II SA/BK 1554/25

II SA/Bk 1554/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Małgorzata Roleder /przewodniczący/
Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1478
art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1, ust. 2a, art. 83c ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 83d ust. 2, ust. 4, art. 125
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Powiatu Sokólskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 3 lipca 2025 r. nr 408.57/G-5/8/2025 w przedmiocie usunięcia drzew lub krzewów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy Szudziałowo z dnia 14 lutego 2025 r. numer POE.6131.81.2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku na rzecz skarżącego Powiatu Sokólskiego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 3 lipca 2025 r. nr 408.57/G-5/8/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Szudziałowo z 14 lutego 2025 r. nr POE.6131.81.2024 na podstawie której:
1. zezwolono Zarządowi Powiatu S. na usunięcie 43 sztuk drzew, według załącznika nr 1 do decyzji, rosnących na działkach o nr geod.: [...] obręb S.; [...], [...] i [...] obręb K.; [...] i [...] obręb B.; [...] obręb S.; [...] obręb M.; [...], [...] i [...] obręb Z.; 55 obręb W., położonych w Gminie S.;
2. odmówiono Zarządowi Powiatu S. wydania zezwolenia na usunięcie 195 sztuk drzew, według załącznika nr 2 do decyzji, rosnących na ww. działkach;
3. nie pobrano opłaty za usunięcie drzew ujętych w załączniku nr 1 do decyzji, zgodnie z art. 86. ust. 1 pkt 5 i 10 u.o.p.;
4. określono termin usunięcia drzew ujętych w załączniku nr 1 do decyzji, zgodnie z wnioskiem do 15 marca 2026 r. z wyłączeniem okresu lęgowego ptaków;
5. nałożono na Zarząd Powiatu S. obowiązek nasadzeń zastępczych celem zastąpienia ujętych w pkt 1 decyzji drzew przewidzianych do usunięcia w proporcji 4:1 tj. w ilości 172 sztuk drzew z gatunków rodzimych, tj. lipa drobnolistna, klon zwyczajny, klon jawor, dąb szypułkowy, zgodnie z dobrą praktyką ogrodniczą w terminie do końca sezonu wegetacyjnego tj. do 31 października 2027 r. Drzewa wykorzystane do nasadzeń powinny mieć obwód pnia co najmniej 14 cm na wysokości 100 cm, dobrze ukształtowaną koronę oraz wysokość co najmniej 200 cm. Posadzone drzewa należy zabezpieczyć palikami z poprzecznymi reglami. Pnie drzew należy przywiązać taśmą do palików. W terminie czternastu dni od dnia wykonania nasadzeń, należy poinformować o tym fakcie Urząd Gminy Szudziałowo.
Decyzje zostały wydane na podstawie następujących okoliczności.
We wniosku z 15 października 2024 r. Zarząd Powiatu S. wystąpił do Wójta Gminy Szudziałowo o wydanie zezwolenia na usunięcie 238 sztuk drzew rosnących na ww. działkach z uwagi na ich zły stan zdrowotny oraz w związku z zagrożeniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Wnioskodawca zwrócił się o odstąpienie od kompensacji przyrodniczej i wskazał przewidywany termin usunięcia drzew do 15 marca 2026 r. Przedłożył również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością.
W dniu 23 października 2024 r., w obecności pracownika Starostwa Powiatowego w S., przeprowadzono oględziny w terenie i dokonano lustracji przedmiotowych drzew celem zweryfikowania gatunków, ilości a przede wszystkim ich stanu zdrowotnego. Protokół z oględzin został podpisany przez wszystkich uczestniczących w oględzinach, w tym przedstawiciela Starostwa Powiatowego w S.
Organ pierwszej instancji w oparciu o ustalenia z oględzin stwierdził, że w jego ocenie wykonanie wyłącznie zabiegów pielęgnacyjnych drzew ujętych do wycinki, wskazanych w załączniku nr 1 do decyzji, nie wpłynie na poprawę ich kondycji zdrowotnej, ze względu na zbyt zaawansowane procesy chorobowe. Wszystkie te drzewa w aktualnym stanie zdrowotnym mogą stwarzać duże ryzyko złamania bądź wywrotu, a co za tym idzie – zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zasadnym jest ich usunięcie z pasa drogowego.
Natomiast konieczność wycinki drzew ujętych w załączniku nr 2 do decyzji, po dokonaniu oględzin, nie została potwierdzona. Wyszczególnione w tabeli egzemplarze nie posiadają wadliwie uformowanych koron, żadnych znacznych ubytków, próchna, pęknięć lub szkodników mogących wpłynąć na nagłe pogorszenie ich kondycji zdrowotnej. Ich lokalizacja w granicach działek nie ogranicza widoczności użytkownikom drogi, nie zasłania znaków drogowych. Nieuzasadniona jest również argumentacja wnioskodawcy, że usunięcie drzew konieczne jest z uwagi na opadające konary, gdyż w koronach drzew wskazanych do pozostawienia nie odnotowano nadmiernego posuszu. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody dopuszczone są prace w obrębie korony drzewa związane z usunięciem gałęzi obumarłych lub nadłamanych, nawet w wymiarze przekraczającym 30% korony drzew. Co za tym idzie zarządca drogi takie prace może, a nawet powinien wykonywać, bez konieczności uzyskania stosownego zezwolenia.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że w obrębie przedmiotowych drzew nie zaobserwowano gatunków chronionych roślin, grzybów, zwierząt, ptaków, gniazd ani dziupli ptasich. W przypadku zauważenia, podczas wykonywania wycinki, gatunków chronionych lub miejsc lęgowych ptaków, nakazano prace związane z wycinką przerwać i wystąpić do RDOŚ w Białymstoku o uzyskanie stosownego zezwolenia na odstępstwa od zakazów zawartych art. 51 ust. 1, 52 ust. 1 u.o.p.
W dalszej kolejności organ pierwszej instancji wskazał, że stosownie do art. 86 ust. 1 pkt 5 i 10 u.o.p. nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz które obumarły lub nie rokują szans na przeżycie z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Dlatego w sprawie rozważono fakultatywną instytucję w postaci nasadzeń zastępczych, o której mowa w art. 83c ust. 3 u.o.p. i stwierdzono, że w ramach rekompensaty za wycięcie drzew wnioskodawca winien dokonać nasadzeń zastępczych w ilości 172 sztuk drzew gatunków rodzimych: lipa drobnolistna, klon zwyczajny, klon jawor, dąb szypułkowy o obwodzie pnia 14 cm na wysokości 100 cm, na działce stanowiącej własność Powiatu S.
Projekt decyzji organu pierwszej instancji został przesłany do RDOŚ w Białymstoku celem uzgodnienia. Organ ten w ustawowym terminie 30 dni nie przedstawił swojego stanowiska w sprawie.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Powiat S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko, że wykonanie wyłącznie zabiegów pielęgnacyjnych drzew, wskazanych w załączniku nr 1 do decyzji, nie wpłynie na poprawę ich kondycji zdrowotnej, ze względu na zbyt zaawansowane procesy chorobowe oraz że wycinka drzew ujętych w załączniku nr 2 do decyzji nie jest z kolei uzasadniona. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie rozważył fakultatywną instytucję w postaci nasadzeń zastępczych i nakazał ich dokonać.
Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że odwołanie nie zawierało żadnych zrzutów i argumentacji ani uzasadnienia.
W skardze na tę decyzję do sądu administracyjnego Powiat S. zarzucił naruszenie:
1. art. 125 pkt 7 u.o.p., poprzez zaniechanie zbadania, czy w sprawie zachodzą przesłanki umożliwiające usunięcie drzew w związku z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego, mimo wykazania niniejszej okoliczności we wniosku oraz wynikania jej z okoliczności faktycznych sprawy;
2. art. 20 pkt 16 u.d.p., poprzez pominięcie obowiązku zarządcy drogi do usuwania drzew w pasie drogowym, które ograniczają widoczność, zawężają światło drogi i tym samym wpływają negatywnie na bezpieczeństwo ruchu drogowego;
3. art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 K.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w sprawie polegającą na niezbadaniu przez organ przeprowadzonych w przedmiotowym postępowaniu dowodów oraz nieprzeprowadzenie przez organ starannych badań i niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego oraz pominięcie istotnych okoliczności dotyczących wpływu zadrzewienia na bezpieczeństwo ruchu drogowego;
4. art. 83c ust. 3 i 4 u.o.p., poprzez nieuzasadnione warunkowanie udzielanie zezwolenia na usunięcie drzew od dokonania nasadzeń zastępczych, bez uprzedniego zbadania, czy takie nasadzenia są możliwe i zasadne w kontekście lokalizacji, wartości przyrodniczej i funkcji usuwanych drzew, brak wskazania konkretnego miejsca dla nasadzeń zastępczych, co stanowi naruszenie obowiązku precyzyjnego określenia warunków decyzji administracyjnej oraz pominięcie przez organ analizy przesłanek ustawowych przy zastosowaniu uznania administracyjnego - decyzja zapadła arbitralnie, bez odniesienia się do wszystkich ustawowych kryteriów zawartych w art. 83c ust. 4 u.o.p.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa ma charakter uznaniowy. W związku z tym w sprawie należało wyważyć równowagę między wartością jaką jest ochrona zadrzewienia drogi publicznej a bezpieczeństwem ruchu drogowego i tym samym ochroną życia i zdrowia poruszających się drogami publicznymi. Wyważenie tych wartości jest w sprawie niniejszej kluczowe. Zdaniem strony skarżącej organy prawidłowo oceniły faktyczny stan zdrowia drzew oraz ich otoczenie jednak błędnie wyważyły ww. proporcje. W tym zakresie zarzucono, że organy nie odniosły się w sposób wyczerpujący do obowiązujących przepisów prawa drogowego oraz wytycznych Ministra Infrastruktury dotyczących roślinności w pasie drogowym. Podniesiono, że pnie drzew, których dotyczy wniosek a które nie zostały zakwalifikowane do usunięcia znajdują się znacznie bliżej krawędzi jezdni niż to wynika z wytycznych Ministra Infrastruktury WTl-D-22-2-01-2023.01.19 które stanowią, że odległość pnia drzewa od skrajni jezdni powinna wynosić co najmniej 2,5 m, a w przypadku trudnych warunków - stosowane powinny być odpowiednie środki kompensujące, takie jak bariery ochronne. Jeżeli nie ma możliwości spełnienia tych warunków, dopuszcza się usunięcie drzew. Wskazano przy tym, że podobną odległość potwierdzał § 53 ust. 3 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, który ustalał ją na minimum 3,0 m. Zdaniem strony skarżącej, wskazane do usunięcia drzewa ograniczają widoczność oraz zawężają światło drogi. Niektóre z nich znajdują się również na zakrętach co sprawia, że stwarzają śmiertelne zagrożenie dla mniej doświadczonych uczestników ruchu drogowego. Ich pozostawienie w pasie drogowym stoi w sprzeczności z zasadami projektowania i utrzymania drogi zgodnie z funkcją, jaką ta droga ma pełnić. Co więcej, mogą być uznane za przeszkody stałe w rozumieniu przepisów technicznych, których obecność w bezpośrednim sąsiedztwie jezdni wymaga zastosowania dodatkowych zabezpieczeń lub ich eliminacji. Argumentację w tym zakresie wzmocniono przytoczeniem okoliczności faktycznych 3 tragicznych w skutkach zdarzeń drogowych mających miejsce na terenie powiatu S. Strona skarżąca podniosła, że korzyści które mogą wynikać z występowania drzew wzdłuż pasa są w znacznym stopniu nieproporcjonalne do szkód jakie wyrządza ich obecność. Wartość jaką jest życie ludzkie powinna być priorytetowo chroniona, bez względu na jakiekolwiek dobra ekologiczne, przyrodnicze czy wizualne. Wobec powyższego, zdaniem strony skarżącej, organ powinien dokonać ponownej oceny wniosku uwzględniając nie tylko stan zdrowotny drzew, ale również przepisy regulujące funkcjonowanie pasa drogowego i bezpieczeństwo ruchu.
Nadto zarzucono, że zobowiązanie do dokonania nasadzeń nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Podniesiono, że organ rozstrzygając w tym zakresie ma obwiązek brać pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do takich nasadzeń, przede wszystkim w zakresie przystosowawczym, w oparciu o cechy przyrodnicze i lokalizacyjne. Celem jest bowiem zapewnienie nowym nasadzeniom optymalnych warunków do przyjęcia roślin i ich wzrostu. Wskazano, że za dopuszczalne przyjmuje się dokonanie nasadzeń zastępczych nie tylko na terenie nieruchomości, z której usuwane są drzewa, ale również na terenie innej nieruchomości, a także na terenie nieruchomości sąsiedniej gminy, będącej w posiadaniu wnioskodawcy, bądź co do której wnioskodawca dysponuje zgodą jej właściciela na przyjęcie określonej liczby nasadzeń zastępczych. W sprawie niniejszej nie ma możliwości dokonania nowych nasadzeń na działce, z której usuwane będą drzewa, tj. w pasie drogowym drogi powiatowej z uwagi na wpływ nasadzeń na bezpieczeństwo ruchu drogowego odbywającego się na tej drodze oraz zapisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1518), w szczególności w kontekście tzw. strefy bez przeszkód.
Nadto, zdaniem strony skarżącej, obowiązek nasadzeń zastępczych w proporcji 4:1 jest nadmierny i nieproporcjonalny oraz trudny do zrealizowania z uwagi na szereg czynników technicznych, ekologicznych i ekonomicznych. Podniesiono, że drzewa o tak dużym obwodzie pnia są znacznie trudniejsze w adaptacji po przesadzeniu w nowe miejsce niż młodsze sadzonki o mniejszym obwodzie (np. 6-8 cm). Ze względu na ograniczony rozwój systemu korzeniowego, zwiększony stres adaptacyjny oraz trudności związane z przesadzaniem i transportem, ryzyko obumarcia takich nasadzeń jest istotnie wyższe niż w przypadku młodszych sadzonek o mniejszych rozmiarach. Te ostatnie, dzięki lepiej rozwiniętemu systemowi korzeniowemu w stosunku do masy nadziemnej oraz mniejszym wymaganiom adaptacyjnym, znacznie łatwiej przyjmują się w nowym środowisku. Większe sadzonki wymagają także intensywnej pielęgnacji przez okres co najmniej 2-3 lat (m.in. regularnego podlewania, zabezpieczania przed szkodnikami i uszkodzeniami mechanicznymi), co w praktyce wiąże się z istotnym wzrostem kosztów oraz nakładów organizacyjnych dla strony zobowiązanej. W przeciwieństwie do tego, młodsze sadzonki o mniejszym obwodzie cechują się znacznie lepszą zdolnością do przyjmowania się w nowym środowisku. Ich systemy korzeniowe są mniej naruszone przy sadzeniu, łatwiej się regenerują, a przeżywalność takich nasadzeń jest wyraźnie wyższa. Dodatkowo są one łatwiejsze w transporcie i sadzeniu, a także wymagają mniej intensywnej pielęgnacji. Zdaniem strony skarżącej brak jest ustawowych podstaw do narzucania konkretnego obwodu pnia w przypadku nasadzeń zastępczych. Przepis art. 83c ust. 3 u.o.p. stanowi jedynie, że organ może zobowiązać do nasadzeń zastępczych, lecz nie precyzuje ich parametrów. W związku z tym organ określając szczegóły nasadzeń powinien kierować się zasadą proporcjonalności, adekwatności oraz realności wykonania decyzji.
Zdaniem strony skarżącej, narzucony przez organ stosunek nasadzeń w proporcji 4:1 (cztery nowe drzewa za każe jedno usunięte) jest w analizowanym przypadku całkowicie nieproporcjonalny, zwłaszcza że drzewa przewidziane do usunięcia są w złym stanie fitosanitarnym. Podkreślono, że koszt zakupu oraz posadzenia drzewa o obwodzie 14 cm jest kilkukrotnie wyższy niż w przypadku młodszych sadzonek o obwodzie 6-8cm, które są powszechnie stosowane w praktyce nasadzeń kompensacyjnych. Wymóg posadzenia aż 172 drzew w tak wysokim standardzie może prowadzić do niewspółmiernego obciążenia finansowego, które nie zostało przez organ w żaden sposób zrównoważone oceną możliwości wykonania decyzji przez stronę.
Do skargi dołączono dokumentację fotograficzną ze zdarzeń drogowych związanych z uderzeniem w drzewo, wytyczne Ministra Infrastruktury oraz wyciąg z danych Komendy Głównej Policji dotyczący wypadków związanych z uderzeniem w drzewo w latach 2019-2023.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo SKO za nietrafne i pozbawione wszelkich podstaw uznało podnoszone w skardze argumenty związane z wypadkami drogowymi (na skutek kolizji z drzewem), mające przemawiać za zasadnością usunięcia zdrowych drzew, rosnących w pasie drogowym. Wskazano, że ze statystyk dotyczących wypadków drogowych wynika, że główną przyczyną wypadków drogowych jest nadmierna prędkości a nie drzewa rosnące w pasie drogowym. Zdaniem organu za nietrafne należy uznać również podnoszone w skardze argumenty kwestionujące obowiązek nasadzeń zastępczych w podanej proporcji, oraz wielkość sadzonek drzew. W tym zakresie wskazano, że organ w okolicznościach konkretnej sprawy, kierując się lokalnymi uwarunkowaniami, ma obowiązek rozważyć celowość i możliwość zastosowania tego instrumentu. Jeżeli wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu uzależniono od wykonania nasadzeń zastępczych, to zgodnie z art. 83d ust. 2 u.o.p., w zezwoleniu należy dodatkowo określić; 1) miejsce nasadzeń; 2) liczbę drzew lub wielkość powierzchni krzewów; 3) minimalny obwód pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalny wiek krzewów; 4) gatunek lub odmianę drzew lub krzewów; 5) termin wykonania nasadzeń; 6) termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzenia. Z przepisu tego wynika, że jeżeli organ uwarunkował zezwolenie na usunięcie drzew nasadzeniem zastępczym, to powinien określić między innymi miejsce tego nasadzenia. Należy przyjąć, że może to być miejsce wskazane przez wnioskodawcę, jeżeli organ uzna, że jest ono odpowiednią lokalizacją dla dokonania nasadzenia. W realiach sprawy organ wydał zezwolenie pod warunkiem zastąpienia usuwanych drzew w proporcji 4:1, w ilości 172 sztuk drzew z gatunków rodzimych tj. lipa drobnolistna, klon zwyczajny, klon jawor, dąb szypułkowy zgodnie z dobrą praktyką ogrodniczą w terminie do końca sezonu wegetacyjnego tj. do dnia 31 października 2027 r. Drzewa wykorzystane do nasadzeń powinny mieć obwód pnia co najmniej 14 cm na wysokości 100 cm, dobrze ukształtowaną koronę oraz wysokość co najmniej 200 cm. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nasadzenia zastępcze winne być dokonanie na nieruchomości stanowiącej własność Powiatu S. W ocenie Kolegium jest to wystarczające i zgodne z intencją przepisu art. 75 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja zezwalająca stronie skarżącej na usunięcie 43 sztuk drzew; odmawiająca wydania zezwolenia na usunięcie 195 sztuk drzew i nakładająca obowiązek wykonania nasadzeń zastępczych.
Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1478 ze zm.; dalej powoływana jako u.o.p.) w szczególności art. 83 ust. 1 pkt 1 i art. 83c ust. 3 u.o.p.
Pierwszy przepis stanowi, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Zgodnie z art. 83a ust. 1 u.o.p. zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (...). Zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej (a więc w takiej sytuacji jak w stanie faktycznym sprawy niniejszej), z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (ust. 2a).
Drugi z tych przepisów stanowi, że wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu.
Oba rozstrzygnięcia - zezwolenie na usunięcie drzewa i nałożenie obowiązku wykonania nasedzeń zastępczych zapadają w graniach uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie dotyczące pozwolenia na wycięcie drzewa dlatego, że ustawodawca w art. 83 u.o.p. nie wskazał żadnych szczegółowych przesłanek obligujących organ do udzielenia takiego pozwolenia. Z kolei rozstrzygnięcie dotyczące obowiązku nasadzeń zastępczych z tego względu, że ma charakter fakultatywny, a nadto mimo wskazania w art. 83c ust. 4 u.o.p. warunków ich dokonania, które organ musi rozważyć, warunki te opisano jako "w szczególności" i mają charakter opisowy (ocenny).
W sprawie niniejszej zasadniczy zarzut skargi dotyczy naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 K.p.a.) i opiera się w istocie na dwóch podstawach. Pierwsza dotyczy błędnego wyważenia proporcji pomiędzy ochroną zadrzewienia drogi publicznej a zapewnieniem bezpieczeństwa w tej drodze. Druga nieuzasadnionego warunkowania udzielonego zezwolenia na usunięcie drzew od dokonania nasadzeń.
Odnosząc się do tych podstaw sąd stwierdza, że zarzuty dotyczące pierwszej z nich nie zasługują na uwzględnienie.
Analizując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia uznaniowego w tym aspekcie uwzględnić należy cel regulacji z art. 83 ust. 1 u.o.p., którym jest ochrona przyrody w tym zadrzewień. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 9 u.o.p. ochrona przyrody polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym zadrzewień. Celem ochrony przyrody zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 5 u.o.p. jest ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień. Ustawodawca w ustawie o ochronie przyrody zamieścił szereg przepisów, których celem jest ochrona zadrzewień – przedmiotowy art. 83 ale także art. 85 i art. 88 u.o.p. Z przepisów tych wynika, że ochrona drzew przewidziana w ustawie jest ochroną zdecydowanie ukierunkowaną na zachowanie tego elementu przyrody. W świetle powyższego stwierdzić należy, że przewidziane w art. 83 ust. 1 u.o.p. zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako podlegającego ochronie prawnej elementu przyrody. Ustawodawca pozwala na odstąpienie od tej zasady jedynie w określonych przypadkach, a mianowicie wówczas gdy interes publiczny, reprezentowany przez wartość przyrodniczą drzewa, będzie kolidował z realizacją innego interesu, którego aksjologiczny ładunek jest wyższy (vide: wyrok WSA w Rzeszowie z 9 maja 2018 r. II SA/Rz 292/18, pub. CBOSA).
W sprawie niniejszej zarzucono nieprawidłowe wyważenie wartości jaką jest ochrona zadrzewienia drogi publicznej a bezpieczeństwem ruchu drogowego i tym samym ochroną życia i zdrowia poruszających się drogami publicznymi. Strona skarżąca zarzuciła, że w sprawie uwzględniono tylko stan zdrowotny drzew, pomijając przepisy regulujące funkcjonowanie pasa drogowego i bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Odnosząc się do tego podnieść należy, że organ pierwszej instancji przed podjęciem rozstrzygnięcia w tym zakresie przeprowadził postępowanie dowodowe, przy pomocy którego wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności. W szczególności w następstwie przeprowadzonych oględzin wszystkich drzew doszedł do przekonania, że wskazane w pkt 1 decyzji drzewa znajdują się w złym stanie i zagrażają bezpieczeństwu, a tym samym wydał zezwolenie na ich wycinkę, natomiast drzewa wymienione w pkt 2 decyzji uznał, że są w stanie, w którym nie powinna zostać wydana zgoda na ich wycięcie. Podkreślenia wymaga fakt, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do każdego z drzew objętych tym postępowaniem i dokonał analizy zasadności bądź braku zasadności jego wycięcia. Sąd tylko przykładowo przytoczy zawarty w protokole oględzin a następnie w decyzji organu pierwszej instancji opis drzew o nr od 174 do 184 zlokalizowanych w granicach działki [...] obręb S. gm. S.: "Do usunięcia zakwalifikowano jedynie sosnę zwyczajną o obwodzie 54 cm oznaczoną nr 174. Drzewo zdeformowane po uszkodzeniu strzały, w stanie prowadzącym do obumarcia. Pozostałe drzewa o nr od 175 do 184 w dobrym stanie fitosanitarnym, bez widocznych oznak zgnilizny i wyprochnień w pniach. Korony zdrowe bez posuszu bądź wyłamanych konarów. Drzewa nie ograniczają widoczności użytkownikom drogi". Takie opisy zawarto w odniesieniu do każdego zawnioskowanego do wycięcia drzewa.
Z opisów drzew wynika, że wbrew zarzutom skargi, uwzględniono nie tylko ich stan zdrowotny ale także zagrożenie bezpieczeństwu ruchu drogowego. Organy dostrzegły rangę zagadnienia, jakim jest potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, poprzez minimalizowanie kolizji i wbrew wywodom strony skarżącej odniesiono się do tej kwestii wyjaśniając, że nie wszystkie zawnioskowane do usunięcia drzewa stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Podnieść należy, że na oględzinach obecny był przedstawiciel strony skarżącej i podpisał protokół oględzin bez żadnych zastrzeżeń.
Nie można przyjąć również, że decyzja w tym zakresie została wydana poza granicami uznania administracyjnego, z tego powodu że organy nie odniosły się do regulacji dotyczących funkcjonowania pasa drogowego i bezpieczeństwa ruchu drogowego. W tym zakresie strona skarżąca wskazała na regulację zawartą w art. 20 pkt 22 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 320 ze zm.) a także na wytyczne Ministra Infrastruktury WTl-D-22-2-01-2023.01.19 oraz § § 53 ust. 3 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 124).
Odnosząc się do tego w pierwszej kolejności podnieść należy, że w ocenie sądu, strona skarżąca tą argumentacją dąży do wykazania zasadności usunięcia każdego drzewa, nawet zdrowego, zlokalizowanego w pasie drogowym, powołując się na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Sąd nie ma wątpliwości, że zachowanie bezpieczeństwa użytkowników ruchu drogowego leży w interesie publicznym. Przy czym sama lokalizacja drzew w pasie drogowym nie jest równoznaczna z naruszeniem tego bezpieczeństwa. Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę powołując się na statystyki, to nie drzewa przy drogach stanowią bezpośrednią przyczynę wypadków, lecz nadmierna prędkość oraz brawura kierujących. Nie można też tracić z pola widzenia tego, że drzewa mają swoje pozytywne oddziaływanie w tym aspekcie a mianowicie zapobiegają erozji, sprzyjają umocnieniu zboczy, zwiększają retencję wody oraz tłumią hałas.
Przechodząc do konkretnych regulacji wskazanych przez stronę skarżącą to w pierwszej kolejności podnieść należy, że zostały one powołane w sposób wybiórczy a wskazany w uzasadnieniu skargi art. 20 pkt 22 u.d.p. nie istnieje. Ten artykuł składa się bowiem tylko z 20 punktów. Z kontekstu argumentacji całej skargi domyślać się należy, że chodzi o pkt 20 tej regulacji. Wynika z niego, że do zarządcy drogi należy zarządzanie bezpieczeństwem dróg. Zdaniem sądu zarządzania tego nie można utożsamiać z usuwaniem zdrowych drzew zlokalizowanych w pasie drogowym. Zwrócić należy uwagę na wyrażony w art. 20 pkt 16 tej ustawy nakaz utrzymywania zieleni przydrożnej, w tym sadzenie i usuwanie drzew lub krzewów. Zatem ustawodawca - wbrew temu co próbuje dowieść strona skarżąca - nie zakłada, że co do zasady drzewa nie powinny być lokowane w pasie drogowym. Jak zauważył WSA w Gliwicach w wyroku z 1 lutego 2023 r., II SA/Gl 1603/22, podmioty odpowiedzialne za zarządzanie drogami jak i ochronę środowiska każdorazowo powinny podejmować wszelkie możliwe czynności, które zapewnią bezpieczeństwo na drogach, przy zachowaniu przydrożnych zadrzewień i dlatego usunięcie drzewa - jako rozwiązanie najdalej idące i nieodwracalne, powinno być stosowane w ostateczności, a w szczególności dotyczyć drzew obumarłych, wiatrołomów lub posiadających wady budowy istotne dla statyki. Na gruncie rozpatrywanej sprawy przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, aby drzewa w stosunku do których nie wydano zezwolenia na ich usunięcie należały do takich przypadków. Zasadnie w tym kontekście organy zwróciły uwagę na obowiązek spoczywający na zarządcy w zakresie utrzymania roślinności w pasie drogowym w sposób, który umożliwia jej prawidłową wegetację oraz uniemożliwia jej negatywny wpływ na drogę w trakcie rozrostu, a w szczególności ingerencję w skrajnię lub ograniczanie widoczności. Taki obowiązek wynika miedzy innymi z treści § 113 ust. 2 pkt 2 obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno – budowlanych dotyczących dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1518). Z regulacji tej wynika, że zarządca drogi w ramach bieżącego utrzymania podejmuje czynności techniczne i organizacyjne co najmniej w zakresie utrzymania roślinności w pasie drogowym w sposób, który umożliwia jej prawidłową wegetację oraz uniemożliwia jej negatywny wpływ na drogę w trakcie rozrostu, a w szczególności ingerencję w skrajnię lub ograniczanie widoczności.
Sąd też wskazuje, że powołana w skardze instrukcja w zakresie odległości pnia drzewa od krawędzi jezdni, podnieść należy, że nie stanowi ona aktu prawa i nie ma mocy powszechnie obowiązującej. Z kolei powołany § 53 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, jest już regulacją nieobowiązującą. Przy czym wskazać należy, że w okresie obwiązywania tego rozporządzenia wskazywano w orzecznictwie, że rozporządzenie to odnosi się do nowo budowanych dróg, tym samym nie ma ono zastosowania do dróg już istniejących. Przepis ten stanowił, że odległość pnia drzewa od krawędzi jezdni nie powinna być mniejsza niż 3,0 m, a przy rozbudowie i przebudowie drogi dopuszcza się zmniejszenie tej odległości, jeżeli będą spełnione pozostałe warunki określone w rozporządzeniu. Przepis ten zawierał sformułowanie "nie powinna" (być mniejsza niż 3 m), co nie oznacza "nie może". Ponadto jego dalsza część już w sposób bezpośredni wskazywała, że dopuszczalna była mniejsza odległość w przypadku przebudowy lub remontu drogi, a więc dopuszczalność mniejszej odległości należy odnosić do dróg już istniejących. W orzecznictwie przyjmowano, że przeciwne rozumowanie prowadziłoby do konieczności wycinki ogromnej liczby drzew rosnących w pasach drogowych (vide: wyrok WSA w Warszawie z 25 czerwca 2020 r., IV SA/Wa 255/20, pub. CBOSA).
Zdaniem składu, również z treści § 72 obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r., nie można wywieść zakazu lokalizacji drzew w pasie drogowym. W pierwszym rzędzie należy zaznaczyć, że - jak wynika z § 2 ust. 1 tego aktu wykonawczego, jego przepisy stosuje się do projektowania, budowy, przebudowy lub użytkowania dróg publicznych oraz projektowania, budowy lub przebudowy urządzeń obcych sytuowanych w pasach drogowych tych dróg. Przedmiotowe rozporządzenie podobnie jak i poprzednio obowiązujące ma zastosowanie do dróg nowo powstających lub przebudowywanych. Po drugie, powołany przez stronę skarżącą § 72 ust. 1 i 2 rozporządzenia nie wyklucza drzew w pasie drogowym. Regulacja ta nakazując jedynie projektowanie roślinności na tego rodzaju terenie w taki sposób, aby wykorzystać w szczególności jej zdolność do pełnienia funkcji izolacyjnej, w tym akustycznej i termicznej, oraz zdolność do retencjonowania wód oraz, aby zapewnić funkcjonalność drogi, bezpieczeństwo ruchu i właściwe warunki do jej wegetacji, uwzględnić wpływ jej rozrostu w ciągu całego cyklu wegetacyjnego na drogę oraz dostosować gatunki roślin do miejscowych warunków klimatycznych i cech podłoża gruntowego. Po trzecie, przedmiotowe rozporządzenie nie formułuje bezwzględnego obowiązku zapewnienia strefy bez przeszkód w rozumieniu jego § 4 pkt 21 w odniesieniu do wszystkich dróg publicznych. Chociaż bowiem wprowadza ono taką generalną zasadę w § 26 ust. 1, to jednak reguła ta dotyczy tylko dróg, na których prędkość dopuszczalna wynosi więcej niż 50 km/h i to przy równoczesnym dopuszczeniu rozwiązania alternatywnego polegającego na zaprojektowaniu bariery ochronnej.
W tym stanie rzeczy sąd uznał, że nie można skutecznie zarzucić organowi naruszenia obowiązku wyważenia pomiędzy dwiema kluczowymi dla przedmiotu sprawy wartościami, tj. ochroną środowiska (czy inaczej, ochroną elementu przyrody w postaci drzew) i zapewnieniem bezpieczeństwa uczestnikom ruchu drogowego. Skarżący co prawda eksponował w skardze nieco inną regulację, tj. art. 125 pkt 7 u.o.p., zgodnie z którą rośliny, zwierzęta lub grzyby, a także ich siedliska, nieobjęte formami ochrony przyrody mogą być niszczone lub zabijane jedynie w związku z bezpieczeństwem powszechnym, jednak nie podważa to argumentacji wyżej sformułowanej. Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował pojęcia bezpieczeństwa powszechnego, jednak zasady doświadczenia życiowego i kontekst w jakim organ rozpatrywał sprawę uprawniają do wniosku, że skoro wykazano, iż pozostawione drzewa nie zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego, to nie będą również zagrażać bezpieczeństwu powszechnemu. Chybiony jest także zarzut, w świetle powyższego, jakoby organy miały na uwadze wyłącznie dobro polegające na ochronie zadrzewienia. Tym samym nie ma podstaw do przyjęcia, że rozstrzygnięcie zapadło poza granicami uznania administracyjnego.
Skuteczny okazał się natomiast zarzut naruszenia przepisów stanowiących podstawę do sformułowania obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych.
W tej materii wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 5 i 10 u.o.p. nie nalicza się opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego lub kolejowego albo bezpieczeństwu żeglugi (pkt 5); drzew lub krzewów, które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości (pkt 10). Na tej podstawie w sprawie niniejszej odstąpiono od naliczenia opłaty, co uzasadniało rozważenie zastosowania fakultatywnej instytucji w postaci nasadzeń zastępczych. Jednocześnie należy zaznaczyć, że wnioskowanie o odstąpienie od zastosowania kompensacji przyrodniczej nie jest dla organu wiążące. Jak wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, ale nie może być decyzją dowolną, gdyż organ musi kierować się wskazówkami zawartymi w art. 83c ust. 4 u.o.p. (wyrok WSA w Gliwicach z 16 stycznia 2025 r., II SA/Gl 1077/24). Zgodnie z tą regulacją organ, wydając zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: 1) wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie; 2) wartość kulturową; 3) walory krajobrazowe; 4) lokalizację. Natomiast - jak stanowi art. 83d ust. 2 u.o.p. - w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych, zezwolenie to określa dodatkowo: 1) miejsce nasadzeń; 2) liczbę drzew lub wielkość powierzchni krzewów; 3) minimalny obwód pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalny wiek krzewów; 4) gatunek lub odmianę drzew lub krzewów; 5) termin wykonania nasadzeń; 6) termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń. W przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych bądź od przesadzenia tego drzewa lub krzewu, zezwolenie to może określać dodatkowo warunki techniczne sadzenia lub przesadzenia drzewa lub krzewu (art. 83d ust. 4 u.o.p.).
W świetle powyższego jako arbitralne należy ocenić rozstrzygnięcie organów o obowiązku wykonania przez skarżącego nasadzeń zastępczych, bowiem nie zawiera ono uzasadnienia, w tym nie rozważono przesłanek, z uwzględnieniem których obowiązek wykonania nasadzeń może być nałożony. Organy uchybiły więc obowiązkowi analizy warunków wynikających z art. 83c ust. 4 u.o.p. oraz nie określiły w sposób prawidłowy wszystkich warunków z art. 83d ust. 2 u.o.p., a także nie uzasadniły sposobu określenia tych warunków.
Organ pierwszej instancji w podstawie prawnej powołał co prawda przepis art. 83c ust. 4 u.o.p., jednak z uzasadnienia tej decyzji nie wynika, aby rozważał dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz wartość przyrodniczą usuwanego drzewa, jego walory krajobrazowe czy lokalizację. Takiej oceny nie zawiera też decyzja organu odwoławczego. Tymczasem, zgodnie z wymogami art. 83c ust. 4 u.o.p. nałożenie obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych powinno być poprzedzone wszechstronną oceną okoliczności związanych zarówno z usuwanym drzewostanem, jak i realnymi możliwościami kompensacji przyrodniczej. Organy administracji są zobowiązane do ustalenia, czy na terenie właściwym istnieją warunki umożliwiające wykonanie nasadzeń, a także do wskazania, w jaki sposób nałożony obowiązek odpowiada wartości przyrodniczej drzew przewidzianych do usunięcia. Analiza taka powinna mieć charakter zindywidualizowany, a orzekający w sprawie organ nie może poprzestać na ogólnych twierdzeniach.
Organ pierwszej instancji w wydanym rozstrzygnięciu w zakresie obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych wskazał: liczę drzew (art. 83d ust. 2 pkt 2 u.o.p.) - 172 sztuk (w proporcji 4:1 nie uzasadniając tego stosunku); gatunki tych drzew (art. 83d ust. 2 pkt 4 u.o.p.) - lipa drobnolistna, klon zwyczajny, klon jawor, dąb szypułkowy; termin dokonania nasadzeń (art. 83d ust. 2 pkt 5 u.o.p.) - zgodnie z dobrą praktyką ogrodniczą w terminie do końca sezonu wegetacyjnego tj. do 31 października 2027 r. Dalej organ określił, że drzewa wykorzystane do nasadzeń powinny mieć obwód pnia co najmniej 14 cm na wysokości 100 cm dobrze ukształtowaną koronę oraz wysokość co najmniej 200 cm (art. 83d ust. 2 pkt 3 u.o.p.), a posadzone drzewa należy zabezpieczyć palikami z poprzecznymi reglami, pnie drzew należy przywiązać taśmą do palików (art. 83d ust. 4 u.o.p.). Końcowo organ wskazał, że w terminie czternastu dni od dnia wykonania nasadzeń, należy poinformować o tym fakcie Urząd Gminy Szudziałowo (art. 83d ust. 2 pkt 6 u.o.p.).
W decyzji organu zabrakło jednak dokładnego określenia miejsca dokonania nasadzeń (art. 83d ust. 2 pkt 1 u.o.p.). Sąd dostrzega, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, co następnie powtórzył organ drugiej instancji, wskazano że nasadzeń zastępczych należy dokonać na działce stanowiącej własność Powiatu S., jednak nie jest to prawidłowe wypełnienie obowiązku z ww. przepisu. Wskazanie miejsca dokonania nasadzeń zastępczych powinno być elementem rozstrzygnięcia decyzji a nie jej uzasadnienia - w sposób analogiczny jak określone zostały przez Wójta pozostałe warunki z art. 83d ust. 2 u.o.p. Niezależnie od powyższego samo wskazanie jako miejsca dokonania nasadzeń zastępczych "działki stanowiącej własność Powiatu S." jest zbyt szerokie i niewystarczające, uniemożliwia w praktyce weryfikację dostępności miejsc do nasadzeń zastępczych, realność wykonania tego zobowiązania oraz to, czy istnieje konieczność określenia dodatkowo warunków technicznych sadzenia (art. 83c ust. 4, art. 83d ust. 4 u.o.p.). Brak jednoznacznego wskazania lokalizacji nasadzeń skutkuje więc też tym, że strona pozostaje w niepewności co do zakresu późniejszej weryfikacji wykonania obowiązku na podstawie art. 84d ust. 2 pkt 6 u.o.p. Organy, nakładając obowiązek nasadzeń zastępczych, powinny określić miejsce ich wykonania w sposób możliwie precyzyjny, a jednocześnie uzasadnić, w jaki sposób cechy wybranej lokalizacji pozostają adekwatne do wartości przyrodniczej drzew usuwanych. Niedopuszczalne jest przenoszenie na stronę ciężaru samodzielnego ustalania, gdzie i w jakiej formie możliwe będzie wykonanie nałożonego obowiązku, zwłaszcza gdy teren, na którym mają być dokonane nasadzenia, jest wskazany jedynie ogólnie i obejmuje obszar o różnych uwarunkowaniach. Organ ma w tym względzie obowiązek ocenić warunki dostępności do nasadzeń przede wszystkim w zakresie przystosowawczym, w oparciu o cechy przyrodnicze i lokalizacyjne. Celem jest bowiem zapewnienie nowym nasadzeniom optymalnych warunków do przyjęcia roślin i ich wzrostu (wyrok NSA z 30 września 2019 r., II OSK 2215/18). Przy ustalaniu możliwości nasadzeń organ bierze pod uwagę w szczególności, czy występuje miejsce, w którym nasadzenia mogą być przeprowadzone. Z oczywistych względów nie ma przeszkód aby organ wezwał stronę do wskazania takich dostępnych dla nowych nasadzeń miejsc, gdyż taki koncyliacyjny sposób ukształtowania rozstrzygnięcia w tym zakresie sprzyja lepszej realizacji obowiązków wynikających z decyzji. Z tym że ostatecznego wyboru dokonuje organ wydający zezwolenie, mając na względzie m.in. warunki określone w art. 83c ust. 4 u.o.p. Rozstrzygnięcie w tym zakresie powinno być uzasadnione, gdyż podlega kontroli instancyjnej i sądowej (wyrok WSA w Poznaniu z 12 września 2018 r., II SA/Po 104/18).
W uzasadnieniu decyzji Wójta zabrakło również rozważań dotyczących warunków z art. 83d ust. 2 u.o.p., w tym sposobu ustalenia liczby drzew do nasadzeń czy też obwodu pnia. Zgodzić się należy ze skarżącym, że proporcja drzew usuwanych do nowo nasadzonych określona na poziomie 4:1 jest wysoka, a w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak jest jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie – które są tym bardziej pożądane, że - jak podnosi strona skarżąca - fitosanitarny stan drzew zakwalifikowanych do usunięcia był zły. Nałożony obowiązek pozostaje nieuzasadniony i pozbawiony indywidualnej analizy wymaganej przepisami u.o.p.
Prowadząc ponownie postępowanie organy powinny dokonać analizy wymaganej treścią art. 83c ust. 4 u.o.p., obejmującej zarówno ocenę wartości przyrodniczej i krajobrazowej drzew przewidzianych do usunięcia, jak i realne możliwości wykonania nasadzeń zastępczych. Organ zobowiązany jest ustalić, czy istnieją odpowiednie miejsca do dokonania nasadzeń, a także precyzyjnie określić ich cechy w sposób zapewniający proporcjonalność i wykonalność nałożonego obowiązku. Organy w rozstrzygnięciu powinny także uwzględnić warunki wskazane w art. 83d ust. 2 u.o.p., zwłaszcza precyzyjnego wskazania miejsca wykonania nasadzeń zastępczych, a także szerzej uzasadnić dokonany wybór, przedstawiając w sposób jasny i logiczny, jakie przesłanki doprowadziły do określenia konkretnej liczby drzew przewidzianych do nasadzeń, ich cech oraz lokalizacji.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 20204 .r, poz. 935 ze zm.) uchylono decyzje organów obydwu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego wpis od skargi w kwocie 200 zł.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.