II SA/Bk 525/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę Ł. G. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę nadbudowanej kondygnacji poddasza użytkowego. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące wysokości budynku, zarzucając im brak rzetelności i niewłaściwe zastosowanie procedury legalizacyjnej (art. 48 Prawa budowlanego) zamiast procedury naprawczej (art. 50-51 P.b.). Sąd analizując stan faktyczny, który obejmował długotrwałe postępowanie od 2015 roku, stwierdził, że skarżący dokonał samowolnej nadbudowy budynku, która wykroczyła poza zakres zgłoszenia remontowego. Kluczową kwestią była wysokość nadbudowanej części w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał maksymalną wysokość budynku do 10 metrów. Organy ustaliły, że nadbudowa spowodowała przekroczenie tej wysokości o 25 centymetrów, co uniemożliwiało legalizację samowoli budowlanej w trybie art. 48 P.b. Sąd podkreślił, że zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest bezwzględnym warunkiem legalizacji. Mimo zarzutów skarżącego dotyczących niewłaściwego trybu postępowania, Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały tryb z art. 48 P.b., a nie tryb naprawczy z art. 50-51 P.b., ponieważ nadbudowa stanowiła budowę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie jedynie roboty budowlane podlegające procedurze naprawczej. Sąd odniósł się również do kwestii pomiarów wysokości budynku, potwierdzając ustalenia organów o przekroczeniu dopuszczalnej wysokości. Stwierdzono również, że strop nadbudowanej części nie spełnia norm obciążenia dla pomieszczeń mieszkalnych. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając decyzje organów nadzoru budowlanego za zgodne z prawem, mimo drobnego uchybienia proceduralnego w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego dotyczącego braku szczegółowego odniesienia się do kwestii trybu naprawczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, rozróżnienie między procedurą legalizacyjną a naprawczą, znaczenie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w kontekście legalizacji budowy, ustalanie wysokości budynku.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów planu miejscowego w zakresie wysokości budynku oraz interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy samowolna nadbudowa budynku, która narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie maksymalnej dopuszczalnej wysokości, podlega procedurze legalizacyjnej (art. 48 P.b.) czy procedurze naprawczej (art. 50-51 P.b.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Samowolna nadbudowa, która narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie wysokości budynku, nie podlega procedurze legalizacyjnej, lecz nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 P.b., ponieważ zgodność z planem miejscowym jest bezwzględnym warunkiem legalizacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie przepisów planu miejscowego w zakresie wysokości budynku uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. Procedura legalizacyjna z art. 48 P.b. wymaga bezwzględnej zgodności z planem miejscowym, podczas gdy procedura naprawcza z art. 50-51 P.b. może być stosowana w innych przypadkach, ale również wymaga zgodności z planem miejscowym w kontekście doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tym przypadku, przekroczenie wysokości o 25 cm uniemożliwia legalizację.
Czy wysokość budynku, ustalona na podstawie pomiarów terenu i projektu, jest zgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wysokość budynku, uwzględniając rzędną terenu przed wejściem do budynku (135,65 m) i maksymalną dopuszczalną wysokość z planu miejscowego (10 m), nie może przekroczyć 145,65 m. Obecna wysokość stropu nad trzecią kondygnacją wynosi 145,90 m, co oznacza przekroczenie o 25 cm.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na pomiarach i obliczeniach organów, które wykazały, że nadbudowana kondygnacja przekracza dopuszczalną wysokość budynku określoną w planie miejscowym. Pomimo zarzutów skarżącego o błędnych pomiarach, sąd potwierdził ustalenia organów, wskazując na wcześniejsze ustalenia sądów administracyjnych w tej kwestii.
Czy strop nadbudowanej kondygnacji spełnia normy obciążenia dla pomieszczeń mieszkalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, strop nadbudowanej części budynku jest w stanie przenieść obciążenie jedynie 0,8 kN/m2 (przyjęte dla poddasza gospodarczego), podczas gdy norma dla pomieszczeń mieszkalnych wynosi od 1,5 do 2,0 kN/m2.
Uzasadnienie
Analiza projektu prac budowlano-remontowych wykazała, że strop nadbudowanej części nie spełnia norm obciążenia dla pomieszczeń mieszkalnych, co stanowi dodatkowe naruszenie przepisów techniczno-budowlanych.
Czy decyzja o warunkach zabudowy wygasa z mocy prawa po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwalenie planu miejscowego, którego ustalenia są inne niż w decyzji o warunkach zabudowy, powoduje wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy z mocy prawa, nawet bez wydania odrębnej decyzji stwierdzającej to wygaśnięcie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 65 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wejście w życie planu miejscowego z odmiennymi ustaleniami skutkuje wygaśnięciem wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy.
Przepisy (13)
Główne
P.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku samowolnej budowy, gdy nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Pomocnicze
P.b. art. 48 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przesłanka legalizacji samowoli budowlanej - zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
P.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia.
P.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych, rozbiórki obiektu lub jego części, albo doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego lub nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.
u.p.z.p. art. 65 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli dla danego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy oraz sądy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
rozp. ws. warunków technicznych art. 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja i sposób mierzenia wysokości budynku.
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego.
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej obejmują akty prawa miejscowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadbudowa narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zakresie maksymalnej dopuszczalnej wysokości budynku. • Naruszenie planu miejscowego uniemożliwia legalizację samowolnej nadbudowy w trybie art. 48 P.b. • Strop nadbudowanej kondygnacji nie spełnia norm obciążenia dla pomieszczeń mieszkalnych.
Odrzucone argumenty
Zarzut niewłaściwego zastosowania procedury legalizacyjnej (art. 48 P.b.) zamiast procedury naprawczej (art. 50-51 P.b.). • Zarzut braku rzetelnego ustalenia rzeczywistej wysokości budynku. • Zarzut, że decyzja o warunkach zabudowy nie została wygaszona w stosownym trybie. • Zarzut, że odstąpienie od projektu budowlanego (25 cm) mieści się w dopuszczalnym marginesie błędu (2%).
Godne uwagi sformułowania
nie jest realnym obniżeniem wysokości budynku poprzez podwyższenie poziomu terenu przed wejściem do budynku, pozorujące dostosowanie wysokości obiektu do wymaganej • podstawowym warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wymóg ten ma charakter bezwzględny. • w przypadku, gdy roboty budowlane wymagających pozwolenia na budowę, a wykonanych bez jego uzyskania, nie może być usunięty bez ingerencji w pozostałą część legalnie wybudowanego obiektu budowlanego, to do doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem będzie miał zastosowanie tryb naprawczy z art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie tryb z art. 48 tej ustawy
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący
Grzegorz Dudar
członek
Barbara Romanczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, rozróżnienie między procedurą legalizacyjną a naprawczą, znaczenie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w kontekście legalizacji budowy, ustalanie wysokości budynku."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów planu miejscowego w zakresie wysokości budynku oraz interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe mogą być postępowania dotyczące samowoli budowlanej i jak kluczowe jest przestrzeganie przepisów planowania przestrzennego, nawet w przypadku niewielkich przekroczeń. Pokazuje również złożoność interpretacji przepisów Prawa budowlanego.
“Nawet 25 cm nadbudowy może oznaczać nakaz rozbiórki – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady legalizacji samowoli budowlanej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.