II SA/BK 801/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Białymstoku oddalił skargę na postanowienie odmawiające pozytywnej opinii w sprawie podziału nieruchomości, uznając, że plan ochrony parku krajobrazowego, w części dotyczącej minimalnej powierzchni działki, ma zastosowanie i nie został spełniony.
Skarga dotyczyła postanowienia odmawiającego wydania pozytywnej opinii na podział nieruchomości, który miał być dokonany na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Organ odmówił, wskazując na sprzeczność projektu podziału z planem ochrony parku krajobrazowego, który narzuca minimalną powierzchnię działki 1500 m2. Skarżący argumentowali, że plan ochrony nie jest aktem prawa miejscowego i nie ma wiążącego charakteru dla podziału nieruchomości. Sąd uznał, że plan ochrony parku krajobrazowego jest aktem prawa miejscowego w ograniczonym zakresie, a w tym przypadku jego postanowienia dotyczące minimalnej powierzchni działki miały zastosowanie, ponieważ działka nie była zabudowana w momencie wejścia w życie planu.
Sprawa dotyczyła skargi J. Ch. i H. Ch. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Ł. odmawiające wydania pozytywnej opinii na podział nieruchomości. Podział miał być dokonany na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, która zezwalała na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Wójt odmówił wydania pozytywnej opinii, ponieważ wstępny projekt podziału nieruchomości przewidywał wydzielenie działek o powierzchni mniejszej niż 1500 m2, co było sprzeczne z § 56 ust. 7 pkt 1 planu ochrony Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi. SKO podtrzymało to stanowisko, argumentując, że plan ochrony jest aktem prawa miejscowego i jego przepisy mają zastosowanie. Skarżący zarzucili, że plan ochrony nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić samoistnych zakazów. Sąd administracyjny oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że plan ochrony parku krajobrazowego jest aktem prawa miejscowego jedynie w części dotyczącej ustaleń wymienionych w art. 20 ust. 4a ustawy o ochronie przyrody, w tym zakazów dotyczących zabudowy. W tym zakresie wywiera bezpośredni wpływ na prawo własności. Sąd uznał, że § 56 ust. 7 pkt 1 planu ochrony, narzucający minimalną powierzchnię działki 1500 m2, miał zastosowanie, ponieważ działka skarżących nie była zabudowana w momencie wejścia w życie planu. W związku z tym, nie został spełniony warunek zgodności podziału z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, co stanowiło podstawę do odmowy wydania pozytywnej opinii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, plan ochrony parku krajobrazowego stanowi akt prawa miejscowego w ograniczonym zakresie, dotyczącym m.in. zakazów zabudowy. W tej części wywiera bezpośredni wpływ na prawo własności. Postanowienia dotyczące minimalnej powierzchni działki miały zastosowanie w sprawie, ponieważ działka nie była zabudowana w momencie wejścia w życie planu.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił ogólny charakter planu ochrony parku krajobrazowego od jego części, która na mocy art. 20 ust. 4a ustawy o ochronie przyrody, staje się aktem prawa miejscowego. Wskazał, że przepisy dotyczące zakazów zabudowy, w tym minimalnej powierzchni działki, mają bezpośrednie zastosowanie, jeśli działka nie była zabudowana w momencie wejścia w życie planu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.g.n. art. 93 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 94 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.o.p. art. 20 § ust. 4a
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Określa, w jakich częściach plan ochrony parku krajobrazowego stanowi akt prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Plan ochrony parku krajobrazowego, w części dotyczącej minimalnej powierzchni działki, stanowi akt prawa miejscowego i ma zastosowanie do podziału nieruchomości, jeśli działka nie była zabudowana w momencie wejścia w życie planu. Projekt podziału nieruchomości był sprzeczny z warunkami decyzji o warunkach zabudowy, która uwzględniała wymogi planu ochrony parku krajobrazowego.
Odrzucone argumenty
Plan ochrony parku krajobrazowego nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić samoistnych zakazów. Przepis § 56 ust. 7 pkt 1 planu ochrony nie ma zastosowania, ponieważ działka znajduje się na obszarze istniejącej zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
Plan ochrony parku krajobrazowego stanowi akt prawa miejscowego jedynie w części dotyczącej ustaleń wymienionych w art. 20 ust. 4a ustawy i w tym zakresie wywiera bezpośredni wpływ na wykonywanie prawa własności, ograniczając to prawo co do możliwości zabudowy działek zlokalizowanych w obszarze w jakim plan obowiązuje. W pozostałym zakresie adresowany jest do organów uchwalających studia i plany i nie może być uznany za samoistne zakazy, wywierające bezpośrednie skutki prawne. Nie ma wiążącego charakteru w sprawach o ustalenie warunków zabudowy.
Skład orzekający
Grzegorz Dudar
przewodniczący
Marta Joanna Czubkowska
sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja statusu prawnego planów ochrony parków krajobrazowych jako aktów prawa miejscowego oraz ich zastosowanie w postępowaniach dotyczących podziału nieruchomości i warunków zabudowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie plan ochrony parku krajobrazowego został uwzględniony w decyzji o warunkach zabudowy, a działka nie była zabudowana w momencie wejścia w życie planu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego statusu planów ochrony parków krajobrazowych i ich wpływu na prawo własności, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości w obszarach chronionych.
“Czy plan ochrony parku krajobrazowego może zablokować podział Twojej działki? WSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 801/22 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2022-12-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Elżbieta Lemańska Grzegorz Dudar /przewodniczący/ Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1899 art. 93 ust. 4, art. 94 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Tezy Plan ochrony parku krajobrazowego stanowi akt prawa miejscowego jedynie w części dotyczącej ustaleń wymienionych w art. 20 ust. 4a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 916 ze zm.) i w tym zakresie wywiera bezpośredni wpływ na wykonywanie prawa własności, ograniczając to prawo co do możliwości zabudowy działek zlokalizowanych w obszarze w jakim plan obowiązuje. W pozostałym zakresie adresowany jest do organów uchwalających studia i plany i nie może być uznany za samoistne zakazy, wywierające bezpośrednie skutki prawne. Nie ma wiążącego charakteru w sprawach o ustalenie warunków zabudowy. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 grudnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Ch. i H. Ch. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania opinii w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie Postanowieniem z [...] października 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Ł. z [...] września 2022 r. nr [...] odmawiające wydania pozytywnej opinii na dokonanie podziału, zgodnie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości w obrębie ewidencyjnym [...] Z., jednostce ewidencyjnej [...] Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...]. Postanowienie zostało wydane na podstawie następujących okoliczności faktycznych i prawnych. We wniosku z [...] sierpnia 2022 r. H. Ch. i J. Ch. zwrócili się do Wójta Gminy Ł. o wydanie opinii w sprawie podziału działki nr [...] obręb Z., zgodnie z załączonym wstępnym projektem podziału. Jednocześnie wskazali, że podział dokonywany jest na podstawie decyzji ustalającej warunki zabudowy nr [...]. Postanowieniem nr [...] z [...] września 2022 r. Wójt Gminy Ł., działając na podstawie art. 93 ust. 4 i 5, art. 94 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), odmówił wydania pozytywnej opinii na dokonanie podziału, zgodnie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości w obrębie ewidencyjnym [...] Z., jednostce ewidencyjnej [...] Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że działka nr [...] (objęta ostateczną decyzją o warunkach zabudowy nr [...] z [...] lipca 2022 r. na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych) położona jest na obszarze Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Przełomowa Dolina Narwi" oraz specjalnym obszarze ochrony siedlisk Natura 2000 "Ostoja Narwiańska". Zgodnie z § 56 ust. 7 pkt 1 planu ochrony Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi (ustanowionym uchwałą nr 111/20/11 Sejmiku Województwa Podlaskiego z 10 stycznia 2011 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi), dla terenów zabudowy rekreacji indywidualnej oraz terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - poza obszarami istniejącej zabudowy - dla których z chwilą wejścia w życie planu ochrony brak jest obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ustala się następujące warunki architektoniczno-urbanistyczne: minimalna szerokość działki 24 m, minimalna powierzchnia działki 1500 m2. W związku z tym stwierdzono, że wstępny podział ww. nieruchomości przewidujący wydzielenie działek o powierzchni: 8792 m2, 1129 m2, 1134 m2, 1138 m2 i 1523 m2 jest sprzeczny z § 56 ust. 7 pkt 1 uchwały nr 111/20/11 Sejmiku Województwa Podlaskiego z 10 stycznia 2011 r. Z postanowieniem tym nie zgodzili się H. i J. Ch. i wnieśli zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. W zażaleniu zwrócili się o uchylenie postanowienia i wydanie pozytywnej opinii, ponieważ plan ochrony ŁPKDN nie stanowi przepisów prawa miejscowego a zatem nie może skutkować zakazem podziału ich nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie i wskazało, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze dlatego, że błędnie wywodzi się, że plan ochrony Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi nie stanowi przepisów prawa miejscowego. Stosownie do art. 87 ust. 2 w zw. z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. W związku z powyższym nie budzi wątpliwości organu, że przedmiotowy plan ochrony, stanowiący załącznik nr 1 do uchwały nr 111/20/11 Sejmiku Samorządowego Województwa Podlaskiego z 10 stycznia 2011 r., który został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z 2011 r., nr 23, poz. 334 jest aktem prawa miejscowego. Plan ten został uchwalony przez Sejmik Województwa Podlaskiego i obowiązuje na obszarze jego działania oraz został ogłoszonym w dzienniku urzędowym. Po drugie błędnie wywodzi się, że przepisy planu ochrony, w szczególności przepis § 56 ust. 7 pkt 1, nie miał zastosowania przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku. W sprawie bezsporne jest, że decyzją nr [...] z [...] lipca 2022 r. Wójt Gminy Ł. ustalił na rzecz J. Ch. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie, w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, czterech budynków mieszkalnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na terenie obejmującym część działki nr [...], obręb Z., gm. Ł. W punkcie 3 sentencji tej decyzji zawarto warunek, że "(...) przy realizacji inwestycji należy uwzględnić wymagania określone w planie ochrony Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi, który został ustanowiony uchwałą nr 111/20/11 Sejmiku Samorządowego Województwa Podlaskiego z dnia 10 stycznia 2011 r. (opublikowanym w Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2011 r., nr 23, poz. 334) (...)", zatem przepis § 56 ust. 7 pkt 1 planu ochrony miał zastosowanie przy opiniowaniu wstępnego projektu podziału działki nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że proponowane we wstępnym projekcie podziału powierzchnie działek nr [...], nr [...] i nr [...] nie spełniają warunku minimalnej powierzchni 1500 m2, wynikającej z przepisu § 56 ust. 7 pkt 1 planu ochrony, zatem nie został spełniony warunek wynikający z art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego wnieśli H. i J. Ch. i wskazali, że podział dokonywany jest w oparciu o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy, której projekt został uzgodniony z RDOS w B. Uprawniony planista sporządził projekt ww. decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że podział jest zgodny z ustaleniami zawartymi w warunkach zabudowy i stanowi w części konsekwencję ich wydania. Budowa kilku budynków mieszkalnych jednorodzinnych wiąże się z powstaniem oddzielnych działek budowlanych (tak też zostało to przedstawione w koncepcji do wniosku). Skarżący podnieśli, że plan ochrony parku krajobrazowego zawiera wytyczne dla organów podejmujących uchwały w zakresie planowania przestrzennego (vide: wyrok NSA w z 14.01.2011 r., II OSK 2035/09, LEX nr 953008). Zawarte w planie ochrony ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz planów zagospodarowania przestrzennego adresowane są do organów uchwalających studia i plany, nie mogą natomiast być uznane za samoistne zakazy, wywierające bezpośrednie skutki prawne. W sprawie niniejszej rozstrzygnąć należy czy przedmiotowy plan ochrony stanowi akt prawa miejscowego. Zdaniem skarżących plan ten nie stanowi aktu prawa miejscowego, przy czym o rozstrzygnięcie tego zagadnienia wnoszą do WSA w Białymstoku. SKO nie odniosło się do treści ww. wyroku NSA, co dla skarżących jest niezrozumiałe i nieprofesjonalne. Zdaniem skarżących analizując, jednak ustalenia planu stwierdzić należy, że § 56 ust. 7 pkt nie ma w sprawie zastosowania. Regulacja ta dotyczy obszarów poza istniejącą zabudową, a nieruchomość położona jest na obszarze, na którym występuje zabudowa. W promieniu 200 m od działki zrealizowanych jest co najmniej 8 budynków mieszkalnych, najbliższy użytkowany 70 m, a w budowie jest co najmniej 5, z czego jeden w odległości 20 m od działki 49. W promieniu 100 m od działki zostało wydane kilka decyzji o warunkach zabudowy na budowę kolejnych kilkunastu budynków mieszkalnych. Trudno, zatem mówić o lokalizacji działki poza obszarem istniejącej zabudowy. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy poprzedza przeprowadzenie analizy, na podstawie której ustala się tzw. "dobre sąsiedztwo". Brak zabudowy w obszarze analizowanym dyskwalifikowało by wydanie tej decyzji. Z analizy wynika wprost, że na terenie sąsiednim istnieje zabudowa. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i wydanie pozytywnej opinii bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zwrócili się o przeanalizowanie w kontekście wyroku NSA z 14 stycznia 2011 r., II OSK 2035/09, czy plan stanowi akt prawa miejscowego a jeśli tak to czy zakazy zawarte w planie mają zastosowanie w sprawie niniejszej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuję. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanego postanowienia. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Ł. z [...] września 2022 r. nr [...] odmawiające wydania pozytywnej opinii na dokonanie podziału, zgodnie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości w obrębie ewidencyjnym [...] Z., jednostce ewidencyjnej [...] Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 93 ust. 4 i 5, art. 94 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa). Zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy, zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1. Opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie – ust. 2 art. 93 ustawy. Przepis art. 94 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowi, że w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli: 1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo 2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W sprawie niniejszej przedmiotowa nieruchomości położona jest na obszarze na którym nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w związku z tym należało ocenić czy zostały spełnione warunki z art. 94 ust. 1 ustawy. Bezspornym w sprawie jest, że decyzją nr [...] z [...] lipca 2022 r. Wójt Gminy Ł. ustalił na rzecz J. Ch. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, czterech budynków mieszkalnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie obejmującym część działki nr [...], obręb Z., gm. Ł. W pkt 3 sentencji tej decyzji zawarto warunek, że przy realizacji inwestycji należy uwzględnić wymagania określone w planie ochrony Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi, który został ustanowiony uchwałą nr III/20/11 Sejmiku Samorządowego Województwa Podlaskiego z 10 stycznia 2011 r. (pub. Dz.U. Woj. Podl. z 2011 r., nr 23, poz. 334). W związku z powyższym organy zobligowane były do oceny czy wstępny projekt podziału działki jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednym z warunków określonym w tej decyzji jest zgodność z planem ochrony Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi. Organy stwierdziły, że zastosowanie ma § 56 ust. 7 pkt 1 planu ochrony. Jako, że proponowane we wstępnym projekcie podziału powierzchnie działek nie spełniają warunku minimalnej powierzchni 1500 m2 wynikającej z tej regulacji to w konsekwencji nie został spełniony warunek z przepisu art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy. Spór w sprawie niniejszej sprowadza się do oceny charakteru prawnego planu ochrony parku krajobrazowego, tj. czy jest to akt prawa miejscowego i czy akt ten może wywierać bezpośrednie skutki prawne. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że plan ochrony Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi, stanowiący załącznik nr 1 do uchwały nr 111/20/11 Sejmiku Samorządowego Województwa Podlaskiego z 10 stycznia 2011 r., który został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z 2011 r., nr 23, poz. 334, jest aktem prawa miejscowego. Plan ten został uchwalony przez Sejmik Województwa Podlaskiego i obowiązuje na obszarze jego działania oraz został ogłoszonym w dzienniku urzędowym. Z kolei skarżący powołując się na wyrok NSA z 14 stycznia 2011 r., II OSK 2035/09 twierdzą, że ustalenia zawarte w planie ochrony adresowane są do organów uchwalających studia i plany i nie mogą być uznane za samoistne zakazy, wywierające bezpośrednie skutki prawne. Odnosząc się do tego zagadnienia wskazać należy, że zgodnie z art. 16 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 916 ze zm.) park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy dla parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych sporządza się i realizuje plan ochrony. Przepis art. 19 ust. 6 stanowi, że regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia, plan ochrony dla rezerwatu przyrody w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu planu. Plan ochrony może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony przyrody. Z kolei zgodnie z art. 19 ust. 6a ustawy sejmik województwa ustanawia, w drodze uchwały, plan ochrony dla parku krajobrazowego w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu planu albo odmawia jego ustanowienia, jeżeli projekt planu jest niezgodny z celami ochrony przyrody. Plan ochrony może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony przyrody. Z powyższego wynika, że co do zasady plan ochrony parku krajobrazowego nie jest źródłem prawa – aktem prawa miejscowego. Przesądza o tym redakcja przepisu art. 19 ust 1 pkt 6a ustawy, który to przepis w odróżnieniu od art. 19 ust 1 pkt 6 planom ochrony parku krajobrazowego nie nadaje (w odróżnieniu od planu ochrony dla rezerwatu przyrody) statutu aktu prawa miejscowego. W ocenie sądu w ujęciu generalnym, plan ochrony parku krajobrazowego to akt kierownictwa wewnętrznego, nakierowany dla stanowienia ochrony przyrody w zakresie zgodnym z art. 16 ust 1 ustawy, kierowany do prawodawców lokalnych tworzących akty planistyczne, w tym akty prawa miejscowego. Świadczą o tym przepisy 20 ust 3 pkt 7, a przede wszystkim art. 20 ust 4 pkt 6 ustawy. Ten ostatni przepis stanowi, że plan ochrony dla parku krajobrazowego zawiera ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych (tak też WSA w Krakowie w postanowieniu z 8 października 2020 r., II SA/Kr 339/20, pub. CBOSA). Uwaga ta ma charakter ogólny, ponieważ w ograniczonym zakresie plan ochrony parku krajobrazowego jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 4 pkt 4a plan ochrony dla parku krajobrazowego, w części dotyczącej: 1) określenia granic stref, o których mowa w ust. 4 pkt 7, 2) wykazu obiektów o istotnym znaczeniu historycznym i kulturowym, o których mowa w ust. 4 pkt 8, 3) wprowadzenia zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1a - jest aktem prawa miejscowego. Tak więc określenie w planie ochrony stref ochrony krajobrazu wraz z zakazami obowiązującym w tej strefie, w tym dotyczącym zakazów zabudowy (art. 17 ust 1a ustawy) jest aktem prawa miejscowego. Tym samym w tym zakresie plan ochrony wywiera bezpośredni wpływ na wykonywanie prawa własności, ograniczając to prawo co do możliwości zabudowy działek zlokalizowanych w obszarze w jakim plan obowiązuje. Wnioskując a contrario przyjąć należy, że inne aspekty niż określenie granic stref ochrony krajobrazu regulowane planem ochrony, nie są aktami prawa miejscowego. Plan ochrony krajobrazu stanowi akt prawa miejscowego jedynie w części dotyczącej ustaleń wymienionych w art. 20 ust. 4a ustawy (vide: wyroki WSA we Wrocławiu z 23 lipca 2020 r., II SA/Wr 133/20 i II SA/Wr 401/19). Przepis art. 20 ust. 4a ustawy wszedł w życie 11 września 2015 r. Wyrok wskazywany w skardze II OSK 2035/09 został wydany 14 stycznia 2011 r. a więc przed wejściem w życie tej regulacji stąd prawdopodobnie dlatego w wyroku tym przyjęto, że plan ochrony parku krajobrazowego jest aktem prawa miejscowego (aczkolwiek obowiązywały już przepisy art. 19 ust. 6 i 6a, które weszły w życie 15 listopada 2008 r.). Sąd w wyroku tym zajął stanowisko, że nie przesądza to jednak o uznaniu przepisów tego planu za przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez pryzmat których dokonuje się oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Plan ten nie zawiera bowiem przepisów wiążących organy wydające decyzje o warunkach zabudowy. Przepisy ustawy z 2004 r. o ochronie przyrody nie zawierają uregulowania analogicznego do zawartego w art. 13a ust. 4 ustawy z 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r., nr 99, poz. 1079 ze zm.), przewidującego że ustalenia zawarte w planie ochrony są wiążące dla miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak wyraźnej normy, określającej wiążący charakter ustaleń zawartych w planie ochrony, nie pozwala na uznanie, że ustanowione w planie zakazy, w tym dotyczące określonego rodzaju zabudowy, stanowić mogą podstawę decyzji w sprawie warunków zabudowy. Na gruncie ustawy o ochronie przyrody z 2004 r. ustalenia planów ochrony nie są wiążące dla decyzji o warunkach zabudowy. Zawarte w planie ochrony ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych określone w pkt 7 ust. 6 art. 20 ustawy adresowane są do organów uchwalających studia i plany, nie mogą natomiast być uznane za samoistne zakazy, wywierające bezpośrednie skutki prawne. Ustalenia te powinny być uwzględniane przy sporządzaniu aktów planistycznych, nie mają jednak wiążącego charakteru w sprawach o ustalenie warunków zabudowy (tak też oprócz wyroku powołanego w skardze wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1175/19, VII SA/Wa 1083/21, II OSK 1443/11, VII SA/Wa 2464/21, pub. CBOSA). Z powyższych rozważań wynika, że plan ochrony parku krajobrazowego stanowi akt prawa miejscowego jedynie w części dotyczącej ustaleń wymienionych w art. 20 ust. 4a ustawy i w tym zakresie wywiera bezpośredni wpływ na wykonywanie prawa własności, ograniczając to prawo co do możliwości zabudowy działek zlokalizowanych w obszarze w jakim plan obowiązuje. W pozostałym zakresie adresowany jest do organów uchwalających studia i plany i nie może być uznany za samoistne zakazy, wywierające bezpośrednie skutki prawne. Nie ma wiążącego charakteru w sprawach o ustalenie warunków zabudowy. Odnosząc te rozważania na grunt sprawy niniejszej w pierwszej kolejności wskazać należy, że błędne jest rozumowanie organu, że sam fakt opublikowania danego aktu przesądza o tym, że jest to akt prawa miejscowego. O tym czy dany akt jest prawem miejscowym przesądzają przede wszystkim normy zawarte w takim akcie, czyli czy mają one charakter generalny i abstrakcyjny. Charakter zaś planu ochrony parku krajobrazowego przesądził sam ustawodawca. W dalszej kolejności zgodzić się należy ze skarżącymi, że zasadniczo plan ochrony parku krajobrazowego nie ma charakteru wiążącego w sprawach o ustalenie warunków zabudowy. Niemniej jednak sprawa niniejsza dotyczy kontroli postanowienia odmawiającego wydania pozytywnej opinii na dokonanie podziału a nie decyzji ustającej warunki zabudowy. Decyzja ustalająca warunki zabudowy jest decyzją ostateczną i prawomocną. Funkcjonuje w obrocie prawnym co oznacza, że organy w sprawie niniejszej, stosowanie do art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy, musiały ocenić zgodność podziału nieruchomości z warunkami tej decyzji. Jednym z warunków określonym w tej decyzji jest zgodność inwestycji z planem ochrony parku krajobrazowego. Prawidłowo, zdaniem sądu, organy stwierdziły, że proponowane we wstępnym projekcie podziału powierzchnie działek nie spełniają warunku minimalnej powierzchni 1500 m2 wynikającej z § 56 ust. 7 pkt 1 planu ochrony a w konsekwencji nie został spełniony warunek z przepisu art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy. Legalności tego stanowiska nie podważa zarzut skargi dotyczący tego, że § 56 ust. 7 pkt 1 planu ochrony nie ma zastosowania w sprawie niniejszej, gdyż przedmiotowa działka położona jest na obszarze istniejącej zabudowy. Odnosząc się do tego wskazać należy, że § 56 ust. 7 pkt 1 dotyczy zabudowy rekreacji indywidualnej oraz terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na których z chwilą wejścia planu ochrony parku krajobrazowego nie istniała zabudowa. Przepis ten nie dotyczy obszarów na których z chwilą wejścia planu istniała zabudowa. Jest to logiczne. Plan ochrony parku krajobrazowego, który wszedł w życie 10 stycznia 2011 r. sankcjonuje istniejącą zabudowę, ale jednocześnie dla działek nie zabudowanych w dniu wejścia w życie planu wprowadza wymóg zabudowy na działkach odpowiedniej wielkości. Bez wątpienia działka nr [...] nie była zabudowana w dniu wejścia w życie planu ochrony parku krajobrazowego stąd obowiązek spełnienia warunku z § 56 ust. 7 pkt 1. Bez znaczenia dla oceny spełniania tego warunku pozostaje okoliczność istnienia zabudowy na działkach sąsiednich. Mogła być to bowiem zabudowa, która istniała w dniu wejścia w życie planu jak również zabudowa na działkach spełniających warunek powierzchni z § 56 ust. 7 pkt 1. W sprawie niniejszej istotne był to, że działka nr [...] nie była obszarem na którym istniała zabudowa w dniu wejścia w życie planu ochrony parku krajobrazowego. Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI