II SA/BK 583/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję zezwalającą na usunięcie drzew, uznając, że mimo błędów w pierwotnym ustaleniu obwodów drzew, nowe rozstrzygnięcie było prawidłowe i uwzględniało rzeczywiste zagrożenie dla infrastruktury energetycznej.
Sprawa dotyczyła skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy zezwolenie na usunięcie dwóch brzóz. Skarżący zarzucał błędy w ustaleniu obwodów drzew i brak udziału w postępowaniu. Sąd uznał, że pierwotna decyzja została uchylona w trybie wznowienia postępowania z powodu istotnych okoliczności faktycznych (nieprawidłowe obwody drzew), które wyszły na jaw. Nowa decyzja zezwalająca na usunięcie drzew została wydana prawidłowo, uwzględniając rzeczywiste zagrożenie dla sieci elektroenergetycznej spowodowane przez drzewa, co potwierdziły wcześniejsze awarie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. zezwalającą na usunięcie dwóch brzóz brodawkowatych. Skarżący domagał się uchylenia decyzji i przyznania odszkodowania, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie obwodów drzew, brak udziału w postępowaniu oraz fałszerstwo dowodów. Sąd stwierdził, że postępowanie zostało prawidłowo wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistych obwodów drzew (122 cm i 125 cm zamiast błędnie podanych 40 cm i 50 cm), które nie były znane organowi wydającemu pierwotną decyzję. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące fałszerstwa dowodów (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz braku udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) nie znalazły potwierdzenia. W szczególności, kwestia doręczeń została uznana za skuteczną w trybie art. 44 k.p.a. Po wznowieniu postępowania, organ I instancji wydał nową decyzję, zezwalając na usunięcie drzew ze względu na udokumentowane zagrożenie dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych sieci energetycznej, potwierdzone czterema awariami w 2019 roku. Sąd podzielił stanowisko organów, że zezwolenie na usunięcie drzew było uzasadnione, a opłaty za usunięcie nie zostały naliczone zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, błędne ustalenie obwodów drzew stanowiło istotną okoliczność faktyczną, która wyszła na jaw w toku postępowania wznowieniowego i uzasadniała uchylenie pierwotnej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozbieżność między podanymi we wniosku obwodami drzew (40 cm i 50 cm) a rzeczywistymi (122 cm i 125 cm) stanowiła istotną okoliczność faktyczną, która nie była znana organowi wydającemu pierwotną decyzję, co uzasadniało wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.o.p. art. 83 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o ochronie przyrody
Podstawa do wydania zezwolenia na usunięcie drzew przez właściciela urządzeń przesyłowych w związku z zagrożeniem dla tych urządzeń.
u.o.p. art. 83 § a ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Określa organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew.
u.o.p. art. 83 § d ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Określa treść zezwolenia na usunięcie drzew.
u.o.p. art. 86 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o ochronie przyrody
Podstawa do nienaliczania opłat za usunięcie drzew w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub funkcjonowania urządzeń.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące doręczeń w przypadku nieodebrania przesyłki.
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja urządzeń przesyłowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uznanie, że błędne ustalenie obwodów drzew stanowiło istotną okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdzenie, że usunięcie drzew było uzasadnione realnym zagrożeniem dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych sieci energetycznej, potwierdzonym awariami. Uznanie doręczeń za skuteczne w trybie art. 44 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące fałszerstwa dowodów (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zarzuty dotyczące braku udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących ochrony przyrody (art. 2, 83 c, 83 d, 85 ust. 4 b, 91 pkt 4 u.o.p.). Zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 6, 7, 64 § 6, 75 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 58 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
podano obwody pni "na oko" nie można traktować błędu w określeniu faktycznych obwodów drzew jako fałszerstwa dowodu zaistniały przesłanki doręczenia skarżącemu decyzji w trybie art. 44 k.p.a. wyjdą na jaw istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję
Skład orzekający
Grzegorz Dudar
przewodniczący
Barbara Romanczuk
sprawozdawca
Marek Leszczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) w kontekście błędnych ustaleń faktycznych oraz ocena zagrożenia dla urządzeń przesyłowych jako podstawy do usunięcia drzew."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z usuwaniem drzew zagrażających infrastrukturze energetycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak istotne mogą być nawet pozornie drobne błędy w dokumentacji (obwody drzew) i jak ważna jest prawidłowa procedura wznowienia postępowania. Pokazuje również konflikt między ochroną przyrody a bezpieczeństwem infrastruktury.
“Błąd w obwodzie drzew doprowadził do wznowienia postępowania i nowej decyzji w sprawie wycinki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 583/21 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /sprawozdawca/
Grzegorz Dudar /przewodniczący/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
III OSK 1519/22 - Postanowienie NSA z 2022-09-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 55
art. 83 ust. 1 pkt 2, art. 83 a ust. 1, art. 83 d ust. 1, art. 86 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant referent stażysta Natalia Paulina Kielak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], uchylającej w trybie wznowieniowym swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] i ponownie orzekające o zezwoleniu PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. na usunięcie 2 sztuk drzew z gatunku brzoza brodawkowata z nieruchomości, oznaczonej nr geod. [...], obręb [...] – [...] przy ul. [...] w B., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...] zezwolił PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L., na usunięcie 2 sztuk drzew z gatunku brzoza brodawkowata o obwodach pnia 40 cm i 50 cm, rosnących na terenie nieruchomości, stanowiącej własność Państwa A. i D. O., położonej przy ul. [...] w B., w związku ze stwierdzeniem zagrożenia bezpieczeństwa funkcjonowania urządzeń przesyłowych - sieci elektroenergetycznej. Zezwolenie wydano w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt 2, art. 83a ust. 1, art. 83d ust. 1 i art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 2020 r.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r. (data wpływu do organu, uzupełnionym w dniu [...] sierpnia 2020 r.) A. O. wystąpił do organu I instancji o wznowienie w trybie art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. uchylił w punkcie 1 swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. zezwalającą na usunięcie 2 sztuk drzew z gatunku brzoza brodawkowata z nieruchomości, oznaczonej nr geod. [...], i w punkcie 2 wydał nową decyzję zezwalającą PGE Dystrybucja S.A. na usunięcie 2 sztuk drzew z gatunku brzoza brodawkowata ozn. nr inw. 1 i 2 o obwodach pni odpowiednio 122 cm i 125 cm, rosnących przy ul. [...] w B., na działce ozn. nr geod. [...], obręb 2 - [...], zgodnie z załączoną do wniosku mapą określającą usytuowanie drzew.
W wyniku rozpatrzenia odwołania A. O. od ww. decyzji Prezydenta Miasta B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium zarzuciło, że organ nie zbadał w ramach wydanej decyzji kwestii zachowania terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. znak [...] organ I instancji uchylił w pkt 1 swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...] zezwalającą na usunięcie 2 sztuk drzew z gatunku brzoza brodawkowata z nieruchomości, oznaczonej nr geod. [...], obręb [...] przy ul. [...] w B. i w pkt. 2 wydał nową decyzję w przedmiotowej sprawie o następującej treści tj.: zezwolił PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w L. na usunięcie 2 sztuk drzew z gatunku brzoza brodawkowata, ozn. nr inw. 1 i 2 o obwodach pni odpowiednio 122 cm i 125 cm, rosnących przy ul. [...] w B., na działce ozn. nr geod. [...], obręb 2 - [...], zgodnie z załączoną do wniosku mapą określającą usytuowanie drzew, nie naliczając opłaty za usunięcie drzew wymienionych w pkt 1 oraz wskazał, że usunięcia drzew wymienionych w pkt 1 należy dokonać w terminie do dnia 28 lutego 2020 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił różnice postępowania prowadzonego w trybie zwykłym oraz nadzwyczajnym tj. wznowienia postępowania. W ocenie organu zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania, a podanie wniesiono w terminie zgodnym z art. 148 k.p.a., albowiem w dniu [...] lipca 2020 r. A. O. odebrał postanowienie Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r., znak [...], a zatem złożenie wniosku w dniu [...] lipca 2020 r. zostało dokonane z zachowaniem terminu. Organ wskazał, iż w toku postępowania wznowieniowego zbadał kwestie przesłanek wznowieniowych, wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. W ocenie organu, należało uchylić decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...], ze względu na zaistnienie podstaw z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organ I instancji podkreślił, iż zasadniczą podstawą do uchylenia decyzji był fakt, że obwody pni brzóz wskazane we wniosku złożonym przez PGE Dystrybucja S.A. i następczo w decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., nie były zgodne z faktycznymi obwodami ich pni. Jak wskazywał zebrany przez organ w niniejszej sprawie materiał dowodowy, brzozy brodawkowate objęte ww. decyzją nie miały obwodów pni 40 cm i 50 cm, ale były dużo większe, tj. wynosiły odpowiednio 122 cm i 125 cm. Fakt ten został potwierdzony zarówno pomiarem drzew wykonanym przez osoby działające na zlecenie A. O. i wykonaniem dokumentacji zdjęciowej tego pomiaru, jak i oświadczeniem PGE Dystrybucja S.A., iż we wniosku podano obwody pni "na oko", co zostało ponownie powielone w protokole oględzin z dnia [...] października 2019 r. Zdaniem organu potwierdzono tu więc istnienie przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (faktyczne obwody pni drzew na podstawie wykonanych pomiarów - przedłożone przez stronę w formie dokumentacji zdjęciowej).
Natomiast, w ocenie organu I instancji pozostałe przesłanki wskazywane przez A. O., mające stanowić podstawę do uchylenia decyzji, nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Nie można traktować błędu w określeniu faktycznych obwodów drzew jako fałszerstwa dowodu - podlegającego odpowiedzialności karnej. Błędna rekonstrukcja stanu faktycznego sprawy dokonana w decyzji administracyjnej może lec u podstaw jej zaskarżenia w trybie odwoławczym lub do sąd.
Zdaniem organu, za niezasadną należał uznać przesłankę wznowieniową wskazaną przez A. O. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, albowiem wnioskodawca był zawiadamiany o czynnościach procesowych w ramach toczącego się w 2019 roku postępowania, a wszelka korespondencja w przedmiotowej sprawie, w tym zawiadomienia o wszczęciu postępowania, o oględzinach, o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz decyzja z dnia [...] grudnia 2019 r. były wysyłane wszystkim stronom postępowania, w tym A. O. na jego aktualny adres zameldowania. Wobec niepodejmowania przesyłek kierowanych na ww. adres i zwrotów awizowanej korespondencji przez operatora pocztowego, stosownie do art. 44 § 4 k.p.a., doręczenia były uznawane za dokonane po upływie 14 dni od daty pierwszego awizo pozostawionego przez operatora pocztowego pod adresem zameldowania strony skarżącej.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. O.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, w całości podzielając ustalenia organu I instancji.
Kolegium podkreśliło, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2019 r., której dotyczy postępowanie wznowieniowe jest decyzją ostateczną, a wnioskodawca jako podstawę wznowienia w tej sprawie wskazał art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Skarżący wskazał, że dowody, na podstawie których oparto istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, m.in. PGE podało we wniosku nieprawidłowe obwody pni drzew, nikt nie zmierzył obwodów pni tych drzew oraz PGE zataiło przed organem, że brzozy nie posiadały żadnych gałęzi ze strony stacji transformatorowej. Jak słusznie zauważył organ I instancji, nie można traktować błędu w określeniu faktycznych obwodów drzew jako fałszerstwa dowodu, podlegającego odpowiedzialności karnej. Błędna rekonstrukcja stanu faktycznego sprawy dokonana w decyzji administracyjnej może lec u podstaw jej zaskarżenia w trybie odwoławczym lub do sądu administracyjnego. W wyroku z dnia 23 stycznia 2020 r., sygnatura akt II SA/Po 1118/19, (dostępnym pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) WSA w Poznaniu wskazał, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków, wskazanych w tym wyroku: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu; po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu; po trzecie fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. W ocenie Kolegium omyłkowe wskazanie obwodu spornych drzew ze względu na niemożność dokonania pomiaru pni, nie spełnia przesłanek dotyczących fałszowania dowodów. Również brak jest orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzające dokonanie zabronionego czynu (fałszowanie dowodów). Powyższe okoliczności, w świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie stanowią o sfałszowaniu dowodu.
W ocenie Kolegium organ właściwie ocenił, iż nie istnieje podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Kwestia doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2019 r. była już przedmiotem rozważań Kolegium w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji, w którym Kolegium postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., znak [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenia skarżącemu decyzji w trybie art. 44 k.p.a. za skuteczne. Skoro zaistniały przesłanki doręczenia skarżącemu decyzji w trybie art. 44 k.p.a. nie można mówić o braku udziału strony w postępowaniu, zatem zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy uznać za chybiony.
Natomiast słusznie zdaniem Kolegium zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. który stanowi, iż wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Skarżący wskazał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, tj. że pracownik PGE podał "na oko" obwody pni brzóz i że nie było gałęzi od strony stacji transformatorowej, w związku z czym nie istniało zagrożenie funkcjonowania stacji. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, należało zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, iż została spełniona przesłanka wznowieniową, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W analizowanej sprawie podnoszona przez skarżącego, przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skutkowała uchyleniem decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., z uwagi na fakt, iż obwody pni brzóz wskazane we wniosku złożonym przez PGE Dystrybucja S. A. oraz w ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., były niezgodne z faktycznymi obwodami pni. Uchylając decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...] organ zobowiązany był również przeprowadzić postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydać w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż nowe rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie powinno więc być wydane w oparciu o stan prawny i faktyczny występujący w dniu wydania decyzji ostatecznej (tj. w dniu [...] grudnia 2019 r.), z uwzględnieniem ujawnionych w toku postępowania wznowieniowego wszystkich nowych okoliczności i dowodów. W przeciwnym bowiem wypadku, biorąc pod uwagę fakt wycięcia drzew w lutym 2020 r., przez PGE Dystrybucja S.A. na mocy ostatecznej decyzji, znak [...], organ musiałby wydać obecnie decyzję o umorzeniu postępowania, ze względu na brak przedmiotu postępowania (drzew).
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium podkreśliło, że zasadnym było ponownie zezwolić PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. na usunięcie 2 sztuk brzóz brodawkowatych ozn. nr 1 i 2 , z tym że, o obwodach pni odpowiednio: 122 cm i 125 cm, rosnących na działce nr geod. [...], obręb -[...] przy ul. [...] w B. i nie naliczać opłaty za ich usunięcie. Unormowania zawarte w art. 86 ust. 1 pkt 1-15 u.o.p., normują sytuacje, w których nie pobiera się opłaty za usunięcie drzew lub krzewów w związku z uzyskaniem zezwolenia za usunięcie drzewa.
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że PGE Dystrybucja S. A. z siedzibą w L. wystąpiła zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy, jako właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740), dnia 11 września 2019 r. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie 2 sztuk drzew rosnących na nieruchomości stanowiącej własność osób fizycznych, położonej przy ul. [...] w B., na działce nr geod. [...], obręb 2 - [...], stanowiącej współwłasność osób fizycznych. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...].10.2019 r. oględzin stwierdzono, że wskazane do wycięcia dwa drzewa z gatunku brzoza brodawkowata rosną obok siebie na działce stanowiącej własność osób fizycznych, tuż przy granicy nieruchomości od strony północnej. Za ogrodzeniem, w bezpośrednim sąsiedztwie drzew, w odległości około 2 m od ich pni znajduje się słupowa stacja transformatorowa 15/0,4 kVo nr 01-1597. Dokonano również oceny położenia przedmiotowych drzew względem stacji transformatorowej. Oględziny wykazały, że drzewa te są w dobrym stanie zdrowotnym, bez zmian patologicznych, o prawidłowych statykach i o naturalnie wykształconych rozłożystych koronach, które są częściowo przycięte od strony słupa w dolnych częściach. Ponadto stwierdzono, że gałęzie drzew bezpośrednio nie dotykają do elementów słupa, jednak ich skrajne gałęzie znajdują się w nieznacznej (około 1m) odległości od jego elementów konstrukcyjnych. Oceniając zagrożenie dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych powodowane przez rosnące drzewa Wnioskodawca wskazał, że przy silniejszym wietrze gałęzie tworzące koronę w górnej części dotykają do czynnych elementów stacji, czego skutkiem może być zwarcie doziemne powodujące zadziałanie automatyki stacyjnej o wyłączenie stacji transformatorowej oraz pozbawienie odbiorców energii elektrycznej zasilanych z tej stacji. Z materiału dowodowego wynikało również, że przedmiotowe drzewa spowodowały w 2019 r. cztery awarie sieci energetycznej SN-15kV (dowód: tabela z wykazem terminów i zakresów awarii oraz dokumentacja zdjęciowa przedstawiającą złamane gałęzie przedmiotowych brzóz, które opadły na ww. stację i spowodowały awarię). Zdarzenia miały miejsce w dniach [...] marca 2019 r. i [...] maja 2019 r.
W ocenie Kolegium za niezasadne należało uznać zarzuty dot. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 pkt 2, art. 83a ust. 1, art. 83d ust. 1 i art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p. Przedłożone przez PGE Dystrybucja S.A. dowody (potwierdzone stosowną dokumentacją zdjęciową i informacją o datach awarii oraz materiałem fotograficznym dot. połamanych gałęzi leżących na transformatorze, które doprowadziły do awarii), wskazywały na realne zagrożenie dwóch brzóz brodawkowatych, rosnących na nieruchomości, oznaczonej nr geod. [...], dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych sieci energetycznej. Za niezasadne należało również uznać zarzuty dot. naruszenia prawa procesowego, tj. art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. art., 104 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W ocenie Kolegium postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone wnikliwie i zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone jest zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył A. O. zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:
1. art. 83 ust. 1 pkt 2, art. 83a ust. 1, art. 83d ust. 1 i art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55 z późn. zm.), zwanej dalej u.o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż:
a) nie zachodziła żadna przesłanka podawana przez PGE Dystrybucja SA (zwana dalej PGE) we wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na wycięcie dwóch brzóz,
b) ponad dwudziestoparoletnie brzozy w żadnej mierze nie przeszkadzały, czy też uniemożliwiały prawidłowe funkcjonowanie transformatora z prostej przyczyny: od strony transformatora PG na początku 2019 r. lub pod koniec 2018 r. obcięło wszystkie gałęzie na ponad dwudziestoparoletnich brzozach przy samym pniu, a zatem ("nie zdążyły odrosnąć"), nie mogły w żadnej mierze przeszkadzać przesyłowi prądu czy też, czynić jakiekolwiek utrudnienia lub zagrażać jego funkcjonowaniu. Korona drzew była systematycznie, bez żadnego pozwolenia z mojej strony też nawet powiadomienia o tym fakcie, obcinana przez PGE Dystrybucja S.A.
c) treść zezwolenia zawierała błędne dane, gdyż żaden pracownik PGE i organu nie mógł dokonać w dniu [...].10.2019 r. oględzin osobistych ponad dwudziestoparoletnich brzóz na jego posesji, gdyż jest ona zamknięta z każdej strony i żaden z domowników posesji nie wpuścił nikogo w tym dniu na jego nieruchomość; organ próbuje usprawiedliwiać siebie i PGE Dystrybucja SA. gdyż ich pracownicy podali obwód drzew omyłkowo, a przecież miało to wpływ na wymiar odszkodowania. Nie była to żadna omyłka, gdyż fakt dokonywania obmiaru pni drzew dokonany w sposób wizualny powinien być uwidoczniony w dokonanym protokole i podpisany przez pracowników, a z tego tytułu pracownicy ponoszą odpowiedzialność karną za składanie fałszywych oświadczeń w protokole oględzin, a takowe zostały przez nich złożone.
2. art. 2 u.o.p., poprzez jego niezastosowanie, gdyż ustawa o ochronie przyrody nakłada na organ wydający decyzję zbadania czy wycięcie dwóch ponad dwudziestoparoletnich brzóz nie będzie naruszało przesłanek z ww. artykułu. Do chwili obecnej PGE Dystrybucja S.A. ani organ nie wzięli pod uwagę oraz nie ustosunkowali się do podstaw ustawy, tj.: troski o zachowanie, zrównoważone użytkowanie, odnawianie zasobów, tworów i składników przyrody.
3. art. 83 c u.o.p., poprzez jego niezastosowanie, gdyż żaden przedstawiciel organu czy też PGE nie mógł na oględzinach w dniu [...].10.2019 r. stwierdzić niewystępowania w obrębie ponad dwudziestoparoletnich brzóz gatunków chronionych; organ mógł stwierdzić, że dwie brzozy można by było przesadzić w inne miejsce w ogrodzie, zapobiegając tym samym ich zniszczeniu.
4. art. 83 d w związku z art. 86 ust. 1 pkt. 7 u.o.p., poprzez ich niezastosowanie, gdyż we wniosku o wycięcie ponad dwudziestoparoletnich brzóz podano błędne dane o obwodzie pni drzew określając je na 40 cm i 50 cm. Pracownik PGE czy też organu nic mogli wejść na teren mojej posesji, a zatem nie mogli zmierzyć obwodu pni ponad dwudziestoparoletnich drzew przy samym podłożu, a zatem albo nie dokonano pomiaru albo podano je mierząc na odległość przez, ogrodzenie z odległości kilkudziesięciu metrów, a najbardziej prawdopodobnie podano dane niezgodne ze stanem rzeczywistym;
5. art. 83 u.o.p., poprzez jego niezastosowanie, gdyż zaniechano obowiązkowego informowania osób zainteresowanych o zamiarze wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Organ nie wziął tego pod uwagę przy rozstrzygnięciu i w żaden sposób do tego faktu się nie ustosunkował.
6. art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy PGE Dystrybucja SA nie przedstawiła żadnych dowodów na zaistnienie tej przesłanki, jedynie oparto się na wymiarach obwodu pni drzew jako możliwość wystąpienia zagrożenia.
7. art. 91 pkt 4 u.o.p., poprzez jego niezastosowanie, gdyż Prezydent Miasta B. stoi na straży ochrony przyrody, a nie bez zweryfikowania danych zawartych we wniosku wydaje decyzje o wycięciu dwóch ponad dwudziestoparoletnich brzóz posadowionych na jego posesji.
8. art. 85 ust. 4 b u.o.p. w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 03 lipca 2017 r, wydanym na podstawie art. 85 ust. 4 b u.o.p poprzez ich niezastosowanie i odmowę przyznania wnioskodawcy odszkodowania w łącznej wysokości 10 000,00 zł.
II. naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności;
1. art. 6 w z art. 7 w związku z art. 64 § 6 i art. 75 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji opartej na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy,
2. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niekompletnym materiale dowodowym i nie dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, podczas gdy z ustalonych faktów oraz zebranego materiału dowodowego wynika, że zebranie kompletnego materiału dowodowego oraz dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego skutkowałoby nie wydaniem lub uchyleniem zaskarżonej decyzji organu.
3. art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., oraz art. 104 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, braku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie w sprawie; nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, nie pogłębianiu prowadzonym postępowaniem zaufania do organu;
4. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w związku z art. 44 k.p.a. w związku z art. 42 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 43 k.p.a., poprzez przyjęcie, że:
a) strona nie udowodniła, że nie brała udziału w postępowaniu nie z własnej winy, pomimo że przedstawiono szereg dowodów na poparcie stanowiska odwołującego; przyznania przez organ - Prezydenta Miasta B., że można było doręczyć korespondencję na adres siedziby prowadzonej przeze mnie działalności gospodarczej. Organ (jak również SKO) ustalił, że jako profesjonalista jestem zobowiązany do większej staranności, a zatem odbierać kierowaną do mnie korespondencje. Zatem dlaczego organ nie powiadomił mnie drogą pisemną czy też mailową na adres prowadzonej przeze mnie działalności gospodarczej tylko teraz ustalił (bądź przepisał z decyzji SKO) ww dane w chwili obecnej przy wydawaniu ponownej decyzji. Wystarczyła należyta staranność i można było ustalić dane i przesłać informację na adres siedziby firmy; nie wzięciu pod uwagę, że można przyjąć fikcję doręczenia z art. 44 k.p.a. pod warunkiem, że nie doręczono adresatowi będącego osobą fizyczną pisma w żadne miejsce przewidziane w art. 42 k.p.a. i osobie przewidzianej w art. 43 k.p.a.
b) przyjęcie, że dowody przedstawione przez PGE Dystrybucja SA i przedstawiciela organu będącego na oględzinach [...].10.2019 r. pomimo że były nieprawdziwe to nie ponoszą żadnej odpowiedzialności z tego tytułu, pomimo że na ich podstawie doszło do wycinki dwóch drzew, nie stanowi to przesłanki do żądania odszkodowania za wycinkę dwóch drzew, sanują samowolę organu - Prezydenta Miasta B. i firmy PGE Dystrybucja SA., organ wiedział podczas wydawania decyzji, że obwody pni są przyjęte na tzw. "oko", gdyż przedstawiciel organu brał w dniu [...].10.2019 r. czynny udział w oględzinach, a zatem nie można mówić, że dopiero na tym etapie powziął nowe istotne okoliczności. Bezspornym jest, że do wydania decyzji z dnia [...].12.2019 r. doszło w wyniku nieprawdziwych danych, do czego przyznaje się organ twierdząc, że np. pnie drzew oszacowana na tzw. "oko", czy też że drzewa nie posiadały żadnych gałęzi ze strony transformatora, które były wycięte przez PGE Dystrybucja SA, która dostarczyła dowody na tą okoliczność, pomimo że pracownik był na oględzinach w dniu [...].10.2019 r.
5. art. 58 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdyż SKO powinno orzekać na podstawie całego materiału dowodowego w sprawie.
Wskazując na powyższe wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] czerwca 2021 r. i decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2021 r. w całości i przyznanie wnioskodawcy odszkodowania w łącznej wysokości 10 000,00 zł, gdyż PGE Dystrybucja S.A. do chwili obecnej nie podjęło żadnych rozmów w tym temacie.
2. ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...].06.2021 r. i decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].04.2021 r. w całości i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
3. przyznanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
4. zobowiązanie PGE do przedłożenia całej dokumentacji związanej z występującymi awariami sieci energetycznej, która obsługuje transformator lub jest podłączony do niej oraz związaną z pielęgnacją, konserwacją i przycinaniem dwóch brzóz na jego posesji za lata 2018-2019 na okoliczności obcięcia przez PGE wszystkich gałęzi na ponad dwudziestoparoletnich brzozach,
5. rozpoznanie odwołania na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 t.j., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.
Skarga okazała się niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera wad prawnych uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a została wydana po wnikliwej i rzeczowej analizie akt sprawy, zaś zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał istnienia okoliczności stanowiących przesłankę do zmiany zaskarżonej decyzji.
Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego A. O. z dnia [...] lipca 2020 r. (data wpływu do organu I instancji) o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...] zezwalającą PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L., na usunięcie 2 sztuk drzew z gatunku brzoza brodawkowata o obwodach pni 40 cm i 50 cm, rosnących na terenie nieruchomości, stanowiącej własność Państwa A. i D. O., położonej przy ul. [...] w B., w związku ze stwierdzeniem zagrożenia bezpieczeństwa funkcjonowania urządzeń przesyłowych - sieci elektroenergetycznej. Zezwolenie wydano w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt 2, art. 83a ust. 1, art. 83d ust. 1 i art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018, poz. 1614 ze zm., zwanej dalej u.o.p.). nie ma żadnych wątpliwości, że wniosek o wznowienie został złożony w ustawowym terminie, co zostało w sposób szczegółowy opisane zarówno w decyzji organu I instancji, jak i II instancji, a okoliczność ta na chwilę obecną jest bezsporna.
Skarżący w toku postępowania wznowieniowego – na żądanie organu w zakresie uzupełnienia tego wniosku – w dniu [...] sierpnia 2020 r. wyjaśnił, że chodzi o podstawy wznowienia w zakresie art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 k.p.a.
W toku postępowania wznowieniowego organ I instancji zbadał kwestie przesłanek wznowieniowych, wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. W treści wniosku wznowieniowego, w odniesieniu do pkt 1 skarżący podniósł, że dowody, na podstawie których oparto istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, m.in. PGE podało we wniosku nieprawidłowe obwody pni drzew, nikt nie zmierzył obwodów pni tych drzew oraz PGE zataiło przed organem, że brzozy nie posiadały żadnych gałęzi ze strony stacji transformatorowej. W odniesieniu do pkt 4 skarżący wskazał, że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, m.in. że nie był informowany i nie brał udziału w żadnych czynnościach dokonywanych w tym postępowaniu. W odniesieniu natomiast do pkt 5 skarżący wskazał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, tj. że pracownik PGE podał "na oko" obwody pni brzóz i że nie było gałęzi od strony stacji transformatorowej, w związku z czym nie istniało zagrożenie funkcjonowania stacji.
Należy podkreślić, że analizując spełnienie przedmiotowych przesłanek w pierwszej kolejności organ jest zobowiązany ustalić, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a), co w przedmiotowej sprawie zostało ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, a także ustalić czy zostały wskazane właściwe podstawy i zostało wniesione przez stronę (również okoliczności bezsporne).
Postępowanie nadzwyczajne, jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, zostało uregulowane przez ustawodawcę w rozdziale 12 działu II k.p.a. (art. 145-152 k.p.a.). Przy czym, czynności organu po otrzymaniu wniosku w sprawie wznowienia dzielą się na dwa etapy. W pierwszym z nich organ bada, czy podanie oparte zostało na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145 a k.p.a., jak również, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Drugi etap obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Tylko bowiem kwestia statusu strony postępowania, stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów obu instancji wskazać należy, że słusznie organy uznały, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 4 k.p.a. W tym zakresie organy słusznie ustaliły, że uznanie, iż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe (pkt 1) wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków:
1) po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Fałsz dowodu może przejawiać się np. w fałszywych zeznaniach świadków, fałszywej opinii biegłego, w fałszywym oświadczeniu strony, fałszywych zeznaniach strony złożonych w trybie przesłuchania strony;
2) po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów;
3) trzeci warunek - fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.
Skarżący wskazał natomiast, że dowody, na podstawie których oparto istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, m.in. PGE podało we wniosku nieprawidłowe obwody pni drzew, nikt nie zmierzył obwodów pni tych drzew oraz PGE zataiło przed organem, że brzozy nie posiadały żadnych gałęzi ze strony stacji transformatorowej. Jak słusznie zauważyły organy obu instancji, tego typu okoliczności nie można traktować jako fałszowania dowodu, a raczej jest to kwestia nieprawidłowego określenia przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy w zakresie obwodów drzew. Błędne zaś ustalenia stanu faktycznego sprawy mogą być analizowane w sytuacji zaskarżenia decyzji w trybie odwoławczym lub do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu cały zgromadzony materiał dowodowy potwierdza w sposób jednoznaczny, iż w zakresie wskazania obwodu spornych drzew nie dochowano należytej staranności zarówno w zakresie składania wniosku o zezwolenie na wycinkę, jak również dokonanych w dniu [...] października 2019 r. oględzin. Zarówno wnioskodawca, jak i organ I instancji ze względu na niemożność dokonania pomiaru pni, obwody tych drzew podali "na oko". Tego typu zachowane jest wysoce naganne, bo co najmniej organy powinny dokonać rzeczywistych pomiarów w trakcie oględzin. W tym zakresie nie można jednak zarzucać organom działania mającego cechy oczywistego lekceważenia sprawy czy też chęci wydania rozstrzygnięcia niezgodnego z prawem, nacechowanego złą wolą organu. Okoliczność ta wynikała, z braku możliwości dokonania pomiaru drzew (wejścia na działkę skarżącego i jego żony), w sytuacji nieodbierania korespondencji przez skarżącego. Nie doszło jednak w sprawie do naruszenia art. 83 c u.o.p. (pkt 3 zarzutów prawa materialnego), bowiem mimo nieprawidłowych ustaleń (tzn. "na oko") organ dokonał oględzin przedmiotowych drzew oceniając spełnienie przesłanek do wydania zezwolenia na ich wycinkę.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że gdyby nawet przyjąć, że stanowiło by to przesłankę wznowieniową to w sprawie brak jest orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzające dokonanie zabronionego czynu (fałszowanie dowodów). Powyższe okoliczności, w świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie mogły zatem stanowić o sfałszowaniu dowodu.
W ocenie Sądu organy właściwie również oceniły, iż nie istnieje podstawa wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podkreślić przy tym należy, że kwestia doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 23 grudnia 2019 r. była już przedmiotem rozważań Kolegium w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji, w którym Kolegium postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., znak [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenia skarżącemu decyzji w trybie art. 44 k.p.a. za skuteczne. Skoro zaistniały przesłanki doręczenia skarżącemu decyzji w trybie art. 44 k.p.a. nie można mówić o braku udziału strony w postępowaniu, zatem zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy uznać za chybiony. W tych okolicznościach prawidłowe było stanowisko organów tj., wysyłanie korespondencji na adres zameldowania – adres jedyny znany organowi z urzędu. Miejsce zameldowania, jako rejestracja miejsca zamieszkania daje organowi uznanie prawdopodobieństwa przebywania stron pod wskazanym adresem. Zmiana zamieszkania lub pobytu czasowego rodzi obowiązek wynikający z mocy art. 24 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510) do dokonania zmiany w ewidencji ludności, czego skarżący nie wykazał. Niezależnie od tego nawet czasowe przebywanie pod innym adresem nie powinno zwalniać właściciela od monitorowania przesyłek pocztowych, które mogą być kierowane na adres zameldowania. Oczekiwanie zatem aby organy ustalały adres prowadzenia działalności gospodarczej, w sytuacji gdy mogły być w posiadaniu informacji, że skarżący jest radcą prawnym, jest niezrozumiałe, bowiem nie wynika z żadnych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący niewątpliwie miał świadomość skutków niepodejmowania korespondencji, skoro nie wymeldował się z pod wskazanego adresu. Podkreślić przy tym należy, że w toku postępowania mimo negowania swego adresu, nie wskazał, jaki jest prawidłowy adres do doręczeń, poza adresem prowadzenia kancelarii. W związku z powyższym korespondencja do żony skarżącego w dalszym ciągu doręczana była na adres zameldowania. Zaakcentować przy tym należy, że skarżący w żaden sposób nie udowodnił, że nie odbierał korespondencji z przyczyn niezależnych od niego. Trudno mówić o rzeczywistej przeszkodzie w przypadku, gdy właściciel przez dłuższy czas nie interesuje się korespondencją wysyłaną na adres zameldowania, a jednocześnie nie wskazuje na żadne okoliczności zewnętrzne. W tych okolicznościach nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a.
Podsumowując dwie wyżej przedstawione przesłanki wznowienia postępowania wskazać przy tym należy, że nawet gdyby uwzględnić podniesione przez skarżącego argumenty, to doprowadziłoby to jedynie do tego samego rozstrzygnięcia tj. wznowienia postępowania, co organ uczynił uwzględniając podstawę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z powyższym zarzuty skargi w zakresie fałszowania dowodów czy też pozbawienia możliwości obrony swoich praw, nie mają żadnego wpływu na wynik sprawy, gdyż - co chyba umknęło skarżącemu – organ I instancji de facto przychylił się do jego wniosku o wznowienie postępowania i po jego przeprowadzeniu wydał ponową decyzję merytoryczną.
Zdaniem Sądu stanowisko organu w tym zakresie jest prawidłowe, gdyż niewątpliwie zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. który stanowi, iż wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W piśmie z dnia [...] września 2020 r. PGE Dystrybucja S.A. wyjaśniła, że podane obwody pni drzew nie były mierzone fizycznie, a jedynie ocenione wzrokowo zza ogrodzenia posesji ze względu na brak dostępu do niej. Oceny dokonano w dniu [...] maja 2019 r., w którym doszło do wystąpienia awarii sieci elektroenergetycznej, spowodowanej opadnięciem gałęzi przedmiotowych drzew na sąsiadującą z posesją stacją transformatorową. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż brzozy brodawkowate objęte ww. decyzją, nie miały obwodów pni - odpowiednio 40 cm i 50 cm, lecz miały obwody pni dużo większe, które wynosiły: 122 cm i 125 cm. Fakt ten został potwierdzony zarówno pomiarem drzew, wykonanym na zlecenie skarżącego oraz oświadczeniem PGE Dystrybucja S.A., iż we wniosku podano obwody pni "na oko".
