II SA/Bk 60/26

II SA/Bk 60/26 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2026-02-05
Data wpływu
2026-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3 i 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2026 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 20 listopada 2025 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. ,
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia 20 listopada 2025 r. nr (...) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z 13 maja 2025r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie płyty obornikowej na odcieki na działce nr (...), obręb H., gm. S.
W skardze na powyższą decyzję A. K. (dalej powoływany jako: "Skarżący") zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania do czasu zakończenia postępowania sądowego wskazując, że realizacja inwestycji w tak bliskiej odległości od zabudowy mieszkalnej i ujęci wody skarżącego może spowodować skutki, tj. trwałe ryzyko skarżenia wód/gleby odciekami, a także konflikt sąsiedzki i spadek wartości nieruchomości. Skutki te, zdaniem pełnomocnika skarżącego, będą realne i już na etapie rozpoczęcia robót i eksploatacji płyty.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, a w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazało, że jest on bezpodstawny albowiem zaskarżona decyzja nie jest wykonalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z kolei w myśl § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Zasadą jest więc wykonalność ostatecznych decyzji organów administracyjnych, natomiast wstrzymanie ich wykonania jest wyjątkiem, który każdorazowo jest inicjowany wnioskiem strony zawierającym wskazanie na co najmniej jedną z ww. przesłanek (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Ich wykazanie jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić wniosek i wskazać konkretne okoliczności przemawiające za zasadnością i koniecznością wstrzymania. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu sąd jest zatem związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych i nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze.
Ponadto należy zauważyć, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 665/09, CBOSA). Przy czym przez "wykonanie aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie stanu rzeczy lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie, nie każdy wymaga wykonania (por. J.P. Tarno, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2012, str. 224 i nast.).
W niniejszej sprawie, co istotne, Skarżący domaga się wstrzymania wykonania decyzji ustalającej warunki zabudowy, której to decyzji nie można przypisać cech wykonalności. Decyzja o warunkach zabudowy nie bowiem decyzją administracyjną, w której dochodzi do nałożenia uprawnienia, z którego można czynić użytek. Nie jest to też decyzja, na mocy której można rozpocząć prowadzenie robót budowlanych. Uprawnienie takie kreuje dopiero decyzja udzielająca pozwolenia na budowę i w stosunku do takiej decyzji strona skarżąca mogłaby (po uprzednim wykazaniu zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.) ubiegać się o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wydawana jest jednak przez inny organ administracji publicznej. Analogiczne stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny przyjmując, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie przesądza, że inwestor uzyska pozwolenie na budowę lub zgłoszenie będzie skuteczne. Ten etap procesu inwestycyjno-budowlanego, w którym następuje uzyskanie warunków zabudowy, nie powoduje żadnych skutków, w tym uciążliwości dla terenów sąsiednich. Istotne znaczenie ma okoliczność, że decyzja o warunkach zabudowy nie stanowi aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym praw strony w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. W szczególności, nie może powodować takich skutków możliwość uzyskania w przyszłości decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też pozwolenia na wznowienie robot budowlanych (tak też: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 1334/24 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2024 r., sygn. akt II OZ 204/24, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Warto dodatkowo wskazać na treść art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.), gdzie ustawodawca wprost wskazuje, że decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich, co ma być zawsze obowiązkowo wskazywane w treści takiej decyzji.
Jak wynika z powyższego decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jako pierwszy etap procesu inwestycyjnego, nie stwarza zatem realnych skutków w sferze praw i obowiązków stron postępowania. Tym samym nie można stwierdzić na tym etapie postępowania zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z podanych względów, Sąd zobligowany był odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w sentencji na mocy art. 61 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.