeździe prawidłowo wypełnionego dowodu uiszczenia opłaty oraz okazywanie go na żądanie uprawnionego organu. W oparciu o zebrany w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy należy stwierdzić, iż strona nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Na podstawie zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji, a w szczególności treści notatki urzędowej kontrolującego pojazd policjanta, jak również podania odwoławczego strony, organ odwoławczy ustalił, iż strona w chwili kontroli nie posiadała w pojeździe stosownej karty opłaty drogowej, do czego była zobowiązana. Z treści podania strony wynika, iż karta została zakupiona około godziny 9:00, tj. po fakcie kontroli drogowej, w której ujawniono jej brak, czyli około godziny 7:25.
P. W. w dniu 9 września 2003 r. zaskarżył decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż uważa decyzję za krzywdzącą. Organ w decyzji nie wziął pod uwagę faktu, iż dnia 2 maja 2003 r. wykonywał przejazd pojazdem bez ładunku. Jechał bowiem do babci na wieś w celu wykonania drobnych napraw blacharsko-lakierniczych, a nie w celach zarobkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnić należy fakt, że zgodnie z art.97 § § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.169)-sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja stosownie do art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organy administracyjne przepisów art.7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Naruszenie to mogło mieć wpływ na treść wydanych decyzji.
Organy administracyjne w swych decyzjach powołały się na przepis art.42 ust.1 i 92 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Powyższe przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ II-ej instancji przewidywały:
- art.42 ust.1- Przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obwiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wartość nie może być wyższa niż równowartość 800 € rocznie.
- art. 92 ust.1 pkt 6- Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15000 zł (Dz. U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.)
W niniejszej sprawie bezsporna pozostaje okoliczność nieuiszczenia opłaty przez skarżącego, przed zatrzymaniem jego pojazdu przez policję w dniu 2 maja2003 r.
Natomiast organy nie ustaliły czy w momencie zatrzymania do kontroli P. W. wykonywał transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne.
Pan P. W. zarówno w odwołaniu od pierwszej decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...], jak i w odwołaniu od decyzji z dnia [...], a także w skardze podnosił, iż w dniu 2 maja 2003 r. nie wykonywał transportu zarobkowego, lecz jechał do rodziny mieszkającej na wsi, w celu przeprowadzenia napraw blacharskich samochodu.
Okoliczność zatrzymania przez policję samochodu bez ładunku potwierdzona została w protokole kontroli, spisanym w dniu 2 maja 2003 r.
Komendant Wojewódzki Policji w Ł. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...], uchylającej decyzję organu I-ej instancji z dnia [...], zobowiązał Komendanta Powiatowego Policji do ustalenia i wzięcia pod uwagę okoliczności podnoszonej przez stronę, tzn. wykonywania przejazdu bez ładunku.
Powyższa okoliczność nie została jednak rozpatrzona, tak przez Komendanta Powiatowego Policji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, jak i przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, który nie uwzględnił odwołania od decyzji z dnia [...]. Wobec powyższego nie można obecnie ustalić intencji organów w zakresie interpretacji przepisów art.42 ust.1 i 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym.
Organy nie wyjaśniły, czy kierowcę pojazdu będącego przedsiębiorcą obciąża obowiązek uiszczania opłaty za przejazd w każdym przypadku poruszania się pojazdu po drogach krajowych, czy tylko podczas przejazdu w celach zarobkowych lub dokonywania przewozu na potrzeby własne.
Ustalając, że obowiązek taki spoczywa niezależnie od charakteru przejazdu (także w celu remontu pojazdu), organ powinien stanowisko swoje sprecyzować i uzasadnić, zgodnie z wymogami art.107 § 3 kpa.
Przyjmując takie stanowisko mógłby nałożyć karę pieniężną bez badania okoliczności dotyczących przejazdu samochodu po drodze.
W przeciwnym razie organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w celu ustalenia wiarygodności oświadczenia strony o przejeździe o charakterze niezarobkowym.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c w zw. z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] Nr [...].
Na podstawie art.152 powołanej ustawy orzeczono, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Rozpatrując sprawę ponownie organ administracyjny zajmie i uzasadni jednoznaczne stanowisko w zakresie interpretacji art.42 ust.1 i 92 ust.1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym.
Jeśli uzna, że przepisy te dają postawę do nieobciążania przedsiębiorcy obowiązkiem uiszczania opłaty za przejazd po drodze krajowej, gdy nie wykonuje przewozu zarobkowego lub na potrzeby własne, podejmie czynności zmierzające do ustalenia czy skarżący w dniu 2 maja 2003 r. poruszał się po drodze swoim pojazdem w celach niezarobkowych i nie wykonywał przewozu na potrzeby własne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI