II SA/Bd 526/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję ZUS o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko D. G. oraz o uznaniu wypłaconego świadczenia za nienależnie pobrane. Organy ZUS uznały, że skarżący nie zamieszkuje na terytorium RP i jego pobyt ma charakter tymczasowy, związany z oddelegowaniem. Skarżący nie zgodził się z tymi ustaleniami. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Jako główną przyczynę uchylenia wskazano naruszenie przez organy art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, który stanowi podstawę do uchylenia prawa do świadczenia na przyszłość, a nie do świadczeń już skonsumowanych. Sąd podkreślił, że kwestia nienależnie pobranego świadczenia powinna być rozpatrywana odrębnie, na podstawie art. 25 tej ustawy. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 107 k.p.a., poprzez nieprecyzyjne określenie przedmiotu rozstrzygnięcia i brak jasnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Sąd zaznaczył, że nie jest rolą sądu uzupełnianie ustaleń organów administracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych, rozróżnienie między uchyleniem prawa do świadczenia a zwrotem nienależnie pobranego świadczenia, wymogi formalne decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, ale zasady prawne są uniwersalne dla spraw o świadczenia wychowawcze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego może dotyczyć świadczeń już skonsumowanych (wypłaconych)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ma charakter konstytutywny i działa na przyszłość (ex nunc). Pozbawienie strony prawa do wypłaconego świadczenia może nastąpić jedynie w trybie instytucji świadczenia nienależnie pobranego (art. 25 u.p.p.w.d.).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pozwala na uchylenie prawa do świadczenia na przyszłość, a nie na świadczenia już pobrane. Kwestia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia jest odrębną procedurą regulowaną przez art. 25 tej ustawy.
Czy organy administracji prawidłowo określiły przedmiot postępowania i uzasadniły swoje decyzje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy postępowania (art. 107 k.p.a.) poprzez nieprecyzyjne określenie przedmiotu rozstrzygnięcia, brak jasnego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz nieodróżnienie sprawy o uchylenie świadczenia od sprawy o zwrot nienależnie pobranego świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że decyzje organów były niejednoznaczne co do zakresu rozstrzygnięcia, nie zawierały wyraźnego wyodrębnienia części rozstrzygającej od uzasadnienia, a także nie wskazywały precyzyjnie podstawy prawnej i nie wyjaśniały jej treści.
Przepisy (19)
Główne
u.p.p.w.d. art. 25
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Reguluje kwestię nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i obowiązek jego zwrotu.
u.p.p.w.d. art. 27
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Stanowi podstawę do zmiany lub uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego ze skutkiem na przyszłość (ex nunc).
Pomocnicze
u.p.p.w.d. art. 1 § ust. 3
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
u.p.p.w.d. art. 2 § ust. 2 i 3
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4 - 6 oraz § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa elementy decyzji administracyjnej, w tym wymogi dotyczące uzasadnienia.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c)
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 153
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § ust. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 117
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Umowa między Państwami – Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego dotycząca statusu sił zbrojnych art. III
Umowa między Rządem RP a Dowództwem Naczelnego Sojuszniczego Dowódcy Transformacji i Naczelnym Dowództwem Sojuszniczych Sił w Europie uzupełniająca Protokół z dnia 28 sierpnia 1952r. dotycząca statusu sił zbrojnych art. 10 § ust. 4
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez uchylenie prawa do świadczenia za okres już skonsumowany. • Naruszenie przez organy art. 107 k.p.a. w zakresie wymogów formalnych decyzji administracyjnej (niejednoznaczność przedmiotu, brak uzasadnienia).
Godne uwagi sformułowania
Decyzja uchylająca prawo do świadczenia wychowawczego [...] ma charakter konstytutywny i działa ze skutkiem ex nunc, tj. z mocą na przyszłość od daty wydania decyzji. • W trybie art. 27 u.p.p.w.d. nie podlega zatem uchyleniu lub zmianie prawo do świadczenia wychowawczego już wcześniej skonsumowane, czyli świadczenie już pobrane. • Pozbawienie strony prawa do wypłaconego świadczenia wychowawczego nastąpić może jedynie przy zastosowaniu instytucji świadczenia nienależnie pobranego, podlegającego zwrotowi (art. 25 u.p.pw.d.). • Nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie w jakimkolwiek zakresie aktów podejmowanych przez organy administracji.
Skład orzekający
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący sprawozdawca
Anna Klotz
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych, rozróżnienie między uchyleniem prawa do świadczenia a zwrotem nienależnie pobranego świadczenia, wymogi formalne decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, ale zasady prawne są uniwersalne dla spraw o świadczenia wychowawcze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe błędy popełniane przez organy administracji w sprawach świadczeń socjalnych, co jest częstym problemem dla obywateli i cenną lekcją dla prawników.
“ZUS uchylił świadczenie wychowawcze, ale sąd pokazał, że zrobił to źle. Kluczowe błędy proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.