II SA/Bk 49/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2024-03-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona przyrodydrzewadroga gminnapostępowanie administracyjnestrona postępowanialegitymacja procesowaWSAKodeks postępowania administracyjnegoustawa o ochronie przyrody

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie usunięcia drzew z drogi gminnej, uznając, że wnioskodawca nie był stroną w sprawie.

Skarżący J. G. domagał się wszczęcia postępowania w sprawie usunięcia drzew z drogi gminnej, które uniemożliwiały mu dojazd do jego działek rolnych. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że skarżący nie jest właścicielem ani posiadaczem działki z drzewami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że wnioskodawca nie był stroną w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie przyrody.

Sprawa dotyczyła skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia drzew z drogi gminnej. Skarżący twierdził, że drzewa te uniemożliwiają mu dojazd do jego działek rolnych. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ skarżący nie był właścicielem ani posiadaczem działki, na której rosły drzewa, a zgodnie z ustawą o ochronie przyrody, wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew może złożyć właściciel lub posiadacz za zgodą właściciela. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, wskazując na brak legitymacji skarżącego do złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane prawidłowo na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ skarżący nie był stroną postępowania. Sąd podkreślił, że brak uprawnienia do złożenia wniosku stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania. Sąd zaznaczył również, że Gmina W. podjęła już czynności zmierzające do usunięcia drzew.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie ma legitymacji do złożenia wniosku, co stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew może złożyć właściciel nieruchomości lub posiadacz za zgodą właściciela. Skarżący nie spełniał tych kryteriów, co oznacza, że nie był stroną postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

u.o.p. art. 83 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek właściciela nieruchomości albo posiadacza nieruchomości – za zgodą właściciela tej nieruchomości.

Pomocnicze

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, uwzględniając przy tym wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od zarzutów skargi.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na której rosną drzewa, co jest wymogiem z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że jako obywatel ma prawo do korzystania z drogi publicznej i że drzewa ograniczają mu dostęp do jego działek rolnych, nie stanowi podstawy do uznania go za stronę postępowania w sprawie usunięcia drzew.

Godne uwagi sformułowania

żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną wniosek nie pochodzi od strony nie jest ani posiadaczem, ani właścicielem działki

Skład orzekający

Anna Bartłomiejczuk

sprawozdawca

Barbara Romanczuk

członek

Elżbieta Lemańska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania w sprawach dotyczących usuwania drzew z dróg gminnych oraz interpretacja art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście braku legitymacji procesowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajdują się drzewa. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy wnioskodawca jest właścicielem lub posiada tytuł prawny do nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i administracyjnych ze względu na precyzyjne określenie kręgu stron w kontekście usuwania drzew z dróg gminnych. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Kto może wnioskować o usunięcie drzew z drogi gminnej? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną postępowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 49/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/
Barbara Romanczuk
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO.412/34/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia drzew oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do tut. Sądu postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO.412/34/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. z dnia 27 listopada 2023r. nr GŚ.6131.50.2023 o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia drzew rosnących na drodze gminnej oznaczonej jako działka nr [...], obręb B.
Rozstrzygniecie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z dnia 23 lutego 2023 r. J. G. (dalej powoływany jako: "Skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy W. z prośbą o wszczęcie postępowania odnośnie drzew rosnących na drodze gminnej oznaczonej jako działka nr [...] obręb B. o szerokości 9,0 metrów, na granicy z działką [...] obręb B., w celu ich usunięcia i doprowadzenia do przejezdności tej drogi gminnej.
Wójt Gminy W. postanowieniem z dnia 27 listopada 2023r. nr GŚ.6.131.50.2023 odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia drzew rosnących na drodze gminnej oznaczonej jako działka nr [...], obręb B., argumentując, że żądanie w sprawie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż działka na której rosną drzewa, których usunięcia domaga się Skarżący stanowi własność Gminy W. i jest to droga gminna. Zgodnie zaś z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1336 z późn. zm., dalej: "u.o.p.") wniosek w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew może złożyć właściciel nieruchomości bądź posiadacz - za zgodą właściciela. W tych okolicznościach organ uznał, że J. G. nie będąc żadną z osób wskazanych przez przepis, nie jest uprawniony do złożenia wniosku w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew, a okoliczność ta – zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. – stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący i we wniesionym zażaleniu podniósł, że droga jest nieprzejezdna i jest to droga gminna, czyli publiczna i do korzystania z niej mają prawo wszyscy obywatele RP, a Skarżący ma jeszcze "większe" prawo gdyż jest to jego jedyna droga, którą może dojechać kombajn lub jakaś większa maszyna rolnicza do należących do niego - działek rolnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży nie podzieliło argumentacji zażalenia i postanowieniem z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO.412/34/2023 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powołując treść art. 61a § 1 i 2 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie jurysdykcyjne nie może być wszczęte, gdy z żądaniem jego wszczęcia nie wystąpiła strona lub inny podmiot upoważniony do tego na mocy ustawy, ale także wtedy, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo zapadło w niej rozstrzygnięcie. Z taką sytuacją, zdaniem Kolegium, mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, albowiem wniosek Skarżącego z dnia 23 lutego 2023 r. dotyczy żądania usunięcia drzew rosnących na działce nr [...] stanowiącej drogę gminą, a więc stanowiącej własność Gminy W. Zgodnie zaś z art. 83 ust. 1 u.o.p. ustawy usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że skoro wniosek nie pochodzi od strony, to organ I instancji prawidłowo wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł Skarżący zarzucając mu naruszenie wszelkich przepisów prawa w tym: Konstytucji RP, ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz ustawy o drogach publicznych. Wskazał, że droga gminna oznaczona jako działka nr [...], obręb B. jest drogą dojazdową do pól, z której to drogi publicznej nie może on korzystać zgodnie z jej przeznaczeniem, gdyż rosną na niej drzewa uniemożliwiające dojazd do działek rolnych Skarżącego w tym kombajnom zbożowym i innym szerokim maszynom rolniczym. W związku z powyższym Skarżący stwierdził, że jest stroną w sprawie, albowiem postępowanie dotyczy drogi publicznej, drogi gminnej dojazdowej do jego pola, z której ma prawo korzystać, które to prawo zostało mu ograniczone przez rosnące na drodze drzewa i bezczynność Wójta Gminy W., co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Bk 64/23 w sprawie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie usunięcie drzewa z drogi gminnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując uprzednio powołaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie nie jest bowiem dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2023., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), a które to wady przemawiałyby za jego uchyleniem.
Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie ma charakter formalny i zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kodeksu czyli żądanie o wszczęcie postępowania- zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przepis art. 61a § 1 K.p.a. odnosi się zatem do takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę wszczęcia postępowania administracyjnego, a taką przesłanką jest to, gdy żądanie zostało złożone przez podmiot, który nie jest i nie może być stroną prowadzonego postępowania. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w realiach niniejszego postępowania.
Jak wynika bowiem z akt sprawy wniosek Skarżącego z dnia 23 lutego 2023 r. dotyczył żądania usunięcia drzew rosnących na działce nr [...] stanowiącej drogę gminą, a więc własność Gminy W. Jak stanowi zaś art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody z wnioskiem o usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może wystąpić jedynie posiadacz nieruchomości; jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. W związku z tym, że Skarżący nie jest ani posiadaczem, ani właścicielem działki nr [...], na której rosną wnioskowane przez niego do usunięcia – drzewa, to orzekające w sprawie organy prawidłowo przyjęły, że wniosek nie pochodzi od strony, co uzasadniło wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało uznać, że zaskarżone postanowienie, a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały zgodnie z art. 61a § 1 w związku z art. 144 k.p.a.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.
Końcowo, jedynie informacyjne należy wskazać, że Gmina W. podjęła już czynności zmierzające do usunięcia przedmiotowych drzew tzn. podpisano umowę z wykonawcą, a prace miały się zakończyć w połowie lutego 2024 r. , co potwierdza dołączone do akt sprawy sądowej pismo z Gminy W. z dnia 25 stycznia 2024 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI