II SA/Bk 74/26Nieważność zarządzenia opłaty cmentarne brak publikacji 17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Suwałkach na zarządzenie Wójta Gminy Przerośl z dnia 4 marca 2022 r. nr 17/2022, dotyczące ustalenia opłat za korzystanie z cmentarza komunalnego. Prokurator zarzucił zarządzeniu istotne naruszenie prawa, w tym brak publikacji jako aktu prawa miejscowego, co narusza art. 88 ust. 1 Konstytucji RP i art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych. Ponadto, zarzucono przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie ustalania opłat, co narusza art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej w zw. z art. 7 ust. 1-3 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. W szczególności wskazano na nieuprawnione ustalenie opłat za miejsce pod grób ziemny dla urn, za dochowanie do grobu murowanego, za ponowne użycie grobu po 20 latach, a także za wjazd na teren cmentarza czy postawienie tablicy reklamowej. Sąd podzielił argumentację Prokuratora, uznając zarządzenie za akt prawa miejscowego, który powinien zostać opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa. Brak publikacji stanowił istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością aktu. Sąd zgodził się również, że Wójt przekroczył swoje uprawnienia, ustalając opłaty wykraczające poza zakres określony w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych, która dopuszcza pobieranie opłat jedynie za pochowanie zwłok i zastrzeżenie grobu po 20 latach. Uchylenie zarządzenia przez Wójta po wniesieniu skargi nie wpłynęło na zasadność postępowania, gdyż stwierdzenie nieważności ma skutek wsteczny (ex tunc). W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących publikacji aktów prawa miejscowego, zakresu kompetencji organów gminy w ustalaniu opłat cmentarnych oraz stosowania ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat cmentarnych przez organ wykonawczy gminy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarządzenie Wójta Gminy ustalające opłaty za korzystanie z cmentarza komunalnego, które nie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa, stanowi akt prawa miejscowego i czy jego brak publikacji skutkuje nieważnością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie Wójta Gminy ma charakter aktu prawa miejscowego, a jego brak publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem jego nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarządzenie regulujące opłaty za korzystanie z cmentarza, mające charakter generalny, abstrakcyjny i zewnętrzny wobec administracji, jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 88 Konstytucji RP i ustawą o ogłaszaniu aktów normatywnych, akty prawa miejscowego podlegają obowiązkowej publikacji, a jej brak jest wadą skutkującą nieważnością.
Czy Wójt Gminy miał uprawnienie do ustalenia opłat za korzystanie z cmentarza komunalnego wykraczających poza zakres określony w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz ustawie o gospodarce komunalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Wójt Gminy przekroczył swoje uprawnienia, ustalając opłaty za czynności i usługi związane z cmentarzem, które nie mają podstawy prawnej w przepisach ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, ograniczających się do opłat za pochowanie zwłok i zastrzeżenie grobu po 20 latach.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że ustawa o cmentarzach dopuszcza pobieranie opłat jedynie za pochowanie zwłok oraz za zastrzeżenie grobu po 20 latach. Opłaty za dochowanie do grobu murowanego, za ponowne użycie grobu, za miejsce pod urny, a także za wjazd na teren cmentarza czy postawienie tablicy reklamowej, wykraczają poza zakres uprawnień Wójta i stanowią istotne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
Konstytucja RP art. 88 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunkiem wejścia w życie aktów normatywnych, w tym aktów prawa miejscowego, jest ich ogłoszenie.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
u.o.a.n. art. 13 § pkt 2
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
W wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się akty prawa miejscowego stanowione przez organ gminy.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
u.s.g. art. 94 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy nie stwierdza się po upływie jednego roku, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia lub są one aktem prawa miejscowego.
u.g.k. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
Rada gminy ustala ceny i opłaty za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
u.g.k. art. 4 § ust. 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
u.c.i.ch.z. art. 7 § ust. 1
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Organ gminy może ustalić opłaty za korzystanie z cmentarzy komunalnych.
u.c.i.ch.z. art. 7 § ust. 2
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Opłaty dotyczą korzystania z cmentarzy komunalnych w postaci opłat za pochowanie zwłok oraz opłaty za zastrzeżenie przeciw ponownemu użyciu grobu po upływie 20 lat.
u.c.i.ch.z. art. 7 § ust. 3
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Wyłącza możliwość ustalania dodatkowych opłat z tytułu upływu 20 lat w odniesieniu do grobu murowanego przeznaczonego do pomieszczenia zwłok więcej niż jednej osoby, a także do chowania urn.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.
Pomocnicze
u.o.a.n. art. 4 § ust. 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Akt prawny wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, chyba że akt określi dłuższy termin.
u.s.g. art. 30
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 31
Ustawa o samorządzie gminnym
u.c.i.ch.z. art. 2 § ust. 1
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 8 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie Wójta Gminy jest aktem prawa miejscowego i podlega obowiązkowej publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa. • Brak publikacji zarządzenia stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące jego nieważnością. • Wójt Gminy przekroczył swoje uprawnienia, ustalając opłaty za czynności i usługi związane z cmentarzem, które nie mają podstawy prawnej w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
Godne uwagi sformułowania
Zaskarżonemu zarządzeniu nie przyznano statusu aktu prawa miejscowego, nie przewidując jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego. • Analiza postanowień pozwala na przyjęcie, że na podstawie zaskarżonego aktu dochodziło do wiążącego obciążenia podmiotów zewnętrznych wobec administracji obowiązkiem ponoszenia określonych opłat za korzystanie z cmentarza. • Organ gminy może zatem ustalić tylko takie opłaty, które są związane z pochowaniem zwłok a nie jakiekolwiek opłaty związane z prowadzeniem cmentarza. • Niedochowanie wymogu publikacji aktu prawa miejscowego, stanowiącego warunek jego wejścia w życie, świadczy o istotnym naruszeniu norm konstytucyjnych.
Skład orzekający
Barbara Romanczuk
przewodniczący
Anna Bartłomiejczuk
członek
Małgorzata Roleder
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących publikacji aktów prawa miejscowego, zakresu kompetencji organów gminy w ustalaniu opłat cmentarnych oraz stosowania ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat cmentarnych przez organ wykonawczy gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia opłat cmentarnych i prawidłowości działania organów samorządowych, co jest istotne dla obywateli i prawników. Wyrok wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne i materialne.
“Nieważne zarządzenie o opłatach cmentarnych – sąd wyjaśnia, co wolno, a czego nie wolno wójtom.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.