II SA/Bk 236/08

II SA/Bk 236/08 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2008-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący/
Małgorzata Roleder /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi O. "A." w B. na decyzję Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej w B. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
W dniu [...] lipca 2007 r. w przejściu drogowym K. na kierunku wyjazdowym z RP przeprowadzona została kontrola graniczna pojazdu marki S. nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] należącego do przedsiębiorstwa O. "A." w B.. Kierujący pojazdem – S. K. nie posiadał ważnej karty opłaty drogowej. Karta, którą okazał, utraciła ważność z końcem [...] lipca 2007 r. Kierowca oświadczył, iż karta opłaty skończyła swoją ważność podczas oczekiwania w kolejce do odprawy przed przejściem i nie wiedział, że można wykupić nową przed przejściem granicznym
w K. Powyższe ustalenia skutkowały nałożeniem na przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Karę nałożył Komendant Placówki Straży Granicznej w K., decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...].
Nie godząc się z powyższą decyzją przedsiębiorca złożył odwołanie do organu
II instancji, zarzucając:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, iż strona, mimo że stawiła się na granicy i rozpoczęła odprawę dnia
[...] lipca 2007 r., a zakończyła ją dnia [...] lipca 2007 r. ma obowiązek uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, także za dzień [...] lipca 2007 r.,
- brak związku przyczynowo – skutkowego między podstawą wymierzonej kary,
a okolicznością, iż w dniu [...] lipca 2007 r. przedmiotowy pojazd w żaden sposób nie korzystał z dróg krajowych,
- nieprawidłowe określenie stron decyzji, albowiem w istocie nie wynika z niej czy stroną powinien być kierowca S. K., czy też firma O. "A." z K. w R..
Komendant P. Oddziału Straży Granicznej w B. nie podzielił zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zalecając przy ponownym rozpatrzeniu sprawy podjęcie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, celem ustalenia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy zgodnie z art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Placówki Straży Granicznej
w K. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. powtórzył dotychczasowe rozstrzygnięcie, nakładając na skarżącego w oparciu o art. 93 ust. 1 w/w ustawy karę pieniężną w kwocie 3.000 zł, z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty
za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył ustalenia zawarte w protokole kontroli pojazdu skarżącego, sporządzonym w dniu [...] lipca 2007 r.,
o godz. 8.50 na przejściu drogowym w K., podkreślając, iż brak karty za przejazd
po drogach krajowych nie był kwestionowany przez kierowcę przewoźnika. Kierujący pojazdem wyjaśnił tylko do protokołu, iż nie wiedział o możliwości wykupienia winiety przed wjazdem na terminal przejścia granicznego, po czym odmówił podpisania protokołu. Organ wskazał, że zgodnie z załącznikiem Nr 26 do rozporządzenia z dnia 8 sierpnia 2006 r.
w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 151, poz. 1089) dobowa karta opłaty drogowej ważna jest wyłącznie w dniu określonym przez przedziurkowanie, czyli w tym przypadku posiadana przez kierowcę pojazdu karta utraciła ważność w dniu [...] lipca 2007 r. Ustosunkowując się do wyjaśnień przedsiębiorcy, że okres oczekiwania przed przejściem granicznym nie może być traktowany jako jazda pojazdem po drogach krajowych organ stwierdził, iż droga nr [...] tuż przed przejściem granicznym w K. jest drogą krajową i oczekiwanie na niej stanowi przejazd po drogach krajowych w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, na co przytoczył odpowiednie przepisy ustaw.
Organ stwierdził ponadto, że istniała możliwość wykupienia nowej karty opłaty na terenie miejscowości K. w punkcie usytuowanym w odległości 200 m od szlabanu wjazdowego na teren przejścia. Punkt sprzedaży jest dobrze widoczny z kolejki, czytelnie oznakowany oraz czynny całodobowo przez 7 dni w tygodniu. Nadto jest kilka punktów na terenie przejścia, gdzie taki dokument można zakupić po uprzednim zgłoszeniu jego braku funkcjonariuszowi na posterunku granicznym przed wjazdem na przejście. Zdaniem organu, nie można też stwierdzić, że kierowca nie mógł przewidzieć możliwości upłynięcia okresu ważności winiety biorąc pod uwagę długość kolejki, prędkość poruszania się pojazdów w niej oczekujących oraz miejsce i czas, w którym do niej przybył. Organ podkreślił, że oczekiwanie na drodze krajowej w kolejce do odprawy granicznej nie zwalnia z obowiązku posiadania ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz to, że przedsiębiorca jako profesjonalista winien znać podstawowe przepisy dotyczące działalności w zakresie transportu drogowego i przewidzieć ewentualność wystąpienia kolejki do odprawy. Stąd organ nie dopatrzył się przesłanek do zdjęcia ze skarżącego odpowiedzialności za brak ważnej karty opłaty drogowej.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o umorzenie postępowania, zarzucając:
- naruszenie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, poprzez nie wzięcie pod uwagę przez organ I instancji okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, tj. brak winy za tak długi czas oczekiwania na odprawę,
- naruszenie art. 7 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
w szczególności brak ustalenia, co było powodem kolejki w dniu 7 lipca 2007 r., kto ponosi winę za tak długi czas oczekiwania na odprawę, czy przypadkiem brak ważnej karty opłaty w trakcie kontroli nie jest wynikiem okoliczności, których przedsiębiorcą nie mógł przewidzieć,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, polegający na przyjęciu, iż strona mimo, że stawiła się na granicy i rozpoczęła odprawę dnia [...] lipca 2007r. a zakończyła ją dnia [...] lipca 2007 r. ma obowiązek uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych także za dzień [...] lipca 2007 r.,
- brak związku przyczynowo - skutkowego między podstawą wymierzonej kary,
a okolicznością, iż w dniu [...] lipca 2007 r. przedmiotowy pojazd w żaden sposób nie korzystał z dróg krajowych - w tym zakresie niezastosowanie się do wskazań podanych w decyzji organu odwoławczego - Komendanta P. Oddziału straży Granicznej z dnia [...] września 2006 r. uchylającej poprzednią decyzję
w sprawie - naruszenie art. 138 § 2 kpa. Autor odwołania wniósł także o obniżenie wysokości kary na wartość około 100 - 200 zł, z uwagi na zasadę proporcjonalności
i sytuację majątkową kierowcy, który musiał uiścić karę z własnych funduszy.
Odwołanie nie zostało uwzględnione. Komendant P Oddziału Straży Granicznej w B. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstacyjnej. Organ odwoławczy zaakcentował za organem I instancji, że oczekiwanie w kolejce na odprawę graniczną nie zwalnia z obowiązku posiadania ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a przedsiębiorcy będący profesjonalnymi przewoźnikami powinni uwzględniać zarówno czas oczekiwania na odprawę jak też fakt powolnego poruszania się w kolejce do miejsca kontroli granicznej i mieć powyższe na uwadze przy zakupie karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. W odpowiedzi na zarzut błędnego określenia stron, organ wyjaśnił, iż od początku postępowanie dotyczyło przedsiębiorcy, a nie kierowcy, zaś relacje pomiędzy tymi podmiotami nie są istotne dla sprawy, zatem nie doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ I instancji.
Odnośnie zarzutu skarżącego, iż to powolna i opieszała praca celników spowodowała, że przy przejściu granicznym kierowca znalazł się dopiero dnia [...] lipca
2007 r. o godz. 8.50, mimo, iż do kolejki przed przejściem dotarł o godz. 9.45 w dniu [...] lipca 2007 r. organ stwierdził, że w tych godzinach odprawionych zostało 246 pojazdów czekających na wyjazd z Polski. Średni czas odprawy jednego pojazdu to około 6 min,
co zaprzecza stwierdzeniu o opieszałej pracy służb granicznych. Z tarcz tachografu wynika, że kierowca w dniu [...] lipca 2007 r. o godz. 9.45 zatrzymał się w kolejce, zaś z taśm monitoringu wynika, że proces kontroli przedmiotowego pojazdu rozpoczął się ok. godz. 8.50 dnia [...] lipca 2007 r. Nie było w tym czasie nieprzewidywalnych opóźnień w ruchu, a możliwość upłynięcia ważności posiadanej winiety była do przewidzenia.
Organ II instancji nie uwzględnił też argumentacji skarżącego, w której ten ostatni nie zgodził się, że droga dojazdowa do przejścia granicznego w K. jest drogą krajową, a okres oczekiwania na niej jest przejazdem po drogach krajowych, na co organ przytoczył stosowne przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Nadto organ odwoławczy powołując się na dołączone do akt informacje pisemne wskazał, że w dniu kontroli pojazdu skarżącego przedsiębiorstwa istniał w pobliżu przejścia granicznego odpowiednio oznakowany punkt sprzedaży winiet, znajdujący się przy
ul. G. 2 w K.. Sprzedaż kart w tym punkcie prowadzona jest przez całą dobę. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nie znalazł podstaw do odstąpienia
od obowiązku ukarania przedsiębiorcy za brak ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W odniesieniu do zarzutów odwołania organ stwierdził też, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia art. 7 kpa, zaś w kwestii pomniejszenia wysokości kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę, organ stwierdził,
iż nie ma prawnej możliwości zmiany jej wysokości, albowiem taką a nie inną wartość przewiduje poz. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
W skardze na tę decyzję wywiedzionej do sądu administracyjnego, pełnomocnik skarżącego przedsiębiorstwa zawarł zarzuty podobnie jak w odwołaniu: naruszenia art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, naruszenia art. 7 kpa, błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, braku związku przyczynowo - skutkowego między podstawą wymierzonej kary, a okolicznością, iż
w dniu [...] lipca 2007r. przedmiotowy pojazd w żaden sposób nie korzystał z dróg krajowych - w tym zakresie niezastosowanie się do wskazań podanych w decyzji organu odwoławczego - Komendanta P. Oddziału Straży Granicznej.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego - błędnej wykładni art. 42 ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, że oczekiwanie
na dokonanie odprawy granicznej, do której został już zgłoszony pojazd, wypełnia znamiona "przejazdu po drogach krajowych" i w związku z tym koniecznym jest wykupienie opłaty drogowej również za czas oczekiwania na dokonanie odprawy zgłoszonej już Straży Granicznej. Przedmiotowa skarga zawiera także wniosek
"o zmniejszenie sumy wymierzonej kary z 3.000 zł do kwoty najniższej przewidzianej ustawą, np. 100 – 200 zł, proporcjonalnie do wagi wykroczenia", co uzasadnione jest ciężką sytuacją materialną kierowcy S. K.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Kognicję sądu administracyjnego wyznacza treść art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawy stanowią inaczej.
Co do zasady sądy administracyjne oceniają wyłącznie legalność działania organów administracji w konkretnym postępowaniu, tj. prawidłowość przeprowadzonego
w sprawie postępowania i prawidłowość zastosowania (niezastosowania) właściwej dla danej sprawy normy prawa materialnego. Natomiast tam gdzie norma prawa materialnego pozostawia organowi swobodę jej zastosowania, przewidując uznaniowość działania administracji publicznej, rola sądu administracyjnego sprowadza się do skontrolowania czy w okolicznościach sprawy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego
i tym samym dowolności rozstrzygnięcia. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny polega na zbadaniu jej zgodności z prawem, bez wnikania w celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji zawierającej określone w niej rozstrzygniecie, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania dozwolonego prawem oraz czy właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i czy należycie uzasadnił rozstrzygnięcie z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego ustalenia czy obszar przejścia granicznego jest drogą krajową, a w związku z tym czy kierujący pojazdem wjeżdżając na ten obszar zobowiązany jest do posiadania ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Zgodnie z definicją zawartą w słowniczku ustawy z dnia 21 marca 1985 r.
o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115) pod pojęciem drogi, należy rozumieć budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno - użytkową, przeznaczoną
do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym – art. 4 ust. 2. Drogą publiczną jest zaś droga, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie o drogach publicznych lub innych przepisach szczególnych – art. 1 w/w ustawy. Drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne – art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy. Do dróg krajowych zalicza się autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych, drogi międzynarodowe, drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych, drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy
i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów), drogi alternatywne dla autostrad płatnych, drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich, oraz drogi o znaczeniu obronnym – art. 5 ust. 1 pkt 1-7 w/w ustawy. Zasięg terytorialny drogowego przejścia granicznego obejmuje rejony przygraniczne, na których odcinki drogowe przecinają granicę państwową, gdzie dokonuje się kontroli granicznej osób, towarów i pojazdów drogowych - § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu ustalenia zasięgu terytorialnego przejść granicznych (Dz. U. Nr 239, poz. 1734).
Z treści powyższych przepisów wynika, że drogą krajową jest nie tylko droga dojazdowa do ogólnodostępnych przejść, ale również odcinek tej drogi przecinający granicę państwową znajdujący się w zasięgu terytorialnym drogowego przejścia granicznego.
Zgodnie zaś z treścią art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie
i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku – art. 87 ust. 1 ustawy. Wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd jest przejawem tzw. deliktu administracyjnego, dla bytu którego nie jest konieczna wina po stronie sprawcy. Dla penalizowania takiego zachowania wystarczające jest stwierdzenie faktu nie uiszczenia opłaty.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że S. K. kierujący pojazdem marki S. (nr rej. [...], naczepy – [...]) w trakcie kontroli granicznej na przejściu granicznym w K. w dniu [...] lipca 2007 r. zobowiązany był do posiadania ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przez gminę K. przebiega bowiem droga krajowa nr [...], co wynika z załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 marca 2005 r. (Dz. U. z 2005r. Nr 55, poz. 486) w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim. Jako, że kierowca skarżącego przedsiębiorstwa nie posiadał ważnej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych Komendant Placówki Straży Granicznej w K., zgodnie z treścią art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, miał prawo nałożyć na niego karę pieniężną.
Sąd w tym miejscu chciałby podnieść, że za wykładnią, zgodnie z którą obszar przejścia granicznego jest również drogą krajową przemawia także fakt, że drogami krajowymi są również drogi międzynarodowe – drogi, o których mowa w Umowie Europejskiej o głównych drogach ruchu międzynarodowego (AGR) z dnia 15 listopada 1975 r. zawartej w Genewie (Dz. U. z 1985 r., Nr 10, poz. 35) - art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z załącznikiem do powyższej umowy trasa drogi międzynarodowej nr [...] (C. – M.) przebiega z zachodu na wschód Polski, między innymi przez Ś., Ś., P., W. i T.. Zatem skoro drogowe przejście graniczne w Ś. i T. (K.) są drogami krajowymi (gdyż przebiega przez nie droga międzynarodowa), to również inne przejścia drogowe, w tym w K. za taką drogę powinny być uznane. W przeciwnym razie zachodziłoby niczym nieuzasadnione różnicowanie charakteru drogowych przejść granicznych pod względem konieczności posiadania przez kierowców pojazdów opłaty za przejazd po drogach krajowych. W świetle powyższych rozważań, zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 42 ustawy o transporcie drogowym jako bezzasadny nie zasługują na uwzględnienie.
W tym miejscu wskazać należy, że mające w niniejszej sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego zawarte w ustawie o transporcie drogowym w brzmieniu do dnia 20 czerwca 2007 r. nie pozostawiały organom je stosującym żadnej swobody oceny okoliczności związanych z wywiązywaniem się z obowiązku wykonywania przewozu drogowego w sposób wymagany ustawą, tj. po uiszczeniu stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy podmioty wykonujące na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z określonym ustawowo wyłączeniem. Sankcja za naruszenie ww. obowiązku przewidziana została w art. 92 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające m.in. z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000 zł. Wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1
art. 92 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Załącznik ten w poz. 4.1 przewiduje sankcję w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Z dniem 20 czerwca 2007 r. weszła w życie zmiana ustawy o transporcie drogowym. Nowelizacja jej przepisów dokonana ustawą z 26 kwietnia 2007 r.
o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz. 661) dodała w art. 93 ustęp 7, pozwalający organowi na niestosowanie ust. 1 – 3 art. 93, tj. przepisów mówiących o nałożeniu sankcji za naruszenia wymogów ustawy w sytuacji, gdy stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
Zdaniem sądu administracyjnego organy orzekające w niniejszej sprawie miały podstawy do tego, aby tychże okoliczności lub zdarzeń wyłączających odpowiedzialność się nie dopatrzyć. Przede wszystkim Sąd zgadza się ze stwierdzeniem organu, że nie może być uznany za okoliczność nieprzewidywalną fakt długiej kolejki pojazdów oczekujących do odprawy. Przewoźnik trudniący się międzynarodowym przewozem, ewentualność długiego oczekiwania na wyjazd
z kraju zawsze powinien mieć na uwadze. Dokonana przez organ I instancji analiza zapisów tachografu pojazdu skarżącego, w połączeniu z wiedzą, co do ilości odprawionych pojazdów w okresie od zatrzymania się w kolejce przed przejściem granicznym kierowcy pojazdu skarżącego, do momentu jego skontrolowania dowodzi, że praca służb granicznych nie przebiegała opieszale, jak to zarzuciła strona. Powodem długiego oczekiwania była znaczna ilość pojazdów do odprawy (246 pojazdów). Dowody zebrane przez organ wskazują także, że nie mogła mieć miejsca obiektywna niemożność zakupu dodatkowej karty opłaty drogowej przez kierowcę pojazdu skarżącego bezpośrednio przed przejściem granicznym.
Z dokumentów zebranych przez organ wynika w sposób oczywisty, że punkt sprzedaży winiet mieści się jeszcze przed przejściem granicznym w K. Punkt sprzedaży winiet mieszczący się w budynku przy ul. G. 2 w K. czynny jest codziennie przez całą dobę. Punkt ten ujęty jest w wykazie punktów dystrybucji winiet, prowadzonym przez Polski Związek Motorowy Okręgowy Zespół Działalności Gospodarczej – Spółka z o.o. w B. (k. 45 akt administacyjnych).
Jak wynika z akt sprawy, także w dniach [...] i [...] lipca 2007 r. w/w punkt sprzedaży winiet funkcjonował (był otwarty) nieprzerwanie przez całą dobę,
w związku z czym istniała możliwość zakupu w nim kart opłaty za przejazd po drogach krajowych. Natomiast na okoliczność widocznego usytuowania przedmiotowego punktu sprzedaży organ zgromadził dokumentację fotograficzną, która w sposób oczywisty dowodzi, iż jest on dobrze widoczny dla kierujących pojazdami poruszającymi się drogą krajową w kierunku z miasta K do przejścia granicznego. Punkt ten położony jest bezpośrednio przy drodze i jest prawidłowo oznakowany, wobec czego trudno mówić o jakiejkolwiek niedogodności w tym zakresie. Brak wiedzy o możliwości zakupu karty opłaty przed wjazdem na terminal przejścia granicznego w realiach przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia dla jego zasadniczego rozstrzygnięcia. Nie może bowiem być przesłanką warunkująca odstąpienie organu od nałożenia kary za brak karty opłaty za przejazd po drogach krajowych fakt, iż kierowca nie wiedział, że można ją wykupić w okolicznym punkcie sprzedaży (sklepie). To na przewoźniku i jego kierowcy spoczywa obowiązek realizacji wymogów w zakresie przewozu międzynarodowego nałożonych ustawą
o transporcie drogowym, poprzez posiadanie ważnej w dniu kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W niniejszej sprawie zwrócić należy uwagę na to, że w protokole kontroli pojazdu skarżącego sporządzonym w dniu [...] lipca 2007 r. o godz. 8.50, w obecności kierowcy S. K., który miał stosowne prawo do zgłaszania i wpisania swoich uwag czy zastrzeżeń, wpisano tylko, iż kierowca nie wiedział, że nową winietę można wykupić przed przejściem granicznym w K.. Protokół ten, sporządzony
w oparciu o art. 74 ust. 1 ustawy, co prawda nie podpisany przez kierującego pojazdem S., nie zawiera żadnych zastrzeżeń co do obiektywnych okoliczności stanowiących przeszkodę w zrealizowaniu obowiązku posiadania ważnej na dzień kontroli winiety. Należy podkreślić, iż to do kierowcy kontrolowanego pojazdu należało wyrażenie swoich wątpliwości w zakresie niemożliwości zrealizowania prawnego obowiązku posiadania ważnej winiety i umieszczenie ich w protokole. Okoliczność, że kierujący pomimo (obiektywnie ocenianej) możliwości zakupu karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, nie widział gdzie ją kupić - nie może stanowić przesłanki zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym warunkującym możliwość odstąpienia od nałożenia kary, w przypadku, gdy naruszenie przepisów ww. ustawy nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
Końcowo podnieść należy, iż wniosek o zmniejszenie kary z wartości 3.000 zł na niższą (około 100 – 200 zł) nie mógł zasługiwać na uwzględnienie. Zarówno organy administracji publicznej, jak też sąd administracyjny nie są wyposażone
w tego typu kompetencje, do zmniejszania wysokości kary w przypadku, gdy ustawodawca określa w sposób ścisły i kategoryczny jej wysokość. Załącznik do ustawy o transporcie drogowym pod poz. 4.1 określa wprost wysokość wymierzanej przez organ kary za brak karty opłaty za przejazd drogą krajową. Nie jest to wartość określona w sposób "od – do", lecz jednoznacznie wskazana na taką, a nie inną wartość. W ustawie o transporcie drogowym nie ma przepisu zezwalającego organowi na wymierzenie kary za tego typu naruszenie w niższej wysokości. Art. 92 ust. 1 ustawy określający wysokość sankcji za naruszenia jej przepisów jest przepisem ogólnym, szczegółowo zaś wysokość sankcji za brak winiety określa powyżej wskazany załącznik. Ścisły zatem wykaz w załączniku do ustawy rodzaju naruszenia i podporządkowania do danego rodzaju naruszenia konkretnej kwoty w złotych, jako kary pieniężnej nie pozostawia organowi administracji możliwości tzw. "miarkowania" kary pieniężnej (tak również WSA w Krakowie w wyroku z dnia
24 października 2007 r., sygn. akt II Sa/Kr 553/07). Powyższe skutkuje niemożliwością zmniejszenia kary, o czym zasadnie przekonywał już organ
II instancji.
Reasumując, stwierdzić należy, iż w postępowaniu przed organami obu instancji nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawidłowego załatwienia sprawy, dokonując szerokiej analizy zgromadzonego materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa).
Nie ulega wątpliwości, iż droga, jaką poruszał się kierujący w kierunku przejścia granicznego w K jest drogą krajową, wobec czego za przejazd
po niej wymagana jest opłata, zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Bezspornym w sprawie było, iż organy Straży Granicznej wymierzyły skarżącemu przedsiębiorcy – a nie jak podnosił jego pełnomocnik - kierującemu S. K., karę za przejazd po drodze krajowej bez wymaganej karty opłaty ("winiety"), co ustalono podczas kontroli granicznej pojazdu skarżącego w dniu
[...] lipca 2007 r., o godz. 8.50. Strona skarżąca, nie zgadzając się z nałożoną karą, nie wykazała w niniejszym postępowaniu, iż naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Wynik postępowania administracyjnego, przeprowadzonego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, świadczy bowiem jednoznacznie, iż kierujący pojazdem skarżącego, oczekując
w kolejce przed przejściem granicznym, miał obiektywną możliwość zakupu karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, jeszcze przed wjazdem na terminal przejścia granicznego w K.. Sam fakt braku wiedzy kierującego o możliwości zakupu ważnej na dzień kontroli winiety, nie wystarczy do tego, by mógł skutkować odstąpieniem od nałożenia kary za opisane wyżej naruszenie ustawy. Przesłanki warunkujące taką możliwość, wskazane w art. 93 ust. 7 ustawy nie zostały bowiem spełnione. Organy administracji publicznej działają zaś na podstawie przepisów prawa i w jego granicach, zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa.
W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).