II SA/Bk 595/22

II SA/Bk 595/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Andrzej Melezini
Marcin Kojło /przewodniczący/
Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 142/23 - Postanowienie NSA z 2025-09-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
z art. 4 pkt 11 , art.18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2, art. 92 a ust.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2022 r. znak [...]Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: MWITD) z [...] sierpnia 2021 r. znak[...], którą nałożono na A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w B. (dalej: "Spółka") karę pieniężną w wysokości 9.300 zł z tytułu naruszenia przepisów
o transporcie drogowym.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...]przeprowadzonej [...] stycznia 2021 r. przez funkcjonariusza Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji stwierdzono, że kierujący pojazdem K.Z. wykonywał przewóz pasażera w W.
W sporządzonym na tę okoliczność protokole kontroli nr [...]wskazano, że podmiotem wykonującym przewóz była Spółka. Kurs został zamówiony przez aplikację Uber. Za ww. przejazd pasażer zapłacił 12,80 zł gotówką. Pojazd konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu 5 osób wraz z osobą kierującą, a ponadto nie był oznaczony jak taksówka.
Pismem z [...] kwietnia 2021 r. MWITD zawiadomił Spółkę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu.
Na podstawie pisma z Urzędu Miejskiego w B. z [...] maja 2021 r., organ I instancji ustalił, że strona na dzień kontroli drogowej posiadała:
- licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym,
- licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
W powyższym piśmie wskazano również, że ww. pojazd marki [...]nie został zgłoszony do ww. uprawnień.
Ponadto na podstawie pisma z Urzędu Miasta Stołecznego w W. z [...] maja 2021 r., organ I instancji ustalił, że strona na dzień kontroli drogowej posiadała licencję nr 20591 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozów osób taksówką oraz że ww. pojazd marki [...] nie został zgłoszony do ww. licencji.
Pismem z [...] lipca 2021 r. MWITD uzupełnił zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z [...] kwietnia 2021 r. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 27 lipca 2021 r.
Decyzją z [...] sierpnia 2021 r., nr [...]MWITD nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 9.300 zł za następujące naruszenia na podstawie art. 92a ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2104 ze zm., dalej jako: "u.t.d."):
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.- za każdy dokument,
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d.,
w wymaganym terminie - za każdą zmianę,
- wykonanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów,
o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
GITD utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w pierwszej kolejności podniósł, że w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 189a § 2 oraz art. 189 e i f k.p.a. Następnie organ przywołał przepisy ustawy o transporcie drogowym, tj. art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 5, 4a, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust.1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 oraz poszczególne jednostki załącznika nr 3 do tej ustawy (l.p. 1.12,1,5 i 2.11) i stwierdził, że na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego (dowód: protokół kontroli drogowej nr [...]z [...] stycznia 2021 r., dokumentacja kserograficzna okazanych dokumentów oraz fotograficzna pojazdu - w aktach sprawy) ustalił, że kierowca przewoził pasażerów w W. na trasie z ul.[...]na ul.[...], przejazd zamówiono przy użyciu aplikacji Uber zainstalowanej na telefonie pasażera. Za wykonany kurs pasażer zapłacił 12,80 zł gotówką. Pojazd konstrukcyjnie przystosowany był przewozu 5 osób wraz z osobą kierującą, a ponadto nie był oznaczony jak taksówką. Podmiotem wykonującym przewóz była Spółka
Organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie kierujący nie podpisał protokołu kontroli, ani nie wniósł żadnych zastrzeżeń .
Ponadto GIITD wskazał, że przedmiotowy przewóz w dniu kontroli nie spełnił wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd marki [...], którym ww. kierowca wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą (powyższe organ odwoławczy ustalił w szczególności na podstawie protokołu kontroli drogowej oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu). Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem poddany kontroli pojazd tego warunku nie spełniał. Nie spełnione zostały również wymogi określone w art. 18 ust. 4b u.t.d., gdyż przewóz nie był wykonywany na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2021 r. poz. 735),
w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Usługa przewozu została zamówiona przez pasażera za pomocą aplikacji Uber. Opłata uiszczona gotówką. Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Dodatkowo, na podstawie informacji z Urzędu Miejskiego w B. z [...] maja 2021 r. organ odwoławczy ustalił, że na dzień kontroli, tj. [...] stycznia 2021 r. strona posiadała ważną licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ale równocześnie do ww. licencji do dnia [.,..] maja 2021 r. nie zgłosiła ww. pojazdu marki [...].
Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że kierowca nie okazał w trakcie kontroli dokumentu uprawniającego do wykonywania przewozu osób w imieniu strony, o którym mowa w art. 87 u.t.d., a niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. sankcjonowane jest karą pieniężną
w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. Powyższe nie było kwestionowane przez stronę.
Uwzględniając powyższe, zdaniem organu odwoławczego, słusznie organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Ponadto, na podstawie pisma informacyjnego z Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] maja 2021 r. organ odwoławczy ustalił, że na dzień kontroli tj. [...] stycznia 2021 r. strona nie dokonała zmiany danych w licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, tj. zgłoszenia pojazdu, którym wykonywany był przewóz do posiadanego uprawnienia. Organ wskazał, że zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Skoro strona nie dokonała wymaganej zmiany danych w licencji, to zdaniem organu odwoławczego organ I instancji zasadnie nałożył na ww. karę pieniężną w wysokości 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że strona wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów,
o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., a zarazem nie wyposażyła kierowcy
w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.- za każdy dokument oraz nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej
w wysokości 9.300 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.12, lp. 1.5. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
Skargę do sądu administracyjnego złożyła Spółka. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.
a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a. i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, iż organ rozpoznający niniejszą sprawę w drugiej instancji błędnie ustalił, iż art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. nie ma zastosowania w spawie, a skarżący z powodu braku oznakowania taksówki, miał jakby wykonywać przewóz okazjonalny, w sytuacji gdy faktycznie na podstawie licencji nr 20591, którą skarżący uzyskał w dniu 21 lipca 2020 r. (a więc parę miesięcy przed wykonaniem usługi w dniu 13 stycznia 2021 r.) na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką ("Licencja Taksówkowa"), wykonywał przewóz taksówką,
b) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie tych przepisów w sprawie, w sytuacji gdy skarżący wykonywał przewóz taksówką na podstawie Licencji Taksówkowej i przepisy dotyczące przewozu okazjonalnego nie mogły mieć zastosowania do przewozu wykonywanego przez skarżącego,
c) nie mają zastosowania:
(-) § 24 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdu oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm., dalej jako: " r.w.t.p.") w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, oraz
(-) art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 43 lit. b u.t.d.,
zaś art. 2 pkt 43 lit. a u.t.d. ma zastosowanie,
a w konsekwencji błędne uznanie, że taksówka powinna posiadać taksometr w sytuacji, gdy art. 2 pkt 43 lit. b u.t.d. przewiduje, iż opłata za przewóz taksówką może zostać ustalona na podstawie aplikacji mobilnej, o której mowa w art. 13b u.t.d., a ponadto na mocy § 24 ust. 1 pkt 1 r.w.t.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. taksówkę wyposaża się w taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje,
co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, iż skarżący posiadający Licencję Taksówkową świadczy usługi przewozu osób samochodem osobowym w ramach przewozu okazjonalnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający Licencję Taksówkową wykonuje krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania.
Mając powyższe zarzuty na względzie strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w spawie oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja z [...] czerwca 2022 r., którą GITD utrzymał w mocy decyzję MWITD z dnia [...] sierpnia 2021 r. Decyzją organu I instancji nałożono na skarżącą karę pieniężną w wysokości 9.300 zł.
Podstawę prawną wydanych decyzji stanowiły przepisy u.t.d., która – jak stanowi art. 1 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy – określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, a także zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i osobom o ograniczonej sprawności ruchowej oraz zasady ochrony praw pasażerów. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 lit. a-y ustawy.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9; 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
W rozpoznawanej sprawie organy stwierdziły następujące naruszenia:
- określone w lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. – za każdy dokument, za które to naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości 500 zł,
- określone w lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenie polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę, za które to naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości 800 zł,
- określone w lp. 2.11. załącznika do u.t.d. naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., za które to naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Zasadniczy spór w niniejszej sprawie dotyczy ostatniego z wymienionych naruszeń, tj. wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Skarżąca kwestionuje przede wszystkim uznanie organów, że zarobkowy przewóz osób wykonywany przez skarżącą w dniu 13 stycznia 2021 r. stanowił przewóz okazjonalny. Skarżąca konsekwentnie utrzymuje bowiem, że nie był to przewóz okazjonalny, lecz przewóz taksówką.
Definicję przewozu okazjonalnego zawiera art. 4 pkt 11 u.t.d., w myśl którego jest to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Wobec tego należałoby uznać, że każdy przewóz osób, który nie jest przewozem regularnym, przewozem regularnym specjalnym albo przewozem wahadłowym w rozumieniu u.t.d., winien być kwalifikowany jako przewóz okazjonalny. W art. 4 u.t.d. nie przewidziano definicji przewozu taksówką, przy tym jednak z wielu przepisów u.t.d., które zostaną omówione poniżej, wynika, że relację między pojęciem przewozu osób taksówką a przewozem okazjonalnym należy określić jako alternatywę rozłączną, tzn. jeżeli ma miejsce przewóz osób taksówką to nie ma miejsca przewóz okazjonalny – i odwrotnie, ustalenie, że miał miejsce przewóz okazjonalny wyklucza uznanie, że był to przewóz osób taksówką.
O takiej konkluzji świadczy chociażby obowiązek uzyskania odrębnej licencji na wykonywanie przewozów osób taksówką i odrębnej na wykonywanie przewozów okazjonalnych (art. 5b ust. 1 u.t.d.), z zastrzeżeniem jednak, że przewozy okazjonalne mogą być w określonych przypadkach wykonywane również bez zezwolenia (art. 18 ust. 3 u.t.d.). W myśl art. 5b ust. 1 podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: (1) samochodem osobowym, (2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, (3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast stosownie do treści art. 12 ust. 2 u.t.d. licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.
Z treści art. 18 ust. 4a w zw. z art. 5b ust. 1 pkt 2 u.t.d. wynika, że najczęściej wykonywanie przewozów okazjonalnych będzie wymagało uzyskania odpowiedniej licencji, która jednak, z uwagi na treść art. 12 ust. 2 u.t.d., nie uprawnia do wykonywania przewozów osób taksówką. Na podstawie powyższych rozważań uzasadniony jest wniosek, że jedną z cech pozwalających na stwierdzenie, czy miał miejsce przewóz osób taksówką czy przewóz okazjonalny może być posiadanie odpowiedniej licencji, z tym, że istotne jest, by możliwe było przypisanie posiadanej licencji do konkretnego przewozu, a to jest możliwe jedynie w przypadku zgłoszenia pojazdu do licencji.
Skarżąca wskazała, że posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (licencja nr 20591), jednak w piśmie Urzędu Miasta Stołecznego W. z [...] maja 2021 r. wskazano, że ww. pojazd marki [...] na dzień kontroli, tj. [...] stycznia 2021 r., nie był zgłoszony do tej licencji. Sama okoliczność posiadania licencji "taksówkowej" nie może świadczyć, że miał miejsce przewóz taksówką, skoro pojazd nie był zgłoszony do odpowiedniej licencji. Z pisma Urzędu Miasta Stołecznego W. z [...] maja 2021 r. wynika, że skarżąca posiada np. licencję "taksówkową" nr[...], natomiast w piśmie Urzędu Miejskiego w B. wymienione zostały posiadane przez skarżącą licencje: licencja "taksówkowa" nr 02904 czy też licencja nr [...] na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym. Wspomnianego pojazdu marki [...] nie zgłoszono do żadnej z tych licencji. Nie można przyjąć, że pojazd niezgłoszony do licencji "taksówkowej" jest taksówką tylko na tej podstawie, że skarżąca posiada określone licencje. W przypadku pojazdu niezgłoszonego do żadnej licencji brak jest też wskazanej wyżej cechy odróżniającej przewóz taksówką od przewozu okazjonalnego, a uzasadnione jest nawet stwierdzenie, że w takim przypadku może to być jedna z okoliczności świadczących o wykonywaniu przewozu okazjonalnego, skoro w określonych przypadkach przewóz okazjonalny może być wykonywany bez licencji.
Należy też zauważyć, że nie jest to jedyna cecha odróżniająca przewóz osób taksówką od przewozu okazjonalnego. Zgodnie z art. 18 ust. 5 u.t.d. przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: (1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru; (2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; (3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
W przypadku taksówek nie tylko nie przewiduje się takich zakazów, ale istnieją nakazy oznaczania pojazdu w określony sposób, w tym umieszczania na dachu pojazdu lampy z napisem "TAXI".
Definicję taksówki zawiera art. 2 pkt 43 p.r.d., zgodnie z którym taksówką jest pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie: (a) taksometru albo (b) aplikacji mobilnej, o której mowa w art. 13b u.t.d. To odpowiednie wyposażenie i oznaczenie pojazdu samochodowego zostało szczegółowo określone w § 24 ust. 1 r.w.t.p. Zgodnie z tym przepisem taksówkę wyposaża się w (1) taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje; (2) co najmniej dwa miejsca dla pasażerów; (3) co najmniej dwoje drzwi z każdego boku nadwozia lub dwoje drzwi z prawej strony, jedne z lewej strony i jedne z tyłu nadwozia umożliwiające, tylko w razie konieczności, wyjście na zewnątrz; (4) pomieszczenie na podręczny bagaż pasażerów; (6) apteczkę doraźnej pomocy; (7) ogumione koło zapasowe lub zestaw naprawczy, oponę samouszczelniającą (Seal tyre); (8) dodatkowe światło z napisem "TAXI", odpowiadające następującym warunkom: (a) rozmieszczenie: na dachu, (b) barwa: biała lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tyłu pojazdu, (d) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystości powietrza.
W ust. 2 tego przepisu dopuszcza się uzupełnienie światła z napisem "TAXI"
o dwa światła migające barwy żółtej samochodowej, umieszczone po obu stronach lampy we wspólnej obudowie. Światła te mogą być włączane i wyłączane odrębnym wyłącznikiem przez kierowcę taksówki w razie zagrożenia jego bezpieczeństwa.
W ust. 3 wskazuje się natomiast, że dopuszcza się stosowanie dodatkowych lamp z napisami określającymi firmę, jej telefon lub inne dane dodatkowo identyfikujące taksówkę. Ponadto w myśl ust. 4 omawianego przepisu dopuszcza się stosowanie dodatkowych oznaczeń zawierających nazwę miejscowości, herb miejscowości, numer boczny oraz inne oznaczenia identyfikujące miejscową taksówkę, pod warunkiem że są one zgodne z ustaleniami obowiązującymi na obszarze danych gmin lub związku komunalnego.
Rację ma skarżąca, że posiadanie taksometru nie stanowi już obowiązkowego wyposażenia taksówek, a opłata za przewóz może być ustalona również za pomocą aplikacji mobilnej. Nie uległo jednak zmianie, że taksówki powinny być oznaczane za pomocą światła z napisem "TAXI", którego nie posiadał pojazd, którym w dniu 13 stycznia 2021 r. skarżąca wykonywała przewóz. Brak oznaczeń w postaci lamp
z napisami określającymi firmę, jej telefon i inne dane identyfikujące taksówkę również przemawia za uznaniem, że miał miejsce przewóz okazjonalny, skoro pojazd wykonujący tego rodzaju przewóz nie może posiadać tego rodzaju oznaczeń, co jest zaś dopuszczalne w przypadku taksówek. Z ustaleń organów wynika również, że pojazd nie posiadał także oznaczeń przewidzianych w uchwale Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr LXXXV/2184/2014 z dnia 3 lipca 2014 r. w sprawie dodatkowych oznaczeń taksówek. Oznaczenia przewidziane w załączniku do tej uchwały to m. in.: pas żółto-czerwony w barwach Miasta Stołecznego W., numer boczny taksówki, herb W., zgodny ze wzorem określonym w statucie Miasta Stołecznego W.
Ustalenie czy miał miejsce przewóz okazjonalny czy przewóz taksówką wymaga uwzględnienia wszystkich powyższych okoliczności i ich oceny we wzajemnym powiązaniu. W rozpoznawanej sprawie brak było jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że świadczony przez skarżąca przewóz osób stanowił przewóz taksówką. Zarzuty skarżącej odnoszą się do poszczególnych okoliczności w odosobnieniu i w oderwaniu od realiów sprawy, przykładowo awaria taksometru jest w okolicznościach niniejszej sprawy kwestią wyłącznie hipotetyczną, a przy tym brak taksometru w kontrolowanym pojeździe mógł stanowić jedną z wielu okoliczności, które mogły wskazywać na to, że nie jest to taksówka. Jeśli skarżąca twierdzi, że po to uzyskała licencję "taksówkową", aby na jej podstawie wykonywać przewóz osób, to w żaden sposób nie uzewnętrzniła tej woli, ani bowiem nie zgłosiła pojazdu do tej licencji, ani też nie oznaczyła tego pojazdu w sposób przewidziany dla taksówek.
Konieczność rozróżniania przewozów taksówką od przewozów okazjonalnych na podstawie powyższych faktycznych przesłanek wyrażało wielokrotnie orzecznictwo. W wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1836/13 (powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA określił podstawowe różnice w wykonywaniu transportu drogowego taksówką i przewozu okazjonalnego, wskazując, że sprowadzają się do obowiązku posiadania odmiennych licencji, wielkości pojazdów w zakresie liczby pasażerów, którzy mogą być przewożeni (taksówka do 9 osób łącznie z kierowcą, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą), ustalania jednej opłaty za przejazd na podstawie taksometru w taksówce, który to sposób rozliczania jest zabroniony w przewozie okazjonalnym oraz zakazu posiadania w pojeździe wykonującym przewóz okazjonalny w ogóle taksometru, jak i oznakowywania pojazdu w sposób charakterystyczny dla taksówki.
Obecnie opłata za przejazd taksówką może być ustalona za pomocą aplikacji mobilnej, jednak w pozostałym zakresie ocena NSA pozostaje aktualna. Zasadniczo w podobny sposób ocenia się tę kwestię również w innych orzeczeniach sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 857/21; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 330/19).
Nie ma racji autor skargi wskazując, że w przypadku braku właściwych oznaczeń taksówki skarżąca powinna ponieść kary pieniężne za braki w tym zakresie. Ustalenie czy miał miejsce przewóz taksówką czy przewóz okazjonalny jest odrębną kwestią od stwierdzenia określonych naruszeń. Jasnym powinno być, że ustalenie okoliczności faktycznych sprawy jest czynnością poprzedzającą proces subsumpcji, a więc w tym przypadku przypisania skarżącej naruszenia określonych przepisów. Pojazd samochodowy nieposiadający jakichkolwiek cech charakterystycznych taksówki, w tym obowiązkowego wyposażenia, takiego jak światło z napisem "TAXI" nie tylko nie spełnia wymogów stawianych taksówkom, ale taksówką po prostu nie jest, szczególnie, gdy pojazd ten nie był nawet zgłoszony do odpowiedniej licencji "taksówkowej". W rozpoznawanej sprawie organy skutecznie wykazały, że cechy pojazdu przemawiają za uznaniem, że miał miejsce przewóz okazjonalny, a nie przewóz taksówką.
Podstawowym dowodem służącym ustaleniu okoliczności świadczonego przez skarżącą przewozu osób był protokół kontroli nr [...], choć nie był to dowód jedyny, gdyż istotnymi dowodami były chociażby pisma Urzędu Miasta Stołecznego W. czy też Urzędu Miejskiego w B., dotyczące posiadanych przez skarżącą licencji i braku zgłoszenia kontrolowanego pojazdu do tych licencji. Wypada podkreślić, że jako dokument urzędowy, protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Skarżąca nie przedstawiła dowodów, które mogłyby w jakikolwiek sposób podważyć ustalenia organów w niniejszej sprawie.
Nie ma wątpliwości, że kontrolowany w dniu [...] stycznia 2021 r. pojazd skarżącej nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., gdyż ww. pojazd marki [...] jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi: (a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, (b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, (c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie winny być spełnione łącznie. Okoliczności ustalone przez organy wskazują, że nie zawarto umowy w lokalu przedsiębiorstwa, bezpośrednio z klientem, lecz poprzez aplikację mobilną Uber, ponadto płatność została uiszczona w gotówce i nie była uiszczana przed rozpoczęciem przewozu. Zasadnie nałożono zatem na skarżącą karę pieniężną za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
Nie budzi wątpliwości, że kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu uprawniającego do wykonywania przewozu osób w imieniu skarżącej, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Podobnie właściwym było uznanie, że skarżąca nie dokonała wymaganej zmiany danych w licencji nr [...], nie zgłosiła bowiem kontrolowanego ww. pojazdu marki [...] do tej licencji. W skardze ustalenia organów w tym zakresie nie są zresztą kwestionowane.
Organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, w związku z czym zasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy tę decyzję. Ustalenia faktyczne organu I instancji zasadnie zostały zaakceptowane przez GITD, gdyż odpowiadają one wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a., w tym normom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie stojąc jednocześnie w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu (art. 8 k.p.a.).
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego i został prawidłowo oceniony przez organy, w szczególności zasadnie organy oparły swoje ustalenia m. in. na podstawie dokumentu urzędowego w postaci protokołu kontroli. Wobec braku niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony nie było konieczne. Sama decyzja odpowiada prawu i poddaje się kontroli, jej uzasadnienie jest spójne, logiczne i zgodne z wymogami formalnymi przewidzianymi przez przepisy prawa. W szczególności organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutów odwołania, wyjaśniając przede wszystkim jakie względy zadecydowały o nieuznaniu ww. pojazdu marki [...] za taksówkę.
Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2022 poz. 329 ze zm.).