II SA/Bd 40/23

II SA/Bd 40/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 690
art. 48 ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia 23 listopada 2022 r. nr 222/2022 w przedmiocie dodatku aktywizacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
U z a s a d n i e n i e:
Starosta Toruński decyzją z dnia 7 października 2022 r., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. b w związku z art. 48 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 690), dalej zwaną: "u.p.z", § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07.07.2014r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1189), zwanego dalej: "rozporządzeniem", odmówił przyznania W. Ł., zwanej dalej: "skarżącą" lub "stroną", prawa do dodatku aktywizacyjnego.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia stwierdzono, że
Zgodnie z art. 48 u.p.z. oraz § 4 rozporządzenia, dodatek aktywizacyjny nie przysługuje bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku, jeśli podjął z własnej inicjatywy zatrudnienie lub inną pracę zarobkową u pracodawcy, u którego był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny. W związku z niespełnieniem tego warunku, orzeczono o odmowie świadczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wyjaśniła, że bezpośrednio przed rejestracją jako osoba bezrobotna, pobierała świadczenie pielęgnacyjne na mamę i z tego tytułu nabyła prawo do zasiłku.
Wojewoda Kujawsko – Pomorski decyzją z dnia 23 listopada 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), zwanej dalej: "kpa", oraz art. 48 u.p.z., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Skarżąca w dniu 04.08.2022 r. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy dla Powiatu Toruńskiego, zwanego dalej: "PUP". Decyzją Starosty Toruńskiego z dnia 04.08.2022 r. uznana została za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia rejestracji w wysokości 120 % kwoty bazowej zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 16.09.2022 r. skarżąca podjęła zatrudnienie w P. Sp. z o.o. z siedzibą w T., co dokumentuje umowa zlecenie zawarta przez stronę w dniu 15.09.2022 r. (właściwą datą ww. umowy był 16.09.2022 r. – uwaga Sądu, vide: k. 11 akt sądowych organu I instancji). Powyższe stanowiło podstawę do wydania przez Starostę Toruńskiego w dniu 23.09.2022 r. decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 16.09.2022 r. Następnie w dniu 21.09.2022 r. skarżąca złożyła w PUP wniosek o przyznanie dodatku aktywizacyjnego w związku z podjęciem pracy z własnej inicjatywy.
Starosta Toruński w dniu 15.09.2022 r. wydał decyzję, w której orzekł o odmowie przyznania stronie dodatku aktywizacyjnego uznając, iż strona podjęła pracę u tego samego pracodawcy, u którego była zatrudniona bezpośrednio przed rejestracją w PUP (właściwą datą decyzji pierwszoinstancyjnej był 7 października 2022 r. – uwaga Sądu).
Skarżąca przed rejestracją w PUP była zatrudniona na podstawie umowy tymczasowej w firmie P. z siedzibą w T. w okresie: od dnia 08.01.2018 r. do dnia 30.04.2020 r. Następnie od dnia 01.05.2020 r. do 23.07.2022 r. strona pobierała świadczenie pielęgnacyjne, do rejestracji zgłosiła się w dniu 04.08.2022 r., a umowę zlecenia dla P. Sp. z o.o. wykonywała w okresie od 16.09.2022 r. do 31.12.2022 r. Powyższe wskazuje, że zleceniodawca to ta sama firma, w której skarżąca zatrudniona była przed pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie którego nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
W skardze na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty Toruńskiego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca nie kwestionując przedstawionego przez organ odwoławczy stanu faktycznego, wyjaśniła, że w okresie od dnia 01.05.2020 r. do dnia 23.07.2022 r., pobierała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad chorą matką i z tego powodu uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wskazała, że bezpośrednio przed rejestracją w PUP w dniu 04.08.2022 r. nie podejmowała zatem zatrudnienia, które czasowo wykonywała w firmie P. w ramach pracy tymczasowej w okresie od dnia 08.01.2018 r. do dnia 30.04.2020 r., a więc nie bezpośrednio przed rejestracją w urzędzie pracy.
Strona wywodziła, że organ wadliwie nie wziął pod uwagę okoliczności, że bezpośrednio przed rejestracją pobierała ww. świadczenie pielęgnacyjne, a nie wykonywała pracy.
W ocenie strony dodatek aktywizacyjny należy się jej również dlatego, że samodzielnie znalazła pracę, a PUP nie przyczynił się w żadnym stopniu do jej aktywizacji zawodowej. Wywodziła, że zaraz bezpośrednio po utracie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego podjęła kroki by niezwłocznie wrócić na rynek pracy, a nie korzystać z zasiłku dla bezrobotnych finansowanego z pieniędzy publicznych. Pokreśliła, że rezygnacja z pracy jej rezygnacja z aktywności zawodowej nastąpiła z bardzo ważnej przyczyny, jaką była opieka nad bardzo chorą matką. Podniosła, że dodatek aktywizacyjny jest swego rodzaju nagrodą za inicjatywę osoby bezrobotnej, która znalazła pracę i została zatrudniona.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329); dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 48 ust. 4 pkt 2 u.p.z., który stanowi, że dodatek aktywizacyjny nie przysługuje w przypadku podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy, u którego był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny. W ocenie organów, podjęte przez skarżącą 16.09.2022 r. zatrudnienie w P. Sp. z o.o. z siedzibą w T., w ramach umowy zlecenia, wyczerpuje hipotezę ww. przepisu, albowiem pracodawca strony jest tym samym pracodawcą, u którego była zatrudniona bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotna. W ocenie skarżącej tymczasem brak jest przesłanek zastosowania ww. przepisu, albowiem bezpośrednio przed zarejestrowaniem się jako bezrobotna, strona nie pracowała w P. Sp. z o.o. z siedzibą w T., lecz opiekowała się swoją matką, z uwagi na co pobierała świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 01.05.2020 r. do 23.07.2022 r.
W ocenie sądu, niewątpliwie P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. spełnia kryteria pracodawcy, które określa art. 2 ust. 1 pkt 25 omawianej ustawy, jako: " jednostkę organizacyjną, chociażby nie posiadała osobowości prawnej, a także osobę fizyczną, jeżeli zatrudniają one co najmniej jednego pracownika". Nie jest to zresztą sporne w sprawie. Istota sporu sprowadza się bowiem do rozstrzygnięcia, znaczenia użytego przez ustawodawcę określenia: "bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny". W ocenie skarżącej powstała przerwa w jej zatrudnieniu w P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. wskutek pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, po jego zakończeniu którego zarejestrowała się jako osoby bezrobotnej w PUP, spowodowała przerwanie niejako ciągłości pracy u ww. pracodawcy, skutkiem czego "bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny", nie pracowała u tego samego pracodawcy.
Konsekwencja przyjętego przez organy stanowiska oznacza, że "bezpośrednim pracodawcą" sprzed dokonania rejestracji jest więc zawsze ostatni pracodawca, u którego bezrobotny wykonywał pracę, niezależnie od tego jak długi okres poprzedza następne zatrudnienie u tego pracodawcy i niezależnie od tego, czy i jakie dochody otrzymywała wnioskodawczyni w ww. przerwie pomiędzy zatrudnieniami u tego samego pracodawcy. W konsekwencji nie ma znaczenia, że od zakończenia ostatniego zatrudnienia upłynął pewien czas, ani też nie jest istotny fakt rejestracji w PUP po ustaniu któregoś z ww. świadczeń (np. świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego) i następnie podjęcia zatrudnienia, zanim dojdzie do ponownego zatrudnienia.
W ocenie Sądu dokonana przez organy wykładnia pojęcia "bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny" nie jest trafna. Gdyby zamiarem ustawodawcy było skonstruowanie normy stanowiącej o nieprzysługiwaniu dodatku aktywizacyjnego w sytuacji podjęcia przez bezrobotnego zatrudnienia u ostatniego pracodawcy, u którego był zatrudniony przed zarejestrowaniem jako bezrobotny, to niewątpliwie prawodawca taką normę przyjąłby. Jednakże analizowany przepis stanowi nie o podjęciu pracy u "ostatniego pracodawcy", lecz stanowi o ponownym zatrudnieniu u pracodawcy, u którego wnioskodawca był zatrudniony bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny. Norma art. 48 ust. 4 pkt 2 u.p.z., wyraźnie stanowi więc o bezpośredniości zatrudnienia u tego samego pracodawcy przed zarejestrowaniem jako bezrobotny. Zważając na fakt, że omawiana norma ma charakter restrykcyjny, to należy ją interpretować w sposób ścisły, a wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Zresztą rozumienie ww. przepisu przez organy może łatwo wypaczyć cel wprowadzenie omawianej regulacji tj. zapobieżenie możliwości nadużycia prawa do dodatku aktywizacyjnego poprzez nieformalne uzgodnienie z pracodawcą zakończenia zatrudnienia, a po jakimś okresie jego ponowienia u tego samego pracodawcy, celem uzyskania przez pracownika dodatkowych środków z budżetu państwa. Kiedy przyjąć by bowiem, że chodzi jedynie o ostatniego pracodawcę przed zarejestrowaniem się bezrobotnego, to brak jest jakiejkolwiek przeszkody do tego by okres pomiędzy zatrudnieniami był w jakikolwiek sposób ograniczony czasowo, więc w konsekwencji może być on bardzo długi, co ni jak nie odpowiadałoby wprowadzonemu przez ustawodawcę pojęciu "bezpośrednipości". Brak zatem przesłanek z art. 48 ust. 4 pkt 2 u.p.z., pozbawiających skarżącą dodatku aktywizacyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia .
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.