II SA/Bk 194/24

II SA/Bk 194/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Marek Leszczyński
Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 901
art. 41 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 20 marca 2024 r. nr SKO.440/17/2024 w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
We wniosku z 17 listopada 2023 r. (data wpływu do organu) H. D. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o przyznanie zasiłku celowego specjalnego z przeznaczeniem na remont schodów do swojego domu. Uzasadniając wniosek stwierdziła, że jest to niezbędna potrzeba bytowa a jej sytuacja życiowa jest trudna. Wskazała, że jest osobą niepełnosprawną, posiada niezdolność do samodzielnej egzystencji. Schody wymagają remontu, gdyż nie jest ona w stanie z nich zejść bo grozi to upadkiem. Już raz próbowała zejść i uległa wypadkowi w wyniku którego doznała szeregu potłuczeń. Potrzeba bezpiecznego zejścia ze schodów związana jest z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i jest niezbędna do normlanej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym bez której zaspokojenia wnioskodawczyni nie może egzystować, a niebezpieczne schody zagrażają jej życiu i zdrowiu. Aktualnie wobec trudnej sytuacji zdrowotnej i dochodowej wnioskodawczyni nie ma środków na dokonanie jakiegokolwiek remontu. Większość emerytury wydaje na leki. Nie ma więc środków na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Choroba wnioskodawczyni jest długotrwała. Leczy się ona na serce, na biodra, kolana, kręgosłup i inne choroby. Do wniosku dołączono zdjęcie schodów wejściowych do domu oraz zdjęcie przedstawiające osobę leżącą na chodniku.
Pierwszą decyzją w sprawie z 28 grudnia 2023 r. nr OPS.5012.15.2023 Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w S odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego na remont schodów do domu.
Po rozpatrzeniu odwołania H. D. od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium zarzuciło, że w decyzji zabrakło ustaleń dotyczących możliwości finansowych i organizacyjnych organu, w szczególności organ nie wskazał jakimi środkami możliwymi do rozdysponowania w ramach specjalnych zasiłków celowych dysponował, ile środków już rozdysponował i na jakie cele oraz jakiej wysokości środki nadal posiada. Ponadto pominięto okoliczność (organ jej nie potwierdził ani nie wykluczył) na którą wskazuje odwołująca, że bez remontu schodów nie może wykonać podjazdu dla wózków i dlatego straciła możliwość uzyskania dofinasowania z PCPR w Łomży. W ocenie Kolegium nie można pominąć okoliczności, że odwołująca i jej mąż są osobami niepełnosprawnymi. Brak możliwości remontu schodów, a tym samym niemożność wykonania podjazdu dla wózka będzie miało negatywny wpływ na ich funkcjonowanie. Brak powyższych ustaleń czyniło decyzję dowolną nie mieszcząca się w zakresie uznania administracyjnego.
Kolejną decyzją z 28 lutego 2024 r. nr OPS.5012.4.2024 Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w S. również odmówił przyznania zasiłku celowego specjalnego na remont schodów do domu.
W toku ponownego postępowania przeprowadzono w dniu 8 lutego 2024 r. w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni wywiad środowiskowy z którego wynika, że sytuacja wnioskodawczyni nie uległa zmianie. H. D. nadal prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem S. D. Dochód w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. października 2023 r. przekroczył kryterium ustawowe wynikające z art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, tj. 600 zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Dochód na członka rodziny wyliczono w następujący sposób: emerytura H. D. w kwocie 1.445,48 zł; świadczenie uzupełniające 500 zł; dodatek pielęgnacyjny 294,39 zł (łączna kwota do wypłaty 2.239,87 zł); emerytura S. D. w kwocie 1.518,91 zł; świadczenie uzupełniające 488,67 zł; dodatek pielęgnacyjny 294,39 zł (łączna kwota do wypłaty 2.301,97 zł). Sytuacja finansowa wnioskodawczyni z miesiąca poprzedzającego przeprowadzenie wywiadu, tj. styczeń 2024 r. nie uległa zmianie i jest analogiczna do stanu z m-ca października 2023 r. Ustalono także, że wnioskodawczyni posiada grunty rolne o powierzchni 1,5790 ha fizyczne - 0,2692 ha przeliczeniowe oraz grunty o pow. 3,3114 ha fizyczne - 1,4368 ha przeliczeniowe, które oddała w dzierżawę w zamian za opłacanie podatków oraz wszelkich należności związanych z własnością dzierżawionych gruntów rolnych. Łączny faktyczny dochód rodziny z emerytur wynosi 4.541,84 zł miesięcznie, a w przeliczeniu na członka rodziny 2.270,92 zł miesięcznie.
Wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną - trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji, małżonek osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Oboje małżonkowie po mieszkaniu poruszają się samodzielnie, H. D. przy pomocy kuli ortopedycznej. Pomoc rodzicom świadczy córka – E. Ś., która mieszka w tym samym domu, lecz prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem pobiera świadczenie pielęgnacyjne.
Organ stwierdził, że w takim stanie faktycznym stronie nie przysługuje prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej z uwagi na posiadanie dochodu przekraczającego ustawowe kryterium. W takiej sytuacji może być przyznany specjalny zasiłek celowy - art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Specjalny zasiłek celowy ma charakter fakultatywny, jego przyznanie uzależnione jest od tego, czy przypadek osoby lub rodziny spełnia kryterium szczególnie uzasadnionego przypadku oraz jakimi możliwościami finansowymi w tym zakresie dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Specjalny zasiłek celowy może być przyznany w "szczególnie uzasadnionych przypadkach", a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony a sytuacja życiowa w której się ona znalazła. Szczególnie uzasadnione przypadki przyznawania pomocy, o której mowa w art. 41 ust. 1 należy upatrywać w zdarzeniach losowych, stanach klęski żywiołowej lub ekologicznej. Wyjątkowość okoliczności przyznawania świadczeń na specjalnych zasadach należy widzieć przede wszystkim w tym, że beneficjenci nie spełniają ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Stąd przyznanie pomocy takim osobom lub rodzinom w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby beneficjentów, wymaga absolutnie wyjątkowych okoliczności. Wskazano, że budżet ośrodka pomocy społecznej w S. na zasiłki celowe, celowe specjalne, zasiłki na pokrycie kosztów pogrzebu, zdarzenia losowe itp. na rok 2024 wynosi 30.000 zł. Ograniczona kwota budżetu powoduje konieczność bardzo racjonalnego gospodarowania przyznanymi środkami. W pierwszej kolejności z tej formy pomocy mają prawo do korzystania osoby, które nie mają jakichkolwiek dochodów, bądź posiadają dochody nieprzekraczające kryterium ustawowego. Sytuacja strony ustalona w trakcie postępowania, w ocenie organu, nie posiada cech "szczególnie uzasadnionego przypadku", dających podstawę do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Jak wynika z akt sprawy, strona posiada stały dochód wynoszący łącznie 4.541,84 zł miesięcznie. Ponadto strona posiada dodatkowe zasoby materialne w postaci gospodarstwa rolnego.
Zdaniem organu wnioskodawczyni na podstawie złożonych dokumentów, tj.: grupy niepełnosprawności, zaświadczenia lekarskiego oraz dwóch faktur za leki (z 8.12.2023 r. na kwotę 289,95 zł oraz 1.12.2023 r. na kwotę 499,03 zł oraz faktury za pieluchomajtki z 25.10.2023 r. na kwotę 804,30 zł - według informacji uzyskanej od córki wnioskodawczyni taka ilość pieluchomajtek wystarcza na 3 m-ce) nie wywiodła trudnej sytuacji umożliwiającej przyznanie zasiłku celowego specjalnego. Nie przedłożyła żadnych rachunków za leczenie prywatne, dojazdy do lekarzy. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania zasiłku celowego specjalnego na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Odnośnie schodów stwierdzono, że nie wymagają one remontu ze względu na uszkodzenia, które powstałyby w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Nadmieniono, że obowiązek dbania o infrastrukturę (dom mieszkalny, budynki gospodarcze) spoczywa na właścicielu. Sytuacji, którą opisuje wnioskodawczyni - śliskie schody, brak zadaszenia – można było zapobiec w przeszłości w momencie dobrego stanu zdrowia wnioskodawczyni i jej męża. Podniesiono, że w tym samym domu mieszka córka wnioskodawczyni – E. Ś., która również korzysta z tych samych schodów i winna mieć na uwadze ich zabezpieczenie w ramach pomocy rodzicom. Organ pierwszej instancji podniósł, że likwidacja barier architektonicznych, zgodnie z art. 35a ust. 7 lit. d ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych należy do zadań własnych powiatu.
Podniesiono, że rozdysponowanie w ciągu całego roku kalendarzowego kwoty 30.000 zł na potrzeby podopiecznych, których dochód nie przekracza kwoty kryterium ustawowego - co stanowi większość, faktycznie nie pozwala na przeznaczenie środków finansowych, o które wniosła wnioskodawczyni na jej rzecz. Wskazano jak w poprzednich latach rozdysponowano środki na zasiłki celowe, celowe specjalne, zdarzenia losowe, klęski żywiołowe, sprawienie pogrzebu: rok 2020 - kwota wydatkowana 21.981 zł; rok 2021 - wydatkowana kwota 21.516 zł; rok 2022 - wydatkowana kwota 16.220 zł; rok 2023 - wydatkowana kwota 14.224 zł. Organ podniósł, że w roku bieżącym należy wziąć pod uwagę znaczny wzrost cen opału, energii elektrycznej, żywności, co oznacza że przyznawane zasiłki dla osób nie posiadających dochodu bądź z dochodem nieprzekraczającym kryterium ustawowego, muszą być wyższe. Generalnie w faktycznie uzasadnionych przypadkach ośrodek pomocy społecznej w S przyjął, co do zasady udzielanie pomocy przy zwiększonym kryterium ustawowym, jednak nie większym niż 200%. Natomiast ustalony dochód wnioskodawczyni i jej współmałżonka wyniósł 378% kryterium ustawowego. Zatem sytuacja wnioskodawczyni w stosunku do innych podopiecznych jest bardzo dobra, tym samym nie ma konieczności dodatkowego wspierania w postaci pieniężnej. Podniesiono, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W przypadku wnioskodawczyni i jej męża pomoc finansowa ze strony pomocy społecznej nie jest konieczna, ponieważ posiadają oni własne zasoby i możliwości w postaci gospodarstwa rolnego, emerytur, dodatków pielęgnacyjnych z tytułu niepełnosprawności oraz świadczenia uzupełniającego z tego tytułu. Ponadto wnioskodawczyni i jej mąż z racji posiadanej niepełnosprawności są beneficjentami Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Łomży i w 2023 r. uzyskali pomoc w postaci dofinansowania do: 1. sprzętu rehabilitacyjnego (2 łóżka) w wysokości 5.880 zł; 2. przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych (wózek inwalidzki elektryczny dla dorosłych) w wysokości 5.000 zł; 3. do przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych (pieluchomajtki) w wysokości 821,10 zł; 4. dofinansowanie do likwidacji barier architektonicznych w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej (podjazd) w wysokości 21.000 zł. Umowa została rozwiązana 18 grudnia 2023 r. z powodu niedostarczenia w terminie dokumentów rozliczeniowych. Organ podkreślił, że wnioskodawczyni zataiła przed pracownikami OPS fakt korzystania ze środków PEFRON, zawartej umowie o dofinansowanie na podjazd do domu, nie przedłożyła żadnej dokumentacji - kosztorysu, planu i opinii osoby uprawnionej dotyczących remontu lub przebudowy schodów.
Odwołanie od tej decyzji wniosła H. D.. W uzasadnieniu zarzuciła, że Kierownik OPS w S nie odniósł się do zaleceń Kolegium z poprzedniej decyzji, a mianowicie nie wykazał jakimi środkami dysponował w ramach specjalnych zasiłków celowych w 2023 r., ile środków już rozdysponował i na jakie cele oraz jakiej wysokości środki nadal posiada. OPS w uzasadnieniu unika jasności, mataczy, zamiata pod dywan. Ponadto całe uzasadnienie jest tak napisane jakby osoba je pisząca wykazywała brak dobrej woli, chciała wyprowadzić czytającego "w pole", nie rozumiała uwag SKO, szukała tylko i wyłącznie haków aby nie udzielić pomocy. Odwołująca podniosła, że jest już u kresu życia i nie ma już siły na zabawę w taką ciuciubabkę. Chciałaby wraz z mężem wychodzić na dwór i cieszyć się jeszcze chwilę tym światem. Oboje z mężem są osobami niepełnosprawnymi a odpowiednie schody są konieczne w celu wybudowania podjazdu dla osób niepełnosprawnych. Podjazd będzie częściowo sfinansowany przez PCPR. Zdaniem odwołującej złożyła ona wszelkie potrzebne dokumenty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z 20 marca 2024 r. nr SKO.440/17/2024 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.). Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy, rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Wyznacznikami ustalenia tej wysokości są - z jednej strony - rozmiar potrzeb wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej.
W rozpatrywanej sprawie dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, tj. z października 2023 r. stanowi dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 588,57 zł, dochody z emerytur i dodatków do nich w wysokości 4.541,84 zł, łącznie 5.130,41 zł. Na jedną osobę w rodzinie przypada, więc kwota 2.565,20 zł. Przekroczenie obowiązującego kryterium dochodowego rodziny wynosi 1.965,20 zł. Odwołująca nie ma zatem prawa do świadczeń z pomocy społecznej na ogólnych zasadach.
Z kolei art. 41 pkt 1 ustawy przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodzie przekraczającym kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy, którego wysokość nie może przekraczać kryterium dochodowego rodziny, który nie podlega zwrotowi. W tym przypadku może stanowić kwotę 1.200 zł. Organ pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie z tej niejako nadzwyczajnej możliwości przyznania tej formy pomocy nie skorzystał, chociaż rozważał przyznanie stronie takiego zasiłku.
Organ odwoławczy podniósł, że E. Ś. mieszkająca w tym samym budynku, co rodzice decyzją SKO w Łomży z 5 kwietnia 2023 r. otrzymała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem – S. D. od 24 lutego 2023 r. na czas nieokreślony. W 2024 r. wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 2.988 zł miesięcznie. Także na mocy tej decyzji to na niej ciąży obowiązek pomocy rodzicom. E. Ś. zamieszkuje w tym samym budynku co rodzice, zatem to ona winna współfinansować wydatki na remont schodów do domu.
Ponadto wskazano, że PCPR w Łomży w piśmie z 28 lutego 2024 r. poinformowało, że w dniu 28 marca 2023 r. do PCPR w Łomży wpłynął niekompletny wniosek H. D. o dofinansowanie ze środków PEFRON likwidacji barier architektonicznych. Wniosek dotyczył dostosowania łazienki do potrzeb osoby niepełnosprawnej oraz wykonania podjazdu. Wniosek w imieniu H. D. został złożony w PCPR przez córkę – E. Ś. Pracownik PCPR w Łomży poinformował córkę o konieczności uzupełnienia wniosku o brakujące elementy - zaświadczenie lekarskie, zgodę współwłaściciela domu na wykonanie niezbędnych prac dot. likwidacji barier oraz dokumenty potwierdzające tytuł prawny do lokalu. Wniosek o dofinansowanie został ostateczne uzupełniony 20 maja 2023 r. (zaświadczenie lekarskie) i tę datę uznano za datę złożenia kompletnego wniosku. Następnie jeszcze w miesiącu maju 2023 r. pracownicy PCPR w Łomży przeprowadzili wizję lokalną w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Stwierdzono wówczas, że H. i S. D. są osobami niepełnosprawnymi ze znacznymi ograniczeniami ruchowymi, w związku z czym przyznanie dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych jest zasadne. Poinformowano również o proponowanej kwocie dofinansowania w wysokości 7.000 zł i konieczności dostarczenia kosztorysu inwestorskiego, który będzie podstawą do sporządzenia umowy dofinansowania. Kosztorys inwestorski dostarczono 2 października 2023 r. (po kilku prośbach telefonicznych ze strony pracownika PCPR o jego dostarczenie). Kosztorys opiewał na kwotę 56.766,09 zł i obejmował zarówno remont łazienki jak i wykonanie podjazdu. Zatrudniony przez PCPR inspektor nadzoru budowlanego analizując kosztorys stwierdził, że wykonanie zaplanowanych prac będzie wymagało pozwolenia na budowę w związku z ingerencją w konstrukcję budynku oraz prace rozbiórkowe stropu. W związku z powyższym zwrócono się o ponowne przeanalizowanie zaplanowanych prac remontowych i dostarczenie poprawionego kosztorysu. Jako, że 2 wnioskodawców zrezygnowało z przyznanego wcześniej dofinansowania poinformowano wnioskodawcę o możliwości zwiększenia dofinansowania do łącznej kwoty 21.000 zł. Poprawiony kosztorys dostarczono 27 października 2023 r. Kosztorys opiewał na kwotę 26.047,97 zł i obejmował wykonanie tylko podjazdu dla osób niepełnosprawnych (bez dostosowania łazienki). Dnia 31 października 2023 r. PCPR w Łomży przygotowało informację o przyznaniu dofinansowania dla H. D. na wykonanie podjazdu w wysokości 21.000 zł oraz został przygotowany projekt umowy na dofinansowanie. Umowa na dofinansowanie ze środków PEFRON likwidacji barier architektonicznych została podpisana przez Starostę Łomżyńskiego 9 listopada 2023 r. (o czym wnioskodawca zastał poinformowany telefonicznie). H. D. umowę podpisała 24 listopada 2023 r. i był to dzień zawarcia umowy. Jako, że powiat otrzymuje środki finansowe PEFRON na konkretny rok kalendarzowy to muszą być one wydatkowanie do końca grudnia każdego roku. Środki niewykorzystane w danym roku są na koniec grudnia zwracane do Funduszu. W związku z powyższym jako ostateczny termin realizacji zadania ustalono na dzień 15 grudnia 2023 r. Do tego dnia, na podstawie § 4 umowy, do PCPR powinny zostać dostarczone następujące dokumenty rozliczeniowe, tj.: - faktura VAT lub rachunek wystawiony na wykonawcę robót budowlanych; - dowód pokrycia udziału własnego; - protokół końcowy odbioru robót, dokonany w obecności przedstawiciela starosty, podpisany przez wykonawcę i inspektora nadzoru budowlanego. W związku z tym, że do 15 grudnia 2023 r. H. D. nie złożyła dokumentów rozliczeniowych, w dniu 18 grudnia 2023 r. umowa została rozwiązana, a środki finansowe dla niej zarezerwowane zostały rozdysponowane na inne osoby niepełnosprawne potrzebujące pomocy. H. D. została poinformowana o możliwości złożenia nowego wniosku w następnym roku, z zastrzeżeniem że wnioski, które zostaną złożone do PCPR w roku 2024 będą rozpatrywane po otrzymaniu nowych środków z zachowaniem zasad ustalonych na nowy okres rozliczeniowy. Na dzień 28 lutego 2024 r. do PCPR w Łomży nie wpłynął jej wniosek. Wobec powyższego organ stwierdził, że to poprzez zaniedbania córki, H. D. nie otrzymała 21.000 zł z PEFRONU na remont schodów.
Zgodnie zaś z art. 4 ustawy osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, w tym do poszukiwania źródeł dochodu. Uwzględnienie, zaś całości zgłoszonego żądania ani nie odpowiada celom, ani też możliwościom pomocy społecznej. Kierownik ośrodka pomocy społecznej w S nie może sobie pozwolić na realizację wszystkich zgłoszonych potrzeb. W 2024 r. środki finansowe na wypłatę zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych, zabezpieczone zostały w wysokości 30.000 zł. Ośrodek tak dysponuje posiadanymi środkami pieniężnymi, aby zabezpieczyć potrzeby wszystkich zgłaszających się petentów, w pierwszej kolejności osób, ubogich, bezdomnych, niepełnosprawnych. Organ odwoławczy ocenił, że kierownik OPS w S, mając na uwadze interes wszystkich ubiegających się o pomoc, nie tylko odwołującej, oraz ograniczone (w stosunku do potrzeb) możliwości finansowe, zasadnie odmówił przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na remont schodów do domu. Organ odwoławczy pouczył przy tym, że od 1 stycznia 2024 r. odwołująca może ubiegać się o świadczenie wspierające.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że organ pierwszej instancji podał jakimi środkami dysponuje w bieżącym roku i jak zostały one rozdysponowane w latach 2020-2023. Kolegium podniosło, że zdumienie budzi fakt, że odwołująca zaprzepaściła kwotę 21 tys. zł z PCPR a żąda specjalnego zasiłku celowego wiedząc, że bezzwrotny zasiłek tego rodzaju może maksymalnie wynosić 1.200 zł.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła H. D. i zarzuciła naruszenie:
1. art. 41 ust. 1 ustawy, poprzez jego błędną interpretację polegającą na uznaniu, że skarżąca nie spełnia kryteriów do przyznania jej specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu schodów wejściowych i podjazdu do domu w budynku mieszkalnym w J. zajmowanym przez skarżącą, podczas gdy wybudowanie podjazdu dla wózków generuje koszt 26.047,97 zł, co znacznie przekracza możliwości finansowe skarżącej, z drugiej zaś strony wykonanie schodów i podjazdu dla wózka inwalidzkiego jest warunkiem sine qua non dla możliwości poruszania się przez skarżącą oraz jej małżonka, również niepełnosprawnego, którzy oboje poruszają się na wózkach inwalidzkich (na które także otrzymali dofinansowanie);
2. art. 41 ust. 1 ustawy, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na odmowie przyznania zasiłku specjalnego celowego na remont schodów, jeżeli z takiego podjazdu będzie korzystać dwóch niepełnosprawnych zamieszkałych w jednym domu, co z punktu racjonalności gospodarowania pieniędzmi OPS ma rację bytu;
3. art. 7, 8, 9, 11 oraz 77 § 1 K.p.a. polegające na:
a) rozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób nieobiektywny oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób sugerujący złe intencje wnioskodawcy, co polegało na użyciu słów: "rezygnacja wnioskodawców" z przyznanego wcześniej dofinansowania ze środków PEFRON w kwocie 21.000 zł, co sugeruje intencjonalne, celowe i przemyślane zrzeczenie się innego dofinansowania - na usunięcie barier architektonicznych, podczas gdy skarżąca nigdy nie zrezygnowała z dofinansowania, a jedynie poprosiła o przesunięcie terminu wykonania schodów i podjazdu, albowiem ich realizacja w miesiącu grudniu (betonowanie w warunkach mrozu atmosferycznego) nie była obiektywnie możliwa, co spotkało się z odmową PCPR (umowę podpisano 9 listopada 2023 r. zaś termin realizacji ustalono na 15 grudnia 2023 r.).
b) użycie z uzasadnieniu decyzji słów: "zdumienie budzi fakt, że skarżąca zaprzepaściła kwotę 21 tys. zł z PCPR a żąda specjalnego zasiłku celowego z OPS w S wiedząc, że bezzwrotny tego rodzaju zasiłek może wynosić maksymalnie zaledwie 1.200 zł", co ponownie sugeruje intencjonalne, celowe i przemyślane zrzeczenie się skarżącej innego dofinansowania - na usunięcie barier architektonicznych;
4. art. 3 ust. 4 ustawy, poprzez jego błędną interpretację polegającą na sugestii hierarchii przyznawanych świadczeń społecznych, podczas gdy żaden z przepisów prawa takiej hierarchii nie narzuca. W uzasadnieniu decyzji zasugerowano konieczność pozyskania w pierwszej kolejności dofinansowania na likwidację barier architektonicznych (21 tys. zł z PEFRON) oraz możliwego uzyskania od 1 stycznia 2024 r. świadczenia wspierającego. Skarżąca wystąpiła o takie dofinansowanie, ale do finansowania nie doszło, ze względu na odmowę przesunięcia terminu wykonania schodów i podjazdu, albowiem ich realizacja w miesiącu grudniu (betonowanie w warunkach mrozu atmosferycznego) nie była obiektywnie możliwa;
5. uzasadnienie decyzji w oparciu o rzekome możliwości finansowe Gminy Śniadowo, podczas gdy przedstawione wyliczenia przedstawiają, że w latach 2020-2023 nie wyczerpano budżetu na potrzeby podopiecznych, co pozwala ostrożnie zakładać, że Gmina dysponuje zapasem na ten cel (przynajmniej z dokumentów nie płyną przeciwne wnioski).
Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że skarżącej sugeruje się pozyskanie w pierwszej kolejności wyższego dofinansowania na remont schodów i podjazdu z funduszu PEFRON. Dofinansowanie takie zostało przyznane, jednak z uwagi na koniec roku budżetowego i brak obiektywnej możliwości wydatkowania środków umowę rozwiązano. Skarżąca nie zamierza rezygnować z żadnego dofinansowania. Stanowczo zamierza ponownie podjąć próbę pozyskania dofinansowania na barierę architektoniczną z PEFRON, jednak to dofinansowanie nie pokryje całego przedsięwzięcia. Budowa schodów i podjazdu dla wózków inwalidzkich jest konieczna. Skarżąca nie porusza się samodzielnie. Korzysta z wózka, a jej stan fizyczny nie rokuje poprawy. Aby w ogóle móc wyjść z domu, skarżąca jest noszona przez córkę E. - opiekuna. Stąd przejście po schodach jest drogą przez mękę. Wykonanie podjazdu dla wózków nie jest wybrykiem skarżącej, ale bramą do normalności i godności. W przedmiotowym domu mieszka dwoje niepełnosprawnych - skarżąca oraz jej małżonek S. - który także jest niepełnosprawny i korzysta z wózka. Przyznanie zatem jednego zasiłku specjalnego celowego pozwoli skorzystać z niego przez dwie osoby wymagające pomocy. Przyznanie jednego zasiłku dla - de facto - dwóch osób potrzebujących - jest racjonalne i gospodarne.
Z drugiej strony nie można wymagać, by skarżąca, nawet przy dochodach przekraczających ustawowe limity, mogła sobie pozwolić na jednorazowy wydatek rzędu ponad 26 tys. zł na inwestycję. Tym, bardziej irracjonalne jest, aby (czego oczekiwałby organ) skarżąca w przeszłości miała przewidzieć swoje problemy z poruszaniem się i wykonać inwestycję wcześniej.
Końcowo wskazano na nacechowaną ocennością treść uzasadnienia decyzji. Tymczasem uzasadnienie decyzji wydawane w sprawach z zakresu pomocy społecznej mierzy się z krzywdą ludzką i prawdziwymi potrzebami. Dlatego decyzja odmowna powinna być nie tylko zgodna z przepisami prawa materialnego, ale również z podstawowymi zasadami procedury administracyjnej. Powinna w szczególności uwzględniać zasadę przekonywania (art. 11 K.p.a.) oraz zasadę budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). W skarżonej decyzji tego zabrakło. Organ poddał surowej ocenie skarżącą i jej zachowanie wobec możliwości korzystania z publicznych środków (dofinansowań). Użycie słów: "zdumienie budzi fakt, że skarżąca zaprzepaściła kwotę 21 tys. zł z PCPR a żąda specjalnego zasiłku celowego z OPS (...)" budzi oburzenie skarżącej oraz jej frustrację, zwłaszcza jeżeli spotyka się z kolejną odmową dofinansowania ze środków pomocy społecznej w tak trudnej sytuacji życiowej.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja o odmowie przyznania skarżącej – H. D. specjalnego zasiłku celowego na remont schodów we własnym domu. Decyzja została wydana po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o przyznanie specjalnego zasiłku celowego, którego przyznanie zostało uzasadnione niezbędną potrzebą bytową. Ta potrzeba bytowa została określona jako bezpieczne zejście ze schodów, co związane jest z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i jest niezbędne do normlanej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym bez której zaspokojenia skarżąca nie może egzystować. Niebezpieczne schody zagrażają jej życiu i zdrowiu, gdyż jest osobą niepełnosprawną.
Wobec tak sformułowanego wniosku sąd przytoczy regulacje prawne dotyczące przyznania zasiłku celowego na zasadach ogólnych oraz specjalnego zasiłku celowego.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z powyżej regulacji wynika, że przesłanką przyznania zasiłku celowego jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. A więc przesłanka wskazana przez skarżącą we wniosku. Środki przyznane w ramach zasiłku celowego mogą być przeznaczone na pokrycie drobnych remontów. Oznacza to, że określony przez skarżącą cel i sposób jego osiągniecia (zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej poprzez remont schodów do domu, które mają umożliwić skarżącej, która jest osobą niepełnosprawną, wychodzenie na zewnątrz) odpowiadają warunkom przyznania zasiłki celowego na zasadach ogólnych. Przyznanie jednak tego rodzaju zasiłku w każdym przypadku uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy. Niespełnienie tego wymogu wyłącza możliwość przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, co oznacza, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych i istnienia "niezbędnej potrzeby bytowej", organ obowiązany jest odmówić przyznania zasiłku celowego. Niekwestionowany w sprawie niniejszej jest dochód rodziny skarżącej, który przekracza kryterium dochodowe o 378%. Na jedną osobę w rodzinie przypada, kwota 2.565,20 zł. Przekroczenie obowiązującego kryterium dochodowego rodziny wynosi 1.965,20 zł. Skarżąca nie ma zatem prawa do świadczeń z pomocy społecznej na ogólnych zasadach. Jej sytuacja dochodowa w stosunku do innych beneficjentów tej pomocy, którzy nie mają dochodu lub minimalnie przekraczają kryterium dochodowe, jest bardzo dobra.
Przekroczenie kryterium dochodowego uzasadniało rozważenie przesłanek dotyczących możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego, co też organy w sprawie niniejszej uczyniły. Zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przyznanie tego zasiłku na specjalnych zasadach ma charakter wyjątkowy. W tym przypadku jak już zaznaczono powyżej nie wymaga się spełnienia kryterium dochodowego. Oznacza to, że osoby ubiegające się o te specjalne świadczenia powinny co do zasady samodzielnie przezwyciężać powstałe trudności, jednak z uwagi na wyjątkowość zaistniałych okoliczności przysługuje im świadczenie z pomocy społecznej. Zaistnienie wyjątkowych okoliczności uzasadnione jest tym, że przedmiotowa pomoc stanowi odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie. Organ pomocy społecznej jest więc zobowiązany do badania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc pod kątem wystąpienia przypadku szczególnie uzasadnionego. Pojęcie szczególnie uzasadnionego przypadku jest pojęciem ogólnym i niedookreślonym, nie posiadającym legalnej definicji ustawowej. W doktrynie przyjmuje się, że szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (vide: W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. Warszawa 2008, s. 202). Taką również wykładnię przepisu art. 41 pkt 1 ustawy przyjęto w orzecznictwie NSA (np. wyrok z 28 sierpnia 2008 r., I OSK 1416/07, pub. CBOSA). Zauważyć w tym względzie należy przede wszystkim, że osoby, w stosunku do których rozpatruje się możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego, a więc osoby, którym pomoc społeczna jest przyznawana w drodze wyjątku winny zdawać sobie sprawę, że w stosunku do nich uznanie administracyjne oceniane przez sąd administracyjny poddane jest innym rygorom niż wobec osób, które spełniają kryterium przyznania zasiłku celowego w rozumieniu art. 39 ustawy. Pamiętać bowiem należy, że nie może w gospodarowaniu środkami finansowymi przez organy pomocowe dochodzić do takiej sytuacji, że osoby, które spełniają kryterium z ustawy o pomocy społecznej, spotkają się z odmową przyznawania świadczenia z uwagi, na rozdysponowanie środków finansowych, na rzecz osób, które przekraczają kryterium dochodowe, bowiem istotą specjalnego zasiłku celowego o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy jest jego wyjątkowość o czym świadczy brzmienie przepisu, który pozwala na przyznanie tego zasiłku "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". W świetle przedstawionej interpretacji powyższego pojęcia należy więc przyjąć, że specjalny zasiłek celowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe.
W sprawie niniejszej prawidłowo oceniono, że nie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem. Nie mamy bowiem do czynienia z żadnym nagłym, nie przewidzianym zdarzeniem losowym na skutek którego skarżąca wymagałby pomocy doraźnej. Na takie okoliczności nie wskazuje sama skarżąca. Jak już wywiedziono powyżej, co prawda wnioskuje o specjalny zasiłek celowy ale wskazuje na niezbędną potrzebę bytową, która stanowi przesłankę przyznania zasiłku celowego na zasadach ogólnych.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 41 pkt 1 ustawy poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełnia kryteriów do przyznania jej specjalnego zasiłki celowego są bezzasadne. W sprawie nie wystąpiła przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku. Pełnomocnik formułując ten zarzut podniósł, że skarżąca pomimo przekroczenia kryterium dochodowego nie może sobie pozwolić na wydatek rzędu 26.000 zł na inwestycję polegającą na wybudowaniu schodów i podjazdu a inwestycja jest niezbędna dla możliwości poruszania się przez skarżącą i jej małżonka również niepełnosprawnego. Podniósł także, że skarżąca zamierza podjąć próbę uzyskania środków z PEFRON, jednak to dofinansowanie nie pokryje całego przedsięwzięcia stąd wniosek w sprawie niniejszej. Odnosząc się do tego w pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek dotyczył remontu schodów a nie budowy podjazdu. Są to koszty o wile niższe niż budowa podjazdu. Po drugie podnieść należy, że celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4). Powołane przepisy określają ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, a także zakresu środków przeznaczanych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z którąkolwiek okolicznością określoną w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będące dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Nadto wskazać należy, że z art. 4 ustawy wynika obowiązek współdziałania świadczeniobiorcy z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Oczekiwania skarżącej sprowadzają się zaś do przerzucenia całych kosztów remontu schodów wraz z wykonaniem podjazdu na organy pomocy społecznej.
W świetle przywołanych regulacji, zdaniem sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji, dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniała odmowę przyznania specjalnego zasiłku celowego. Organy trafnie przyjęły, działając w ramach uznania administracyjnego, że sytuacja, w jakiej znalazła się skarżąca nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", o jakim mowa w art. 41 pkt 1 ustawy. Odmawiając przyznania świadczenia zbadały sytuację finansową wnioskodawczyni, uwzględniły posiadanie przez skarżącą stałego źródła dochodów oraz fakt korzystania przez nią z innych form pomocy i zestawiły tę sytuację ze swoimi możliwościami finansowymi. Takiej oceny nie można uznać za dowolną. Organ pierwszej instancji podał informację dotyczącą wielkości środków pieniężnych jakimi dysponuje i w sposób dostateczny wyjaśnił, że wpływ na podjętą decyzję miała ograniczona wysokość środków finansowych, jakimi dysponował OPS. Organ pierwszej instancji musi ustalać hierarchię potrzeb i przyznawać specjalne zasiłki celowe tylko w sytuacjach naprawdę wyjątkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Rację ma organ wskazując na hierarchię zgłaszanych potrzeb w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań jak również wysokość posiadanych środków przeznaczonych na świadczenia w omawianym zakresie. Należy mieć bowiem na uwadze, że organ przyznając określone świadczenia musi kierować się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru tych świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniać potrzeby osób korzystających z pomocy. Organ ma prawo, w ramach uznania, do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, prowadzonej w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na te świadczenia, które jako ograniczone muszą być rozdzielane pomiędzy wszystkie osoby wymagające wsparcia. Bezsprzecznym jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, bowiem w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Z całą pewnością organ nie może zaspokoić wszystkich, choćby najbardziej uzasadnionych, potrzeb osób ubiegających się o dofinansowanie, co zostało wykazane w zaskarżonej decyzji. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy (jest on bowiem związany przepisami procedury administracyjnej i przepisami prawa materialnego), ale nie nakazuje mu także spełnienia każdego żądania obywatela, tym bardziej, że prawo do dofinansowania jest wyraźnie określone w przytoczonych przepisach i wiąże się z zaistnieniem przesłanek pozytywnych.
Podsumowując stwierdzić należy, że z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji organu pierwszej instancji wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego, a to wyklucza możliwość postawienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku.
W ocenie sądu niezbędna potrzeba życiowa skarżącej to faktycznie konieczność likwidacji bariery architektonicznej. Sam remont schodów tej bariery nie zlikwiduje. Rozwiązaniem jest wykonanie podjazdu, a z tym związane są koszty rzędu około 26.000 zł. W ramach wnioskowanej pomocy społecznej skarżąca maksymalnie może uzyskać kwotę 1.200 zł. Dlatego wnioskowany rodzaj pomocy społecznej nie jest adekwatny do istniejącej potrzeby. Pomocą dedykowaną dla skarżącej jest pomoc udzielana w trybie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.). Zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. W ocenie sądu wskazywanie przez organy na tę pomoc nie ma nic wspólnego z sugestią hierarchii przyznawanych świadczeń społecznych. O ile zgodzić się należy ze skargą, że żaden z przepisów takiej hierarchii nie ustala to podnieść należy, że każde świadczenie społeczne ma określone zasady przyznawania. Z powyższych rozważań wynika, że skarżącej nie może być przyznana pomoc na podstawie ustawy o pomocy społecznej. W okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej, która faktycznie dotyczy likwidacji barier architektonicznych, właściwą pomocą jest właśnie pomoc przyznawana na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nie jest również i tak, że w sprawie sugeruje się intencjonalne, celowe i przemyślane zrzeczenie się przez skarżącą z dofinansowania z PEFRON. Organ odwoławczy wyraził jedynie brak zrozumienia dla sytuacji w której na skutek zaniechań strony nie dochodzi do wypłaty środków w wysokości 21.000 zł z PEFRONu a strona angażuje swoją aktywność we wniosek dotyczący pomocy społecznej w maksymalnej wysokości 1.200 zł. Sąd podziela brak zrozumienia dla takiej sytuacji i stwierdza, że okoliczności dotyczące wypłaty środków z PEFRON świadczą o zaniechaniach strony wnioskującej. Podnieść bowiem należy, że wniosek został złożony w marcu 2023 r. a umowa przez stronę została podpisana dopiero 24 listopada 2023 r., po uprzednim przedłożeniu kosztorysu inwestorski w październiku 2023 r. i to po kilku prośbach ze strony pracownika PCPR. Nie można zatem twierdzić, że do wypłaty tych środków nie doszło na skutek odmowy przesunięcia terminu ich wypłaty. Gdyby umowa została podpisana wcześniej nie zachodziłaby potrzeba przesunięcia terminu wypłaty z uwagi na niemożliwość remontu schodów w okresie zimowym. Przy czym terminu wypłaty z grudnia obiektywnie nie można było już przesunąć, gdyż środki z tego funduszu muszą być wydatkowane do końca roku. Nadto wskazać należy, że z ustaleń organu wynika, że strona w 2024 r. nie złożyła wniosku o przyznanie świadczenia z PEFRONu. Takie postępowanie strony istotnie może budzić uzasadnione wątpliwości.
Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).