II SA/Bk 498/20

II SA/Bk 498/20 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2020-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Grażyna Gryglaszewska /sprawozdawca/
Marcin Kojło
Marek Leszczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 51/21 - Wyrok NSA z 2024-03-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 7a ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 82g
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), asesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r., numer [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
W dniu [...] maja 2019 r. w miejscowości B. miała miejsce kontrola drogowa autobusu marki M., którym kierował J. M. Kierowca realizował krajowy transport drogowy osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy K. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego osób przez kierowcę, który nie ukończył szkolenia okresowego w wymaganym terminie, nie posiadał aktualnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy, a także bez ważnego prawa jazdy kategorii D.
W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie informacji otrzymanej od Starosty G. ustalił, że osobą zarządzającą transportem w przedmiotowym przedsiębiorstwie jest D. K., posiadający certyfikat kompetencji w międzynarodowym transporcie drogowym osób nr [...] z [...] października 2018 r. Wobec powyższego w piśmie z [...] lipca 2019 r. organ zawiadomił D. K. o wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie ww. naruszeń. Poinformowano go o treści art. 92c ust. 1 ustawy, wzywając jednocześnie do wykazania przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność. Ponadto wezwano do przesłania aktualnego na dzień [...] maja 2019 r. orzeczenia lekarskiego i psychologicznego kierowcy oraz dowodu potwierdzającego odbycie przez kierowcę szkolenia okresowego w zakresie kategorii prawa jazdy D. W piśmie z [...] lipca 2019 r. D. K. podał, że nie może przesłać wymaganych dokumentów, ponieważ w chwili kontroli nie był osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie K. M. oraz że nie łączy go żadna umowa z tym przedsiębiorstwem. Wobec powyższego oświadczenia organ pierwszej instancji w piśmie z [...] lipca 2019 r. wezwał K. M. do wskazania osoby zarządzającej transportem w jego przedsiębiorstwie, której powierzono kierowanie operacją transportową poddaną kontroli w dniu [...] maja 2019 r. W odpowiedzi w piśmie z [...] lipca 2019 r. K. M. podał, że umowę o zarządzanie miał podpisaną z D. K., który za zarządzanie otrzymywał wynagrodzenie. Oświadczył, że był pewien, że po okresie wygaśnięcia umowy z dniem [...] grudnia 2018 r. umowa ta automatycznie przedłużyła się, ponieważ od [...] stycznia 2019 r. do chwili obecnej zarządca nadal otrzymywał wynagrodzenie. Jego zdaniem przyjmowanie wynagrodzenia świadczy o kontynuacji dalszej współpracy. Do pisma załączono kserokopie: umowy o zarządzaniu transportem zawartej w dniu [...] czerwca 2018 r. z D. K.; umowy o zarzadzaniu transportem z [...] lipca 2019 r. zawartej z podmiotem trzecim; potwierdzenie wykonania w dniach [...] marca 2019 r. i [...] czerwca 2019 r. przelewów "za kompetencje" na rzecz D. K..
Mając powyższe ustalenia na uwadze W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z [...] września 2019 r. nr [...], nałożył na D. K. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 4.1., 4.2., 4.3. i 4.4. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie odpowiedzialności D. K. stwierdzono, że pomimo iż formalnie umowa o zarządzanie transportem wygasła w dniu [...] grudnia 2018 r., to jak wynika z przedłożonej przez przewoźnika dokumentacji, D. K. nadal pobierał od niego wynagrodzenie, stąd przewoźnik był przekonany o kontynuowaniu współpracy. Podkreślono, że D. K. został wskazany jako osoba zarządzająca transportem przez organ wydający zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Jeżeli zatem ani przedsiębiorca, ani zarządzający nie poinformowali właściwego organu o zakończeniu współpracy, brak jest podstaw do stwierdzenia, że w dniu [...] maja 2019 r. ta współpraca faktycznie nie miała miejsca. Zdaniem organu pierwszej instancji, z punktu widzenia odpowiedzialności administracyjnej, okoliczność że umowa o współpracy zawarta na piśmie wygasła, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, ponieważ zmiana osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie nie została potwierdzona przez uprawniony organ.
Odwołanie od tej decyzji złożył D. K. i zarzucił, że jego dotychczasowe wyjaśnienia zostały odrzucone bez żadnej podstawy. Wskazał, że z K. M. łączyła go umowa, która wygasła [...] grudnia 2018 r. i nie została przedłużona na kolejny okres, a przedłużenie wymagało formy pisemnej. Podniósł, że do [...] marca 2019 r. nie otrzymał żadnego wynagrodzenia od K. M.. Podał, że otrzymał po trzech miesiącach przelew "za kompetencje" a to nie świadczy o ciągłym otrzymywaniu wynagrodzenia, nadto drugi przelew wpłynął do niego po kontroli.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, 5 i 6, art. 39b ust. 1 i 2, art. 39d ust. 1, 2, 3, 5 i 6, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), art. 13 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.) oraz lp. 4.1, 4.2, 4.3 i 4.4 załącznika nr 4 do ustawy, utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, że na dzień kontroli, tj. [...] maja 2019 r., kierowca nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowca nie posiadał także ważnego prawa jazdy kategorii C, C + E, D. D - E oraz ukończonego szkolenia okresowego. Odwołujący do dnia wydania niniejszej decyzji nie przedstawił dowodu na okoliczność posiadania przez kierowcę stosownych badań lekarskich i psychologicznych oraz uprawnień do kierowania pojazdem i odbycia szkolenia okresowego, ważnych na dzień kontroli drogowej. Podniesiono, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był K. M., który przedłożył w toku postępowania kopię umowy o zarządzanie transportem zawartej z odwołującym [...] czerwca 2018 r. na czas określony do [...] grudnia 2018 r. oraz potwierdzenia przelewów zrealizowanych na jego rzecz [...] marca 2019 r. (kwota 1.000 zł) i [...] czerwca 2019 r. (kwota 500 zł). Oba przelewy zostały opatrzone tytułem "Za kompetencje". Zdaniem organu odwoławczego należy dać wiarę wyjaśnieniom K. M. o kontynuacji współpracy z D. K., jako zarządzającym transportem w jego przedsiębiorstwie. Dowodem na powyższe jest fakt przesyłania stronie wynagrodzenia oraz informacja pochodząca ze Starostwa Powiatowego w G. (pismo z [...] czerwca 2019 r.) o tym, że na dzień kontroli zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie K. M. był D. K.. Podniesiono, że odwołujący nie przedstawił dowodu na to, że zwrócił przedsiębiorcy wynagrodzenie przesyłane w formie przelewów. Zdaniem organu okoliczność w postaci zawarcia umowy na piśmie na czas określony nie ma wpływu na ocenę, czy strona pełniła obowiązki zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie K. M., gdyż żaden przepis rozporządzenia (UE) nr 1071/2009 nie zawiera bezwzględnego wymogu zawarcia z zarządzającym umowy na piśmie. Wystarczające jest powierzenie wykonywania obowiązków zarządzającego w formie ustnej bądź dorozumianej. Fakt przesyłania stronie wynagrodzenia, niezależnie od jego częstotliwości, wskazuje na to, że strona była z przedsiębiorstwem K. M. związana i pełniła w nim określone funkcje. Tytuły przelewów "Za kompetencje", zdaniem organu odwoławczego, mogą wskazywać na skrót myślowy, nawiązujący do posiadania przez stronę certyfikatu kompetencji zawodowych.
Wskazano, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1071/2009, na zarządzającym transportem spoczywa obowiązek sprawowania rzeczywistego i stałego (ciągłego) nadzoru nad operacjami transportowymi realizowanymi przez kierowców. Odwołujący w toku postępowania nie wykazał, że jako zarządzający transportem dochował należytej staranności w tym zakresie. Organ wyjaśnił, że niezależnie od wewnętrznych relacji między odwołującym a przedsiębiorcą odpowiedzialność za przygotowanie i realizację kontrolowanego zadania przewozowego ponosi D. K., jako jedyny zarządzający transportem w przedsiębiorstwie K. M., zgłoszony do zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, udzielonego K. M. D. K. jako jedyny zarządzający transportem w przedsiębiorstwie ponosi odpowiedzialność za wszystkie operacje transportowe przedsiębiorstwa. Organ stwierdził, że niemożliwa do zaakceptowania na gruncie przepisów rozporządzenia (UE) nr 1071/2009 jest sytuacja, w której zarządzający transportem w przedsiębiorstwie wykonuje swoje obowiązki w sposób fikcyjny, ograniczając się jedynie do użyczenia przedsiębiorcy certyfikatu kompetencji zawodowych (co może sugerować tytuł przelewu "Za kompetencje"), nie mając wpływu na przebieg operacji transportowych w przedsiębiorstwie. Obowiązkiem przedsiębiorcy, wynikającym z art. 4 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, jest powiadomienie właściwego organu o wyznaczeniu zarządzającego lub zarządzających transportem. Informacja pochodząca od organu właściwego do udzielenia licencji bądź zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie zgłoszonego zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie jest w niniejszym postępowaniu wiążąca dla organu. Organ wskazał przy tym, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Zaakcentowano, że na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy oraz stopnia szkodliwości czynu. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligujące go do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną.
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Z literalnego brzmienia tego przepisu wprost wynika, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Podkreślono, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z tej regulacji spoczywa na stronie postępowania. Odwołujący nie przedłożył wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, że zaistniały okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność za popełnienie naruszeń. Ograniczył się on wyłącznie do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność. Nie przedłożył żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że w czasie kontroli nie współpracował z K. M. w zakresie pełnienia obowiązków zarządzającego transportem. Organ podniósł, że, wykonując czynności polegające na zarządzaniu operacjami transportowymi w przedsiębiorstwie, odwołujący winien był systematycznie kontrolować dokumenty kierowcy, tak aby zapewnić wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę spełniającego przesłanki z art. 39a ustawy i następnych. Dołożenie należytej staranności w tym zakresie uniemożliwiłoby zaistnienie naruszeń z lp. 4.1, 4.2, 4.3 i 4.4 załącznika nr 4 do ustawy. Końcowo organ odwoławczy ocenił, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji był wystarczający do uznania, że strona ponosi odpowiedzialność za popełnienie ww. naruszeń oraz podano, że w sprawie art. 189f K.p.a. nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 K.p.a.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł D. K. i zarzucił, że organy obydwu instancji zignorowały zapisy dokumentu w postaci umowy o zarządzanie transportem zawartej w dniu 1 czerwca 2018 r. pomiędzy nim a firmą M. K. M., dając wiarę wyjaśnieniom K. M., który jest bezpośrednio zainteresowany w sprawie. Wskazał, że na podstawie pkt 9 umowy o zarządzanie transportem, została ona zawarta na czas określony od [...] czerwca 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. Żaden z zapisów umowy nie przewidywał automatycznego jej przedłużenia na czas po tym okresie. Nie złożono także żadnego oświadczenia woli o kontynuacji umowy przez żadną ze stron. Dodatkowo w pkt 21 umowy został zawarty zapis, że wszelkie zmiany w umowie, w tym zmiana terminu jej obowiązywania, wymagają formy pisemnej dla swojej ważności. Nie dokonano żadnych zmian w umowie ani w formie ustnej, ani w wymaganej w tym wypadku formie pisemnej. Umowa nie pozostawiała miejsca na domniemanie jej kontynuacji niezależnie od okoliczności. Nie zawarto żadnej kolejnej umowy w formie ustnej bądź dorozumianej, na co powołuje się Główny Inspektor Transportu Drogowego w swojej decyzji. Fakty te świadczą, że umowa na zarządzanie transportem między skarżącym a K. M. wygasła w dniu [...] grudnia 2018 r. Skarżący podniósł, że wypłata wynagrodzenia może następować także po terminie obowiązywania umowy z wielu powodów, w tym opieszałości zlecającego. Nie oznacza to automatycznego jej przedłużenia. Kolejny przelew (wykonany [...] czerwca 2019 r.), na który powołuje się K. M. oraz organy, nastąpił po kontroli i ujawnieniu nieprawidłowości (kontrola [...] maja 2019 r.) i zdaniem skarżącego w sposób oczywisty miał na celu obarczenie go odpowiedzialnością. Tytuł przelewu "za kompetencje" jest jedynie jednoznaczną próbą ukrycia własnej odpowiedzialności przez przedsiębiorcę. Zdaniem skarżącego, w świetle przedstawionych dowodów jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli nie łączyła go z firmą M. K. M. żadna umowa o zarządzanie transportem. Oznacza to jednoznacznie, że nie mógł on być osobą zarządzającą transportem, wobec czego nie może podlegać karze na podstawie art. 93 ust. 5 w zw. z art. 92a ust. 2 ustawy. W świetle pkt 19 umowy o zarządzaniu transportem, to usługobiorca był zobowiązany do poinformowania odpowiednich organów o zakończeniu współpracy z usługodawcą. Jeżeli K. M. nie dopełnił tego obowiązku, Starostwo Powiatowe w G. nie dysponowało aktualnymi informacjami na temat zarządzania transportem w jego firmie. Nie jest prawdą, że skarżący nie przedłożył żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że w czasie kontroli nie współpracował z K. M.. Dowodzi tego brak umowy o współpracy. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie to właśnie brak jest dowodów na jego współpracę z K. M. po dniu [...] grudnia 2018 r. Jednocześnie skarżący podniósł, że nie podważa w żaden sposób niedopełnienia obowiązków ze strony kierowcy oraz wyników kontroli. Stwierdza jedynie, że próba ukarania skierowana jest do niewłaściwej osoby na podstawie błędnej interpretacji faktów, dokonanej przez organy obydwu instancji.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja o nałożeniu na D. K., jako zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie M. K. M., kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł, tytułem popełnienia przez kierowcę tego przedsiębiorstwa naruszeń z lp. 4.1., 4.2., 4.3. i 4.4. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy przewidziana przepisami ustawy o transporcie drogowym kara pieniężna za tego rodzaju naruszenie, mogła być nałożona na skarżącego. Zasadniczo nie jest kwestionowane samo naruszenie tych przepisów, a więc sąd jedynie dla uporządkowania tej kwestii stwierdza, że w tym zakresie organy wykazały wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie ukończył szkolenia okresowego w wymaganym terminie, nie posiadał aktualnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy, a także bez ważnego prawa jazdy kategorii D.
Odnośnie natomiast kwestii ponoszenia odpowiedzialności za te naruszenia przez D. K. podać należy, że definicja osoby zarządzającej transportem została zawarta w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (pub. Dz.U.UE.L.2009.300.51; dalej powoływane jako rozporządzenie). Zgodnie z definicją legalna zawartą w art. 2 pkt 5 rozporządzenia, zarządzający transportem oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) (tj. cieszy się dobrą reputacją i posiada wymagane kompetencje zawodowe) i która:
a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;
b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz
c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Przepis art. 4 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że przedsiębiorca powiadamia właściwy organ o wyznaczeniu zarządzającego lub zarządzających transportem.
Następnie podać należy, że zgodnie z art. 7a ust. 1 ustawy, zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej (...). Ustęp 2 tego przepisu określa co taki wniosek powinien zawierać. Zgodnie z pkt 7 wniosek ten powinien zawierać między innymi imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (...). Nadto zgodnie z ustępem 3 pkt 1 do wniosku dołącza się oświadczenie osoby zarządzającej transportem następującej treści: "Oświadczam, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 będę pełnić rolę zarządzającego transportem" oraz kopię certyfikatu kompetencji zawodowych tej osoby (...) oraz zgodnie z pkt 6 lit. a informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwa w dziedzinach określonych w art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, wymienione w art. 5 ust. 2a a także zgodnie z pkt 7 oświadczenie zarządzającego transportem o niekaralności za poważne naruszenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w tym najpoważniejsze naruszenie określone w załączniku IV do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji (art. 14 ust. 2 ustawy).
Dalej należy wskazać, że osoba uprawniona do zarządzania transportem w przedsiębiorstwie wpisywana jest do Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego, który został utworzony w oparciu o przepisy art. 82g i następne ustawy o transporcie drogowym. Na podstawie art. 82h ust 1 pkt 17 ustawy, w ewidencji przedsiębiorców gromadzi się dane określające także imię i nazwisko osoby zarządzającej transportem oraz datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania, rodzaj posiadanego certyfikatu posiadanych kompetencji zawodowych, numer posiadanego certyfikatu kompetencji zawodowych, datę wydania tego certyfikatu, kraj wydania certyfikatu kompetencji zawodowych oraz ewentualną datę utraty dobrej reputacji. Zgodnie z art. 82h ust. 4 ustawy, w rejestrze odnotowuje się zmiany danych gromadzonych w ewidencjach, o których mowa w ust. 1-3. Dane o których mowa między innymi w art. 82h ust. 1 (a więc też dane dotyczące osoby zarządzającej transportem) przekazuje do ewidencji starosta właściwy dla siedziby przedsiębiorcy, niezwłocznie po zgłoszeniu przez przewoźnika drogowego zmiany danych na podstawie art. 14 ust. 1 (...) - art. 82i ust. 1 lit. c ustawy.
Z powyższych przepisów wynika, że zarządzającym transportem może być sam przewoźnik drogowy, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą jako przedsiębiorca będący osobą fizyczną. Natomiast, jeżeli sam przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych, może wyznaczyć zarządzającego transportem na podstawie odrębnej umowy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Informacje dotyczące osoby zarządzającej transportem dołączane są przez przewoźnika do wniosku o wydanie zezwolenie a następnie dane w tym zakresie muszą być aktualizowane przez przewoźnika
W przedmiotowej sprawie organy dokonały następujących ustaleń w zakresie odpowiedzialności D. K., jako zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie Krzysztofa Mielewskiego. Z jednej strony organy posiadały informację ze Starostwa Powiatowego w G. z [...] czerwca 2019 r. o tym, że na dzień kontroli zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie K. M. był D. K. oraz potwierdzenia dokonania przez K. M. dwóch przelewów na rzecz D. K. w dniu [...] marca 2019 r. (kwota 1.000 zł) i [...] czerwca 2019 r. (kwota 500 zł) opatrzonych tytułem "Za kompetencje". Z drugiej strony organy posiadały kopię umowy o zarządzanie transportem zawartą pomiędzy skarżącym a przewoźnikiem.
Oceniając powyższe dowody organy dały wiarę wyjaśnieniom K. M. o kontynuacji współpracy z D. K. jako zarządzającym transportem w jego przedsiębiorstwie. Stwierdzono, że wersję przewoźnika potwierdzają dokonane przelewy oraz informacja pochodząca ze Starostwa Powiatowego w G. Z kolei za nie mającą wpływu na ocenę czy skarżący pełnił obowiązki zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie K. M. uznano okoliczność zawarcia umowy o zarządzanie transportem. Odmówiono mocy dowodowej tej umowie z taką argumentacją, że żaden przepis rozporządzenia (UE) nr 1071/2009 nie zawiera bezwzględnego wymogu zawarcia z zarządzającym umowy na piśmie. Wystarczające jest powierzenie wykonywania obowiązków zarządzającego w formie ustnej bądź dorozumianej. Oceniono, że fakt przesyłania skarżącemu wynagrodzenia, niezależnie od jego częstotliwości, wskazuje na to, że był on związany z przedsiębiorstwem K. M. i pełnił w nim określone funkcje, tym bardziej, że nie dokonał on zwrotu tego wynagrodzenia.
Zdaniem sądu w sprawie niniejszej organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Przepis art. 7 K.p.a. nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Zasada ta jest realizowana przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez art. 77 § 1 K.p.a., nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80, nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego.
Przede wszystkim w świetle powyższych rozważań ogólnych dotyczących osoby zarządzającej transportem, stwierdzić należy, że wpisy w rejestrze przedsiębiorców nie mają charakteru konstytutywnego. Rejestr ma jedynie charakter informacyjny. Aktualność zawartych w nim informacji zależy od przewoźnika, gdyż to na nim spoczywa obowiązek informowania o zmianach. Twierdzenie, że skoro uprawniony organ nie potwierdził zmiany osoby zarządzającej, to przyjąć należy że na dzień kontroli to był nią skarżący, nie może być uwzględnione. Nie ma bowiem w sprawie niniejszej pewności, że na datę udzielenia informacji przez organ – [...] czerwca 2019 r. była ona aktualna. Po drugie, zdaniem sądu, jeżeli przewoźnik istotnie uznał, że umowa automatycznie uległa przedłużeniu to wynagrodzenie powinno być wypłacone już w styczniu 2019 r. a nie dopiero w marcu. Z umowy wynika, że wynagrodzenie za dany miesięczny okres rozliczeniowy płatne będzie z góry na podstawie rachunku z 5-dniowym terminem płatności wystawionej przez usługodawcę (czyli skarżącego), w pierwszym dniu każdego miesiąca. W aktach sprawy nie ma rachunków wystawionych przez skarżącego, wypłaty były dokonane nieregularnie i tylko dwukrotnie, w tym druga wypłata nastąpiła po stwierdzonych nieprawidłowościach – [...] czerwca 2019 r. Stąd też, zdaniem sądu, te dwa dowody, nie potwierdzają w sposób jednoznaczny, że umowa została przedłużona w sposób dorozumiany. Istotnie w treści art. 2 pkt 5 rozporządzenia, definiującego zarządzającego transportem, mowa jest o umowie bez wskazania jej formy – "wyznaczona przez przedsiębiorcę na podstawie umowy inna osoba fizyczna". W dalszej części tej definicji mowa jest o zarządzaniu w sposób rzeczywisty i ciągły. Zdaniem sądu, gdyby w sprawie wykazano, że skarżący zarządzał transportem w przedsiębiorstwie przewoźnika w sposób rzeczywisty i ciągły na podstawie bezspornych i jednoznacznych okoliczności faktycznych, to można byłoby podzielić stanowisko organu, że umowa o zarządzanie transportem na piśmie na czas określony nie ma znaczenia, bo wyznaczenie zarządcy nastąpiło w sposób dorozumiany. W okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej nie sposób jednak pominąć umowy zawartej pomiędzy stronami. Pomimo tego, że w przepisie art. 2 pkt 5 rozporządzenia, nie mówi się o formie umowy, to wskazać należy na ogólną regułę dotyczącą formy czynności prawnych wynikającą z art. 60 K.c. Wynika z niej zasada swobody formy czynności prawnych od której wyjątkiem jest wymóg zachowania określonej formy szczególnej, jeżeli wynika to z bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy. Zwykła forma pisemna najczęściej zachowywana jest przez strony dla celów dowodowych. Z zapisów przedmiotowej umowy wynika, że została ona zawarta na czas określony do dnia [...] grudnia 2018 r. Z pkt 19 umowy wynika, że w przypadku rozwiązania umowy usługobiorca zobowiązany jest powiadomić odpowiednie organy państwowe o zakończeniu współpracy z usługodawcą. Natomiast zgodnie z § 21 umowy, wszelkie zmiany w umowie wymagają formy pisemnej dla swojej ważności. Umowa została podpisana przez obie strony. Przewoźnik jest profesjonalistą dlatego trudno przyjąć, że nie znał on jednoznacznych zapisów umowy i mógł myśleć, że uległa ona automatycznemu przedłużeniu. Pisemna forma umowy o zarządzaniu transportem jest pewną praktyką stosowaną przez przewoźnika, albowiem zawarł on w dniu [...] lipca 2019 r. kolejną umowę o zarządzanie w przedsiębiorstwie transportem drogowym. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zgromadzony materiał dowodowy nasuwa wiele wątpliwości, a już na pewno nie pozwalał na przyjęcie tylko wersji przewoźnika i obciążenie odpowiedzialnością za stwierdzone naruszenia skarżącego jako zarządzającego transportem w dniu kontroli.
Rozpoznając sprawę ponownie organy dokonają wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego a w przypadku wątpliwości uzupełnią go przede wszystkim o dowód z przesłuchania stron.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), uchylono decyzje organów obydwu instancji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ww. ustawy, które obejmują wpis sądowy w wysokości 120 zł.