II SA/Bk 201/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez WSA w Białymstoku dotyczyła skargi I. W. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za budowę zbiornika na nieczystości płynne (szamba) i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Budowa szamba została zrealizowana na działce nr geod. [...] w N., gm. G., która stanowi współwłasność N. K., I. W. i A. Ż. Inwestorka I. W. dokonała budowy bez wymaganego zgłoszenia, co stanowiło samowolę budowlaną. W trakcie postępowania legalizacyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 5000 zł. Od tego postanowienia odwołały się obie współwłaścicielki: N. K. wniosła o rozbiórkę szamba, kwestionując prawo I. W. do dysponowania nieruchomością, a I. W. wniosła o umorzenie lub obniżenie opłaty. Organ odwoławczy, Podlaski WINB, uchylił postanowienie organu I instancji, stwierdzając, że nie dokonał on wnikliwej analizy dokumentów legalizacyjnych i zbagatelizował brak zgody N. K. na budowę. WSA w Białymstoku oddalił skargę I. W., uznając, że budowa na nieruchomości stanowiącej współwłasność, zwłaszcza inwestycja taka jak szambo, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Sąd podkreślił, że brak zgody N. K. uniemożliwia inwestorce złożenie skutecznego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest warunkiem legalizacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konieczności uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na budowę na nieruchomości wspólnej, nawet w procedurze legalizacyjnej samowoli budowlanej.
Dotyczy sytuacji budowy na współwłasnej nieruchomości, gdzie jeden ze współwłaścicieli nie wyraża zgody na inwestycję.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budowa zbiornika na nieczystości płynne na nieruchomości stanowiącej współwłasność, bez zgody wszystkich współwłaścicieli, może zostać zalegalizowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, budowa na nieruchomości stanowiącej współwłasność, zwłaszcza inwestycja taka jak szambo, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak takiej zgody uniemożliwia inwestorowi złożenie skutecznego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest warunkiem legalizacji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 199 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Budowa szamba jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, a brak zgody jednego ze współwłaścicieli (N. K.) uniemożliwia inwestorce (I. W.) złożenie skutecznego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędne w procedurze legalizacyjnej.
Czy pismo strony wyrażające niezadowolenie z postanowienia organu I instancji, złożone w terminie do wniesienia zażalenia, powinno być traktowane jako zażalenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pismo strony złożone w terminie do wniesienia zażalenia, wyrażające niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji i skierowane do organu wyższego stopnia, powinno być traktowane jako zażalenie i rozpatrzone w trybie zażaleniowym.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów KPA oraz orzecznictwa NSA, wskazując, że przy ocenie, czy pismo jest zażaleniem, należy kierować się jego treścią i terminem wniesienia. Nawet jeśli pismo nie zawiera formalnego wniosku o uchylenie postanowienia, ale wyraża niezadowolenie z rozstrzygnięcia, powinno być rozpatrzone jako zażalenie.
Czy budowa szamba na współwłasnej działce, widoczna jedynie jako pokrywa w gruncie, jest czynnością mieszczącą się w ramach zwykłego zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, budowa szamba, nawet jeśli widoczna jako pokrywa w gruncie, nie jest czynnością mieszczącą się w ramach zwykłego zarządu rzeczą wspólną, ze względu na restrykcyjne normy odległościowe, potencjalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia oraz istotne zmiany przedmiotu współwłasności.
Uzasadnienie
Sąd odróżnił budowę szamba od wykonania przyłączy do istniejących sieci. Podkreślił, że szambo wiąże się z restrykcyjnymi normami i może wpływać na warunki sanitarne, co czyni je czynnością przekraczającą zwykły zarząd, w przeciwieństwie do np. bieżących napraw czy konserwacji.
Przepisy (11)
Główne
u.p.b. art. 29 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Budowa zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10m3 nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymaga zgłoszenia.
u.p.b. art. 48
Ustawa - Prawo budowlane
Procedura wstrzymania robót budowlanych i legalizacji samowoli budowlanej.
u.p.b. art. 49
Ustawa - Prawo budowlane
Procedura ustalenia opłaty legalizacyjnej.
u.p.b. art. 3 § 11
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
u.p.b. art. 32 § 4
Ustawa - Prawo budowlane
Wymogi dotyczące oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Zgoda wszystkich współwłaścicieli na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.p.b. art. 30
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy zgłoszenia budowy.
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Odsyła do stosowania przepisów dotyczących odwołań w zakresie zażaleń.
k.p.a. art. 128
Kodeks postępowania administracyjnego
Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa na współwłasnej nieruchomości wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, jeśli przekracza zakres zwykłego zarządu. • Brak zgody jednego ze współwłaścicieli uniemożliwia złożenie skutecznego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji z powodu braku wnikliwej analizy dokumentów legalizacyjnych i zbagatelizowania braku zgody współwłaścicielki.
Odrzucone argumenty
Budowa szamba na współwłasnej działce, widoczna jako pokrywa w gruncie, nie jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd. • Pismo I. W. z 24.01.2024 r. nie było zażaleniem, a jedynie wnioskiem o umorzenie/obniżenie opłaty legalizacyjnej. • Postanowienie organu I instancji stało się ostateczne, ponieważ nie zostało skutecznie zaskarżone przez N. K.
Godne uwagi sformułowania
Budowa inwestycji budowlanej na nieruchomości stanowiącej współwłasność stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną. • Brak zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na realizację na nieruchomości wspólnej inwestycji budowlanej, świadczy, że inwestor, będący jednym ze współwłaścicieli nieruchomości, nie miał podstaw do złożenia skutecznego oświadczenia, iż posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Wyrażone na piśmie, złożonym w terminie do wniesienia zażalenia, skierowanym do organu wyższego stopnia, niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji, prawidłowo zatem zostało potraktowane jako zażalenie i rozpatrzone w trybie zażaleniowym.
Skład orzekający
Elżbieta Trykoszko
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
członek
Barbara Romanczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na budowę na nieruchomości wspólnej, nawet w procedurze legalizacyjnej samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji budowy na współwłasnej nieruchomości, gdzie jeden ze współwłaścicieli nie wyraża zgody na inwestycję.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy na współwłasnych nieruchomościach i konfliktu między współwłaścicielami, co ma dużą wartość praktyczną i edukacyjną dla właścicieli nieruchomości.
“Współwłasność nieruchomości: czy możesz wybudować szambo bez zgody sąsiada?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.