II SA/BK 480/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca, ustanowiona opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej K.S., argumentowała, że sprawuje nad nią faktyczną i prawną opiekę, ponosząc również koszty z tym związane, a dziadek osoby niepełnosprawnej nie jest w stanie jej zapewnić. Organy administracji oraz sąd administracyjny zgodnie uznały, że kluczowym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie obowiązku alimentacyjnego wobec osoby niepełnosprawnej, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skarżąca, będąc ciotką męża osoby niepełnosprawnej, nie była spokrewniona w linii prostej ani nie była rodzeństwem, a zatem nie ciążył na niej obowiązek alimentacyjny. Sąd podkreślił, że przepisy te należy interpretować literalnie i nie można ich rozszerzać, nawet powołując się na zasady konstytucyjne czy słuszny interes strony. Status opiekuna prawnego sam w sobie nie rodzi prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli nie towarzyszy mu obowiązek alimentacyjny. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały prawo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych i konieczności istnienia obowiązku alimentacyjnego jako warunku ich przyznania, nawet w przypadku opiekunów prawnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i interpretacji przepisów, które mogą ulec zmianie. Nie obejmuje sytuacji, gdy opiekun prawny jest jednocześnie spokrewniony lub zobowiązany do alimentacji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy opiekun prawny osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, który nie jest z nią spokrewniony w linii prostej ani nie jest rodzeństwem, a na którym nie ciąży obowiązek alimentacyjny, jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby niepełnosprawnej.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, opierając się na uchwale NSA i orzecznictwie TK, podkreślił, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego muszą być interpretowane literalnie. Kluczowym warunkiem jest istnienie obowiązku alimentacyjnego, który wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Opiekun prawny, który nie spełnia tych kryteriów, nie jest uprawniony do świadczenia, nawet jeśli sprawuje faktyczną opiekę.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 1a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 3 § pkt 14
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
k.r.o. art. 129 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 128
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 6 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 6 § § 2
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 129 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.w.s.p.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
p.p.s.a. art. 269
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek alimentacyjny jako warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. • Literalna wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. • Brak możliwości rozszerzającej interpretacji przepisów prawa przez sąd.
Odrzucone argumenty
Status opiekuna prawnego jako podstawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, niezależnie od obowiązku alimentacyjnego. • Argumentacja oparta na słusznym interesie strony i zasadach konstytucyjnych w celu uzyskania świadczenia. • Naruszenie przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia istotnych okoliczności i uzasadnienia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny • nie można interpretować rozszerzająco, z powołaniem na wartości konstytucyjne • nie można, powołując się na ogólne zasady konstytucyjne, wyprowadzać wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala przyjąć, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji • postulat zapewnienia szczególnej pomocy ze strony państwa opiekunom takim jak skarżąca, którzy całodobowo opiekują osobami z niepełnosprawnością, z moralnego, a nie prawnego obowiązku, winien być skierowany do ustawodawcy
Skład orzekający
Grzegorz Dudar
przewodniczący
Anna Bartłomiejczuk
sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych i konieczności istnienia obowiązku alimentacyjnego jako warunku ich przyznania, nawet w przypadku opiekunów prawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i interpretacji przepisów, które mogą ulec zmianie. Nie obejmuje sytuacji, gdy opiekun prawny jest jednocześnie spokrewniony lub zobowiązany do alimentacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń dla opiekunów osób niepełnosprawnych, a rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej wykładni przepisów, co może być interesujące dla prawników i osób zaangażowanych w sprawy społeczne.
“Opiekun prawny bez świadczenia? Sąd wyjaśnia, dlaczego brak obowiązku alimentacyjnego to kluczowa przeszkoda.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.