III SA/Lu 76/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2019-09-05
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowymiędzynarodowy przewóz drogowykara pieniężnaświadectwo kierowcyustawa o transporcie drogowymrozporządzenie UEkontrolakierowcapaństwo trzecie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego świadectwa kierowcy.

Sąd rozpatrzył skargę R. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie polegało na braku wymaganego świadectwa kierowcy dla obywatela państwa trzeciego. Sąd uznał, że postępowanie było prawidłowe, a przepisy zostały zastosowane właściwie, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę R. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8 000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym, a konkretnie za brak wymaganego świadectwa kierowcy dla obywatela państwa trzeciego, M. N. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Kluczowe było ustalenie, że naruszenie miało miejsce przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, co uzasadniało zastosowanie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed tą zmianą. Sąd podkreślił, że obowiązek posiadania świadectwa kierowcy wynika z przepisów unijnych (Rozporządzenie WE nr 1072/2009) oraz krajowych (ustawa o transporcie drogowym), a jego brak stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganego świadectwa kierowcy stanowi naruszenie obowiązków przewozu drogowego, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy UE i ustawy o transporcie drogowym nakładają obowiązek posiadania świadectwa kierowcy dla obywateli państw trzecich wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe. Brak takiego dokumentu jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej, niezależnie od winy przewoźnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.t.d. art. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

rozporządzenie nr 1072/2009 art. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009

rozporządzenie nr 1072/2009 art. 5 § ust. 6

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189c

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Kodeks postępowania administracyjnego

u.t.d. art. 32a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganego świadectwa kierowcy stanowi naruszenie przepisów UE i ustawy o transporcie drogowym. Do naruszenia ujawnionego przed 3 września 2018 r. stosuje się przepisy w brzmieniu sprzed tej daty. Przepisy k.p.a. dotyczące kar pieniężnych nie mają zastosowania, gdy ustawa szczególna (u.t.d.) zawiera własne regulacje. Kara pieniężna jest obligatoryjna i ma charakter prewencyjny.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (niezebranie materiału dowodowego, brak uzasadnienia). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów w niewłaściwym brzmieniu (sprzed nowelizacji). Zarzut pominięcia przez organ regulacji k.p.a. dotyczących kar pieniężnych i okoliczności branych pod uwagę przy wymiarze kary.

Godne uwagi sformułowania

międzynarodowy przewóz drogowy wykonywany z naruszeniem przepisów ustawy, umowy międzynarodowej lub warunków określonych w zezwoleniu obowiązek wyposażenia kierowcy w świadectwo kierowcy wynika z art. 3 i art. 5 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) nr 1072/2009 do spraw dotyczących naruszeń [...] sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków kara ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a nie represyjne

Skład orzekający

Anna Strzelec

sprawozdawca

Jerzy Marcinowski

przewodniczący

Robert Hałabis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku posiadania świadectwa kierowcy w międzynarodowym transporcie drogowym przez obywateli państw trzecich oraz zasady stosowania przepisów przejściowych po nowelizacji ustawy o transporcie drogowym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym czasie. Interpretacja przepisów przejściowych może być specyficzna dla daty ujawnienia naruszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa i legalności w transporcie międzynarodowym, a także interpretacji przepisów przejściowych po zmianach legislacyjnych, co jest istotne dla branży.

Kara 8000 zł za brak świadectwa kierowcy. Sąd wyjaśnia, kiedy stosować stare przepisy.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 76/19 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1522/19 - Wyrok NSA z 2023-03-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 1, art. 4, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 3, art. 5 ust. 6
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (organ I instancji) z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie nałożenia na R. G. (skarżący) kary pieniężnej za wykonanie międzynarodowego przewozu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu [...] sierpnia 2018 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w K. przeprowadzili kontrolę dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2200, ze zm.), dalej: ustawa o transporcie drogowym lub u.t.d., posiadanych przez M. N., obywatela [...], kierowcę samochodu ciężarowego z naczepą, użytkowanego przez R. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R. G. A. T..
Funkcjonariusz celny stwierdził brak wymaganego świadectwa kierowcy, czyli wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, tj. dopuszczenie się naruszenia określonego w pkt 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowanego karą pieniężną w kwocie 8 000 zł.
Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2018 r. Kierowca odmówił podpisania protokołu i nie wniósł zastrzeżeń.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku ze stwierdzeniem w trakcie kontroli naruszeniem i jednocześnie wystąpił do Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w W. o udzielenie informacji, czy dla przedsiębiorcy R. G. wydane zostało świadectwo kierowcy dla M. N. oraz czy przedmiotowy pojazd został zgłoszony do licencji nr [...] Organ I Instancji uzyskał odpowiedź, że w dniu [...] sierpnia 2017 r. zostało wydane świadectwo kierowcy nr [...] dla obywatela [...] M. N., z datą ważności od [...] sierpnia 2017 r. do [...] lipca 2018 r. oraz, że pojazd o nr rej. [...] był zgłoszony do licencji o nr [...] Organ I instancji wystąpił też do Urzędu do spraw Cudzoziemców w W. o udostępnienie danych w przedmiocie aktualnego tytułu prawnego, na podstawie którego obywatel [...] M. N. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wydanych dokumentów. W oparciu o pozyskane od informacje ustalił, że M. N. uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy wraz z wydaną Kartą Pobytu ważną do [...] maja 2021 r.
Decyzją z dnia [...] października 2018 r. organ I Instancji nałożył na przewoźnika karę pieniężną w kwocie 8 000 zł, w oparciu naruszenie określone w pkt 3.3 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. organ odwoławczy przywołując treść przepisów ustawy o transporcie drogowym podniósł, że jak wynika z listu przewozowego CMR z dnia [...] sierpnia 2018 r. miejscem załadowania rzeczy była miejscowość Ł. w Polsce, a miejscem przeznaczenia była miejscowość M. w [...], zatem jazda pojazdu odbywała się z przekroczeniem granicy RP. Przedsiębiorca korzystał z usług kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Przewóz drogowy wykonywany w niniejszej sprawie wypełniał więc definicję międzynarodowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 2 u.t.d. Zgodnie natomiast z art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy.
Obowiązek wyposażenia kierowcy w świadectwo kierowcy wynika z kolei z art. 3 i art. 5 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE. z 2009 r., Nr L 300, s.72), dalej: rozporządzenie nr 1072/2009.
Skoro jak ustalił organ, w dniu kontroli kierowca wykonując przewóz międzynarodowy, korzystał z licencji wspólnotowej wydanej skarżącemu (przewoźnikowi) i pozostawał w dyspozycji tego przewoźnika, to zobowiązany był posiadać świadectwo kierowcy. Bezspornym jest, że takiego nie posiadał, a więc zasadne jest, zdaniem organu odwoławczego, stanowisko organu I instancji, że międzynarodowy przewóz drogowy wykonywany był z naruszeniem obowiązku określonego w art. 3 i art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr [...] w związku z art. 87 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, iż w omawianej sprawie nie ma zastosowania art. 92c u.t.d., zwalniający przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszenie prawa w przypadku, gdy nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł go przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy naruszenie jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika, a upływ terminu ważności świadectwa kierowcy, stanowił okoliczność możliwą do przewidzenia, a skarżący przy dołożeniu należytej staranności przy organizacji międzynarodowych przewozów towarów, w ramach prowadzonej działalności mógł nie dopuścić do powstałego naruszenia.
Organ dodał również, że wbrew przekonaniu skarżącego, z uwagi na treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 1481) – dalej: ustawa zmieniająca, zastosowanie znajdą przepisy sprzed wejścia w życie tej ustawy, a więc w brzmieniu sprzed 3 września 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pełnomocnik zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania:
< art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 15, art. 75, art. 81 oraz 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nie poczynieniu ustaleń oraz niezebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;
< art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, w przypadku gdy organ pominął milczeniem fakty i dowody wskazane w trakcie postępowania wyjaśniającego;
< art. 189c k.p.a. poprzez naruszenie zasady stosowania przepisów względniejszych dla strony, w związku z wejściem w życie w dniu 3 września 2018 r. ustawy z dnia 5 lipca 2018 r.o zmianie ustawy o transporcie drogowym;
< art. 189d k.p.a. poprzez nie dopełnienie obowiązkom oceny okoliczności, które musi wziąć pod uwagę organ wydając decyzję;
2) prawa materialnego - poprzez akceptację przez organ odwoławczy błędnego zastosowania przez organ I instancji przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W ocenie pełnomocnika organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł bezpodstawnie, wadliwie prowadząc postępowania administracyjne i wydając decyzję całkowicie niezgodną z obowiązującymi przepisami i dotkniętą poważną wadą w postaci niezebrania przez organ całości materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W ocenie Sądu postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji przeprowadzone zostało, wbrew zarzutom skargi, z poszanowaniem zasad, o których mowa art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ wyczerpująco zebrał, a następnie rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawił w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ w sposób precyzyjny wskazał wiarygodne dowody uzyskane w toku przeprowadzonej kontroli drogowej, w oparciu o które dokonał ustaleń faktycznych sprawy, jak również opisał naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, szczegółowo wyjaśniając przyczyny nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł. Zresztą pełnomocnik skarżącego stawiając zarzut nie zebrania przez organ całości materiału dowodowego nie wskazał, czego, jego zdaniem w tym materiale zabrakło, i że jest to istotne dla sprawy. Jakie to, zdaniem pełnomocnika, fakty i dowody istotne w sprawie organ pominął, jakich wniosków dowodowych strony organ nie uwzględnił (z akt nie wynika aby jakiekolwiek wnioski dowodowe były składane). Poza tym jak wskazuje przebieg postępowania utrwalany w aktach skarżący, wbrew też zarzutom skargi, miał zapewniony czynny udział w postępowaniu i był informowany przed wydaniem decyzji zarówno przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 10 § 1 k.p.a. (k.22 i k. 36 akt administracyjnych). Dlatego też zarzuty skargi co do naruszenia wskazanych przepisów postepowania uznać należało za nieuzasadnione. Za chybiony również uznać należało zarzut naruszenia art. 156 § 1 k.p.a, który także w żaden sposób nie został przez pełnomocnika uzasadniony.
Przechodząc do oceny zarzutów pełnomocnika w zakresie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, to przede wszystkim trzeba zauważyć, że argumentacja pełnomocnika prezentowana zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w skardze zmierza do wykazania, że w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy prawa materialnego w obecnym brzmieniu, a nie w brzmieniu na dzień stwierdzenia naruszenia, z uwagi na zmianę ustawy o transporcie drogowym z dniem 3 września 2018 r. i brzmienie art. 189c k.p.a. gdyż są względniejsze. Ponadto, w ocenie pełnomocnika, organ pominął regulacje k.p.a dotyczące kar pieniężnych i wymienione w art. 189d okoliczności, które organ powinien każdorazowo wziąć pod uwagę przy wymierzeniu kary.
Odnosząc się do powyższego, zdaniem Sądu, należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w sprawie zastosowanie znajdą przepisy prawa materialnego w brzmieniu sprzed 3 września 2018 r., co wynika wprost z literalnego brzmienia powoływanego przez organ art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej. Zgodnie z tym przepisem do spraw dotyczących naruszeń: obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi, powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Jak wynika z akt administracyjnych naruszenie zostało ujawnione w dniu [...] sierpnia 2018 r. (protokół kontroli k. 8 - 9), a więc przed wejściem w życie u.t.d. w nowym brzmieniu, tj. przed 3 września 2018 r. Postępowanie zostało zaś wszczęte postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. doręczonym stronie w dniu [...] sierpnia 2018 r., a więc nie znajdzie tu też zastosowania unormowanie z ust. 2 art. 5 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym w przypadku gdy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony.
Wbrew argumentacji skargi nie znajdą w sprawie zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego odnośnie administracyjnych kar pieniężnych, gdyż przepisy działu IVa stosuje się w takim zakresie, w jakim przepisy odrębne, dotyczące nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu, nie zawierają swoistych regulacji dotyczących kwestii wskazanych w art. 189a § 2. Tym samym reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom u.t.d., a treść art. 92a ust. 1 i ust. 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów o wykonywaniu międzynarodowych przewozów drogowych. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Słusznie argumentuje organ, że ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania międzynarodowego transportu drogowego oraz odpowiedzialność przedsiębiorców i innych podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego (art. 1 ustawy).
Międzynarodowy transport drogowy jest definiowany jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 2 ustawy). W myśl jej art. 4 pkt 6a, przewóz drogowy oznacza transport drogowy (w tym międzynarodowy transport drogowy - pkt 3) lub niezarobkowy przewóz drogowy (w tym niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy - pkt 4 i pkt 6), a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85.
Do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy (art. 32a u.t.d.).
W tym zakresie zastosowanie znajdują przede wszystkim przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009. Powyższe rozporządzenie dotyczy przewoźników zarobkowo trudniących się międzynarodowym przewozem rzeczy i ma na celu, jak wynika z pkt 2 i 3 preambuły, ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej).
Dla osiągnięcia tego celu rozporządzenie nr 1072/2009 uzależniło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadziło obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz. Jest to zasada ogólna wyrażona w art. 3 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz - jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego - świadectwa kierowcy. Kontrola ta ma zapobiegać naruszaniu reguł konkurencji przez przewoźników wykonujących zarobkowo międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.
Krąg przewoźników, wobec których wymagane jest świadectwo kierowcy określa art. 5 ust. 1 powyższego rozporządzenia. Są to przewoźnicy, którzy posiadają licencję wspólnotową (pkt a) oraz albo legalnie zatrudniają w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzystają z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych oraz w odpowiednich przypadkach lub na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim (pkt b).
Świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 (ust. 2).
Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, ze zm.), a ponadto w międzynarodowym transporcie drogowym - świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.
Powyższe przepisy obowiązywały zarówno w trakcie kontroli, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji i nie ma żadnych podstaw do ich kwestionowania. Należy zauważyć, że akty prawne organów Unii Europejskiej stanowią integralną część systemu prawnego państwa członkowskiego, które odpowiada za wprowadzenie tych przepisów w życie i ich prawidłowe stosowanie. Przykładem dostosowania przepisów prawa krajowego do prawa unijnego jest właśnie wprowadzenie do ustawy o transporcie drogowym przepisów dotyczących świadectwa kierowcy.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, czyli ustawy o transporcie drogowym oraz wskazanych w tym przepisie innych ustaw oraz rozporządzeń unijnych, w tym rozporządzenia nr 1072/2009, wymienionego w przytoczonym art. 4 pkt 22 lit. k.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w dniu kontroli kierujący pojazdem, będący obywatelem [...], nie okazał świadectwa kierowcy. Z ustaleń organu, co do których skarżący nie przedstawił żadnych przeciwdowodów, wynika, że skarżący nie uzyskał dla kierowcy wymaganego świadectwa kierowcy, a poprzednie utraciło termin ważności z dniem [...] lipca 2018 r. Bezsprzecznie zatem międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy ponosi odpowiedzialność prowadzący je podmiot i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działania osób, którymi w wykonywaniu działalności się posługuje. Trafnie argumentuje organ, że na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Celem nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej jest zapewnienie należytego wykonywania działalności gospodarczej w postaci świadczenia przewozów drogowych i zagwarantowanie bezpieczeństwa innym uczestnikom ruchu drogowego. Ma więc ona przede wszystkim znacznie prewencyjne, a nie represyjne (tak jak w przypadku grzywny) i jest narzędziem prawnym służącym do wymuszenia na przewoźnikach respektowania określonych w ustawie nakazów i zakazów.
Jak już wskazano, wbrew twierdzeniom skarżącego, prawidłowa jest również wysokość nałożonej na niego kary za stwierdzone naruszenia obowiązków określonych art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Pod pozycją 3.3. załącznika wyszczególniono naruszenie - wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Jak już powyżej wskazano, nieokazanie w dniu kontroli, tj. 14 sierpnia 2018 r., świadectwa kierowcy stanowiło naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, a także obowiązków określonych art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, co sankcjonowane było karą w wysokości 8.000 zł .
Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków określonych w art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym i zasadnie nałożyły na niego, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy, karę pieniężną określoną w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy transporcie drogowym. Prawidłowo również przyjęły, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący nie podał bowiem jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek określonych w tym przepisie, a jak zasadnie wywodzi organ w zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie nie można mówić o wystąpieniu nieprzewidzianych przez przedsiębiorcę okoliczności, rozumianych jako wydarzenia zewnętrzne, przebiegające poza wolą przedsiębiorcy. Upływ terminu ważności świadectwa kierowcy stanowił okoliczność możliwą do przewidzenia, zatem skarżący przy dołożeniu należytej staranności przy organizacji międzynarodowych przewozów towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej mógł nie dopuścić do powstania naruszenia przepisów prawa mających zastosowanie przy wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302. zm.) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI