II SA/BD 403/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2020-11-10
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz osóbkara pieniężnalicencjaaplikacja mobilnaprzewóz okazjonalnydziałalność gospodarczakierowcaustawa o transporcie drogowym

Podsumowanie

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę kierowcy na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji, uznając, że nawet jednorazowe wykonanie odpłatnego przewozu za pośrednictwem aplikacji mobilnej stanowi transport drogowy podlegający regulacjom.

Kierowca P. L. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie przewozu osób bez wymaganej licencji. Stwierdzono, że korzystał z aplikacji mobilnej do zamawiania i opłacania przejazdów, a jego pojazd nie spełniał wymogów dla przewozu okazjonalnego. Skarżący argumentował, że nie prowadził działalności gospodarczej i nie wykonywał transportu drogowego. Sąd uznał jednak, że nawet jednorazowe, odpłatne wykonanie przewozu za pomocą aplikacji mobilnej stanowi transport drogowy w rozumieniu ustawy, niezależnie od formalnego statusu przedsiębiorcy, co uzasadnia nałożenie kary za brak licencji.

Sprawa dotyczyła skargi P. L. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji. Podczas kontroli stwierdzono, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz osób samochodem osobowym za pomocą aplikacji mobilnej, nie posiadając przy tym licencji ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Pojazd nie spełniał również wymogów dla przewozu okazjonalnego. Skarżący podnosił, że nie prowadził działalności gospodarczej i nie wykonywał transportu drogowego w rozumieniu ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że nawet jednorazowe, odpłatne wykonanie przewozu za pośrednictwem aplikacji mobilnej, niezależnie od formalnego statusu przedsiębiorcy czy ciągłości działalności, stanowi krajowy transport drogowy podlegający obowiązkowi posiadania licencji. Sąd podkreślił, że istotne jest faktyczne wykonanie czynności odpowiadających definicji transportu drogowego, a nie tylko formalne prowadzenie zarejestrowanej działalności gospodarczej. Ponadto, pojazd nie spełniał wymogów dla przewozu okazjonalnego, a warunki przewozu nie zostały spełnione zgodnie z przepisami.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jednorazowe, odpłatne wykonanie przewozu za pomocą aplikacji mobilnej, niezależnie od formalnego statusu przedsiębiorcy czy ciągłości działalności, stanowi krajowy transport drogowy podlegający obowiązkowi posiadania licencji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istotne jest faktyczne wykonanie czynności odpowiadających definicji transportu drogowego, a nie tylko formalne prowadzenie zarejestrowanej działalności gospodarczej. Brak licencji przy takim faktycznym wykonaniu przewozu uzasadnia nałożenie kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.t.d. art. 92a § 1 i 7 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków podlega karze pieniężnej. Wskazano konkretne naruszenie (lp. 2.11 załącznika nr 3) jako podstawę nałożenia kary.

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja krajowego transportu drogowego jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi.

u.t.d. art. 5b § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wymóg uzyskania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

u.t.d. art. 18 § 4a i 4b

Ustawa o transporcie drogowym

Określenie warunków konstrukcyjnych i umownych dla przewozu okazjonalnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednorazowe wykonanie odpłatnego przewozu za pomocą aplikacji mobilnej stanowi krajowy transport drogowy. Brak licencji przy faktycznym wykonaniu transportu drogowego uzasadnia nałożenie kary. Pojazd nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Warunki przewozu okazjonalnego nie zostały spełnione zgodnie z przepisami.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie prowadził działalności gospodarczej i nie wykonywał transportu drogowego. Jednorazowe wykonanie przewozu nie ma cech działalności gospodarczej. Należy stosować przepisy unijne dotyczące przewozu okazjonalnego. Organ nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Godne uwagi sformułowania

wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową

Skład orzekający

Grzegorz Saniewski

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Wichrowski

sędzia

Katarzyna Korycka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wykonywanie odpłatnych przewozów osób za pomocą aplikacji mobilnych, nawet jednorazowo i bez formalnego statusu przedsiębiorcy, jest traktowane jako transport drogowy podlegający regulacjom i wymogom licencyjnym. Ustalenie kryteriów dla przewozu okazjonalnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z aplikacjami mobilnymi i przepisami ustawy o transporcie drogowym. Interpretacja może ewoluować wraz z rozwojem technologii i zmianami w prawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnych aplikacji transportowych (jak Uber czy Bolt) i wyjaśnia, kiedy ich kierowcy podlegają regulacjom transportowym, co jest istotne dla wielu osób.

Jesteś kierowcą aplikacji transportowej? Nawet jeden przejazd bez licencji może kosztować Cię tysiące złotych!

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Bd 403/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2020-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Wichrowski
Katarzyna Korycka
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 1478/21 - Postanowienie NSA z 2025-02-12
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję IInspektora Transportu Drogowego [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Podczas kontroli drogowej pojazdu marki Volvo nr rej. [...] przeprowadzonej [...] kwietnia 2019 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w B. stwierdzono, że kierujący pojazdem P. L. (Skarżący) wykonywał przewóz osób na terenie B. na trasie z ul. [...] na ul. [...].
Kontrolujący stwierdzili, że pojazd posiada 5 miejsc siedzących i nie jest oznaczony jako taksówka.
Kierujący pojazdem prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą P. L..
Kierujący pojazdem nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli żadnego wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób ani też wypisu z zezwolenia na wykonywania zawodu przewoźnika drogowego.
Kierujący nie okazał żadnej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej firmie [...].pl Sp. z o.o. z którą kontrolowany współpracuje.
Kontrolowany nie okazał do kontroli żadnej umowy na wykonywanie przewozu.
Kontrolujący stwierdzili, że Skarżący nie wydał przed rozpoczęciem przewozu dowodu wniesienia opłaty za przejazd ani przed rozpoczęciem przewozu, ani po jego zakończeniu.
Na podstawie informacji uzyskanych od pasażerów ustalono, że przewóz zamówili za pomocą aplikacji mobilnej. Przewóz został potwierdzony w aplikacji. Za przewóz pobrano opłatę z karty płatniczej zamawiającego powiązanej z aplikacją mobilną, podsumowanie kosztów przewozu zostało przesłane pocztą elektroniczną do zamawiającego po wykonaniu przewozu.
W wyniku kontroli i przeprowadzonego postępowania K. – P. Wojewódzki Inspektor Transportu drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. 2019 r. poz. 58 ze zm., zwanej w skrócie: "u.t.d."), decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] nałożył na Skarżącego karę pieniężną wysokości [...] zł.
Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie następujących naruszeń:
- wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.,
- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez Skarżącego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i przeanalizował przepisy regulujące przedmiotową materię, podzielając ustalenia organu I instancji.
Organ w szczególności ustalił, że Skarżący nie posiada zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Skarżący nie przedstawił dowodów na posiadanie ww. zezwolenia lub licencji, ponadto zgodnie z informacjami z Biura ds. Transportu Drogowego GITD oraz Urzędu M. B. Skarżącemu nie wydawano takiego zezwolenia lub licencji. Skarżący nie przedłożył także żadnego dowodu na wykonywanie w dniu kontroli przewozu w imieniu innego podmiotu.
Organ ustalił, że Skarżący posiada status przedsiębiorcy.
Organ wskazał na twierdzenia Skarżącego, że współpracuje z firmą [...] Sp. z o.o. na podstawie umowy o współpracy. Od spółki otrzymuje raz w tygodniu wynagrodzenie, które jest pomniejszane o prowizję [...] i [...].pl oraz o koszty obsługi aplikacji. Skarżący oświadczył, że [...] lutego 2019 r. podpisał "Deklarację podpięcia pod flotę [...].pl". Skarżący zeznał także, że prowadzi działalność gospodarczą i wystawia [...].pl faktury za usługi transportowe opiewające na kwoty po wszystkich potrąceniach.
Organ odwoławczy uznał, że Skarżący, korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Wykonując te usługi w zakresie transportu drogowego Skarżący realizował je we własnym imieniu i na swoją rzecz.
Organ wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli Skarżący pełnił rolę wykonawcy przewozu okazjonalnego, a nie tylko kierowcy, co uzasadnia nałożenie na niego kar z załącznika nr [...] do u.t.d.
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy przewóz nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego, bowiem pojazd, którym kierowca wykonywał przewóz osób, jest konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Tymczasem zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. bowiem warunki przewozu nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy. Z tego względu GITD uznał, że prawidłowo nałożono na kierowcę karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr [...] do u.t.d.
P. L. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego zaskarżając ją w całości i zarzucając jej:
1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, kiedy Skarżący takiej działalności nie prowadził;
2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,
3) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, prowadzące do poczynienia wewnętrznie sprzecznych ustaleń co do podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenie; w tym nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia w sytuacji, w której organ stwierdza wprost, że zarówno płatność jak i usługa przewozu była wykonywana na rzecz spółki [...].pl Sp. z o.o.,
4) naruszenie przepisów sprawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 1.1. załącznika nr [...] do u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1. oraz 2.11 załącznika nr [...] do u.t.d. w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. przez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;
6) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty, wyjaśniając, że nie tylko nie posiadał on statusu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez niego czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej, a przede wszystkim fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości.
Skarżący podniósł także, że wobec nieprecyzyjności art. 4 pkt 11 u.t.d. konieczne jest, w celu ustalania kryteriów pozwalających na ocenę, czy doszło do "przewozu okazjonalnego", sięgnięcie do prawa unijnego tj. do rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu autokarami i autobusami oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98 z dnia 11 grudnia 1997 r. zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92. Z przepisów tych wynika, że przewozu wykonywanego przez Skarżącego nie można kwalifikować jako przewozu okazjonalnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (w skrócie "u.t.d."), która określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d).
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d, krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa je art. 5b ust. 1 u.t.d, stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
W myśl art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do [...] zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć [...] zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9; 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr [...] do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d).
W myśl lp. 1.1 załącznika nr [...] karą pieniężną w wysokości [...] zł sankcjonowane jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Ustalony w rozpoznawanej sprawie przez organy stan faktyczny, stanowiący podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej określonej w lp. 1.1. załącznika nr [...] do ustawy, nie budzi wątpliwości i w ocenie sądu stanowił wystarczającą podstawę do wydania przez organy decyzji orzekających w tym przedmiocie.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera na terenie B. na trasie z ul. [...] na ul. [...] pojazdem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Zaznaczenia wymaga - czego nie kwestionuje Skarżący - że przedmiotowy kurs został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej [...], a następnie została zapłacona kwota za ów przejazd za pomocą aplikacji [...] służącej do inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Organ ustalił także, że Skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył w istocie tego, czy skarżący w ogóle w chwili kontroli wykonywał krajowy transport drogowy noszący znamiona wykonywanej działalności gospodarczej, czy też – gdyby przyjąć, że w omawianym przypadku miał miejsce krajowy transport drogowy – podmiotem, w imieniu którego transport ten był wykonywany, był w istocie sam skarżący czy też firma [...].pl sp. z o.o., z którą jak twierdzi Skarżący współpracował.
W ocenie Sądu zarzuty Skarżącego w tym zakresie są nieuzasadnione. Nie ma żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że opisane zdarzenie odpowiada definicji transportu drogowego a Skarżący wykonywał okazjonalny krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób i że w tym zakresie działał on we własnym imieniu i na swoją rzecz.
W. w tym miejscu zauważyć, że Skarżący na potwierdzenie swego stanowiska, że podmiotem, w imieniu którego transport ten był wykonywany w istocie był kto inny, nie przedstawił żadnego dowodu w toku postępowania administracyjnego, pomimo tego, że został wezwany przez organ do złożenia dokumentów mogących mieć wpływ na jego odpowiedzialność za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Nie jest takim dowodem faktura na wykonany przejazd wystawiona na nazwisko zamawiającego przewóz (M. M.) przez [...] B.V. w imieniu [...].pl Sp. z o.o.(k.7 akt sprawy).
Skarżący nie przedstawił w toku postępowania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wystawionej na rzecz [...].pl. [...]. z o.o. ani jakiejkolwiek umowy łączącej go z tą firmą.
Wobec braku dokumentów potwierdzających współpracę Skarżącego z [...].pl. [...]. z o.o. w zakresie zarobkowych przewozów osób, zasadnie Organ przyjął, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był Skarżący.
W tym miejscu, w szczególności w kontekście podnoszonych przez Skarżącego zarzutów dotyczących braku znamion wykonywania przez niego działalności gospodarczej oraz braku posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy, wyjaśnienia wymaga, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., II GSK 670/08, pub. CBOSA). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym "nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej". Innymi słowy – jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 16 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/Op 529/12) – "wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym".
W świetle zatem powyższych wyjaśnień wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy. Bez znaczenia zatem – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – pozostaje więc okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
Wobec powyższego zauważyć tylko należy, że znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 5 akt administracyjnych) wynika, że Skarżący jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą.
W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na jego rzecz, lecz odbyła się ona w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego zamawiającego przewóz na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji "[...]", nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego, a to do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym czy jej beneficjentem był Skarżący, nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem. Zaznaczyć przy tym należy, że w decyzjach nie uznano, aby płatności za przewóz dokonano na rzecz skarżącego, tylko że przewóz miał charakter odpłatny. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez osobę działającą w porozumieniu z pasażerem i Skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej "[...]", służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a zamawiającym przewóz (najczęściej pasażerem) i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji "[...]", ale w przekonaniu sądu zasady działania ww. aplikacji są możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Wszak okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była między stronami sporna. Korzystał z niej tak skarżący jak i zamawiający przewóz i to dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem. Utrwalone jest przy tym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji [...], że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez Skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, TSUE zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide: Trybunał w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, LEX nr 2431422 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r. sygn. III SA/Gd 501/19, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Bk 716/19, dostępne w CBOSA).
Reasumując powyższe uznać należy, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację [...] ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu.
W tej sytuacji na skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który spoczywa na podmiotach wykonujących faktyczną działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego, nawet gdy nie została ona zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 u.t.p. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w kwocie [...]zł. Jego zachowanie (realizowany przewóz drogowy) wyczerpywało znamiona lp. [...] złącznika nr [...] do ustawy. Ważne i wymagające podkreślenia jest to, że kara pieniężna została nałożona na kierującego nie za prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, ponieważ przepisy ustawy takiego naruszenia nie przewidują, lecz za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganej licencji/zezwolenia.
Z uwagi na przypisanie skarżącemu ww. naruszenia organy w istocie musiały również ocenić, czy stwierdzony przewóz drogowy był wykonywany pojazdem spełniającym wymagania określone we właściwych przepisach. Przewozu nie można było zakwalifikować ani jako regularnego, ani jako regularnego specjalnego, ani jako wahadłowego.
Nie jest przy tym zasadne, przy definiowaniu "przewozu okazjonalnego", sięganie do treści wskazanych przez Skarżącego uregulowań Unii Europejskiej. Wskazane przez Skarżącego rozporządzenie Rady (EWG) nr [...] zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą (art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr [...]). Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d. odnosi się do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą, jest ona definicją obowiązującą i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą.
Zasadnie zatem, w ocenie Sądu, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że był to przewóz okazjonalny. Taki zaś może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy, przy czym jeżeli chodzi o warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) ustawy, warunki te muszą być spełnione łącznie. [...] skarżącego nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób, łącznie z kierowcą (sprzeczność z art. 18 ust. 4a ustawy), podczas gdy przepisy wymagają, aby przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Nie zostały też spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy, ponieważ umowy z pasażerem nie zawarto w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz za pośrednictwem aplikacji telefonicznej, a opłata za przewóz nie miała charakteru ryczałtowego (została skalkulowana przez algorytm aplikacji) i nie została uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy. Prawidłowo zatem, na mocy art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz załącznika nr 3 lp. 2.11. orzeczono karę pieniężną wobec skarżącego za powyższe naruszenie.
W związku z powyższym Sąd uznał za niezasadne podniesione w skardze zarzutu natury procesowej i materialnoprawnej. Organy zgromadziły i poddały wyczerpującej ocenie zgromadzony materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w motywach wydanych w sprawie decyzji. Podstawę poczynionych ustaleń stanowiły dowody w postaci protokołu kontroli z [...] kwietnia 2020 r., zeznań Skarżącego w charakterze strony, zeznań świadków (pasażerów), kserokopii dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu, wydruki ekranu telefonu dotyczące przedmiotowego przewozu pasażera, wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz odpowiedzi organów posiadających informację o wydawanych licencjach. Dowody te były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Raz jeszcze należy podkreślić, że skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska nie przedstawił żadnego dowodu. Pozbawione podstaw są zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a.
Nie doszło również do naruszenia art. 5b u.t.d. oraz art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d.
W sprawie wykazane zostało, że Skarżący był podmiotem wykonującym przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Z kolei art. 92a ust. 6 u.t.d. dotyczy kierowców, ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe).
Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę