II SA/Bk 149/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę E.S. na uchwałę Rady Miejskiej w Wasilkowie dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła, że uchwała narusza jej prawo własności, ponieważ część jej działki została przeznaczona pod drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem 2KDW, która w rzeczywistości ma pełnić funkcję drogi publicznej. Sąd przyznał rację skarżącej, stwierdzając, że droga wewnętrzna o parametrach drogi publicznej, przebiegająca przez prywatną nieruchomość, stanowi nadmierne ograniczenie prawa własności i narusza zasady sporządzania planu miejscowego. Sąd podkreślił, że drogi wewnętrzne powinny służyć dostępowi do nieruchomości, a nie stanowić podstawowy element systemu komunikacji publicznej. W tym przypadku droga 2KDW łączyła dwie drogi publiczne i miała takie same parametry jak inne drogi publiczne w okolicy, co sugerowało jej publiczny charakter. Sąd uznał, że organ gminy nie wykazał konieczności takiego rozwiązania i nie wyważył należycie interesu publicznego z prywatnym, co skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały w zaskarżonej części. Sąd zasądził również od Rady Miejskiej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, w szczególności przeznaczania terenów pod drogi wewnętrzne na nieruchomościach prywatnych oraz wyważenia interesu publicznego i prywatnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i może wymagać analizy kontekstu lokalnego w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przeznaczenie części prywatnej nieruchomości pod drogę wewnętrzną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, która faktycznie pełni funkcję drogi publicznej, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu i prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeznaczenie części prywatnej nieruchomości pod drogę wewnętrzną, która faktycznie pełni funkcję drogi publicznej i ma parametry drogi publicznej, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego oraz nadmierne ograniczenie prawa własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że droga wewnętrzna o parametrach drogi publicznej, łącząca dwie drogi publiczne, powinna mieć status drogi publicznej, a nie wewnętrznej. Jej lokalizacja na prywatnej działce stanowi nadmierne ograniczenie prawa własności i narusza zasady planowania przestrzennego, gdyż gmina nie wykazała konieczności takiego rozwiązania i nie wyważyła należycie interesów.
Czy ustalenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego drogi wewnętrznej o szerokości i parametrach drogi publicznej, przebiegającej przez prywatną działkę, jest zgodne z zasadą proporcjonalności i konstytucyjną ochroną prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie ustalenie może naruszać zasadę proporcjonalności i konstytucyjną ochronę prawa własności, jeśli nie jest uzasadnione potrzebami wspólnoty i nadmiernie ogranicza prawa właściciela.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ingerencja w prawo własności musi być konieczna i proporcjonalna do celów, dla których się ją wprowadza. W tym przypadku droga wewnętrzna o parametrach drogi publicznej, przebiegająca przez prywatną działkę, nie była uzasadniona i stanowiła nadmierne ograniczenie prawa własności.
Przepisy (24)
Główne
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Możliwość zaskarżenia uchwały lub zarządzenia gminy do sądu administracyjnego przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola aktów prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 10
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
System komunikacji, o którym mowa w tym przepisie, to system dróg publicznych.
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina w ramach władztwa planistycznego ustala przeznaczenie terenów.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina określa sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenów.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjne prawo własności.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjna ochrona prawa własności przed nadmiernym ograniczeniem.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albo dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym zapewnienie ładu przestrzennego.
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego.
u.d.p. art. 8 § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
Zarząd drogi wewnętrznej lub właściciel terenu odpowiada za jej utrzymanie.
u.d.p. art. 8 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
Dopuszcza się funkcjonowanie dróg wewnętrznych.
u.g.n. art. 98
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 112
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Minimalna szerokość dojazdu do budynków.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych
Wymogi dotyczące dróg pożarowych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeznaczenie części prywatnej działki pod drogę wewnętrzną, która faktycznie pełni funkcję drogi publicznej i ma parametry drogi publicznej, stanowi naruszenie prawa własności i zasad sporządzania planu miejscowego. • Droga wewnętrzna nie może stanowić podstawowego elementu systemu komunikacji publicznej ani łączyć dróg publicznych. • Organ gminy nie wykazał konieczności takiego rozwiązania i nie wyważył należycie interesu publicznego z prywatnym.
Odrzucone argumenty
Ustalenie drogi wewnętrznej na prywatnej działce jest dopuszczalne i służy zapewnieniu dostępu do dróg publicznych. • Zaprojektowanie drogi wewnętrznej tworzy rezerwę terenu pod realizację inwestycji drogowej i nie uniemożliwia zabudowy pozostałej części działki. • Skarżąca nie brała czynnego udziału w procedurze planistycznej.
Godne uwagi sformułowania
Drogi wewnętrzne nie mogą bowiem stanowić podstawowego składnika systemu komunikacji przewidzianego w planie miejscowym, gdyż ich rolą nie jest przejmowanie części ruchu z dróg publicznych, tylko zapewnienie dostępu do nieruchomości z tych dróg. • W tym miejscu zauważenia wymaga pewna kwestia. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że droga 6KD-D (ul. [...]) tylko w części jest drogą publiczną, zaś na wysokości drogi 2KDW jest drogą dojazdową o statusie drogi wewnętrznej (niepublicznej). W ocenie Sądu nie odpowiada to prawdzie. • Skoro droga wewnętrzna gminna 2KDW ma służyć komunikacji publicznej odbywającej się drogami publicznymi, pomiędzy drogą powiatową 1KD-Z a drogą publiczną gminną 6KD-D, to winna mieć również status drogi publicznej gminnej a nie wewnętrznej gminnej.
Skład orzekający
Marek Leszczyński
przewodniczący-sprawozdawca
Marta Joanna Czubkowska
członek
Elżbieta Trykoszko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, w szczególności przeznaczania terenów pod drogi wewnętrzne na nieruchomościach prywatnych oraz wyważenia interesu publicznego i prywatnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i może wymagać analizy kontekstu lokalnego w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości. Wyrok pokazuje, jak sądy interpretują granice władztwa planistycznego gminy.
“Gmina nie może przeznaczyć Twojej działki na drogę publiczną, nazywając ją 'wewnętrzną' – WSA staje po stronie właściciela.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.