Z uwagi na uzasadnienie skargi oraz rozważania organu II instancji, należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, jak również poglądami doktryny, które orzekający Sąd w pełni akceptuje, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., aby mogła stanowić podstawę rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków. Po pierwsze, przedstawione przez stronę okoliczności faktyczne lub dowody muszą być nowe, a zatem nie mogły być znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Po drugie, owe okoliczności i dowody muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy. W tym wypadku chodzi o związek z przepisami prawa materialnego będącymi podstawą sprawy rozstrzygniętej decyzją objętą żądaniem wznowienia postępowania. Tylko bowiem na podstawie przepisu prawa materialnego możliwa jest ocena, czy nowa okoliczność faktyczna, nowy dowód dotyczy ustalenia stanu faktycznego zapisanego w tym przepisie prawa. Wreszcie, po trzecie, niezbędne jest, aby ów nowy dowód (okoliczność faktyczna) istniał w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia (zob.m.in. wyroki NSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 1997 r., sygn. akt III SA/77/97; NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 897/12; z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2177/12; z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1935/18, CBOSA; M. Jaśkowska, A. Wróbel, M. Wilbrandt-Godowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2020).
Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, a zatem organu słusznie uwzględniły wniosek skarżącego o wznowienie postępowania w tym zakresie.
Wznowienie postępowania otworzyło organowi I instancji drogę do ustalenia, w ramach postępowania o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew, czy przesłanka wznowieniowa rzeczywiście zaistniała, a także rozstrzygnięcia o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowiło bowiem podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu, w pierwszej kolejności organ administracji publicznej winien ustalić, czy postępowanie rzeczywiście było dotknięte wadą stanowiącą przesłankę wznowienia. Stwierdzenie przez organ braku występowania w sprawie wady, dotyczącej przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a., zamyka drogę do dalszego badania sprawy co do jej istoty, obligując organ do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie, że przesłanka wznowienia zaistniała otwiera drugi etap postępowania wznowionego, określony w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W analizowanej sprawie podnoszona przez skarżącego, przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skutkowała uchyleniem decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], z uwagi na fakt, iż obwody pni brzóz wskazane we wniosku złożonym przez PGE Dystrybucja S.A. oraz w ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., były niezgodne z faktycznymi obwodami pni. Uchylając decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...] organ I instancji zobowiązany był również przeprowadzić postępowanie co do rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydać w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, w oparciu o stan prawny i faktyczny występujący w dniu wydania decyzji (tj. w dniu [...] grudnia 2019 r.), z uwzględnieniem ujawnionych w toku postępowania wznowieniowego wszystkich nowych okoliczności i dowodów. W przeciwnym bowiem wypadku, biorąc pod uwagę fakt wycięcia drzew w lutym 2020 r., przez PGE Dystrybucja S.A. na mocy ostatecznej decyzji, znak [...], organ musiałby wydać obecnie decyzję o umorzeniu postępowania, ze względu na brak przedmiotu postępowania (drzew).
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego zasadnie uznał organ I instancji, że należało ponownie zezwolić PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. na usunięcie 2 sztuk brzóz brodawkowatych ozn. nr 1 i 2, z tym że, o obwodach pni odpowiednio: 122 cm i 125 cm, rosnących na działce nr geod. [...], obręb -[...] przy ul. [...] w B. i nie naliczać opłaty za ich usunięcie. Unormowania zawarte w art. 86 ust. 1 pkt 1-15 u.o.p., normują sytuacje, w których nie pobiera się opłaty za usunięcie drzew lub krzewów w związku z uzyskaniem zezwolenia za usunięcie drzewa. Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że PGE Dystrybucja S. A. z siedzibą w L. wystąpiła zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy, jako właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740), dnia 11 września 2019 r. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie 2 sztuk drzew rosnących na nieruchomości stanowiącej własność osób fizycznych, położonej przy ul. [...] w B., na działce nr geod. [...], obręb - [...], stanowiącej współwłasność osób fizycznych. W trakcie przeprowadzonych w dniu 22.10.2019 r. oględzin stwierdzono, że wskazane do wycięcia dwa drzewa z gatunku brzoza brodawkowata rosną obok siebie na działce stanowiącej własność osób fizycznych, tuż przy granicy nieruchomości od strony północnej. Za ogrodzeniem, w bezpośrednim sąsiedztwie drzew, w odległości około 2 m od ich pni znajdowała się słupowa stacja transformatorowa 15/0,4 kVo nr 01-1597. Badano wysokość i stopień odległości koron drzew od urządzeń przesyłowych oraz weryfikowano, czy faktycznie mogą one stanowić zagrożenie dla funkcjonowania sieci elektroenergetycznej. Oględziny wykazały, że drzewa te są w dobrym stanie zdrowotnym, bez zmian patologicznych, o prawidłowych statykach i o naturalnie wykształconych rozłożystych koronach, które są częściowo przycięte od strony słupa w dolnych częściach (okoliczność przycinania drzew podnoszona przez skarżącego znalazła zatem odzwierciedlenie w protokole oględzin). Ponadto stwierdzono, że gałęzie drzew bezpośrednio nie dotykają do elementów słupa, jednak ich skrajne gałęzie znajdują się w nieznacznej (około 1m) odległości od jego elementów konstrukcyjnych. Oceniając zagrożenie dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych powodowane przez rosnące drzewa wnioskodawca wskazał, że przy silniejszym wietrze gałęzie tworzące koronę w górnej części dotykają do czynnych elementów stacji, czego skutkiem może być zwarcie doziemne powodujące zadziałanie automatyki stacyjnej o wyłączenie stacji transformatorowej oraz pozbawienie odbiorców energii elektrycznej zasilanych z tej stacji. Z materiału dowodowego wynikało również, że przedmiotowe drzewa spowodowały w 2019 r. cztery awarie sieci energetycznej SN-15kV (dowód: tabela z wykazem terminów i zakresów awarii oraz dokumentacja zdjęciowa przedstawiającą złamane gałęzie przedmiotowych brzóz, które opadły na ww. stację i spowodowały awarię k. 28-33 akt admin.). Zdarzenia miały miejsce w dniach [...] marca 2019 r. i [...] maja 2019 r. W ocenie Kolegium – zaś Sąd podziela te ustalenia – w tych okolicznościach za niezasadne należy uznać zarzuty dot. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 pkt 2, art. 83a ust. 1, art. 83d ust. 1 i art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p. Przedłożone przez PGE Dystrybucja S.A. dowody (potwierdzone stosowną dokumentacją zdjęciową i informacją o datach awarii oraz materiałem fotograficznym dot. połamanych gałęzi leżących na transformatorze, które doprowadziły do awarii), wskazują na realne zagrożenie dwóch brzóz, dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych sieci energetycznej. Należy zatem podsumowując podkreślić, że zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p. wniosek został złożony przez uprawniony podmiot (właściciela urządzeń), rozpoznany przez organ który był właściwy (prezydenta miasta - art. 83 a u.o.p.), treść decyzji zawiera wszystkie niezbędne elementy zgodnie z art. 83d ust. 1 u.o.p., zaś art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p. upoważniał do nienaliczania opłat za zezwolenie na usunięcie tych drzew, z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwu ludzi lub mienia lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. Mając powyższe na uwadze również nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym zarzut 4 tj. naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 83 d w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 7 u.o.p., bowiem organ słusznie nie naliczył opłat na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p. (zagrożenie), a zatem stosowanie pkt 7 tego artykułu wskazującego na nie naliczanie opłat ale tylko do drzew, które nie przekraczają obwodu 120 cm i 80 cm, nie mogło mieć miejsca w sprawie niniejszej, z uwagi na spełnienie przesłanki z pkt 4, co wykluczało stosowanie innej regulacji.
Sąd nie dopatrzył się aby doszło do naruszenia pozostałych artykułów wskazanych w skardze tj. art. 2 w zw. z art. 91 pkt 4 u.o.p. w zakresie szeroko rozumianej ochrony przyrody polegające na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawiana zasobów, tworów i składników przyrody, gdyż zezwolenie na wycinkę dwóch drzew w przedmiotowej sprawie wiązało się z potencjalnym zagrożeniem dla funkcjonowaniu urządzeń (4 stwierdzone awarie), o których mowa w art. 49 § 1 k.c., co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy.
Z przyczyn wyżej wskazanych, za niezasadne należy uznać zarzuty dot. naruszenia prawa procesowego, tj. art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. art., 104 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W ocenie Sądu postępowanie administracyjne po wznowieniu postępowania zostało przeprowadzone wnikliwie i zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone jest zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.
Niezrozumiałe są natomiast dla Sądu zarzuty dotyczące art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 64 § 6 i art. 75 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sytuacji gdy przepisy te nie miały zastosowania w zaskarżonych decyzjach. Skoro nie były stosowane, bo żadne postępowanie egzekucyjne nie toczyło się, to nie mogło dojść do ich naruszenia przez organy obu instancji. Podobnie w sprawie nie miał zastosowania art. 58 k.p.a. dotyczący wniosku o przywrócenie terminu, zaś kwestia ta została rozpoznana odrębnym postanowieniem Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r., znak [...], w którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Końcowo należy zwrócić uwagę na ostatni z zarzutów skargi, a mianowicie zdaniem skarżącego organ naruszył art. 85 ust. 4 b u.o.p., który wskazuje na sposób naliczenia opłaty za usunięcie drzew i wysokość stawek, przy czym skarżący upatruje w tym zakresie naruszenia w/w przepisów z uwagi na niezastosowanie i odmowę przyznania wnioskodawcy odszkodowania w łącznej wysokości 10.000 zł na którą składa się: 7.200 zł za dwie brzozy (według stawek z rozporządzenia), 830 zł za usunięcie drzew, 470 zł przywrócenie stanu polbruku, 200 zł wywóz na wysypisko śmieci oraz 1.300 zł za koszt dodatkowych pielęgnacji i nasadzeń. Należy jednak wskazać, że przepis ten nie miał zastosowania z uwagi na regulację art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p., która w tych okolicznościach faktycznych wykluczał naliczenie opłaty. Tym samym przepis art. 85 ust. 4 b u.o.p. nie mógł być zastosowany. Podkreślić przy tym należy – mając na uwadze główne żądanie skargi tj. uchylenia zaskarżonych decyzji i przyznanie wnioskodawcy odszkodowania w łącznej wysokości 10.000 zł, gdyż PGE nie podjęło w tym zakresie żadnych rozmów – że tak naprawdę istotą wniesienia skargi było właśnie nieprzyznanie w zaskarżonych decyzjach odszkodowania. Umknęło jednak skarżącemu to, że pouczenie zawarte w decyzji organu I instancji z dnia 16 kwietnia 2021 r. jednoznacznie wskazywało, że "zgodnie z art. 83 e ust. 1 i 2 ustawy usunięcie drzew z przedmiotowej nieruchomości może nastąpić za odszkodowaniem na rzecz właścicieli nieruchomości od właściciela urządzeń (PGE Dystrybucja S.A.). Ustalenie wysokości odszkodowania winno nastąpić w drodze umowy stron. Zgodnie z art. 83 e ust. 3 ustawy, w przypadku gdy strony nie zawrą umowy w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzew, odszkodowanie za ich usunięcie ustali tutejszy organ na wniosek poszkodowanego (właściciela nieruchomości), stosując przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości". Skarżący zatem zapoznając się z przedmiotową decyzją i czytając zawarte pouczenia wiedziałby jaki tryb jest właściwy do uzyskania odszkodowania, a także jakie przepisy stosuje się do ustalania wysokości tego odszkodowania. Dopiero zatem złożenie wniosku (w odrębnym postępowaniu o ustaleniu odszkodowania – o ile w tym zakresie nie dokonano żadnych ustaleń w drodze umowy) uprawnia organy administracji do ustalenia odszkodowania, za usunięcie przedmiotowych drzew. Takie odszkodowane nie mogło zatem zostać ustalone w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, a organy w tym zakresie prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o ochronie przyrody.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając, że organy obu instancji wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, zaś zarzuty skargi nie podważyły legalności tych orzeczeń.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI