Pełny tekst orzeczenia

II SA/BK 951/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Bk 951/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1283
art. 38 ust. 1, art. 41
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lipca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 30 września 2024 r. nr 406.674/E-10/XXI/2024 w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 30 września 2024 r. nr 406.674/E-10/XXI/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję z 14 sierpnia 2024 r. nr 5011.94.2024, wydaną z upoważnienia Burmistrza Goniądza przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Goniądzu (dalej: "Burmistrz" lub "OPS"), odmawiającą przyznania D.Ł. (dalej: "skarżący") zasiłku okresowego.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 17 lipca 2024 r. skarżący wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w Goniądzu o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji wydał decyzją z 14 sierpnia 2024 r., na mocy której: 1) odmówił przyznania zasiłku okresowego od 1 lipca 2024 r. do 31 lipca 2024 r. według art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, z uwagi na niespełnione kryterium dochodowe; 2) odmówił przyznania zasiłku okresowego od 1 lipca 2024 r. do 31 lipca 2024 r. na podstawie art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, z uwagi na brak przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku.
Od powyższej decyzji skarżący wywiódł odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przyznanie mu objętej wnioskiem pomocy okresowej "w oparciu o naczelne zasady KPA i art. 30 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski". Skarżący zarzucił organowi I instancji, że w uzasadnieniu swojej decyzji "ukrył" treść jego pism, szczególnie złożonego po zakończeniu postępowania dot. wypowiedzenia się do zebranego materiału dowodowego. Jak wyjaśnia, w tym właśnie piśmie wskazał, że dochodzi prawa na podstawie zasady słuszności KPA, a nie ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem skarżącego zgodnie z "naczelnymi zasadami" KPA ma on słuszność w dochodzeniu objętych wnioskiem świadczeń mimo niespełnienia kryterium dochodowego, a odmienne podejście organu narusza "sens normy prawnej art. 30 Konstytucji RP". Za naruszenie kodeksowej zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli skarżący uznał uwzględnienie w dochodzie rodziny wynagrodzenia dla kuratora, bez wzięcia pod uwagę celu na jaki je przyznano. W odwołaniu podał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, której odmówiono prawa do renty. Nadal dochodzi w ZUS Oddz. Białystok swojego prawa do renty, zaś w imieniu matki - orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy.
Zaskarżoną decyzją z 30 września 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Na wstępie Kolegium podkreśliło, że nie jest możliwe uwzględnienie żądania skarżącego bez zastosowania przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283, dalej: "u.p.s"). Organ wskazał na treść art. 38 ust. 1 u.p.s., a także definicję osoby samotnie gospodarującej oraz rodziny. Przytoczył również art. 8 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 7 pkt 2-15, a także art. 8 ust. 3 u.p.s.
Następnie wskazało, że w trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 14 sierpnia 2024 r. ustalono, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pozostającą pod jego kuratelą, częściowo ubezwłasnowolnioną matką – L.C. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (orzeczenie wydane do 31 maja 2028 r.), zaś jego matka posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym (do 31 marca 2025 r.). Oboje członkowie rodziny pozostają pod kontrolą Poradni Psychiatrycznej. Skarżący jest osobą bierną zawodowo. Sprawuje kuratelę nad częściowo ubezwłasnowolnioną matką. Rodzina zamieszkuje w lokalu należącym do Agencji Mienia Wojskowego w Olsztynie. Od 2014 r. zajmuje lokal bez umowy najmu, która została wypowiedziana ze względu na zadłużenia czynszowe. Rodzina posiada wyrok eksmisji z przydzieleniem lokalu socjalnego, którego nie otrzymała, gdyż na terenie gminy Goniądz nie ma takich lokali. Wysokość dochodu osiągnięta przez rodzinę w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (czerwcu 2024 r.) stanowi kwotę 1705,95 zł, czyli 852,98 zł na osobę w rodzinie. Na dochód ten składają się: zasiłek pielęgnacyjny skarżącego w kwocie 215,84 zł, wynagrodzenie dla kuratora w wysokości 592,90 zł oraz emerytura L.C. w kwocie 897,21 zł. Jak wynika z powyższego dochód rodziny skarżącego przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku okresowego przyznawanego na zasadach ogólnych, które dla dwuosobowej rodziny wynosi 1200 zł.
SKO zaznaczyło, że w trakcie prowadzonego postępowania, a także w odwołaniu skarżący kwestionuje wliczenie do dochodu rodziny wynagrodzenia z tytułu sprawowania funkcji kuratora, jednocześnie przyznając, że zgodnie z art. 8 ustawy wynagrodzenie to jest dochodem. Odnosząc się do tej kwestii Kolegium stwierdziło, że wynagrodzenie kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej stanowi dochód rodziny w rozumieniu wyżej przytoczonego art. 8 ust. 3 ustawy i nie podlega wyłączeniu z tego dochodu. Wszelkie rodzaje dochodów podlegających wyłączeniu z dochodu rodziny zostały enumeratywnie wymienione w art. 8 ust. 4 u.p.s. Z powyższego przepisu wynika zasada, że na potrzeby stosowania ustawy o pomocy społecznej ustala się i wlicza dochód z każdego źródła, chyba że został z tego wliczania w sposób wyraźny wyłączony. Wynagrodzenie kuratora nie znajduje się w wyżej przytoczonym zamkniętym katalogu wyłączeń. Dochód rodziny skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku okresowego przyznawanego na zasadach ogólnych.
Kolegium podkreśliło, że ze względu na uzyskiwanie przez rodzinę dochodu wyższego od kryterium dochodowego wniosek rozpatrzono w oparciu o przepis art. 41 pkt 2 u.p.s., zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionym przypadku osobie lub rodzinie osiągającej dochód przekraczający kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek okresowy pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 pkt 2 ustawy). Organ za orzecznictwem wyjaśnił, jak należy rozumieć pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku". W ocenie Kolegium opisana wyżej sytuacja faktyczna Strony pozwala stwierdzić, że nie została spełniona omówiona wyżej przesłanka warunkująca przyznanie specjalnej pomocy okresowej. Trudna sytuacja rodziny spowodowana jest trwającymi do dłuższego czasu problemami zdrowotnymi jej członków i ich niskimi dochodami, które to okoliczności nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 41 ustawy. W ocenie organu żadna z ustalonych w sprawie okoliczności nie ma charakteru nagłego ani nadzwyczajnego. Konkludując SKO stwierdziło, że nie zostały spełnione warunki do przyznania pomocy na zasadach ogólnych. W sprawie nie zaistniał też "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 u.p.s.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaznaczył, że w świetle okoliczności, które do tej pory przedstawił w pismach organy naruszają art. 30 Konstytucji RP, ponieważ nakazują podstawowe potrzeby egzystencjalne realizować w większości wyłącznie z wynagrodzenia dla kuratora, które to świadczenie ma inny cel.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie i wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Dodatkowo organ wyjaśnił, że wbrew zarzutom skargi żaden z organów nie wskazywał na zaspokojenie jakich potrzeb mają być przeznaczane dochody rodziny skarżącego, w tym otrzymywane wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji kuratora jego częściowo ubezwłasnowolnionej matki. Co więcej organy nie wymagały, aby otrzymywane wynagrodzenie z ww. tytułu wydatkowane były przez skarżącego na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjonalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawiając okoliczności, jaki doprowadziły Sąd do takiego przekonania przypomnieć należy, że przedmiotem oceny Sądu była decyzja SKO w Białymstoku z 30 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Goniądza z 14 sierpnia 2024 r. odmawiającą przyznania skarżącemu zasiłku okresowego.
Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.; dalej powoływana jako "u.p.s."), określającej przesłanki przyznawania poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej oraz wskazującej cele polityki społecznej państwa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W myśl art. 3 ust. 1-4 u.p.s. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym niemożliwym do pokonania przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości osób i rodzin przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Jedną zaś z ustawowych form pomocy społecznej jest wnioskowany przez skarżącego, uregulowany w art. 38 u.p.s., zasiłek okresowy, który jak wynika z treści wskazanego przepisu przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Z przedstawionych wyżej regulacji wynikają zatem przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby osoba pozostająca w rodzinie (a taką jest skarżący) uzyskała omawiane świadczenie, które - co istotne - nie jest przyznawane w ramach uznania administracyjnego. Po pierwsze zatem, warunkiem otrzymania omawianego zasiłku jest wystąpienie jednej z przyczyn, o której mowa wyżej. Po drugie, dochód musi być niższy od ustalonego ustawą kryterium dochodowego. Zasiłek okresowy jest bowiem świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej, którego otrzymanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego.
W sprawie niniejszej przesłanką wykluczającą przyznanie skarżącemu na zasadach ogólnych wnioskowanego zasiłku okresowego było przekroczenie kryterium dochodowego.
Jak wynika z akt sprawy, na dochód rodziny skarżącego składa się wynagrodzenie dla kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej w wysokości 592,90 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł oraz emerytura matki skarżącego w wysokości 897,21 zł. Okoliczności tych skarżący nie kwestionuje, podobnie jak faktu pozostawania we wspólnym gospodarstwie (rodzinie) ze swoją matką L.C., której jest kuratorem ze względu na częściowo ubezwłasnowolnienie. Okoliczności te są bezsporne.
Zasadniczy spór w sprawie niniejszej dotyczy natomiast tego czy do dochodu dwuosobowej rodziny skarżącego powinno być wliczone wynagrodzenie należne kuratorowi osoby częściowo ubezwłasnowolnionej. Sąd w sprawie niniejszej podziela stanowisko organów, zgodnie z którym dochód uzyskiwany z ww. tytułu powinien być wliczony do dochodu rodziny skarżącego.
Sposób ustalania dochodu szczegółowo uregulowano w art. 8 ust. 3 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Stosownie zaś do treści art. 8 ust. 4 u.p.s. dochody pozyskiwane ze źródeł wymienionych w tym przepisie (w punktach 1-20) nie podlegają wliczeniu do dochodu ustalanego na potrzeby przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Z powyższego wynika więc zasada, że na potrzeby stosowania ustawy o pomocy społecznej ustala się i wlicza dochód z każdego źródła, chyba że został z tego wliczania wyłączony. Skoro w katalogu z art. 8 ust. 4 u.p.s. nie wymieniono wynagrodzenia należnego kuratorowi osoby częściowo ubezwłasnowolnionej jako źródła dochodu podlegającego wyłączeniu, to rację mają organy, że przy ustalaniu dochodu na potrzeby prowadzonego postępowania dochód uzyskiwany z tego tytułu należało uwzględnić. Powyższe stanowisko wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, gdzie przyjmuje się, że do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej, jak również korzystającej z takiego świadczenia, należy zaliczyć wszystkie dochody poza tymi, które mocą wyraźnego postanowienia ustawy zostały wyłączone. Ponieważ (...) wynagrodzenie kuratora czy też opiekuna nie zostały mocą ustawy o pomocy społecznej wyłączone z dochodów uwzględnianych przy ustalaniu prawa do świadczeń, należy doliczyć je do wysokości dochodu. W związku z tym, że art. 8 ust. 4 u.p.s. określa wyjątki od zasady ustalania dochodu zamieszczonej w art. 8 ust. 3 tej ustawy, katalog tych wyjątków nie może podlegać wykładni rozszerzającej (por. m.in. wyrok NSA z 2 marca 2017 r., sygn. I OSK 2654/15, wyrok WSA w Gliwicach z 19 września 2019 r., sygn. II SA/Gl 515/19, wyrok WSA w Krakowie z 13 listopada 2018 r., sygn. III SA/Kr 964/18 https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Podobnie w kwestii wliczania do dochodu w świetle art. 8 ust. 3 u.p.s. ryczałtu należnego kuratorowi społecznemu wypowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 979/14, CBOSA).
Kończąc tę część rozważeń wskazać należy na wyrok tutejszego Sądu z 20 października 2022 r. II SA/Bk 5332/22, w którym na tle podobnej sprawy skarżącego (zasiłek stały) Sąd wywiódł tezę, że "wynagrodzenie należne kuratorowi osoby ubezwłasnowolnionej stanowi dochód w świetle art. 8 ust. 3 u.p.s." Powyższy pogląd podzielił NSA w wyroku z 23 lutego 2023 r. I OSK 280/23 oddalając skargę kasacyjną od ww. wyroku. W uzasadnieniu zaś swojego stanowiska NSA wskazał, że "na gruncie u.p.s. brak jest normatywnych podstaw do wyłączenia z dochodu wynagrodzenia uzyskiwanego przez kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej. "Jakkolwiek przepisy u.p.s. przewidują zarówno pomniejszenie owego przychodu o określone składniki lub wydatki (art. 8 ust. 3 u.p.s.), a także o określone świadczenia, których nie wlicza się do przychodu (art. 8 ust. 4 u.p.s.), to "odliczenia" te mają charakter enumeratywny, stanowiąc katalog zamknięty, wobec którego nie można stosować wykładni rozszerzającej". Przepis art. 8 ust. 4 u.p.s. dochodu z tytułu wynagrodzenia kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej nie wymienia, a zatem dochód skarżącego uzyskiwany z tego tytułu prawidłowo nie został wyłączony z dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy niniejszej wskazać należy, że przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącego organy prawidłowo uznały, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (czyli w czerwcu 2024 r.) na dochód ten składały się: wynagrodzenie dla kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej w wysokości 592,90 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 215,84 zł oraz emerytura matki skarżącego w wysokości 897,21 zł, co w sumie dało kwotę 1705,95 zł, czyli 852,98 zł na osobę w rodzinie.
Zgodnie zaś z § 1 pkt 1 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1296), obowiązujące - w dniu orzekania przez organ odwoławczy - kryterium dochodowe w rodzinie wynosiło 600 zł na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe kwalifikujące do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wynosiło zatem w rozpatrywanej sprawie 1200 zł (2 x 600 zł), stosownie bowiem do art. 6 pkt 14 u.p.s. należało przyjąć, że rodzina skarżącego składa się z dwóch osób. Z kolei łączny dochód rodziny skarżącego – jak wskazano powyżej - wynosił 1705,95 zł, a zatem przekroczył kryterium dochodowe (dwuosobowej rodziny) określone ustawą.
W ocenie Sądu – w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - nie ulega wątpliwości, że skarżący nie kwalifikował się do przyznania mu przez organy wnioskowanej pomocy w formie zasiłku okresowego, ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Jeszcze raz podkreślić należy, że ustawodawca uzależnił możliwość przyznania prawa do większości świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej od spełnienia przez osobę wnioskującą kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Spełnienie zatem kryterium dochodowego przez osobę wnioskującą o przyznanie świadczenia pieniężnego w formie zasiłku okresowego stanowi warunek konieczny dla możliwości ustalenia przez organy pomocy społecznej prawa do tego świadczenia.
Przekroczenie kryterium dochodowego uzasadniało rozważenie przesłanek dotyczących możliwości przyznania specjalnego zasiłku okresowego, co też w sprawie niniejszej uczyniono. Zgodnie z art. 41 pkt 2 u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Przyznanie tego zasiłku na specjalnych zasadach ma charakter wyjątkowy. W tym przypadku, jak już zaznaczono powyżej, nie wymaga się spełnienia kryterium dochodowego. Oznacza to, że osoby ubiegające się o te specjalne świadczenia powinny, co do zasady, samodzielnie przezwyciężać powstałe trudności, jednak z uwagi na wyjątkowość zaistniałych okoliczności przysługuje im świadczenie z pomocy społecznej. Zaistnienie wyjątkowych okoliczności uzasadnione jest tym, że przedmiotowa pomoc stanowi odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie. Organ pomocy społecznej jest więc zobowiązany do badania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc pod kątem wystąpienia przypadku szczególnie uzasadnionego. Pojęcie szczególnie uzasadnionego przypadku jest pojęciem ogólnym i niedookreślonym, nie posiadającym legalnej definicji ustawowej. W doktrynie przyjmuje się, że szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (vide: W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Warszawa 2008, s. 202). Zauważyć w tym względzie należy przede wszystkim, że osoby, w stosunku do których rozpatruje się możliwość przyznania zasiłku okresowego specjalnego, a więc osoby, którym pomoc społeczna jest przyznawana w drodze wyjątku winny zdawać sobie sprawę, że w stosunku do nich uznanie administracyjne oceniane przez sąd administracyjny poddane jest innym rygorom niż wobec osób, które spełniają kryterium przyznania zasiłku okresowego w rozumieniu art. 38 ustawy. Pamiętać bowiem należy, że nie może w gospodarowaniu środkami finansowymi przez organy pomocowe dochodzić do takiej sytuacji, że osoby, które spełniają kryterium z ustawy o pomocy społecznej, spotkają się z odmową przyznawania świadczenia z uwagi, na rozdysponowanie środków finansowych, na rzecz osób, które przekraczają kryterium dochodowe, bowiem istotą specjalnego zasiłku okresowego o którym mowa w art. 41 pkt 2 ustawy jest jego wyjątkowość o czym świadczy brzmienie przepisu, który pozwala na przyznanie tego zasiłku "w szczególnie uzasadnionych przypadkach".
W świetle przedstawionej interpretacji powyższego pojęcia należy więc przyjąć, że specjalny zasiłek okresowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe.
W sprawie niniejszej prawidłowo oceniono, że nie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem, czyli nagłym, nie przewidzianym zdarzeniem losowym na skutek którego skarżący wymagałby pomocy doraźnej. Słusznie wywiodło Kolegium, że trudna sytuacja rodziny skarżącego spowodowana jest trwającym od dłuższego czasu problemami zdrowotnymi jej członków i ich niskimi dochodami, które to okoliczności nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu omawianego przepisu. Nie stanowią bowiem nagłego zdarzenia powodującego konieczność przyznania doraźnej pomocy pomimo niespełnienia kryterium dochodowego. W świetle powyższego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 41 u.p.s. W sprawie także nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem sądu uzasadnienie decyzji zostało sporządzone w sposób zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy odniósł się w sposób szczegółowy do zarzutów odwołania i istoty sporu dotyczącego tego czy do dochodu rodziny skarżącego należy wliczać wynagrodzenie dla kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że kwestionowana w sprawie niniejszej decyzja jest zgodna z przepisami prawa a zarzuty i argumenty skargi nie podważyły jej legalności. Zauważyć przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Reasumując, sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy to procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W sprawie niniejszej nie naruszono ponadto art. 30 Konstytucji RP.
Z tych wszystkich względów sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).