II SA/Bk 287/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę L. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, przystosowanego na lecznicę małych zwierząt, do stanu zgodnego z prawem. Organy nadzoru budowlanego uznały, że zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej popełnionej przed 1995 r. oraz późniejszej zmiany sposobu użytkowania. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Stwierdzono, że art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. mógł mieć zastosowanie jedynie do pierwszej samowoli (budowa budynku gospodarczego), pod warunkiem jej zakończenia przed 1 stycznia 1995 r. Nie mógł on być stosowany do samowolnej zmiany sposobu użytkowania, która nastąpiła w 2001 r. i podlegała przepisom Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd podkreślił konieczność odrębnego rozpatrzenia obu samowoli oraz prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania właściwych przepisów. Wskazano również na uchybienia proceduralne, w tym brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji i nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego, rozróżnienie między samowolą budowlaną a zmianą sposobu użytkowania, wymogi proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym samowoli budowlanych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem z ustawy Prawo budowlane z 1974 r. na ustawę z 1994 r. oraz z dwoma odrębnymi samowolami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można legalizować samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli sam obiekt został wybudowany samowolnie i nie został jeszcze zalegalizowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopóki samowola budowlana polegająca na budowie obiektu nie zostanie zalegalizowana ostateczną decyzją administracyjną, nie można legalizować kolejnej samowoli polegającej na zmianie sposobu jego użytkowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. dotyczy wyłącznie legalizacji samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu, pod warunkiem jej zakończenia przed 1 stycznia 1995 r. Samowolna zmiana sposobu użytkowania jest odrębną samowolą i podlega innym przepisom, a jej legalizacja jest możliwa dopiero po zalegalizowaniu pierwotnej samowoli budowlanej.
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, która nastąpiła w 2001 r. pod rządem ustawy z 1994 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do samowolnej zmiany sposobu użytkowania, która nastąpiła w 2001 r.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zmiana sposobu użytkowania dokonana w 2001 r. podlega przepisom Prawa budowlanego z 1994 r., a nie przepisom z 1974 r., nawet jeśli sam obiekt został wybudowany przed wejściem w życie nowej ustawy.
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 KPA.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, niewskazanie dowodów, na których oparto ustalenia, oraz nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności, takich jak stan techniczny ściany przeciwpożarowej, odległość od granicy czy materiały dachu.
Przepisy (17)
Główne
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przepis mógł mieć zastosowanie wyłącznie do pierwszej samowoli (budowa obiektu) zakończonej przed 1.01.1995 r.
Pomocnicze
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dopuszcza możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeśli istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami. Może dotyczyć wyłącznie stanu i przeznaczenia obiektu z dnia 31.12.1994 r.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 103 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
W przypadku, gdy roboty budowlane rozpoczęte przed 1.01.1995 r. nie zostały zakończone, zastosowanie mają przepisy nowej ustawy.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 71 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
k.p.a. art. 62
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość zastosowania w przypadku odrębnego rozpatrywania samowoli budowlanych.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Dz. U. Nr 17, poz. 62 art. 13 § 1
Rozporządzenie Ministra Administracji i Techniki Górniczej i Energetyki z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
Dotyczy budowy budynku przy granicy działki.
Dz. U. Nr 75, poz. 690 art. 235 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymogi dotyczące ścian oddzielenia przeciwpożarowego.
Dz. U. Nr 75, poz. 690 art. 235 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Zastępcze wymogi ściany oddzielenia p.poż.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego z 1974 r. do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. • Konieczność odrębnego rozpatrzenia dwóch odrębnych samowoli budowlanych. • Naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak wyczerpującego uzasadnienia i nierozważenie istotnych dowodów. • Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego dotyczącego m.in. ściany przeciwpożarowej, odległości od granicy, materiałów dachu.
Godne uwagi sformułowania
Dopiero po zalegalizowaniu ostateczną decyzją administracyjną samowoli budowlanej popełnionej przed dniem 01.01.1995 r. może dojść do ewentualnej legalizacji kolejnej samowoli polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. • Każdą ze wskazanych wyżej samowoli organ winien rozpatrywać odrębnie, rozważając możliwość zastosowania art. 62 Kpa. • Organy nadzoru budowlanego dokonały legalizacji łącznie dla obu tych zdarzeń, stosując przepisy ustawy z dnia 24.10.1974r. także do drugiej samowoli (zmiana sposobu użytkowania) z mocy art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. • W żadnym razie nie mógł mieć zastosowania do kolejnej samowoli popełnionej w całości w 2001r. i o innym charakterze, bo do niej, zgodnie z art. 103 ust. 1 i art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 7.07.1994r. miały odpowiednie zastosowanie przepisy art. 50 i 51 tej ustawy.
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący
Grażyna Gryglaszewska
członek
Danuta Tryniszewska-Bytys
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego, rozróżnienie między samowolą budowlaną a zmianą sposobu użytkowania, wymogi proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym samowoli budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem z ustawy Prawo budowlane z 1974 r. na ustawę z 1994 r. oraz z dwoma odrębnymi samowolami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów przejściowych w prawie budowlanym i jak błędna ich interpretacja może prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to przykład typowych problemów w postępowaniach administracyjnych dotyczących samowoli budowlanych.
“Samowola budowlana i zmiana sposobu użytkowania – jak nie pomylić dwóch odrębnych naruszeń prawa?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.