II SA/BK 564/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na karę pieniężną nałożoną za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób bez wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, uznając, że obowiązek ten dotyczy również osób wykonujących przewóz we własnym imieniu za pośrednictwem aplikacji mobilnych.
Kierowca K. Ł. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie okazjonalnego przewozu osób bez posiadania wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Kierowca twierdził, że nie wykonywał transportu drogowego w rozumieniu ustawy, a jedynie okazjonalny przewóz, i że nie posiadał statusu przedsiębiorcy. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że obowiązek posiadania orzeczeń dotyczy również kierowców wykonujących przewóz we własnym imieniu za pośrednictwem aplikacji mobilnych, takich jak Bolt, nawet jeśli nie prowadzą zarejestrowanej działalności gospodarczej. Sąd oddalił skargę, podkreślając obiektywny charakter odpowiedzialności i prawidłowość ustaleń organów.
Sprawa dotyczyła skargi K. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że K. Ł. wykonywał przewóz osób za pośrednictwem aplikacji Bolt, potwierdzony przez pasażera i fakturę VAT. Kierowca okazał licencję na przewóz osób samochodem osobowym wystawioną na spółkę U. Sp. z o.o. Sp.k. W toku postępowania administracyjnego organy wezwały K. Ł. do przedstawienia umowy z firmą U. oraz dowodów potwierdzających brak wpływu na powstanie naruszenia. Strona ani jej pełnomocnik nie udzielili odpowiedzi. Pierwszoinstancyjna decyzja nałożyła karę 1000 zł za brak orzeczenia lekarskiego i 1000 zł za brak orzeczenia psychologicznego. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o transporcie drogowym, kwestionując kwalifikację czynności jako transportu drogowego i swój status przedsiębiorcy. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że skarżący wykonywał przewóz we własnym imieniu, a obowiązek posiadania orzeczeń dotyczy każdej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, w tym kierowcy korzystającego z aplikacji mobilnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że obowiązek posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego wynika wprost z przepisów ustawy o transporcie drogowym i dotyczy również osób wykonujących przewóz we własnym imieniu, nawet jeśli nie prowadzą zarejestrowanej działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ma charakter obiektywny, a skarżący nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. Sąd odniósł się również do zarzutu podwójnego ukarania, wyjaśniając, że kary zostały nałożone za różne naruszenia, wynikające z odmiennych przepisów i załączników do ustawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek ten dotyczy każdej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, w tym kierowcy korzystającego z aplikacji mobilnych, niezależnie od tego, czy posiada status przedsiębiorcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o transporcie drogowym, w szczególności art. 39m, stosuje się odpowiednio do każdej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Wykonywanie przewozu za pośrednictwem aplikacji mobilnych we własnym imieniu i na własną rzecz, nawet bez zarejestrowanej działalności gospodarczej, stanowi przewóz drogowy, od którego zależy obowiązek posiadania stosownych orzeczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Wymaganie posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych.
u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Wymaganie posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych.
u.t.d. art. 39j § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Badania lekarskie kierowców.
u.t.d. art. 39k § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Badania psychologiczne kierowców.
u.t.d. art. 39m
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Stosowanie wymagań do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.
u.t.d. art. 92a § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Kara pieniężna dla innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym.
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Definicja krajowego transportu drogowego.
u.t.d. art. 4 § pkt 11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Definicja przewozu okazjonalnego.
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Kara pieniężna za naruszenie przepisów.
u.t.d. art. 92a § ust. 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Zakaz podwójnego karania za ten sam czyn.
u.t.d. art. 92b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Przesłanki negatywne dla nałożenia kary.
u.t.d. art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Przesłanki negatywne dla wszczęcia postępowania.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji.
Dz.U. 2019 poz 58
Dziennik Ustaw z 2019 r. poz. 58 (prawdopodobnie tekst jednolity u.t.d.).
k.c. art. 781
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Forma elektroniczna czynności prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego dotyczy również kierowców wykonujących przewóz we własnym imieniu za pośrednictwem aplikacji mobilnych. Wykonywanie przewozu za pośrednictwem aplikacji mobilnych, nawet bez zarejestrowanej działalności gospodarczej, stanowi przewóz drogowy podlegający sankcjom. Odpowiedzialność za naruszenia przepisów o transporcie drogowym ma charakter obiektywny.
Odrzucone argumenty
Czynności skarżącego nie nosiły cech wykonywania działalności gospodarczej. Czynności skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego. Skarżącemu wymierzono karę za ten sam czyn w innym postępowaniu (zarzut podwójnego ukarania).
Godne uwagi sformułowania
skarżący został ukarany nie jako przedsiębiorca (...) ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. obowiązek posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy wynika wprost z przepisów skarżący korzystając z aplikacji Bolt Driver przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy w taki sposób, że odpowiada on wykonywaniu transportu drogowego. jeden czyn stanowił jednocześnie naruszenie z załącznika nr 3 i 4, co należy rozumieć w ten sposób, że jeden czyn wypełniałby jednocześnie znamiona naruszeń z dwóch załączników
Skład orzekający
Marek Leszczyński
przewodniczący
Elżbieta Lemańska
sprawozdawca
Małgorzata Roleder
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku posiadania orzeczeń lekarskich i psychologicznych przez kierowców wykonujących przewozy za pośrednictwem aplikacji mobilnych (np. Bolt, Uber), nawet jeśli nie prowadzą oni zarejestrowanej działalności gospodarczej. Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących odpowiedzialności za naruszenia przepisów o transporcie drogowym w kontekście nowych technologii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykonywania przewozu za pośrednictwem aplikacji mobilnych i interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym. Może wymagać analizy w kontekście ewentualnych zmian legislacyjnych lub orzecznictwa dotyczącego innych platform.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej aplikacji do zamawiania przejazdów (Bolt) i wyjaśnia ważne kwestie prawne związane z obowiązkami kierowców korzystających z takich platform, co jest istotne dla wielu osób.
“Kierowco Bolta, czy masz wymagane orzeczenia? Sąd wyjaśnia obowiązki przy przewozach przez aplikacje.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 564/20 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2020-11-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-08-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Elżbieta Lemańska /sprawozdawca/ Małgorzata Roleder Marek Leszczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 341/21 - Postanowienie NSA z 2023-07-03 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 58 art. 4 pkt 11, art. 39m, art. 92a ust. 2 i 10 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w B. (dalej: PWITD) z [...] sierpnia 2019 r. znak [...], którą nałożono na K. Ł. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Podczas kontroli drogowej pojazdu marki O. o nr rejestracyjnym [...] przeprowadzonej [...] sierpnia 2019 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w B., stwierdzono że kierujący pojazdem K. Ł. wykonywał na terenie B. przewóz osób z ulicy [...] na ulicę [...]. Wykonanie przewozu potwierdził pasażer, który zamówił transport za pośrednictwem aplikacji Bolt zainstalowanej w swoim telefonie komórkowym oraz w telefonie kierowcy. Podczas zamawiania kursu aplikacja wskazała przewidywaną cenę za kurs, która po wykonaniu przewozu została pobrana z konta pasażera, na potwierdzenie czego otrzymał on potwierdzenie w postaci faktury VAT. Kierowca podczas kontroli okazał skan licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wystawionej na rzecz U. Sp. z o.o. Sp.k. w R.. Z kontroli sporządzono protokół nr [...], który został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. Do akt włączono protokół przesłuchania pasażera w charakterze świadka, protokół przesłuchania kierowcy w charakterze strony oraz wydruki informacji o opłacie za przejazd. W piśmie z [...] sierpnia 2019 r. PWITD wezwał K. Ł. do przedstawienia umowy na wykonywania przewozów zawartej ze Spółką U.. Zawiadomieniem z [...] sierpnia 2019 r. PWITD zawiadomił K. Ł. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z naruszeniem przepisów o transporcie drogowym polegających na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę nieposiadającego orzeczeń lekarskiego i psychologicznego stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ pouczył stronę o treści art. 92b i c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) oraz wezwał do przedstawienia w terminie 7 dni dowodów zaistnienia przesłanek wskazujących na brak wpływu na powstanie naruszenia. Pouczył także o treści art. 10 K.p.a. oraz o tym, że brak odpowiedzi spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy. W dniu [...] sierpnia 2019 r. udział w postępowaniu administracyjnym zgłosił pełnomocnik strony – adw. M. Ł. Strona ani jej pełnomocnik nie udzielili odpowiedzi na wezwanie zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. PWITD nałożył na K. Ł. karę pieniężną w wysokości 2 000 zł z tytułu: - wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1, art. 39l u.t.d. oraz lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.) – kara 1000 zł; - wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 4, art. 39k ust. 1, art. 39l u.t.d. oraz lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.) – kara 1000 zł. W ocenie PWITD, w dniu [...] sierpnia 2019 r. ukarany wykonywał zarobkowy okazjonalny przewóz osób (pasażera) oraz nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od ukarania wynikające z art. 92b i art. 92c u.t.d. Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. Ł. Zarzucił: - naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie ustalenia, czy wykonywane przez stronę czynności nosiły cechy prowadzenia działalności gospodarczej i czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli, a w konsekwencji czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; - naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 w związku z Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. w związku z art. 4 pkt 1 u.t.d., przez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez stronę nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, a zatem nie była ona zobowiązana legitymować się orzeczeniami lekarskim i psychologicznym; - naruszenie art. 92a ust. 3 u.t.d. polegające na wymierzeniu stronie kar w wysokości przekraczającej 12 000 zł w sytuacji, gdy została w innym postępowaniu o sygnaturze [...] ukarana karą 12 000 zł, a wszystkie przypisane jej naruszenia wynikają z jednej kontroli. W postępowaniu odwoławczym GITD wezwał stronę do przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt współpracy ze Spółką U. – w terminie 7 dni pod rygorem wydania rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Przy piśmie z [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik ukaranego przedłożył wydruk polecenia przelewu kwoty 1 690, 10 zł od Spółki E. w K. na rzecz ukaranego K. Ł. oraz wydruk faktury dokumentującej koszty usługi transportowej wykonanej [...] sierpnia 2019 r., wystawionej przez U. na rzecz pasażera skarżącego. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 r. organ odwoławczy utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy ustalając stan faktyczny identycznie jak organ pierwszej instancji. Wskazał na regulacje art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3 i 4, art. 39k ust. 1, 2 i 3 oraz art. 39m, a także art. 4 pkt 22 i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. Wyjaśnił, że strona została ukarana jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym – kierowca (na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d.), a zatem dotyczył jej obowiązek posiadania stosownych uprawnień. Zdaniem GITD, strona wykonywała okazjonalny zarobkowy przewóz osób we własnym imieniu w ten sposób, że zrealizowała usługę zamówioną przez aplikację Bolt. Ani w dniu kontroli, ani później w trakcie postępowania nie okazała żadnych dokumentów wskazujących na wykonywanie przewozu w imieniu innego podmiotu, mimo że skierowano stosowne wezwanie do wykazania tej okoliczności. Nie podważają tego ustalenia dokumenty nadesłane przez pełnomocnika strony w postępowaniu odwoławczym. Opłata za usługę została wniesiona za pośrednictwem aplikacji. Przewóz nie był przewozem grzecznościowym czy koleżeńskim, a do jego wykonywania konieczne było uzyskanie stosownego zezwolenia lub licencji. Zdaniem organu, aplikacja Bolt służy wyłącznie do zamawiania usług przewozu i bezgotówkowego inkasowania opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji kierowcy realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób pełnią rolę wykonawców przewozu. Zrealizowana przez stronę 9 sierpnia 2019 r. usługa stanowiła przewóz okazjonalny zdefiniowany w art. 4 pkt 11 u.t.d. Nie przypisał organ znaczenia w sprawie faktowi niezarejestrowania przez stronę działalności gospodarczej. Jak wskazał, wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające cechom transportu drogowego i nie musi być przedmiotem trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej. Brak posiadania statusu przedsiębiorcy przez ukaranego nie ma znaczenia, zdaniem organu, dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy wskazał na istotną rolę protokołu kontroli jako dowodu, który to dokument w przedmiotowej sprawie został sporządzony i podpisany przez kontrolujących oraz przez kontrolowanego. Reasumując organ wskazał, że obowiązek posiadania przez stronę orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego wynika z przepisów art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3 i 4, art. 39k ust 1, 2 i 3 oraz art. 39m u.t.d. Przedmiotowemu obowiązkowi podlega osoba osobiście wykonująca przewóz drogowy (kierowca). Ukarany zaś - wezwany przez organ pierwszej instancji – nie przedstawił dowodów zwalniających z tego obowiązku z uwagi na wystąpienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność wynikających z art. 92c ust. 1 u.t.d. Nie zgodził się również organ z zarzutem podwójnego ukarania (art. 92a ust. 10 u.t.d.) wskazując, że naruszenia z załącznika nr 3 (za które strona została ukarana w odrębnym postępowaniu) nie są jednocześnie naruszeniami opisanymi w załączniku nr 4, za które stronę ukarano w przedmiotowym postępowaniu. Skargę do sądu administracyjnego złożył K. Ł., który zakwestionował decyzję w całości i zarzucił naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności: czy czynności skarżącego stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli oraz czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; - przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w związku z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4, polegające na wymierzeniu kar w wysokości po 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego w sytuacji, w której czynności skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego (art. 4 pkt 1 u.t.d.), w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się takimi orzeczeniami; - przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d., bowiem skarżącemu za ten sam czyn wymierzono już karę pieniężną w wysokości 12 000 zł, co nastąpiło decyzją z [...] sierpnia 2019 r. znak [...]; - przepisu art. 8 K.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; - art. 138 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i nieodniesienie się do zarzutów odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Niezasadnie zarzucono organowi niewyjaśnienie czy skarżący w chwili kontroli posiadał status przedsiębiorcy oraz niewyjaśnienie czy podejmowana przez niego w tej dacie aktywność stanowiła wykonywanie transportu drogowego. Ustalenia poczynione przez organ w tym zakresie oraz kwalifikacja prawna stwierdzonych naruszeń (brak właściwych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego) były wystarczające do podjęcia zaskarżonej decyzji, a sformułowana w jej uzasadnieniu ocena prawna nie budzi zastrzeżeń skutkujących jej uchyleniem. Obowiązek posiadania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego przez kierowcę wykonującego przewóz drogowy wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), dalej: u.t.d. W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Stosownie do art. 39m u.t.d., wymagania wskazane w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Podkreślić trzeba, na co zwrócił uwagę organ, że skarżący w sprawie niniejszej został ukarany nie jako przedsiębiorca (na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie zaś z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2 000 zł za każde naruszenie. Oznacza to, że skarżący jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (kierowca), zgodnie z art. 39m u.t.d. był zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskim i psychologicznym. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.). Prawidłowo ustaliły organy, że skarżący 9 sierpnia 2019 r. wykonywał przewóz osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego i był to przewóz okazjonalny. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (w sprawie pojazd skarżącego jest pojazdem do 5 osób). Ten warunek konstrukcyjny nie musi być spełniony do zakwalifikowania przewozu jako okazjonalnego, jeśli przewóz jest realizowany samochodami będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy oraz prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w u.t.d. wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że skarżący swoją działalność wykonywał [...] sierpnia 2019 r. w sposób odpłatny i oparty na nadarzających się okazjach zainicjowanych i zaplanowanych. Świadczy o tym sposób, w jaki doszło do spornego przewozu. Skarżący i jego pasażer posiadali zainstalowane w telefonach komórkowych odpowiednie dla kierowcy (Bolt Driver) i pasażera (Bolt) wersje aplikacji kojarzącej kierowcę z pasażerem, co wypełnia przesłankę okazjonalności w wyżej wskazanym rozumieniu. Przewóz ten miał charakter odpłatny. Nie podważa tego ustalenia okoliczność, że należność za przejazd została pobrana z podpiętej do aplikacji Bolt karty płatniczej pasażera po wykonanym kursie. Nadto skarżący, jak wynika z protokołu jego przesłuchania, wykonywał podobne kursy jak ten kontrolowany. Otrzymywał za nie wynagrodzenie płatne za pomocą aplikacji Bolt. Cykliczność (co jakiś czas) lub nawet nieregularność przelewania wynagrodzenia, tzn. nie za każdy kurs oddzielnie, jak również wypłacanie wynagrodzenia za pomocą aplikacji internetowej nie są przeciwwskazaniem do przyjęcia wystąpienia cechy odpłatności. Wskazać również trzeba na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Taxify (tożsama z Bolt). Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, przez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców. W tych okolicznościach należy przyjąć, że skarżący korzystając z aplikacji Bolt Driver przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z ww. aplikacji skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W konsekwencji skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego i usługi te były faktycznie przewozem okazjonalnym, tyle że realizowane pojazdem niespełniającym wymagań prawnych dla tego przewozu. Zdaniem sądu, trafnie organy ustaliły, że inne czynności związane z przewozem drogowym (funkcja kierowcy w trakcie realizowanego przewozu) skarżący wykonywał we własnym imieniu i na swoją rzecz. Zauważyć należy, że w zawiadomieniu z [...] sierpnia 2019 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego organy wskazały skarżącemu treść art. 92b i art. 92c u.t.d. (zawierające przesłanki negatywne dla nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przesłanki negatywne do wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia takiej kary). W tymże zawiadomieniu również pouczyły, że w terminie 7 dni skarżący może wskazać okoliczności i dowody świadczące o tym, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Zawiadomienie doręczono pod adresem skarżącego (k. 23 akt adm.). W zakreślonym terminie skarżący w żaden sposób nie zareagował na powyższe pouczenie i wezwanie. W dniu [...] sierpnia 2019 r. zgłosił udział w postępowaniu jego pełnomocnik, który również nie przedstawił stanowiska w sprawie i nie ustosunkował się do wezwania. Z kolei, jak wyjaśnił skarżący do protokołu sporządzonego w trakcie przesłuchania, podpisał wyłącznie umowę z firmą U.. W żaden sposób nie udowodnił jednak w toku postępowania, jakoby umowa ta podważała ustalenie o osobistym, na własną rzecz i odpłatnym wykonywaniu przez niego czynności związanych z przewozem drogowym. Nie ma również znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego okoliczność, że nie prowadzi on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy w taki sposób, że odpowiada on wykonywaniu transportu drogowego. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (vide np. wyrok NSA w sprawie II GSK 701/17). Skoro więc skarżący nie wykonywał przewozu na rzecz i w imieniu innego podmiotu, to wykonywał w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem (przewóz okazjonalny) w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem osobistą odpowiedzialność za brak w dniu kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ prawidłowo nałożył karę pieniężną. Niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 92a ust. 1 – bowiem nie miał ten przepis w sprawie zastosowania, gdyż skarżącego ukarano na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., jak też przepisu art. 92 ust. 6 w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. – bowiem przepis ten dotyczy co prawda kierowców ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe). Sformułowany został również zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d. przez wymierzenie skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł, bowiem skarżący został ukarany w innym postępowaniu prowadzonym przez PWITD karą 12000 zł za naruszenia ustalone podczas tej samej kontroli (brak licencji). Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (tzn. karę 12 000 zł). Niniejsze postępowanie odnosi się do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2000 zł, nałożonej na skarżącego jako na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Z tego powodu wobec skarżącego została również wydana decyzja, którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 12 000 zł jako na podmiot, o którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., czyli osobę wykonującą przewóz drogowy. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Pomimo zatem, że stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna obu decyzji. Nałożenie kar nastąpiło w związku z różnymi naruszeniami. Innymi słowy, naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają w przypadku skarżącego naruszeń wymienionych w załączniku nr 4, zatem naruszenie z jednego załącznika nie stanowi w tym konkretnym przypadku jednocześnie naruszenia z drugiego załącznika. W przepisie art. 92a ust. 10 u.t.d., zdaniem sadu, chodzi o to, by jeden czyn stanowił jednocześnie naruszenie z załącznika nr 3 i 4, co należy rozumieć w ten sposób, że jeden czyn wypełniałby jednocześnie znamiona naruszeń z dwóch załączników (np. brak licencji stwierdzony podczas kontroli przewozu – załącznik nr 3 lp. 1.1 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli – załącznik nr 4 lp. 1.1, tzn. w takiej sytuacji nie można by ukarać za brak licencji i za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania to drugie naruszenie; jest to więc sytuacja, gdy jeden czyn "stanowi jednocześnie naruszenie" z dwóch załączników w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d.). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej i w sprawie, w której skarżącego ukarano za brak licencji karą 12 000 zł (w tamtej sprawie skarga została nieprawomocnie oddalona wyrokiem tutejszego sądu z 27 października 2020 r. w sprawie II SA/Bk 563/20). Odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów. Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak, jak również prawidłowe niestwierdzenie wystąpienia tych przesłanek przez organ z urzędu, skutkował nałożeniem kary. W ocenie sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a ich stanowisko znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. Zapewniono skarżącemu udział w postępowaniu. Nie doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 K.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów odnośnie do nieposiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji Bolt, przez którą była zamawiana usługa przewozu. Nieodniesienie się do natomiast do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. polegającego na podwójnym ukaraniu skarżącego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy z uwagi na argumentację wyżej wskazaną. Wskazać należy, że nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. do utrzymania tej decyzji w mocy. Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI