II SA/Łd 1116/22

II SA/Łd 1116/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący/
Jarosław Czerw /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 28, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 października 2022 r. nr SKO.4170.199.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji odmawiającej wydania zezwolenia na usunięcie drzewa 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego M. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga M.B. (dalej także: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej także: Kolegium, organ II instancji) z dnia 19 października 2022 roku, znak: SKO.4170.199.2022, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie odmowy zezwolenia na usunięcie drzewa.
Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta Łodzi (dalej: Prezydent, organ I instancji) decyzją z dnia 6 września 2022 r., znak DEK-OŚR.II.6131.542.2022.KK, orzekł: "Nie zezwolić Wspólnocie Mieszkaniowej z/s w Ł. przy ulicy [...], na usunięcie 1 szt. drzewa wyszczególnionego w poniższej tabeli, rosnącego przy ul. [...] (działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...]), bez pobrania opłaty". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał na motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Powyższa decyzja została doręczona Wspólnocie Mieszkaniowej z/s w Ł. przy ulicy [...] w dniu 12 września 2022 r.
Pismem z dnia 23 września 2022 r. M.B. wniósł w imieniu własnym odwołanie od decyzji z dnia 6 września 2022 r., podnosząc, że jest stroną w postępowaniu administracyjnym jako właściciel boksu garażowego nr [...] położonego w Ł. przy ul. [...], dla którego urządzona jest odrębna księga wieczysta nr [...], zaś w bazie ewidencji gruntów i budynków przedmiotowy boks posiada oznaczenie [...] i zajmuje powierzchnię 17,59 m2.
Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 19 października 2022 r., znak: SKO.4170.199.2022, Samorządowe Kolegium w Łodzi stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że stosownie do treści art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione wyłącznie na skutek wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot, nigdy nie może być wszczęte z urzędu. Dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego. Według art. 127 § 1 K.p.a. legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a więc podmiot spełniający przesłanki określone przez ustawodawcę w art. 28, 29, 30 K.p.a. Zgodnie z brzmieniem art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami innej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan,
w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosowanych czynności organu administracji. W takim przypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym. Przepisy szczególne mogą uszczegóławiać krąg stron konkretnego postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie postępowanie wszczęto na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej z/s w Ł. przy ulicy [...]. Kolegium podkreśliło, że w postępowaniu administracyjnym wspólnota mieszkaniowa reprezentowana jest przez zarząd, co wynika z przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (art. 6, art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy). Wspólnota może również zawrzeć umowę o administrowanie nieruchomością. M.B.
nie złożył odwołania jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej ani administratora, lecz w imieniu własnym - jako strona postępowania. W treści odwołania wskazał,
że jest właścicielem boksu garażowego nr [...], dla którego urządzona jest odrębna księga wieczysta. Z treści rzeczonej księgi wieczystej wynika, że rzeczony boks ma powierzchnię 11,1300 m2. Do akt sprawy załączono również mapę - inwentaryzację architektoniczno-budowlaną budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy [...]. Z mapy tej wynika, że sporne drzewo rośnie poza boksem garażowym - na terenie nieruchomości stanowiącej własność Wspólnoty Mieszkaniowej. Dlatego też ustalono, że M.B. nie jest ani właścicielem ani posiadaczem nieruchomości, na terenie której rośnie drzewo. Tymczasem stroną postępowania w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów jest posiadacz nieruchomości, a jeśli nie jest on jednocześnie właścicielem - to także jej właściciel. Stroną takiego postępowania nie jest właściciel nieruchomości sąsiedniej. Kolegium podkreśliło jednocześnie, że interes faktyczny nie jest równoznaczny z interesem prawnym. M.B., jako osoba niebędąca stroną - tj. jako osoba niebędąca ani właścicielem ani posiadaczem nieruchomości na której rośnie drzewo, a ponadto jako osoba niewymieniona w decyzji, na którą nie nałożono żadnych obowiązków i której nie odebrano żadnych uprawnień - nie ma legitymacji strony, a zatem nie jest osobą uprawnioną do wniesienia odwołania. Tym samym Kolegium stwierdziło, że w sprawie wystąpiła niedopuszczalność podmiotowa odwołania i brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej sprawy.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył M.B. Zaskarżonemu w całości postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
a. art. 7 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i w konsekwencji wydanie postanowienia z pominięciem interesu prawnego właściciela garażu, w którego nieruchomość przedmiotowe drzewo częściowo wrasta i uniemożliwia swobodne korzystanie z przysługującego prawa własności w pełnym zakresie,
b. art. 9 K.p.a. poprzez nienależyte i niepełne informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych stanowiących podstawę wydania przedmiotowego postanowienia,
c. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez:
i) zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący skutkujące błędnym oparciem się na mapie stanu faktycznego załączonej przez Wspólnotę Mieszkaniową i przygotowanej w celach inwentaryzacyjnych w październiku 2013 r., nie zaś na aktualnej mapie stanu prawnego pochodzącej z ewidencji gruntów i budynków, gdzie boks garażowy posiada swoje oznaczenie geodezyjne, zaś przedmiotowe drzewo usytuowane jest częściowo w granicy jego garażu, a linia wszystkich garaży nie posiada żadnego wcięcia na drzewo,
ii) nierozpoznanie wniosku o załączenie do niniejszej sprawy akt postępowania oznaczonych DEK-OŚR.II.6131.2.20.2022.KK wraz z decyzją nr ZZ/284/22 z dnia 23 maja 2022 r. celem uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,
iii) niewypowiedzenie się w zakresie zgłoszonych wraz z odwołaniem wniosków dowodowych w postaci: • wiadomości mailowej z dnia 14 września 2022 r. przesłanej do Administratora Wspólnoty Mieszkaniowej, celem wykazania, że Zarząd Wspólnoty nie zamierzał zaskarżyć przedmiotowej decyzji, • decyzji z dnia 3 kwietnia 1995 r. wydanej w sprawie OS.1-7335/176/95 zezwalającej na wycięcie wrastającego w garaż drzewa, z której wynika jednoznacznie, że przedmiotowe drzewo ma zniszczony pień, znacznie podniesioną koronę i stanowi zagrożenie dla otoczenia,
• wydruku poglądowego boksu garażowego wraz z oznaczeniem numeru ewidencyjnego działki z dnia 11 września 2022 r. celem wykazania posiadanego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji, a tym samym posiadania statusu strony,
• szkicu położenia pnia drzewa w nawiązaniu do budynków z bazy ewidencji gruntów i budynków wraz z oznaczeniem numeru ewidencyjnego działki i jej rzeczywistej powierzchni sporządzonego przez uprawnionego geodetę z dnia 22 września 2022 r. celem wykazania posiadanego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji, a tym samym posiadania statusu strony, • wyniesienia, czyli powiększenia szkicu położenia pnia drzewa w nawiązaniu do budynków z bazy ewidencji gruntów i budynków wraz z oznaczeniem numeru ewidencyjnego działki i współrzędnych budynków sporządzonego przez uprawnionego geodetę z dnia 22 września 2022 r. celem wykazania posiadanego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji, a tym samym posiadania statusu strony,
d. art. 134 K.p.a. w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżącemu nie przysługuje status strony, a w konsekwencji nie posiada on legitymacji do wniesienia odwołania,
w sytuacji gdy z załączonych do odwołania wniosków dowodowych taki pogląd
nie wynika, bowiem z wyniesienia, czyli powiększenia szkicu położenia pnia drzewa w nawiązaniu do budynków z bazy ewidencji gruntów i budynków wraz z oznaczeniem numeru ewidencyjnego działki i współrzędnych budynków sporządzonego przez uprawnionego geodetę wynika, że przedmiotowe drzewo częściowo wrasta w nieruchomość, której jest właścicielem.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że na podstawie art. 83f ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1257) w dniu 10 stycznia 2022 r. zgłosił zamiar wycięcia drzewa w łącznej liczbie 1 sztuka (jesion), znajdującego się na działce stanowiącej odrębną nieruchomość,
nr geodezyjny [...] (obręb [...]), położonej przy ulicy [...] (lokal niemieszkalny - boks garażowy nr [...]). Sprawa toczyła się pod numerem
DEK-OŚR.II.6131.2.20.2022.KK i zakończyła wydaniem decyzji nr ZZ/284/22 z dnia 23 maja 2022 r. Zgodnie z postanowieniem z dnia 21 stycznia 2022 r. skarżący został zobowiązany do dostarczenia wniosku, o którym mowa w art. 83b ust. 1 ustawy o ochronie przyrody złożonego przez Wspólnotę Mieszkaniową. Kolejny wniosek o wycięcie drzewa pochodził już formalnie od Wspólnoty Mieszkaniowej
i wynikał z faktu podjęcia uchwały nr 5/2022 r. wyrażającej zgodę na wycinkę
i usunięcie drzewa na jego wniosek. Skarżący zarzucił, że organ bazował jedynie
na dokumentach złożonych przez Wspólnotę Mieszkaniową, nie wypowiadając się
w przedmiocie jego wniosków dowodowych, których wnikliwa analiza pozwala
na przyznanie mu statusu strony. Zdaniem skarżącego Kolegium powinno
co najmniej skonfrontować dwie mapy, czyli tę "inwentaryzacyjną" oraz przedłożoną przeze niego mapę z UMŁ (Urzędu Miasta Ł.) pochodzącą z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący podkreślił, że przedmiotowe drzewo rośnie częściowo na działce należącej do Wspólnoty, a częściowo na jego działce z garażem, a zatem skarżący posiada interes prawny, nie zaś faktyczny, co w konsekwencji przyznaje mu status strony zgodnie z art. 28 K.p.a. Końcowo skarżący podkreślił, że z załączonego do odwołania dokumentu w postaci szkicu położenia pnia drzewa w nawiązaniu do budynków z bazy ewidencji gruntów i budynków wraz z oznaczeniem numeru ewidencyjnego działki i jej rzeczywistej powierzchni sporządzonego przez uprawnionego geodetę z dnia 22 września 2022 r. wynika posiadanie interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji. To samo dotyczy wyniesienia, czyli powiększenia szkicu położenia pnia drzewa w nawiązaniu do budynków z bazy ewidencji gruntów i budynków wraz z oznaczeniem numeru ewidencyjnego działki i współrzędnych budynków sporządzonego przez uprawnionego geodetę z dnia 22 września 2022 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Pismem z dnia 6 lutego 2023 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi "Wnioski dowodowe – uzupełnienie skargi", w którym to piśmie podtrzymał skargę oraz argumenty w niej podniesione i wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonych zdjęć (7 szt.) celem wykazania posiadanego interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia, a tym samym posiadania statusu strony i rzeczywistego położenia drzewa w nawiązaniu do pozostałych budynków garażowych i ich linii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 października 2022 roku, znak: SKO.4170.199.2022, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie odmowy zezwolenia na usunięcie drzewa.
Powołanym wyżej postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze,
na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) (dalej: k.p.a.), stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji dotyczącej zezwolenia na wycinkę drzewa, argumentując, że skarżący nie posiada statusu strony w postępowaniu z uwagi na brak interesu prawnego.
W pierwszej kolejności Sąd pragnie wskazać, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych przez organ odwoławczy w formie postanowienia w myśl art. 134 k.p.a. jest uzasadnione w przypadku, gdy z treści złożonego odwołania wynika
w sposób niebudzący wątpliwości, że wnoszący odwołanie nie ma w sprawie interesu prawnego. O oczywistym braku legitymacji wnoszącego odwołanie można jednak mówić tylko wówczas, gdy ustalenie takie ma obiektywny wymiar i nie wiąże się
z potrzebą oceny interesu prawnego. W orzecznictwie przyjmuje się też,
że w przypadku, gdy podmiot wnoszący odwołanie twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązków, organ odwoławczy jest zobowiązany rozpoznać odwołanie. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest zatem subiektywne przekonanie podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw lub obowiązków (zob.: wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r., II OSK 938/10, LEX nr 1081962, zob. także: Wyrok WSA w Łodzi
z dnia 28 lipca 2020 r., II SA/Łd 29/20, LEX nr 3042249). Podobnie wypowiadają się w tej kwestii także przedstawiciele doktryny. Zdaniem P. Przybysza "jest dopuszczalne wydanie przez organ odwoławczy postanowienia na podstawie art. 134, jeżeli zachodzi oczywisty brak legitymacji odwoławczej, tzn. taki brak, który ma charakter obiektywny i jego ustalenie nie wiąże się z oceną interesu prawnego." (P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 134). Podobnie wypowiadają się w tej kwestii M. Bursztynowicz i M. Sługocka stwierdzając, że "Wydanie postanowienia w przedmiocie niedopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych jest możliwe jedynie w przypadku, kiedy to ma miejsce prima facie, czyli "na pierwszy rzut oka" (np. gdy odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego złożyła osoba, która nie złożyła wniosku w tym zakresie i nie jest następcą prawnym wnioskodawcy)." (M. Bursztynowicz, M. Sługocka [w:] M. Bursztynowicz, M. Sługocka, Postępowanie administracyjne dla jednostek samorządu terytorialnego. Komentarz, Warszawa 2020, art. 134).
Jak słusznie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 18 lipca 2019 r. "Twierdzenie podmiotu wnoszącego odwołanie o posiadaniu przymiotu strony opartego na obowiązującej normie prawnej może zostać zweryfikowane jedynie po przeprowadzeniu postępowania, w którym organ obowiązany jest zbadać, czy istotnie podmiot wywodzi swój interes prawny lub obowiązek z obowiązującego przepisu prawa materialnego" (Wyrok WSA w Łodzi z 18.07.2019 r., II SA/Łd 332/19, LEX nr 2722221.). Po weryfikacji odwołania, wobec stwierdzenia, że osoba wnosząca odwołanie nie posiada w sprawie interesu prawnego lub obowiązku, organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.) (zob.: Uchwała NSA(7n) w Warszawie z 5.07.1999 r., OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 119).
Uwzględniając powyższe przepis art. 134 k.p.a. nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia, że odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego, ponieważ weryfikacja legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie podlega merytorycznemu badaniu w toku postępowania odwoławczego, co potwierdził między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2016 r. (Wyrok NSA z 25.11.2016 r., II OSK 484/15, LEX nr 2199104). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 24 kwietnia 2019 r. (Wyrok WSA w Bydgoszczy z 24.04.2019 r., II SA/Bd 1404/18, LEX nr 2676708).
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie kwestia interesu prawnego skarżącego nie jest oczywista i wymagała od organu II instancji przeprowadzenia
w tej mierze stosownych ustaleń. Zwłaszcza, że pierwotnym inicjatorem postępowania był w niniejszej sprawie skarżący (co wynika z postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 21 stycznia 2022 r., znak:
DEK-OŚR-II.6131.2.20.2022.KK, na które powołuje się skarżący). Powyższe oznacza, że w okolicznościach niniejszej sprawy kwestia badania statusu skarżącego jako strony postępowania, wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z czego wynika, że organ II instancji nie był uprawniony do wydania postanowieniem o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a.
Jak stanowi art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2022 r. "Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku." (Wyrok NSA z dnia
6 grudnia 2022 r., III OSK 1626/21, LEX nr 3451869). W przedmiotowej sprawie taką normą jest art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 916) (dalej: u.ochr.prz.), zgodnie z którym usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego – jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Podmioty wskazane w art. 83 ust. 1 u.ochr.prz. są jednocześnie stronami tego postępowania. Stroną postępowania w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów jest więc posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jednocześnie właścicielem – to także jej właściciel, gdyż obaj mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.
w toczącym się postępowaniu. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie jest stroną postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu właściciel nieruchomości sąsiedniej, bowiem nie można przypisać mu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a.
Skoro, więc na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody, stroną postępowania w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów jest posiadacz nieruchomości, a jeśli nie jest on jednocześnie właścicielem – to także jej właściciel, to zadaniem organów administracji, a zwłaszcza Samorządowego Kolegium Odwoławczego, było ustalenie na czyjej działce rośnie drzewo, którego dotyczy przedmiotowa sprawa. Tymczasem ze zgromadzonego materiału w sprawie takie ustalenia nie wynikają. Kolegium oparło swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach
z protokołu oględzin oraz Inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w Ł., pomijając zupełnie pozostałe dowody w sprawie. Kolegium nie skonfrontowało swoich ustaleń
z załączonymi do odwołania szkicami położenia pnia drzewa oraz wyniesienia sporządzonymi przez uprawnionego geodetę, na które powołuje się skarżący
i w żadnej mierze do tego dowodu się nie odniosło. Ponadto sporządzona Inwentaryzacja nie potwierdza stanu przedstawionego na dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas oględzin nieruchomości w dniu 26 lipca 2022 r. Z dokumentacji fotograficznej wynika bowiem, że sporne drzewo znajduje się co najmniej w granicy nieruchomości należącej do Wspólnoty i nieruchomości należącej do skarżącego.
Biorąc powyższe pod uwagę nie budzi wątpliwości, że organ II instancji
w sposób istotny naruszył przepisy postępowania tj. art. 134 k.p.a., art. 7 k.p.a.,
art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium dokona wszechstronnego rozpoznania zebranego materiału w sprawie, a przede wszystkim ustali czy przedmiotowe drzewo znajduje się co najmniej w granicy ze wskazaną powyżej działką należącą do skarżącego, ponieważ ma to znaczenia dla prawidłowego ustalenia przymiotu strony skarżących.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych, w tym orzeczenia bez wskazanego źródła, dostępne są
w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
is