II SA/Bd 980/25Oddalenie sprzeciwu rozbiórka samowolnie budowanego budynku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprzeciw D. D. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę samowolnie odbudowanego, nadbudowanego i rozbudowanego budynku mieszkalnego. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 64e P.p.s.a., ocenił jedynie zasadność decyzji kasacyjnej WINB, a nie meritum sprawy. PINB pierwotnie nakazał rozbiórkę części budynku, uznając to za samowolę budowlaną i stosując procedurę legalizacyjną z art. 48 P.b. Po odwołaniach, WINB uchylił tę decyzję, wskazując, że rozbiórka wskazanych elementów nie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem i może naruszyć bezpieczeństwo istniejącej części budynku. WINB uznał, że właściwszym trybem byłoby postępowanie naprawcze z art. 50-51 P.b., a nie nakaz rozbiórki. Sąd administracyjny zgodził się z WINB, że organ I instancji wybrał niewłaściwy tryb postępowania. Podkreślono, że przepisy prawa budowlanego przewidują rozłączne tryby likwidacji samowoli budowlanej (art. 48, art. 49f, art. 50-51 P.b.), a wybór zależy od stanu faktycznego. Sąd uznał, że jeśli rozbiórka samowolnie dobudowanych części mogłaby naruszyć integralność i bezpieczeństwo legalnie istniejącej części budynku, nie można stosować art. 48 P.b., lecz należy wdrożyć postępowanie naprawcze z art. 50-51 P.b. Sąd oddalił wniosek dowodowy o opinię biegłego, uznając go za niedopuszczalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 106 § 3 P.p.s.a.) i zbędny. Sąd potwierdził również prawidłowość kwalifikacji wykonanych prac jako odbudowy, nadbudowy i rozbudowy, a nie remontu, zgodnie z definicjami w Prawie budowlanym. W konsekwencji, Sąd oddalił sprzeciw skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania trybu kasacyjnego przez organ odwoławczy w przypadku błędnego zastosowania przez organ I instancji przepisów dotyczących samowoli budowlanej; rozróżnienie między remontem a budową (odbudową, nadbudową, rozbudową) w kontekście Prawa budowlanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (decyzja kasacyjna) w sytuacji, gdy organ I instancji wybrał niewłaściwy tryb likwidacji skutków samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ I instancji błędnie zastosował tryb z art. 48 P.b. zamiast trybu naprawczego z art. 50-51 P.b.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny ocenił jedynie zasadność decyzji kasacyjnej organu odwoławczego. Stwierdzono, że organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż ten nieprawidłowo zakwalifikował samowolę budowlaną i wybrał niewłaściwy tryb postępowania (nakaz rozbiórki zamiast postępowania naprawczego), co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Czy wykonane prace budowlane polegające na odbudowie, nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego stanowią remont w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonane prace stanowią odbudowę, nadbudowę i rozbudowę, a nie remont, ponieważ doszło do powstania nowej substancji budowlanej i zmiany charakterystycznych parametrów budynku, a nie tylko odtworzenia stanu pierwotnego.
Uzasadnienie
Sąd analizując definicje z Prawa budowlanego (art. 3 pkt 6 i 8) oraz orzecznictwo, stwierdził, że prace polegające na wymianie ścianek kolankowych, wykonaniu nowej konstrukcji dachu, nadbudowie nad gankiem, budowie tarasów i schodów zewnętrznych wykraczają poza ramy remontu i stanowią budowę (odbudowę, nadbudowę, rozbudowę).
Czy wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa jest dopuszczalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego jest niedopuszczalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tym trybie (art. 106 § 3 P.p.s.a.) i byłby zbędny.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest ograniczone do dowodów z dokumentów (art. 106 § 3 P.p.s.a.), a przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego wykracza poza te ramy. Ponadto, w ocenie sądu, nie wystąpiły istotne wątpliwości wymagające takiego dowodu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona niezadowolona z decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. może wnieść sprzeciw.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji.
Pomocnicze
p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy procedury legalizacji samowoli budowlanej w przypadku budowy bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Wymaga możliwości rozbiórki części samowolnie wybudowanej bez istotnej ingerencji w legalnie istniejącą część obiektu.
p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy, obejmująca odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
p.b. art. 3 § pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja remontu, polegającego na odtworzeniu stanu pierwotnego, niestanowiącego bieżącej konserwacji.
p.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w przypadku samowoli budowlanej, gdy nie można zastosować trybu z art. 48 P.b.
p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w przypadku samowoli budowlanej, gdy nie można zastosować trybu z art. 48 P.b.
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może dopuścić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował tryb kasacyjny (art. 138 § 2 k.p.a.), ponieważ organ I instancji wybrał niewłaściwy tryb postępowania w sprawie samowoli budowlanej. • Rozbiórka samowolnie dobudowanych części budynku mogłaby naruszyć jego integralność i bezpieczeństwo, co uzasadnia zastosowanie postępowania naprawczego (art. 50-51 P.b.) zamiast nakazu rozbiórki (art. 48 P.b.). • Wykonane prace budowlane stanowiły odbudowę, nadbudowę i rozbudowę, a nie remont.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące charakteru prac jako remontu. • Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy (w kontekście oceny sądu).
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, w tym zwłaszcza do istotnych w danej sprawie zagadnień materialnoprawnych. • Tryby te są trybami rozłącznymi, stosowanymi w odmiennych stanach faktycznych. • Wybudowana w ramach samowoli budowlanej część obiektu budowlanego - by zastosować art. 48 ust. 1 p.b. - musi być na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą - legalnie zrealizowaną część obiektu. • Remont nie może prowadzić do zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, zmiana ilości kondygnacji, jest to bowiem zakres prac objętych pojęciem "budowa" (nadbudowa, rozbudowa).
Skład orzekający
Mariusz Pawełczak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania trybu kasacyjnego przez organ odwoławczy w przypadku błędnego zastosowania przez organ I instancji przepisów dotyczących samowoli budowlanej; rozróżnienie między remontem a budową (odbudową, nadbudową, rozbudową) w kontekście Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych w przypadku samowoli budowlanej i pokazuje, jak sąd administracyjny kontroluje decyzje organów niższej instancji, skupiając się na poprawności proceduralnej.
“Błąd organu I instancji w sprawie samowoli budowlanej – jak sąd administracyjny koryguje procedury?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.