II SA/Bk 150/23

II SA/Bk 150/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1701/23 - Wyrok NSA z 2025-10-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 4, art. 39 a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39 j ust. 1, art. 39 ka ust. 1, art. 39 m, art. 92 a ust. 1, 2, 8 i 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 stycznia 2023 r. nr BP.501.2287.2021.2058.WA7.342366 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
Decyzją M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) z dnia 10 listopada 2021 roku na A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca) została nałożona kara pieniężna w wysokości 2.000 zł. Podstawą jej wydania było stwierdzenie przez organ, że skarżąca naruszyła:
a) art. 39 a ust. 1 pkt 3, art. 39 f ust. 1, art. 39l ust. 1 ustawy o transporcie drogowym tj. wykonywała przewóz drogowy przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i za to, na podstawie lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy — wymierzył karę 1.000 zł;
b) art. 39 a ust 1 pkt 4, art. 39f ust 1 ustawy o transporcie drogowym tj. wykonywała przewóz drogowy przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i za to, na podstawie lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy — wymierzył karę 1.000 zł.
Wysokość kar wymierzonych na podstawie tej decyzji organ ograniczył do kwoty 2.000 zł.
W stanie faktycznym ustalonym przez organ podstawą nałożenia kary była kontrola przeprowadzona przez pracowników organu. W dniu 27 kwietnia 2021 r. około godz. 12:20 w W., ul. [...] ([...]) poddano kontroli drogowej pojazd marki Skoda o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Pan R.K.. Kierujący, w toku kontroli nie okazał orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Kierujący okazał prawo jazdy oraz kartę pobytu. Kontrolowanym samochodem osobowym, w chwili podjęcia kontroli przewożono pasażera z ul. [...] na ul. [...] w W. Za wykonany przewóz pasażer zapłacił kwotę w wysokości 10 zł (kwota wskazana w aplikacji 8,25 zł). Usługa przewozu została zamówiona za pomocą aplikacji Bolt. Ustalono, iż podmiotem wykonującym przewóz był A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. Kontrola drogowa została udokumentowana protokołem kontroli nr [...]/2021 z dnia 27 kwietnia 2021 r.
W następstwie odwołania skarżącej, decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r., nr BP.501.2287.2021.2058.WA7.342366 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej powoływany jako organ odwoławczy, GITD) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę wydanej decyzji oraz wskazał, iż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że w dniu 27 kwietnia 2021 r. kierujący pojazdem Pan R.K. nie okazał orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wykonawcą kontrolowanego przewozu była A. Sp. z o.o. Powyższe organ odwoławczy ustalił na podstawie protokołu kontroli oraz widoku z aplikacji Bolt. Z zebranego materiału dowodowego wynikało jednoznacznie, że pasażer zamówił usługę przewozu w W., przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt, a opłata za przejazd została wyliczona na 8,25 zł. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie toczy się wobec A. Sp. z o.o. jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. (zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym). W omawianym przypadku doszło bowiem do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez A. Sp. z o.o. nie jako wykonawcy przewozu, lecz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa we wskazanym powyżej ust. 2, a także wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do ustawy. Kara w tym zakresie została nałożona prawidłowo.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że wszczęcie postępowania w tejże sprawie w żadnej mierze nie wykluczało możliwości wszczęcia postępowania wobec strony za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ww. ustawy, odnoszących się do podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Ustawa przewiduje bowiem odrębną odpowiedzialność za działania i zaniechania kierowcy, zarządzającego transportem/osoby, o której mowa w art. 7c /każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego oraz podmiotu wykonującego przewóz drogowy/. Ukaranie strony jako każdej innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym za naruszenia określone w załącznika nr 4 u.t.d. w żadnej mierze nie wykluczało możliwości wszczęcia postępowania wobec strony za naruszenia określone w załączniku nr 3 do ww. ustawy.
Organ odwoławczy wskazał także, że ustalenie cech wykonywania działalności gospodarczej, a także weryfikacja, czy skarżąca w dniu kontroli posiadała status przedsiębiorcy nie było konieczne, gdyż strona faktycznie wykonywała działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym. Tym samym brak posiadania statusu przedsiębiorcy nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Organ podkreślił również, że nawet nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Ponadto z ogólnodostępnego Krajowego Rejestru Sądowego wynikało, że spółka jako przedmiot przeważającej działalności wskazała: 4932Z - działalność taksówek osobowych.
Na tej podstawie organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła naruszenie:
a) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 92 a ust 10 ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 ww. ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, Skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 9.300 zł, zgodnie z decyzją z dnia 6 września 2021 roku, w sprawie o sygn. akt WP.8140.2.400.2021;
b) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W uzasadnieniu swego stanowiska skarżąca powołała się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych wskazując, że jeśli ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten samy czyn w kontekście treści art. 92 a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot, który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności z tym przewozem" i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" - można wówczas wymierzyć karę wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.
Zdaniem skarżącej, potraktowanie jej jako jednego z podmiotów wymienionych w art. 92 a ust. 2 u.t.d. wymaga uzasadnienia, a więc wyjaśnienia dlaczego i w oparciu o jakie dowody uznano, że jest on zarządzającym transportem. W przypadku uznania, że skarżący jest osobą "zarządzającym transportem" konieczne jest wykazanie, że zarządzał on w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi. Organy administracji nie wyjaśniły tych kwestii powołując się jedynie na sam przepis art. 92 a ust. 2 u.t.d. Nie wiadomo zatem dlaczego wymierzono skarżącemu karę pieniężną w oparciu o wymieniony przepis. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie można zatem ustalić, jakim konkretnie podmiotem jest skarżący, spośród trzech rodzajów podmiotów wymienionych w art 92 a ust. 2 u.t.d.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją argumentację. Jednocześnie podkreślił, że aktualne orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych przychyla się do poglądu, że na podstawie ustaleń z tej samej kontroli drogowej można nałożyć w oparciu o brzmienie załączników nr 4 i 4 do u.t.d. dwie kary pieniężne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z 5 stycznia 2023 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie utrzymująca w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 10 listopada 2021 r. o nałożeniu na A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych.
Wskazać należy na wstępie, że z uwagi na tożsamość stanów faktycznych i argumentację skarżącej oraz zagadnienia prawne, uzasadnienie niniejszego wyroku podziela argumentację zawartą w wyroku wydanym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w dniu 30 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 655/22, również dotyczących kary pieniężnej za te same naruszenia, związane z wykonywaniem przewozu drogowego.
W uzasadnieniu cytowanego wyroku Sąd zwrócił uwagę, że m.in. w sprawach sygn. akt II GSK 670/08, II GSK 701/17, II GSK 166/09 (strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny motywował, że wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy w sposób zdefiniowany w ustawie o transporcie drogowym. Jednocześnie tego rodzaju czynności nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Zatem - co do zasady - wykonywanie transportu drogowego ma miejsce także wówczas, gdy dany podmiot formalnie nie ma statusu przedsiębiorcy, nie ujawnia właściwym organom woli wykonywania przewozu osób, ale faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób choćby jednorazowo w sposób stanowiący transport drogowy według ustawy o transporcie drogowym.
Należy też zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., C- 434/15, zgodnie z którym artykuł 56 TFUE w związku z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznymi i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Niewątpliwie zatem warunkach rozpoznawanej sprawy to stronę skarżąca należało uznać za podmiot wykonujący transport drogowy.
Jednocześnie, cytowanym art. 92a ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm. dalej "u.t.d.", stanowi podstawę obciążenia odpowiedzialnością za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, skutkującą nałożeniem kary, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Zarazem zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości (w stanie prawnym obowiązującym w rozpatrywanej sprawie) od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 zł (ust. 4). GITD podkreślił, że postępowanie w sprawie toczyło się wobec strony, nie jako wykonawcy przewozu, a jednego z podmiotów, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. tj. innej osobie wykonującej czynności związane z przewozem drogowym.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (ust.7). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (ust. 8).
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 92a ust. 10 u.t.d., na którego naruszenie powołuje się skarżąca, jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
W rozpoznawanej sprawie, w związku z niewyznaczeniem przez stronę skarżącą zarządzającego transportem, zasadnie organ prowadził postepowanie wobec skarżącej, która jako przedsiębiorca odpowiadała za naruszenia opisane w załączniku nr 4 do u.t.d. ( na zasadzie innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym).
W świetle powyższego organ trafnie przyjął, że skarżąca - będąca jednocześnie podmiotem wykonującym transport drogowy ( tj podmiotem, po którym mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d.) oraz inną osobą wykonującą czynności związane z przewozem drogowym (tj. podmiotem, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d) dopuścił się naruszenia polegającego na wykonaniu transportu przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (opisane w lp. 4.2 Załącznika nr 4 do u.t.d.) oraz polegającego na wykonaniu transportu przez kierowcę nieposiadającego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (opisane w lp. 4.3 Załącznika nr 4 do u.t.d.). W następstwie powyższego organ prawidłowo zastosował art. 92a ust. 2 u.t.d., nie naruszając przy tym normy zawartej w art. 92a ust. 10 tej ustawy.
Tym samym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela poglądu wyrażonego m.in. w przywołanym w skardze wyroku WSA w Szczecinie z 17 września 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 200/20 oraz innych wyrokach podzielających tę linię orzeczniczą np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 471/21.
Przyjęta w nich wykładnia przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d. jest, zdaniem tutejszego Sądu, błędna i nie uwzględnia celu wprowadzenia tej regulacji oraz zasad, na jakich skonstruowana jest odpowiedzialność za delikty w transporcie drogowym. Podobnie wypowiedział się WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 209/22 wskazując, że "jednocześnie należy podkreślić, że przesłanką odpowiedzialności przedsiębiorcy przewozowego za brak badań lekarskich i psychologicznych kierującego jest ustalenie, że kierujący wykonuje przewóz, działając na jego rzecz w jednej z możliwych form prawnych" (dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). W ocenie Sądu takich ustaleń dokonano w niniejszej sprawie.
W świetle brzmienia przywołanych regulacji art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 10 u.t.d., nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za brak licencji i za wykonywanie przejazdu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z załącznikiem nr 3 do ustawy (co mało miejsce właśnie na podstawie powoływanej przez stronę decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 6 września 2021 r. nie było - co do zasady - przeszkodą do wydania zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary w związku z naruszeniem opisanym w załączniku 4 do u.t.d.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie z 11 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 453/20 czy też w wyroku WSA we Wrocławiu z 21 lipca 2022 r., III SA/Wr 149/21 (CBOSA) co do tego, że przepis art. 92a ust. 10 u.t.d. dotyczy wyłącznie sytuacji, w której czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy. Istotne jest jednak, co należy w tym przypadku rozumieć pod pojęciem "czynu". W przekonaniu Sądu pojęcie to nie może być utożsamiane z ogólnie rozumianym zdarzeniem czy sytuacją, ale chodzi o zachowanie, którego konkretne elementy są w określony sposób kwalifikowane prawnie.
Nie można zgodzić się z poglądem, że w rozpoznawanej sprawie czynem było wykonanie w dniu 27 kwietnia 2021r. transportu z miejsca A do miejsca B. Na gruncie analizowanego art. 92a ust. 10 u.t.d. czynem nie jest samo wykonywanie okazjonalnego transportu osób, bowiem kary pieniężne z załącznika nr 3 i nr 4 do omawianej ustawy nie są nakładane za sam fakt wykonywania tego rodzaju transportu. Natomiast dla rozpoznania tożsamości czynów podlegających karze pieniężnej kluczowe znaczenie mają wszystkie przedmiotowe znamiona każdego z nich opisane przez ustawodawcę, a więc ściśle określony rodzaj (sposób) naruszenia ustawy o transporcie drogowym.
Innymi słowy, czyn wymieniony w załączniku nr 3 do ustawy, o którym jednocześnie mówi załącznik nr 3 do tej ustawy, należy odczytywać jako ten sam sposób naruszenia ustawy o transporcie drogowym opisany przez ustawodawcę w każdym z tych załączników. Konsekwentnie, czyny polegające na tym, że podmiot wykonujący transport drogowy nie ma licencji, wykonuje transport drogowy pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie nie stanowią jednocześnie czynu tego samego podmiotu polegającego na kierowaniu pojazdem bez orzeczenia lekarskiego czy psychologicznego uprawniającego do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nawet jeśli występuje w takich okolicznościach zbieżność strony podmiotowej, bo podmiot wykonujący transport drogowy jest jednocześnie kierowcą pojazdu przewożącego pasażerów w ramach takiego transportu, to nie ma tożsamości przedmiotowej tych czynów, bowiem brak licencji czy brak wymaganych cech konstrukcyjnych pojazdu nie stanowią jednocześnie braku orzeczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność kierującego do pracy na stanowisku kierowcy.
W art. 92a ust. 10 u.t.d. ustawodawca jednoznacznie stanowi o tym, że czyn będący naruszeniem wymienionym w załączniku nr 3 do ustawy ma jednocześnie stanowić naruszenie opisane w załączniku nr 4 do ustawy. Tymczasem przewóz osób przez kierowcę, który nie ma orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku odpowiednich przeciwwskazań do wykonywania takiej pracy nie są czynami opisanymi w załączniku nr 3 do ustawy lp. 1.1 czy 2.11.
Odmienny pogląd nie uwzględnia, że poszczególne czyny ujęte w wymienianych załącznikach do ustawy o transporcie drogowym różnią się znamionami przedmiotowymi. Wobec tego tożsamość czynów, do której odwołuje się art. 92a ust. 10 u.t.d., jest wyznaczona nie przez sam fakt wykonywania krajowego transportu drogowego, ale przez przedmiotowe znamiona każdego konkretnego naruszenia w świetle treści poszczególnych pozycji załącznika nr 3 i nr 4 do u.t.d. W następstwie, decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za brak licencji czy wykonywanie transportu drogowego pojazdem konstrukcyjnie nieprzystosowanym nie wyklucza nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za inne przedmiotowo czyny (naruszenia), w tym przypadku w postaci braku wymaganego przez ustawodawcę orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego.
Podkreślić trzeba, że odpowiedzialność za naruszenia wymogów dotyczących transportu drogowego została skonstruowana w ten sposób, że za poszczególne zachowania, kwalifikowane na gruncie u.t.d. (oraz przepisów wspólnotowych) jako delikty, w niektórych sytuacjach odpowiada więcej niż jeden podmiot. Jest to efektem szerszego określenia kręgu podmiotów, na które przepisy o transporcie drogowym nakładają obowiązek przestrzegania określonych wymogów – należy do nich zarówno przewoźnik drogowy, jak i zarządzający transportem lub inna osoba wykonująca czynności związane z transportem drogowym, a także kierowca.
W zależności zatem od pełnionej roli w transporcie drogowym, podmioty te odpowiadają za naruszenia przepisów o transporcie stosowanie do kwalifikacji naruszenia i w rozmiarze wskazanym w poszczególnych załącznikach do u.t.d. – załącznik nr 3 dotyczy naruszenia obowiązków i warunków przewozu odnoszących się do podmiotu wykonującego transport drogowy, natomiast załącznik nr 4 do obowiązków i warunków przewozu odnoszących do zarządzającego transportem, osoby, o której mowa w art. 7c, a także każdej innej osoby wykonującej czynności związane z transportem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego. W efekcie w związku z tym samym naruszeniem przepisów o transporcie (czynem o tych samych znamionach przedmiotowych) obciążony karą może zostać równocześnie więcej niż jeden podmiot. W przypadku niektórych naruszeń odpowiedzialność deliktową powiązano tylko z jedną z ww. ról w transporcie – ma to miejsce m.in. właśnie w przypadku naruszeń opisanych w załączniku 4 lp. 4.2 i 4.3 (wykonywanie transportu bez orzeczenia lekarskiego i, odpowiednio, bez orzeczenia psychologicznego), za które odpowiedzialność przypisano podmiotom wskazanym w ust. 2 art. 92a, nie zaś w ust. 1. Ustawodawca uwzględnił jednocześnie sytuację, w której powyższe role mogą być skumulowane po stronie jednego podmiotu (a więc, gdy jest on jednocześnie podmiotem, o którym mowa w art. 92a ust. 1 i podmiotem o którym mowa w ust. 2 tego artykułu, przez co potencjalnie mógłby ponosić odpowiedzialność zarówno jako wykonujący przewóz drogowy, jak i jako podmiot zarządzający transportem lub inna osoba wykonująca czynności związane z transportem drogowym – czego wyrazem jest właśnie art. 92a ust. 10 u.t.d. Konstrukcja taka zapewnia z jednej strony, że każdy odrębny rodzaj naruszenia przepisów u.t.d. zostanie objęty odpowiedzialnością skutkującą wymierzeniem kary administracyjnej, z drugiej, że to samo naruszenie tj. będące czynem o tych samych znamionach przedmiotowych, nie będzie prowadziło do dwukrotnego nałożenia kary na ten sam podmiot.
Co więcej, na co zwrócił uwagę WSA w Lublinie w powołanym wyroku z 11 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 453/20, wykładnię art. 92a ust. 10 u.t.d. trzeba prowadzić w zgodzie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...), który w stanie prawnym obowiązującym w październiku 2019 r. stanowił, że Państwa Członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące nakładania kar w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz podejmą wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich stosowania. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające oraz niedyskryminujące. Jakiekolwiek naruszenie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 nie może powodować nałożenia więcej niż jednej kary lub prowadzenia więcej niż jednego postępowania. Państwa Członkowskie powiadamiają Komisję o przyjętych środkach oraz przepisach dotyczących kar w terminie określonym w art. 29 akapit drugi. Komisja informuje o nich Państwa Członkowskie (Dz.U.UE.L.2006.102.1 ze zm. - rozporządzenie nr 561/2006).
W przytoczonym przepisie prawodawca unijny stanowił o jakimkolwiek naruszeniu, a więc o złamaniu konkretnej reguły wykonywania transportu drogowego. Z perspektywy art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 czyn w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d. odpowiada znaczeniowo naruszeniu konkretnej reguły wykonywania transportu drogowego. W związku z tym nie można zasadnie przyjąć, że naruszenie obowiązku posiadania orzeczenia lekarskiego mogłoby jednocześnie stanowić naruszenie innych obowiązków dotyczących posiadania licencji czy odpowiedniej konstrukcji pojazdu przewożącego pasażerów. W takiej sytuacji dochodzi do naruszenia różnych obowiązków przewidzianych w ustawie o transporcie drogowym, a tym samym występują różne naruszenia, różne czyny z punktu widzenia znamion przedmiotowych każdego z nich. Zatem w ramach jednego przewozu osób w transporcie drogowym może dochodzić do wielu naruszeń w rozumieniu art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 i tym samym do wielu czynów w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d. o niepokrywających się znamionach przedmiotowych, a więc pozbawionych przymiotu tożsamości (dane naruszenie, czyn łamie inną zasadę obowiązującą w transporcie drogowym).
Sąd z urzędu również nie stwierdził, by w sprawie doszło do naruszenia art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w związku z lp. 9.1 załącznika nr 3 u.t.d. Zgodnie z art. 92 c ust. 1 pkt 1, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Po pierwsze, zgodzić się należy z organem, że na skarżącej spółce, jako podmiocie wykonującym inne czynności związane z transportem (art. 92 a ust.2 u.t.d.) ciąży obowiązek dopilnowania, aby przewóz był wykonywany przez kierowcę legitymującego się wymaganymi orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi. Podkreślić trzeba, że skarżący ze swojej strony nie wskazał na okoliczności, które świadczyłyby, że dołożył należytej staranności i dokonał sprawdzenia, czy kierowcy wykonujący na jego rzecz usług transportowe spełniając wymagania określone przepisami prawa, w tym w zakresie legitymowania się stosowanymi zaświadczeniami. Trudno więc mówić w tym wypadku o okolicznościach, których strona nie mogła przewidzieć. Ze swojej strony skarżący ograniczył się w tym zakresie do kwestionowania podstaw przypisania mu odpowiedzialności.
Bezzasadne są również zarzuty naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. (wskazane w odwołaniu) Organy podjęły bowiem wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie zajętego w sprawie stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.
Mając na uwadze powyższe, zarzuty skarżącego, podniesione w stosunku do ustaleń organu w zakresie stwierdzonych naruszeń u.t.d. należało uznać za bezzasadne.
Niniejsze postępowanie odnosi się do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2000 zł, nałożonej na skarżącego jako inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy.
Dokonując oceny omawianego zarzutu, skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 30 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 824/20, zgodnie z którym ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4, nie wyklucza możliwości wszczęcia, wobec tej samej strony, postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy.
Bezspornym jest, że wobec skarżącego została również w dniu 6 września 2021r. wydana decyzja organu I instancji, którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 9.300 zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za naruszenie, stwierdzone podczas tej samej kontroli przeprowadzonej 27 kwietnia 2021 r.
Zauważyć jednak należy, że pomimo tego, iż stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli (jednego czynu w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d.), to nie stanowią jednocześnie tych samych naruszeń, o jakich mowa w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d.
W art. 92a ust. 10 u.t.d. chodzi o to, aby wyłączyć możliwość nałożenia na ten sam podmiot kary pieniężnej za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane i usankcjonowanie jednocześnie w dwóch załącznikach do ustawy: nr 3 i nr 4. Sytuacje objęte dyspozycją art. 92a ust. 10 u.t.d. to takie zatem, gdy jeden czyn wypełnia znamiona naruszeń z dwóch załączników. W ocenie Sądu, normy zawartej w tym przepisie nie można odczytywać jako generalnego zakazu nałożenia kary za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia, przewidziane w załączniku nr 3 i nr 4, bez względu na rodzaj tych naruszeń. Takie wnioskowanie jest błędne chociażby dlatego, że ustanowiony w art. 92a ust. 10 nakaz nałożenia jednej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 (a więc opisanej w załączniku nr 3 do u.t.d.), w określonych w tym przepisie sytuacjach, odnosi się wyraźnie do tożsamości stwierdzonych naruszeń, a nie do tożsamości zdarzenia (w tym przypadku kontroli), będącego podstawą do stwierdzenia tych naruszeń. To nie okoliczność jednej kontroli (jednego czynu) wyłącza możliwość nałożenia kar pieniężnych przewidzianych w dwóch załącznikach, ale stwierdzenie, że czyn ten stanowi naruszenie opisane jednocześnie w załączniku nr 3 i nr 4.
Przykładowo, brak licencji stwierdzony podczas kontroli przewozu, o jakim mowa w załączniku nr 3 lp. 1.1 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli, o czym mowa w załączniku nr 4 lp. 1.1, wynikają z tego samego naruszenia, a zatem zgodnie z art. 92a ust. 10 u.t.d. nie można ukarać za brak licencji i za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania to drugie naruszenie. Tego rodzaju "kumulacji" naruszeń w załącznikach nr 3 i 4 jest więcej, np. naruszenia z l.p. 4.5, 5, 11-13, 15.1 i 15.2 opisane w załączniku nr 4, stanowią odpowiednio naruszenia z l.p. 6.3.3., 8, 5.4 pkt 3 i pkt 4, 5.5 pkt 3, 9.1 i 9.2 załącznika nr 3.
Żadna z opisanych wyżej sytuacji nie zachodzi w sprawie. Ograniczeniem dla organu co do wysokość kary nałożonej w trakcie jednej kontroli drogowej, był w tej sytuacji art. 92a ust. 3 u.t.d.– w przypadku naruszeń określonych w załączniku nr 3 (kara nie może przekroczyć 12 000 zł) oraz art. 92a ust. 4 – jeśli stwierdzone naruszenia wyczerpują te, które zostały opisane w załączniku nr 4 (kara nie może wówczas przekroczyć 3 000 zł). Łącznie, w czasie tej kontroli drogowej, organ nie mógł nałożyć kary wyższej niż 15 000 zł. W stanie faktycznym sprawy przepisy te nie zostały naruszone.
Końcowo podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący przewóz okazjonalny osób zobowiązany był do przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.
Brak dopełnienia tych obowiązków oraz niewykazanie wystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność za ten brak, jak również prawidłowe niestwierdzenie wystąpienia tych przesłanek przez organ z urzędu, skutkował nałożeniem kary.
Przedstawiona wyżej argumentacja czyni bezzasadnym zarzut naruszenia wskazanego w skardze art. 8 k.p.a. Organ wyjaśnił bowiem wszystkie okoliczności mające znaczenie w sprawie i nadał im właściwe znaczenie prawne. Prawidłowo również zastosował do ustalonego stanu faktycznego przepisy prawa materialnego, czemu dał wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W świetle powyższego, kara pieniężna za stwierdzone w toku kontroli naruszenie została nałożona w prawidłowej wysokości.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, stan faktyczny sprawy został wnikliwie wyjaśniony na podstawie kompletnego materiału dowodowego, a organy wyciągnęły na tej podstawie prawidłowe wnioski.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a zarzuty skargi okazały się bezzasadne, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.,), skargę oddalił.
Na mocy art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.