II SA/Bd 612/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi F. M. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego odmawiającą wydania poświadczonych kopii dokumentów stanowiących akta zbiorowe do aktów zgonu pradziadków skarżącego. Skarżący wskazał, że dokumenty te są mu potrzebne do celów naukowych związanych z pracą dyplomową oraz zaspokojenia osobistych potrzeb informacyjnych. Organy administracji odmówiły, uznając, że samo pokrewieństwo nie stanowi wystarczającego interesu prawnego w rozumieniu art. 26 ust. 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że prawo do kultywowania pamięci zmarłego członka rodziny, chronione jako dobro osobiste na gruncie art. 23 Kodeksu cywilnego, stanowi wystarczający interes prawny do uzyskania dokumentów z akt zbiorowych. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, odmawiając dostępu do dokumentów mimo udokumentowanego pokrewieństwa. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie interesu prawnego do uzyskania dokumentów z rejestru stanu cywilnego na podstawie prawa do kultywowania pamięci zmarłego członka rodziny.
Orzeczenie dotyczy dostępu do akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego. Interpretacja interesu prawnego może być stosowana analogicznie w innych sprawach dotyczących dostępu do dokumentów historycznych lub rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do kultywowania pamięci zmarłego członka rodziny (dobro osobiste) stanowi wystarczający interes prawny do uzyskania kopii dokumentów z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do kultywowania pamięci zmarłego członka rodziny, wynikające z art. 23 Kodeksu cywilnego, stanowi wystarczający interes prawny do uzyskania kopii dokumentów z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do kultywowania pamięci zmarłego jest chronionym dobrem osobistym, które obejmuje prawo do 'prawdziwej pamięci' o zmarłym. Pozyskanie dokumentów dotyczących zmarłego krewnego jest jedną z form realizacji tego prawa. Samo udokumentowane pokrewieństwo jest wystarczające do wykazania interesu prawnego.
Czy cel naukowy lub osobiste potrzeby informacyjne skarżącego mogą stanowić podstawę do wydania kopii dokumentów z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego?
Odpowiedź sądu
Choć skarżący wskazał cel naukowy, kluczowe dla przyznania dostępu jest istnienie interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa, a nie tylko interesu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy powinny badać wniosek z urzędu i obiektywnie ocenić jego zawartość. Nawet jeśli skarżący wskazał cel naukowy, to jego pokrewieństwo z osobami, których dotyczą akta, stanowiło wystarczający interes prawny, niezależnie od dodatkowych motywacji.
Przepisy (5)
Główne
pasc art. 26 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Dokumenty z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego mogą być wydawane na żądanie osoby mającej interes prawny.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Gwarantuje osobie bliskiej prawo do kultywowania pamięci zmarłego członka rodziny, co stanowi dobro osobiste i może być podstawą interesu prawnego.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ppsa art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o archiwach art. 16a § ust. 1
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
Powołany przez skarżącego jako podstawa celu poznawczego, ale uznany za niewystarczający przez organy pierwszej instancji w kontekście akt zbiorowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do kultywowania pamięci zmarłego członka rodziny (art. 23 k.c.) stanowi wystarczający interes prawny do uzyskania kopii dokumentów z akt zbiorowych stanu cywilnego. • Samo udokumentowane pokrewieństwo z osobami, których dotyczą akta zbiorowe, jest wystarczające do wykazania interesu prawnego.
Odrzucone argumenty
Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a samo pokrewieństwo nie jest wystarczające. • Cel naukowy lub osobiste potrzeby informacyjne nie stanowią wystarczającego interesu prawnego w rozumieniu art. 26 ust. 4 p.a.s.c.
Godne uwagi sformułowania
kult pamięci osoby zmarłej, jest samoistnym, jurydycznie samodzielnym dobrem osobistym bliskich zmarłego • prawo do niczym niezakłóconego kultywowania pamięci o zmarłym • prawo do 'pamięci prawdziwej', to jest niezafałszowanej i nieprzekłamanej • Sąd, na akceptację zasługuje pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 469/21, że uprawnienie do kultywowania w rodzinie oraz w następnych pokoleniach pamięci zmarłej osoby, gromadzenia po niej pamiątek i pisania historii rodziny, stanowi element prawa związanego z dobrem osobistym, którym jest kult pamięci osoby zmarłej.
Skład orzekający
Grzegorz Saniewski
przewodniczący
Katarzyna Korycka
sprawozdawca
Renata Owczarzak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie interesu prawnego do uzyskania dokumentów z rejestru stanu cywilnego na podstawie prawa do kultywowania pamięci zmarłego członka rodziny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy dostępu do akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego. Interpretacja interesu prawnego może być stosowana analogicznie w innych sprawach dotyczących dostępu do dokumentów historycznych lub rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do poznawania historii rodziny i dostępu do dokumentów przodków, co ma wymiar osobisty i społeczny. Wyjaśnia, jak prawo chroni potrzebę pamięci o zmarłych.
“Czy możesz poznać historię swojej rodziny? Sąd administracyjny wyjaśnia prawo do pamięci o przodkach.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.