II SA/Bd 768/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2020-11-25
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona przyrodywycinka drzewnasadzenia kompensacyjneteren wałuuznanie administracyjneprawo ochrony środowiskadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zezwolenia na wycinkę drzew, potwierdzając prawo organu do wskazania miejsca nasadzeń kompensacyjnych poza obszarem wału.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew. Skarżący kwestionował wyłączenie przez organ części działki (wał/nasyp) z możliwości dokonania nasadzeń kompensacyjnych. Sąd uznał, że organ miał prawo, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody, wskazać miejsce nasadzeń, w tym ograniczyć je do obszaru poza wałem, biorąc pod uwagę jego niepewny status prawny i przyrodniczy. Sąd podkreślił, że kwestia wyboru miejsca nasadzeń była już przedmiotem oceny w poprzednich postępowaniach, w tym NSA, i nie zmieniły się okoliczności faktyczne ani prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy G. zezwalającą na wycinkę drzew i krzewów. Kluczowym zarzutem skarżącego było wyłączenie przez organ części działki nr [...] (wał/nasyp) z możliwości dokonania nasadzeń kompensacyjnych. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o ochronie przyrody, w szczególności art. 83c ust. 3 i 4 oraz art. 83d ust. 2 pkt 1, które przyznają organowi uprawnienie do uzależnienia wydania zezwolenia od nasadzeń zastępczych i wskazania ich miejsca. Sąd podkreślił, że wybór miejsca nasadzeń mieści się w granicach uznania administracyjnego, a organ ma obowiązek ocenić warunki dostępności i cechy przyrodnicze oraz lokalizacyjne. W tej sprawie organ, uwzględniając stanowisko Marszałka Województwa K.-P. dotyczące zobowiązania do likwidacji wału oraz informacje o jego niezgodnym z pozwoleniem wykonaniu, zasadnie wyłączył obszar wału z nasadzeń, wskazując jako optymalny teren poza nim. Sąd zaznaczył, że kwestia wyboru miejsca nasadzeń i wyłączenia obszaru wału była już przedmiotem oceny w poprzednich wyrokach WSA i NSA, które oddaliły skargi skarżącego. Sąd uznał, że podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące jakości wału i możliwości nasadzeń na nim nie dyskwalifikują decyzji organu, gdyż organ działał w ramach uznania administracyjnego, mając na uwadze optymalne warunki dla nowych roślin i potencjalne problemy związane z likwidacją wału. Sąd oddalił skargę jako niezasadną, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma prawo, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody, uzależnić wydanie zezwolenia od nasadzeń zastępczych i wskazać miejsce ich wykonania, w tym ograniczyć je do obszaru poza określonym fragmentem nieruchomości (np. wałem/nasypem), jeśli przemawiają za tym względy przyrodnicze, lokalizacyjne lub inne uzasadnione okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o ochronie przyrody (art. 83c ust. 3 i 4, art. 83d ust. 2 pkt 1), które przyznają organowi uznaniowość w zakresie określenia nasadzeń zastępczych i ich lokalizacji. Organ ma obowiązek ocenić warunki dostępności i cechy przyrodnicze oraz lokalizacyjne. W tej sprawie wyłączenie wału było uzasadnione jego niepewnym statusem prawnym i przyrodniczym oraz stanowiskiem Marszałka Województwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o.p. art. 83

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83a

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83b

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83c § 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Ustawodawca pozostawił uznaniu organu uzależnienie wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzew lub krzewów.

u.o.p. art. 83c § 4

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Organ orzekając w tym zakresie ma obowiązek brać pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz cechy usuwanego drzewa lub krzewu (wartość przyrodnicza, kulturowa, krajobrazowa, lokalizacja).

u.o.p. art. 83d § 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Organ ma wyraźne uprawnienie do wskazania miejsca nasadzeń, w tym poprzez wykluczenie pewnego obszaru spod tych nasadzeń.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach art. 4 § 1

Do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy nowe, chyba że opłata byłaby wyższa niż na podstawie przepisów dotychczasowych.

u.o.p. art. 83f § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 84

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo organu do wskazania miejsca nasadzeń kompensacyjnych, w tym wyłączenia obszaru wału. Uznaniowość administracyjna w zakresie lokalizacji nasadzeń. Kwestia wyboru miejsca nasadzeń była już rozstrzygnięta przez sądy administracyjne w poprzednich postępowaniach.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 15, 7, 77 § 1, 107 § 3, 6, 75 § 1, 80 k.p.a.) przez nierozpoznanie sprawy, niewyjaśnienie stanu faktycznego, nierozpatrzenie materiału dowodowego. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 83d ust. 2 u.o.p.) przez wyłączenie obszaru wału z nasadzeń. Organ przekroczył granice uznania administracyjnego. Nie uwzględniono istotnych dowodów i wywodów strony skarżącej. Nie było podstaw do wyłączenia spod nasadzeń fragmentu nieruchomości. Nie odniesiono się do wniosków dowodowych skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Organ był uprawniany do wyboru lokalizacji nasadzeń (art. 83 d ust. 2 pkt 1 ustawy o.p.) poprzez wykluczenie pewnego obszaru spod tych nasadzeń, choćby nawet nie toczyło się żadne postępowanie dotyczące prawidłowości usypania wału, a jego legalność nie budziłaby żadnych wątpliwości. Wybór miejsca nasadzeń mieści się w granicach zakresu uznaniowości decyzji administracyjnej. Irrelewantne dla prawidłowości zastosowania przepisów procesowych pozostają podnoszone przez skarżącego kasacyjnie okoliczności usypania wału, legalności tego przedsięwzięcia czy też jakości ziemi i innych ewentualnie składników z których wał został usypany.

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Saniewski

sędzia

Katarzyna Korycka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa organów administracji do określania miejsca nasadzeń kompensacyjnych w ramach zezwoleń na wycinkę drzew, w tym wyłączania określonych obszarów (np. wałów) z uwagi na ich stan prawny lub przyrodniczy. Ugruntowanie stanowiska, że powtarzanie argumentów ocenionych przez NSA nie jest skuteczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia wału/nasypu z nasadzeń kompensacyjnych. Interpretacja przepisów ustawy o ochronie przyrody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i prawa administracyjnego – możliwości wycinki drzew i obowiązków kompensacyjnych. Choć fakty są specyficzne, kwestia uznania administracyjnego organów jest zawsze interesująca dla prawników.

Czy można wyłączyć wał z nasadzeń kompensacyjnych po wycince drzew? WSA w Bydgoszczy wyjaśnia granice uznania administracyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 768/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2020-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Katarzyna Korycka
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 6572/21 - Wyrok NSA z 2025-03-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 1651
art. 83
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] zezwolono S. K. na wycinkę drzew i krzewów z terenu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], położonych w miejscowości Ś.. Organ ustalił ponadto opłatę i uzależnił wydanie zezwolenia od zastąpienia drzew i krzewów dokonaniem nasadzeń na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka [...]
Skarżący w dniu [...] sierpnia 2016 r wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji przez wskazanie innej lokalizacji nasadzeń - na działce [...]
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 104 i art. 155 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zmienił ostateczną decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...] zezwalającą na wycinkę drzew i krzewów z terenu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonych w miejscowości Ś. w części dotyczącej lokalizacji nasadzeń.
Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Również decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...]. 227.2016, wydaną na podstawie art. 83 ust. 1, art. 84 ust 1-4 ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1651 z późn. zm.), udzielono zezwolenia S. K. na wycinkę drzew.
Wyrokiem WSA w Bydgoszczy 644/17 z dnia 9. 01. 2018r., uchylono zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...].
Sąd stwierdził, że w dniu złożenia wniosku o zmianę decyzji, decyzja z dnia [...] lipca 2016 r. nie była ostateczna. Wniosek o jej zmianę wpłynął w terminie otwartym do wniesienia odwołania. Z treści wniosku nie wynikało w jakim trybie wnioskodawca domaga się zmiany decyzji o zezwoleniu na usuniecie drzew i krzewów, ponieważ w żądaniu nie wskazano żadnej podstawy prawnej. Z tych względów, organ powinien mieć wątpliwości co do zastosowania trybu zmiany zezwolenia, które nie było jeszcze decyzją ostateczną. Sąd podkreślił, że to wymaga ponownej oceny wniosku.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, S. K. oświadczył, że pismo z [...] sierpnia 2016 r. było odwołaniem.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...].
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy G., decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. umorzył postępowanie w sprawie zezwolenia S. K. na usunięcie drzew.
Decyzją z dnia [...] października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchyliło decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] sierpnia 2018 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy G., decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. ponownie umorzył postępowanie w sprawie zezwolenia S. K. na usunięcie drzew.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ponownie uchyliło decyzję Wójta Gminy G..
Decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] zezwolono S. K. na wycinkę drzew i krzewów z terenu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonych w miejscowości Ś. oraz ustalono opłatę i uzależniono wydanie zezwolenia od zastąpienia drzew i krzewów dokonaniem nasadzeń na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka [...] poza obszarem wału/nasypu. Na działce [...] jest wał, który wykonano niezgodnie z zezwoleniem na rekultywację. Wydając decyzję organ wziął pod uwagę stanowisko Marszałka Województwa K.-P. informujące o zobowiązaniu S. K. do zlikwidowania wału/nasypu. W konsekwencji wyłączono z nasadzeń ten fragment działki [...], co spowodowało ograniczenie obszaru nasadzeń kompensacyjnych do terenu - poza obszarem wału. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwołał się też do wyroków NSA w sprawie II OSK 2215/18 i II OSK 2214/18 z 30 września 2018 r.
W odwołaniu od decyzji S. K. zakwestionował miejsce i termin nasadzeń kompensacyjnych uznając, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego i nie miał podstaw do wskazania negatywnego miejsca nasadzeń- poza obszarem wału.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z [...] grudnia 2014 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów z działek nr [...] w Ś. . Jak uznał organ, zastosowanie w sprawie znajdą przepisy art. 83a-d ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2015 r., poz. 1651), gdyż w ustawie zmieniającej zawarto przepisy przejściowe, wprowadzając art. 4 ust. 1, który stanowi że: "do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że opłata za usunięcie drzewa naliczona na ich podstawie byłaby wyższa niż opłata naliczona na podstawie przepisów dotychczasowych".
Organ wskazał, że sprawa nasadzeń następczych poza obszarem wału była już oceniana w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 9 01 2018 r. w sprawie II SA/Bd 643/17. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził, że sprawa ograniczenia obszaru nasadzeń zastępczych nie oznacza, że organ działał niezgodnie z prawem. Stanowisko to znalazło aprobatę w wyroku NSA w sprawie II OSK 2215/18 z dnia 30 września 2019 r. oddalającego skargę kasacyjną Skarżącego. Sąd uznał, że wybór miejsca nasadzeń mieści się w granicach zakresu uznaniowości decyzji administracyjnej. Organ ma obowiązek ocenić warunki dostępności do nasadzeń, przede wszystkim w zakresie przystosowawczym, w oparciu o cechy przyrodnicze i lokalizacyjne. Celem jest bowiem zapewnienie nowym nasadzeniom optymalnych warunków do przyjęcia roślin i ich wzrostu. Ta ocena jest aktualna mimo, że dotyczy innych zezwoleń, gdyż odnosi się do tego samego skarżącego i tego samego miejsca, uwzględniając też tę samą powierzchnię działki – ok 6,5 ha. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dotyczących lokalizacji wału, jego składu, jakości, to te dokumenty były znane organowi w toku postępowania, które oceniał NSA. W przywołanym wyroku, NSA stwierdził, że irrelewantne dla prawidłowości zastosowania przepisów procesowych pozostają podnoszone przez skarżącego kasacyjnie okoliczności usypania wału, legalności tego przedsięwzięcia czy też jakości ziemi i innych ewentualnie składników z których wał został usypany. Organ był uprawniany do wyboru lokalizacji nasadzeń (art. 83 d ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody), poprzez wykluczenie pewnego obszaru spod tych nasadzeń, choćby nawet nie toczyło się żadne postępowanie dotyczące prawidłowości usypania wału, a jego legalność nie budziłaby żadnych wątpliwości.
Odnosząc się do terminu nasadzeń organ uznał, że jest on wystarczający, mając na uwadze wydaną już zgodę na usunięcie drzew decyzją zezwalającą z dnia [...] lipca 2016 r.
We wniesionej skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, S. K. zarzucił
-naruszenie przepisów postępowania:
1) art.15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") w związku z nie rozpoznaniem przez SKO sprawy, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa;
2) art.7 w związku z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w związku z nierozpatrzeniem materiału dowodowego oraz nie odniesieniem się do istotnych dla sprawy dowodów i wywodów przedstawionych przez stronę skarżącą;
3) art. 6 kpa, w związku z brakiem działań Kolegium w celu wyjaśnienia okoliczności dokumentowanych nowymi dowodami;
4) w szczególności przepisów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 6-11, art. 75 §1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, polegające na nie uwzględnieniu w postępowaniu podstawowych zasad praworządności, celowości, pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, nie uwzględnieniu słusznego interesu obywatela i baczenia aby nie poniósł on szkody w postępowaniu;
5) art. 138 § 2 k.p.a. w związku z nie uchyleniem zaskarżonej decyzję w całości i nie przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ze względu na bezsporny fakt, tj. wydania w I instancji decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, a także przedłożeniem nowych dowodów w sprawie.
-naruszenie przepisów prawa materialnego:
art 83 d ust.2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w związku z użyciem w sentencji zapisów wyłączających, nie wynikających z przywołanego artykułu;
Skarżący
- zakwestionował uznaniowość decyzji wydanej na podstawie art.83 ustawy o ochronie przyrody ( uznanie nie może prowadzić do pominięcia materiału dowodowego),
-na podstawie art. 84 d ust. 2 ustawy zarzucił, że nie ma podstaw do wyłączenia spod nasadzeń jakiegoś obszaru lub fragmentu nieruchomości,
- zarzucił, że nie uwzględniono decyzji starosty na potwierdzenie, że strona realizuje obowiązek w zakresie wykonania zieleni izolacyjnej oraz dowodu z opinii P. Malczyka i D. Kikulskiego na okoliczność, że wał stwarza dobre warunki do rozwoju nasadzonych drzew ( Wójt dopuszczał w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, że wał zostanie zadrzewiony),
-zarzucił, że nie odniesiono się do wniosków dowodowych skarżącego.
Wskazane naruszenia implikują naruszenie przepisów postępowania - art. 6, 7, 9,77, 80 k.p.a.
Skarżący podkreślił, że organ miał możliwość powołania biegłego na wskazane okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi jest kwestionowanie wyłączenia spod nasadzeń kompensacyjnych części obszaru lub części nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie organ wyłączył możliwość dokonywania nasadzeń zastępczych na wale/nasypie znajdującym się na działce nr [...].
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy art. 83a-d ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2015 r., poz. 1651). Na mocy ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. z 2016 r., poz. 2249), zmieniono przepisy ustawy o ochronie przyrody dotyczące wycinki drzew i krzewów. W ustawie zmieniającej zawarto jednak przepisy przejściowe, wprowadzając art. 4 ust. 1, który stanowi że: "do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 83-87 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że opłata za usunięcie drzewa naliczona na ich podstawie byłaby wyższa niż opłata naliczona na podstawie przepisów dotychczasowych".
Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z [...] grudnia 2014 r.
Obowiązujący w dacie wydawania decyzji obu instancji przepis art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wprowadzał zasadę, w myśl której, usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości.
Ustawodawca w art. 83c ust. 3 ustawy pozostawił uznaniu organu uzależnienie wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzew lub krzewów. Organ orzekając w tym zakresie na podstawie art. 83c ust. 4 ustawy ma obowiązek brać pod uwagę, w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu:
1) wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie;
2) wartość kulturową;
3) walory krajobrazowe;
4) lokalizację.
Z art. 83c ust. 4 w związku z ust. 3 ustawy wynika, że organ ma obowiązek ocenić warunki dostępności do nasadzeń, przede wszystkim w zakresie przystosowawczym, w oparciu o cechy przyrodnicze i lokalizacyjne. Celem jest zapewnienie nowym nasadzeniom optymalnych warunków do przystosowania się w nowej lokalizacji. Takie działanie, a przede wszystkim kompensacja strat związanych z usunięciem drzew wpisuje się w realizację celów ustawy tj. ochrony przyrody i zachowania jej niezwykłych walorów. W świetle art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Ochrona przyrody ma szczególne znaczenie i wszelka ingerencja w jej substancję może następować tylko w uzasadnionych przypadkach. Dlatego też organ I instancji miał umocowanie, aby w ramach uznania administracyjnego, na podstawie art. 83c ust. 3 ustawy o ochronie przyrody uzależnić wydanie zezwolenia od zastąpienia usuwanych drzew innymi, tą samą ilością - 163 sztuk. Organ zobowiązał do nasadzeń w zakreślonym terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia decyzji. Wprowadził też wymóg, by drzewo miało prawidłowo ukształtowaną koronę i systemem korzeniowym. Organ zobowiązał również do nasadzenia 25 m ˛ krzewów na terenie zrekultywowanego wyrobiska pocegielnianego tj. na działce nr [...], poza obszarem wału/nasypu w Ś..
Jak słusznie wskazał organ, już w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2018 r. w sprawie II SA/Bd 643/17, utrzymanym w mocy przez NSA ( wyrok II OSK 2215/18 z dnia 30 września 2019 r. oddalający skargę kasacyjną Skarżącego) Sąd uznał, że organ miał prawo wskazania miejsca nasadzeń. Z art. 83d ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody wprost wynika uprawnienie do wskazania miejsca nasadzeń. Przy wyborze miejsca organ kierował się ustaleniami dokonanymi w postępowaniu prowadzonym przez Marszałka Województwa K.-P., dotyczącymi likwidacji wału ziemnego na działce nr [...], co potwierdza pismo Marszałka z dnia [...] listopada 2016 r. Mając to na względzie, organ zalecił, aby nasadzeń dokonać poza obszarem wału/nasypu na wskazanej działce w miejscowości Ś., pozostającej we władaniu wnioskodawcy. Argumenty zawarte w przytoczonym wyroku są aktualne na gruncie rozpoznawanej sprawy. Dotyczy to tego samego terenu, tego samego podmiotu i tych samych okoliczności. Zarzut zatem skarżącego, że organ nie rozpoznał istoty sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 83d ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody organ ma wyraźne uprawnienie do wskazania miejsca nasadzeń. Jeżeli na terenie będącym w posiadaniu strony jest dostępne miejsce do nasadzeń oraz brak jest istotnych przeszkód do jego wskazania, to należy zobowiązać posiadacza nieruchomości do dokonania wspomnianych nasadzeń. Nie ma przeszkód, by wskazać pozytywnie teren nasadzeń, bądź w sposób ograniczający go do pewnego obszaru przez wskazanie terenu wyłączonego. Nie ma bowiem znaczenia w jaki sposób organ dane miejsce opisze. Istotne jest, by to wskazanie nie budziło wątpliwości lokalizacyjnych. W tej sprawie, dotyczy to obszaru poza wałem/nasypem zlokalizowanym na działce nr [...]. Nie ma tym samym podstaw do postawienia zarzutu, że organ działał niezgodnie z przepisami prawa. Wyznaczone przez organ miejsce nasadzeń nie budzi żadnych wątpliwości. Jest ono konkretne, precyzyjne i jednocześnie obszarowo wystarczające do wykonania zobowiązania. Organ wyjaśnił powody ograniczenia terenu przeznaczonego pod nowe nasadzenia, wskazując na obawy ewentualnej likwidacji nasypu/wału, uwzględniając stanowisko Marszałka Województwa K.-P., zawarte w piśmie z dnia [...] listopada 2016 r., zawierające informację o zobowiązaniu skarżącego do zlikwidowania wału/nasypu, oraz pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z [...] sierpnia 2016r. informujące, że nasyp jest wykonany niezgodnie z pozwoleniem na rekultywację. Takie wyjaśnienie jest istotne z punktu widzenia uznaniowego charakteru decyzji i oceny czy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku NSA w sprawie II OSK 2215/18 Sąd uznał wręcz, że wykluczenie pewnego obszaru spod nasadzeń jest prawidłowe, choćby nawet nie toczyło się żadne postępowanie dotyczące prawidłowości usypania wału.
W ocenie Sądu, wskazanie powodów ograniczenia obszaru nasadzeń pozwala na właściwą identyfikację terenu i pozytywną ocenę zaskarżonej decyzji przez uznanie, że nie nosi ona cech dowolności. Powierzchnia działki nr [...] wynosi 6,4622 ha. Teren działki jest zatem tak duży, iż wyłączenie z nasadzeń powierzchni wału/nasypu w żaden sposób nie uniemożliwi stronie wywiązanie się z obowiązku dokonania nowych nasadzeń. Działka stanowi wyrobisko pocegielniane, powstałe w wyniku eksploatacji iłu warstwowego. Teren ten podlega zasypaniu w ramach rekultywacji. Jak wskazał organ I instancji, zgodnie z zarządzeniem pokontrolnym K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, do budowy wału użyto popiołów - odpadów z odzysku, zaś z pisma z dnia [...] sierpnia 2016 r. wynika, że z powierzchni wału wystają kawałki folii. Optymalnym zatem obszarem do nasadzeń jest teren działki poza wałem/nasypem.
Nie ma zatem uzasadnionych podstaw do kwestionowania oceny dokonanej przez organy w tym przedmiocie. Natomiast pominięcie dowodów, na które powołuje się skarżący, mających świadczyć o przydatności podłoża nasypu do dokonania nasadzeń nie dyskwalifikuje stanowiska organu działającego w ramach uznania administracyjnego. Organ miał na uwadze optymalne warunki, a te z całą pewnością są zachowane na obszarze wolnym od odpadów. Swoje stanowisko organ uzasadnił w przekonujący sposób, tym samym nie ma podstaw do postawienia zarzutu, że decyzja ma cechy dowolności. Obszar działki, a także fakt, że do budowy wału / nasypu wykorzystano materiały niesprzyjające środowisku , w pełni uzasadniają stanowisko organu I instancji co do zawężenia obszaru przyszłych nasadzeń do obszaru działki poza wałem/nasypem. Te ustalenia i ich ocena są racjonalne i przekonywujące, co nie daje podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji.
Jak wskazał NSA w przytoczonym już orzeczeniu II OSK 2215/18, irrelewantne dla prawidłowości zastosowania przepisów procesowych pozostają podnoszone przez skarżącego kasacyjnie okoliczności usypania wału, legalności tego przedsięwzięcia czy też jakości ziemi i innych ewentualnie składników, z których wał został usypany. Organ był uprawniany do wyboru lokalizacji nasadzeń (art. 83 d ust. 2 pkt 1 ustawy o.p.) poprzez wykluczenie pewnego obszaru spod tych nasadzeń, choćby nawet nie toczyło się żadne postępowanie dotyczące prawidłowości usypania wału, a jego legalność nie budziłaby żadnych wątpliwości. Wybór miejsca nasadzeń mieści się w granicach zakresu uznaniowości decyzji administracyjnej.
Skarżący ponownie w skardze podnosi okoliczności, które były przedmiotem oceny w cytowanym wyroku. Skarżący odwołuje się też do decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2006 r., uzgadniającej warunki rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego Ś.. Wymienione w decyzji rekultywacyjnej działki stanowią wyrobisko pocegielniane w wyniku długotrwałej i systematycznej eksploatacji iłu warstwowego ze złoża Ś.. Drzewa objęte zezwoleniami w związku z decyzją rekultywacyjną nie są usuwane w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego (art. 83 f ust. 1 pkt 3b). Z pkt V. decyzji rekultywacyjnej wynika, że prace związane z zakończeniem rekultywacji obejmować będą mechaniczne rozplantowanie nakładu skalno-glebowego, mechaniczną orkę oraz wysiew nawozów mineralnych, założenie trawników oraz wykonanie nasadzeń roślinności różnopiennej. Wskazany zatem w decyzji rekultywacyjnej, zarówno zakres prac, jak i skutek prowadzi do konkluzji, że celem rekultywacji nie było przywrócenie wyrobiska pocegielnianego do użytkowania rolniczego. Założenie trawników i posadzenie roślinności wskazuje na przeznaczenie pod zieleń, nie zaś użytek rolny.
Z kolei art. 83 f ust. 1 pkt 3a ustawy o.p. wyłącza obowiązek uzyskania zezwolenia w przypadku usuwania drzew, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Usunięcie drzew stanowiło wykonanie decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2006 r., uzgadniającej warunki rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego Ś.. Decyzja ta zaś stanowi ostatni etap prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej polegającej na eksploatacji surowca ilastego ze złoża Ś.. W konsekwencji, cel usunięcia drzew nie pozwala na stwierdzenie, że są one usuwane na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą ( v. rozważania Sądu w sprawie II OSK 2215/18). Nie było zamiarem skarżącego wycięcie drzew w celu przywrócenia gruntów dotychczas będących wyrobiskiem do użytkowania rolniczego. W sprawie znajdował zastosowanie art. 83 ust. 1 ustawy o.p. statuujący obowiązek uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew.
Powoływanie tych samych argumentów w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, w ocenie Sąd zmierza wyłącznie do przedłużania postępowania a nie do uzyskania rzetelnej oceny działania organów. Ocena ta była już przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny. Nie zmieniły się żadne okoliczności faktyczne i prawne, które uzasadniałyby wyrażenie odmiennego stanowiska w tej sprawie.
Stosownie do art. 83 c ust. 4 ustawy o.p. organ wydając zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów, uzależnione od wykonania nasadzeń zastępczych bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzenia oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: wartość przyrodniczą, w tym rozmiar oraz funkcję, jakie pełnią w ekosystemie, wartość kulturową, walory krajobrazowe, lokalizację. Tym kryteriom odpowiada wydana decyzja.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI