II SA/Bd 840/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2021-04-13
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnaustawa o transporcie drogowymbadania lekarskiebadania psychologiczneprzewóz okazjonalnyaplikacja transportowapodwójne karanienorma kolizyjna

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o nałożeniu kar pieniężnych za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, stwierdzając naruszenie normy kolizyjnej dotyczącej podwójnego karania za ten sam czyn.

Skarżący został ukarany karami pieniężnymi za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganych badań lekarskich i psychologicznych, a także za inne naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje organów obu instancji, wskazując na naruszenie art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym. Sąd uznał, że za ten sam czyn nie można nakładać kar na podstawie różnych przepisów (art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 2), gdy podmiot można zakwalifikować zarówno jako wykonujący przewóz, jak i osobę wykonującą czynności związane z przewozem.

Sprawa dotyczyła skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) o nałożeniu kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenia dotyczyły wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę bez wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, a także wykonywania przewozu pojazdem nieoznakowanym jako taksówka, bez licencji i zezwolenia. Organy uznały skarżącego za rzeczywistego wykonawcę przewozu, mimo braku formalnego statusu przedsiębiorcy. Skarżący kwestionował charakter swojej działalności, twierdząc, że nie jest to transport drogowy w rozumieniu ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję WITD. Kluczowym argumentem sądu było naruszenie przez organy normy kolizyjnej zawartej w art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym. Sąd stwierdził, że za ten sam czyn, który wyczerpuje znamiona naruszeń z załącznika nr 3 i załącznika nr 4 do ustawy, nie można nakładać kar na podstawie obu przepisów jednocześnie. W sytuacji, gdy podmiot można zakwalifikować zarówno jako wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1), jak i jako osobę wykonującą czynności związane z przewozem (art. 92a ust. 2), karę należy wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1. Sąd podzielił ustalenia faktyczne organów co do charakteru przewozu i statusu skarżącego jako wykonawcy transportu, jednak uznał, że sposób procedowania organów w zakresie wymiaru kar był wadliwy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, za ten sam czyn nie można nakładać kar jednocześnie na podstawie art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 92a ust. 10 ustawy, który stanowi, że karę pieniężną nakłada się wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym kształtuje zasady wymiaru kary podmiotowi, który tym samym czynem narusza przepisy ustawy jednocześnie jako 'podmiot wykonujący przewóz drogowy' (art. 92a ust. 1) i jako 'osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym' (art. 92a ust. 2). Ustawodawca przyjął, że w takiej sytuacji karę wymierza się wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków podlega karze pieniężnej.

u.t.d. art. 92a § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej.

u.t.d. art. 92a § ust. 10

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.

Pomocnicze

u.t.d. art. 39a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Określa obowiązki kierowcy związane z posiadaniem orzeczeń lekarskich i psychologicznych.

u.t.d. art. 39j § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Wymóg posiadania orzeczenia lekarskiego.

u.t.d. art. 39k § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Wymóg posiadania orzeczenia psychologicznego.

u.t.d. art. 4 § pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Definicja transportu drogowego.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy normy kolizyjnej zawartej w art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, co skutkowało podwójnym karaniem za ten sam czyn.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące braku wykonywania transportu drogowego w rozumieniu ustawy zostały przez sąd odrzucone, a sąd podzielił ustalenia organów co do charakteru przewozu i statusu skarżącego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77, 107, 8 k.p.a. oraz zasad działania aplikacji B. i stosowania domniemania faktycznego zostały uznane za niezasługujące na uwzględnienie.

Godne uwagi sformułowania

"za ten sam czyn (jedno zdarzenie) - szczegółowo opisany w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r. - wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 utd [...] jak i na podstawie art. 92a ust. 2 utd [...]" "W takiej sytuacji w ocenie Sądu zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 utd." "Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej."

Skład orzekający

Jerzy Bortkiewicz

przewodniczący

Katarzyna Korycka

sprawozdawca

Jarosław Wichrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie normy kolizyjnej z art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, zasady podwójnego karania za ten sam czyn w kontekście transportu drogowego, a także kwestia kwalifikacji prawnej okazjonalnych przewozów osób realizowanych za pośrednictwem aplikacji internetowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podwójnym karaniem w ramach ustawy o transporcie drogowym. Interpretacja statusu kierowcy aplikacji może być rozwijana w kontekście innych przepisów i orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej formy transportu (aplikacje przewozowe) i ważnego zagadnienia proceduralnego (podwójne karanie), co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w transporcie i administracyjnym prawie gospodarczym.

Aplikacje przewozowe pod lupą: Czy można dostać podwójny mandat za ten sam przejazd?

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Bd 840/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-04-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Katarzyna Korycka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2330/21 - Wyrok NSA z 2025-03-04
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a ust. 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ("WITD") nałożył na skarżącego D. W. karę pieniężną w wysokości [...] zł, stwierdzając, że skarżący naruszył:
art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j w zw. z art. 39m i art. 39I ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 58 ze zm., dalej powoływanej również jako "ustawa o transporcie drogowym" lub "utd"), poprzez wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - za co, na podstawie art. 92a ust. 2 i 8 utd w zw. z Ip. 4.2 załącznika nr 4 do utd, wymierzono mu karę [...] zł;
art. 39a ust. 1 pkt 4, art. 39k w zw. z art. 39m i art. 39I ust. 1 pkt 1 lit. b utd, poprzez wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - za co, na podstawie art. 92a ust. 2 i 8 w zw. z Ip. 4.3 załącznika nr 4 do utd, wymierzono mu karę [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powyższe naruszenia stwierdzono w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej dnia [...] kwietnia 2019 r. w T., do której zatrzymano kierowany przez skarżącego pojazd marki [...], którym skarżący przewoził odpłatnie jednego pasażera na trasie od ul. [...] do ul. [...] ([...] Organ ustalił, że skarżący wykonywał krajowy przewóz drogowy osób, niewyposażonym i nieoznakowanym jako taksówka pojazdem, a przewóz ten był odpłatny, miał charakter okazjonalny i został wykonany po zamówieniu przez pasażera za pomocą aplikacji internetowej B.. Jak ustalono, pasażer nie otrzymał od skarżącego dowodu wniesienia opłaty za przejazd i nie zawarł żadnej umowy ze skarżącym, a skarżący otrzymał wynagrodzenie za wykonane usługi transportowe od przedsiębiorstwa P. S. [...] (dalej powoływanego jako "E. S."). W toku postępowania WITD przyjął, że pojazd którym wykonywany był przewóz został zgłoszony do floty przedsiębiorstwa M. Z. [...] (dalej powoływanego jako "E. T."), będącego bezpośrednim partnerem flotowym B. i pozostającego zarazem w relacji umownej z E. S., będącym pośrednikiem dostępu do aplikacji B.. Skarżący, w ocenie organu, był zaś zobowiązany do świadczenia w postaci przewozu na rzecz pasażera jako osoby trzeciej
na podstawie zobowiązania wynikającego z relacji ze wskazanym pośrednikiem dostępu do aplikacji B., tj. E. S.. WITD podkreślił, że w chwili kontroli skarżący nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (skarżący nie miał też zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na jego rzecz). Organ uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący jest rzeczywistym wykonawcą poddanego kontroli przewozu drogowego, bowiem świadczył on we własnym imieniu oraz na własny rachunek i ryzyko na rzecz pasażera usługę zarobkowego przewozu (a nie tylko kierowania pojazdem) oraz ponosił wszelkie koszty związane z używaniem pojazdu. Przy czym, jak ustalono, świadczenie to było wykonywane w ramach umownego stosunku prawnego istniejącego pomiędzy partnerem flotowym, a pasażerem ze świadczeniem kierowcy na rzecz pasażera. Wskazana relacja umowna zdaniem organu wykreowała stosunek na kształt świadczenia na rzecz osoby trzeciej, a przedmiotem tej umowy było przewiezienie pasażera (jako osoby trzeciej) na danej trasie w zamian za wynagrodzenie wypłacone kierowcy przez pośrednika za wykonane przewozy po dokonaniu potrąceń tytułem prowizji za dostęp do aplikacji. Przy czym w realiach niniejszej sprawy, organ przyjął, że partner flotowy E. T. przekazuje pośrednikowi E. S. kwoty pieniężne zapłacone przez pasażerów z tytułu wykonanych przewozów, a następnie pośrednik po potrąceniu prowizji wypłaca wynagrodzenie kierowcy. W ocenie organu działalność skarżącego uznać należy za mającą cechy działalności gospodarczej i podkreślił, że brak urzędowego wpisu do ewidencji nie świadczy o tym, że dany podmiot nie jest przedsiębiorcą. Wobec powyższego w ocenie WITD, w okolicznościach niniejszej sprawy, ww. partner występował jako podmiot wykonujący czynności związane z transportem drogowym, o jakim mowa w art. 92a ust. 11 utd, natomiast to skarżący był rzeczywistym wykonawcą poddanego kontroli okazjonalnego przewozu drogowego osób. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że w zakresie przedmiotowych naruszeń skarżący miał status osoby wykonującej inne czynności związane z przewozem drogowym, o jakiej mowa w art. 92a ust. 2 utd oraz, że w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego za przypisane mu naruszenia.
Od powyższej decyzji odwołał się skarżący, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa")
poprzez zaniechanie ustalenia czy czynności stwierdzone w protokole kontroli nosiły
cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, w której skarżący
takiej działalności nie prowadzi;
art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie ustalenia czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego i domniemania faktycznego podczas ustalania stanu faktycznego sprawy;
art. 92a ust. 1 i ust. 6 utd w zw. z Ip. 4.2 załącznika nr 4 do utd, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, w związku z czym nie był on obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem
art. 92a ust. 1 i 6 utd w zw. z Ip. 4.3 załącznika nr 4 do utd polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, w związku z czym nie był on obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD") decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił w szczególności, że w toku postępowania zostało udowodnione - m.in. na podstawie podpisanego przez kierowcę protokołu kontroli - że skarżący nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wskazał przy tym, że w okolicznościach sprawy skarżący był jednocześnie kierującym, podmiotem wykonującym przewóz oraz osobą wykonującą czynności związane z tym przewozem i wobec tego winien posiadać ww. badania. Jak podkreślił organ II instancji, wykonywanie transportu drogowego
podlegające sankcji traktowane musi być bowiem jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy i nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej. Wykonywana w chwili kontroli usługa odpowiadała zaś w ocenie GITD definicji transportu drogowego osób, a skarżący wykonywała tę usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz. Będąc wykonawcą czynności związanych z przewozem drogowym, tj. osobą o której mowa w art. 92a ust. 2 utd (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), skarżący był w chwili kontroli zobowiązany do posiadania dokumentów wymaganych przepisami art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m utd, tj. ważnych badań lekarskich i psychologicznych. Ponadto organ podkreślił, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy - wobec udowodnienia, że skarżący faktycznie wykonywał działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 utd - nieistotne były, ustalenia w zakresie posiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy czy też wykonywania przez niego zarejestrowanej działalności gospodarczej. GITD wyjaśnił również, że domniemanie faktyczne jest metodą ustalania istotnych dla sprawy faktów na podstawie innych ustalonych faktów i podkreślił, że w jego ocenie organ I instancji, wydając decyzję, oparł się na słusznym domniemaniu, a wszelkie dowody zgromadzone w sprawie tylko i wyłącznie potwierdziły ustalone przez WITD fakty.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W treści skargi skarżący powielił zarzuty wraz z argumentacją podniesione już na gruncie wniesionego w sprawie odwołania i dodatkowo zarzucił naruszenie:
art. 92a ust. 10 utd - polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr [...] utd, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł zgodnie z decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...];
-art. 107 § 3 kpa poprzez brak odniesienia się do zarzutów odwołania w zakresie konieczności zweryfikowania posiadania statusu przedsiębiorcy przez skarżącego oraz wyjaśnienia zasad działalności aplikacji B.;
art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów.
W uzasadnieniu skarżący wskazał w szczególności, że nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób przez niego podany i podkreślił, że zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej B.. Zaznaczył również, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób stwierdzić, aby dnia [...] listopada 2018 r. wykonywał on transport drogowy. Wobec tego w ocenie skarżącego, nie podlegał on obowiązkowi posiadania wymaganych przepisami utd orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego. Podkreślił jednocześnie, że z uwagi na to, że decyzja nakładająca na niego karę w niniejszej sprawie, jak i decyzja WITD z dnia [...] października 2019 r. nr [...] wydane zostały w związku z naruszeniami stwierdzonymi podczas jednej kontroli w dniu [...] kwietnia 2019 r., to tym samym organ powinien ograniczyć wymierzenie kary wyłącznie do kary określonej w załączniku nr 3 utd.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał przy tym, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 utd, bowiem ukaranie karą administracyjna strony za naruszenia określone w załączniku 3 do utd nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wobec tej samej strony za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, ale na podstawie innego załącznika i za inne naruszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
W świetle wskazanych wyżej kryteriów skargę należało uwzględnić z uwagi na to, że kwestionowana decyzja oraz decyzja organu I instancji, wobec pominięcia w nich normy kolizyjnej zawartej w art. 92a ust. 10 utd, w sposób istotny naruszają prawo.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że wyrokiem z dnia [...] stycznia 2021 r. o sygn. akt II SA/Bd 821/20, tut. Sąd oddalił skargę D. W. na decyzję GITD z dnia [...] czerwca 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję WITD z dnia [...] października 2019 r. o wymierzeniu skarżącemu za naruszenie art. 5b ust. 1 i art. 18 ust. 4a utd kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł wyliczoną w oparciu o art. 92a ust. 1 i 3 utd w zw. z Ip. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do utd, tj. kary pieniężnej za naruszenia
polegające na wykonywaniu przez skarżącego transportu drogowego bez wymaganej licencji (innego równoważnego zezwolenia) i wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Przy czym z ustaleń poczynionych przez Sąd we wskazanej sprawie wynika w szczególności, że skarżący w czasie tej samej kontroli w dniu [...] kwietnia 2019 r. - a więc w tych samych okolicznościach faktycznych co w rozpatrywanej obecnie sprawą - wykonywał przewóz drogowy w rozumieniu utd w postaci krajowego zarobkowego okazjonalnego przewozu drogowego osób, a Sąd orzekający w niniejszym składzie ustalenia w tym zakresie w pełni podziela i przyjmuje jako swoje wraz z przedstawioną w ww. wyroku argumentacją. Nie budzi, zdaniem Sądu, wątpliwości że na gruncie przedmiotowej sprawy skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy, a więc przewóz drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 utd w postaci krajowego zarobkowego okazjonalnego przewozu drogowego osób, co skarżący konsekwentnie kwestionował zarówno w odwołaniu jak i w skardze.
Istota niniejszej sprawy, sprowadza się zaś w ocenie Sądu, do oceny zasadności wymierzenia skarżącemu kary nałożonej na podstawie art. 92a ust. 2 utd za naruszenia wskazane w Ip. 4.2. i 4.3 załącznika nr 4 do utd (tj. brak orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz brak orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy), w sytuacji jednoczesnego wymierzenia skarżącemu kary na podstawie art. 92a ust. 1 i 3 utd w zw. z Ip. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do utd,
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, która reguluje m.in. kwestie kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowej. I tak, jak wskazano w art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Natomiast w myśl ust. 2 zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10 -załącznika nr 3 do ustawy (ust. 7). Natomiast wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (ust. 8). Zgodnie zaś z art. 92a ust. 10 utd -jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Przytoczony przepis art. 92a ust. 10 utd, kształtuje zasady wymiaru kary (nie odpowiedzialności) podmiotowi, który tym samym czynem narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym, o których mowa w załączniku nr 3 i nr 4 do utd, jednocześnie jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy" (art. 92a ust. 1 utd) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 utd), stanowiąc że w takiej sytuacji nakłada się wyłącznie karę pieniężną z art. 92a w ust. 1 utd.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy ponownie, że w okolicznościach rozpatrywanego stanu faktycznego decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] skarżącemu na podstawie m.in. art. 92a ust. 1 i ust. 3 utd wymierzono karę administracyjną w wysokości 12 000 zł z tytułu naruszeń określonych w Ip. 1.1. i Ip. 2.11 załącznika nr [...] do utd, przy czym ukaranie to nastąpiło w związku z ustaleniami poczynionymi podczas kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r. kierowanego przez skarżącego samochodu osobowego marki [...] a w postępowaniu, w którym wydano ww. decyzję, skarżącemu przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy, które to stanowisko WSA w Bydgoszczy podzielił w wyroku z dnia 20 stycznia 2021 r. o sygn. akt II SA/Bd 821/20 oddalającym skargę na rozstrzygnięcie GITD utrzymujące w
mocy ww. decyzję z dnia [...] października 2019 r. Natomiast w uzasadnieniu kontrolowanych obecnie przez Sąd decyzji organy, odwołując się do ustaleń tej samej kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r., zakwalifikowały skarżącego jako inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, do której z mocy art. 39m utd znajdują zastosowanie wymogi ustawy określone w przepisach art. 39j i 39k utd. W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy za ten sam czyn (jedno zdarzenie) - szczegółowo opisany w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r. - wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 utd za delikty określone w załączniku nr 3 do utd, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 utd - za delikty określone w załączniku nr 4 do utd. W równolegle prowadzonych postępowaniach -wszczętych w następstwie jednego czynu - przypisano skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego przewóz (transport) drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tej sytuacji w ocenie Sądu zastosowanie w sprawie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 utd. Przepis ten kształtuje bowiem zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy utd jednocześnie, jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 utd) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 utd). Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w przypadku, gdy ten sam podmiot za ten sam czyn, w którym realizują się znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr [...] do utd, to karę wymierza się wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 utd, a więc za naruszenia określone w załączniku nr [...] utd. Poprzez ten sam czyn w kontekście art. 92a ust. 10 utd należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 385/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2745/19; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1194/19; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2021, sygn. akt II SA/Rz 1384/20 -dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.qov.pl/cbo/querv). Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 utd protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 92a ust. 1 utd) i
8
jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92 a ust. 2 utd), to karę - stosownie do art. 92a ust. 10 utd - można wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 utd, za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 utd wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy (patrz: wyrok WSA w Szczecinie z 12.03.2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1107/19 - dostępny jw.). Organy obu instancji nie uwzględniły jednak powyższej zasady wymiaru kar, czym -zgodnie z zarzutem skargi - istotnie naruszyły przepis art. 92a ust. 10 utd i co w konsekwencji musiało skutkować uchyleniem obydwu wydanych w sprawie decyzji, jako decyzji wydanych z pominięciem normy wyrażonej w art. 92a ust. 10 utd.
Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi, wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały bowiem, że w okolicznościach sprawy do skarżącego mają zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym i wynikające z nich sankcje, gdyż w momencie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2019 r., kiedy to skarżący przewoził pojazdem marki [...] odpłatnie jednego pasażera na trasie od ul. [...] do ul. [...] ([...]), nie posiadając orzeczeń o których mowa w Ip. 4.2. i 4.3 załącznika nr 4 do utd, skarżący wykonywał odpłatny przewóz drogowy osób, który nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Organy podjęły bowiem, czynią ustalenia w tym zakresie, wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy oraz uzasadniły podjęte przez siebie stanowiska. Na tej podstawie zasadnie stwierdziły, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera na obszarze T., a usługę tę pasażer zamówił przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji B.. Skarżący mając udostępniony przez pośrednika partnera flotowego dostęp do aplikacji B. - który to partner pośredniczył w ten sposób w realizacji usług transportowych - przyjmując na zasadzie całkowitej dobrowolności zlecenie przewozu, wykonał usługę przewozu ww. pasażera - jak wynika z akt sprawy - na własny rachunek, koszt, ryzyko i odpowiedzialność, za którą to usługę otrzymał za pośrednictwem pośrednika partnera flotowego - pobraną automatycznie przez aplikację B. z rachunku pasażera - zapłatę, pomniejszoną o prowizję z tytułu dostępu do aplikacji. Bezsporne w sprawie jest też, że skarżący w chwili kontroli nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zasadnie zatem organy, powołując się m.in. na art. 4 pkt 11 utd uznały, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy, zaś skarżący jest rzeczywistym podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu przepisów tejże ustawy. W tym zakresie jak już wyżej wskazano Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje jako swoje stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 20 stycznia 2021 r. o sygn. akt II SA/Bd 821/20 (dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wbrew twierdzeniom skarżącego, bez znaczenia pozostaje również to czy formalnie posiadał on status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji. Podkreślić należy jednocześnie, że - jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych - z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09 - dostępne jw.). W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd.
Za niezasługujący na uwzględnienie uznać należało również zarzut niedostatecznego wyjaśnienia przez organy zasad działania aplikacji B.. Zasady te są bowiem możliwe do poznania przez każdą osobę potencjalnie korzystającą z tejże aplikacji. Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Ponadto w ocenie Sądu okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była między stronami sporna. Korzystał z niej zarówno kierowca jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy.
Za chybiony należy uznać również zarzut, jakoby organ w sposób nieprawidłowy zastosował domniemanie faktyczne podczas ustalania stanu faktycznego, w oparciu o które przyjęto, iż to skarżący był podmiotem odpowiedzialnym za stwierdzone naruszenia. Okoliczność, że organy przyjęły, iż pojazd skarżącego został zgłoszony do floty partnera podmiotu B., nie ma wpływu na końcowe i udowodnione ustalenie, iż wykonywał on tym pojazdem we własnym imieniu transport drogowy w rozumieniu utd i podlega sankcjom za naruszenie warunków wykonywania tej działalności.
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania oraz przyjmując, że okoliczności faktyczne, w których organy uznały, że do skarżącego mają zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym nie budzą wątpliwości i zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w kpa i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę zważył, że pomimo powyższego w świetle art. 92a ust. 10 utd nie było podstaw do wymierzenia skarżącemu - któremu w równolegle prowadzanych postępowaniach organy przypisały status podmiotu wykonującego przewóz (transport) drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym - za ten sam czyn w ww. znaczeniu (jedno zdarzenie) kary zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 utd za delikty określone w załączniku nr [...] do utd, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 utd - za delikty określone w załączniku nr [...] do utd. W takiej bowiem sytuacji zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 utd i wyrażona w nim dyspozycja nałożenia wyłącznie kary pieniężnej, o której mowa w art 92a ust. 1 utd, czego jednak organy orzekające w niniejszej sprawie nie uwzględniły. Tym samym w ocenie Sądu, doszło do istotnego naruszenia prawa przez organy I i II instancji, uzasadniającego uchylenie obu wydanych w niniejszej sprawie decyzji.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. art. 135 ppsa Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania i ocenę prawną.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz.1800 ze zm.).
Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych
nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę