Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

II SA/BD 360/19

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Bd 360/19 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2019-09-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Janiszewska-Ziołek
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1749/20 - Wyrok NSA z 2023-05-23
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 7,77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora [...] [...] w B. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora [...] [...] M. [...] z dnia [...] grudnia 2018r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora [...] [...] w [...] na rzecz W. B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...].DG Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego M. [...] (zwany dalej "PINB") umorzył w całości postępowanie wszczęte w związku ze skargą W. B. (skarżącej) w sprawie wysokości budynku gospodarczego przy ul. [...] we [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z [...] października 2015 r. S. Ł. – współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...] wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego na rozbudowę budynku handlowo – magazynowego o część magazynową oraz zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na magazynowy. Decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] Prezydent M. [...] (zwany dalej w skrócie "Prezydentem") udzielił pozwolenia i zatwierdził projekt ww. inwestycji.
W toku rozpatrywania odwołania wniesionego od tej decyzji przez W. B. Wojewoda K. – P. (w skrócie "Wojewoda") zwrócił się do PINB o wyjaśnienie kwestii wysokości budynku gospodarczego.
W dniu [...] lipca 2016 r. PINB przeprowadził kontrolę, dokonując oględzin budynku gospodarczego. Stwierdzono, że ściany budynku zbudowane są z cegły pełnej - poza górną częścią wykonaną z dwóch warstw bloczków gazobetonowych wysokości ok. 50 cm. Część ta została wykonana w 2007 r. a inwestor nie przedłożył pozwolenia ani zgłoszenia na wykonane roboty budowlane.
Pismem z [...] sierpnia 2016 r. S. Ł. poinformował, że doprowadził budynek gospodarczy do stanu poprzedniego poprzez jego obniżenie. Podczas kontroli [...] sierpnia 2016 r. PINB ustalił, że budynek został obniżony o dwie warstwy bloczków gazobetonowych tj. ok. 50 cm. Była to wysokość wskazana przez skarżącą w odwołaniu od decyzji Prezydenta. Informację o poczynionych ustaleniach PINB przekazał Wojewodzie wraz ze stwierdzeniem, że nie ma podstaw do dalszego podejmowania działań w sprawie podwyższenia budynku.
Decyzją z [...] sierpnia 2016 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z [...] grudnia 2015 r. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Na decyzję Wojewody strony nie wnosiły skargi do sądu administracyjnego.
Natomiast [...] października 2016 r. do PINB wpłynęła skarga W. B. na działania PINB dotyczące budynku gospodarczego. Organ udzielił odpowiedzi na tę i kolejne skargi wskazując, że nie widzi podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie nielegalnych robót na nieruchomości przy ul. [...]. Ostatecznie pismem z [...] lipca 2018 r. K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (w skrócie "WINB") zobowiązał PINB do wszczęcia postępowania w sprawie wysokości budynku gospodarczego na nieruchomości przy ul. [...].
W toku wszczętego postępowania organ ustalił, że ani Prezydent M. [...], ani Archiwum Państwowe w T. Oddział we [...] ani inwestor, ani organ który wydał pozwolenie na budowę - nie dysponują projektem budynku gospodarczego (pierwotnego) zlokalizowanego przy ul. [...] przy granicy z nieruchomością skarżącej. Organ zaznaczył, że posiada natomiast projekt budowlany obejmujący zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na magazynowy. Zmiana sposobu użytkowania dokonana została poprzez wydanie pozwolenia na budowę, gdyż wiązała się z przeprowadzeniem przebudowy obiektu. W ramach tej przebudowy obiekt został połączony z pozostałą częścią zabudowy na nieruchomości. Część ścian została zlikwidowana oraz przebudowano dach, zmianom miały natomiast nie ulegać charakterystyczne parametry obiektu budowlanego jak kubatura i powierzchnia zabudowy. Organ ustalił, że po wykonaniu inwestycji budynek gospodarczy (obecnie magazynowy) nie został rozbudowany. Wątpliwość dotyczy jedynie stanu pierwotnego. Skarżąca wielokrotnie informowała, iż budynek ten był niższy niż obecnie – z czym nie zgadza się inwestor.
Organ wskazał, że oparł się na dowodach w postaci:
- protokolarnych ustaleń podczas kontroli, z których wynika, iż inwestycja nie odstępuje w sposób istotny od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta z [...] grudnia 2015 r.;
- oświadczenia autorki projektu inwestycji z [...] maja 2018 r., która stwierdziła, że budowa wykonana jest zgodnie z projektem;
- oświadczenia inwestora, która pod odpowiedzialnością karną oświadczył, iż budynek został doprowadzony do takiego stanu, jak był w momencie przed jego podwyższeniem w roku 2007 (protokół przesłuchania z [...] lutego 2018 r.);
- fotografii przedłożonej przez skarżącą, ilustrującą ścianę budynku gospodarczego, z której wbrew twierdzeniu skarżącej wynika, iż ściana nie jest obecnie podwyższona, bowiem ilość warstw cegieł oznaczona na przedłożonej fotografii pokrywa się z ilością warstw cegieł, jaka obecnie posiada ściana w granicy tj. 30 warstw;
- projektu budowlanego inwestycji i decyzji o pozwoleniu na budowę – projekt nie wskazuje jednoznacznie jaka winna być wysokość budynku gospodarczego jednak został zatwierdzony w takim kształcie. Projekt i decyzje administracyjne go zatwierdzające znajdują się w obrocie prawnym i wskazują, iż wysokość budynku gospodarczego winna pozostać na istniejącym poziomie – w ocenie organu należy przez to rozumieć wysokość, którą budynek posiadał w momencie wydania, a następnie utrzymania w mocy pozwolenia na budowę (29 sierpnia 2016 r.);
- decyzji o warunkach zabudowy Prezydenta M. [...] z [...] września 2013 r. (znak UA.6730.76.2013), znajdującej się w projekcie budowalnym; w analizie do tej decyzji przyjęto, iż zabudowa w obszarze podlegającym analizie ma wysokość od ok. 3 m. (średnio 7 m), przy czym określono wymagania jedynie do wysokości nowej zabudowy na 4 – 7 m;
- oświadczeniu do protokołu z [...] września 2018 r. złożonym przez przedstawiciela organu architektoniczno – budowlanego, który stwierdził, iż "określenie wysokości budynku należy do zadań projektanta" oraz iż "należy przede wszystkim brać pod uwagę zapis w projekcie, że wysokość budynku winna pozostać na istniejącym poziomie".
Organ nie zgodził się z oświadczeniami skarżącej, że przedmiotowy budynek gospodarczy winien mieć taką samą wysokość jak sąsiedni budynek państwa L. (ul. K. , działka ew. nr [...]), gdyż z fotografii wykonanych podczas kontroli wynika, że budynek na działce przy ul. [...] był wyższy, o czym świadczą stare warstwy cegieł ponad wysokością sąsiedniego budynku.
Oceniając całokształt materiału dowodowego organ uznał, że nie jest możliwe określenie dokładnej wysokości budynku gospodarczego przed jego nielegalną nadbudową oraz obecną legalną przebudową, bowiem nie zachowały się dokumenty określające wysokość – jak pierwotny projekt budowlany. Z porównania fotografii przedłożonej przez skarżącą i aktualnego stanu wynika, że nie zmieniła się wysokość ściany budynku biegnąca w granicy działki, natomiast odnośnie wysokości konstrukcji dachowej nie ma możliwości ustalenia w jakim zakresie taka zmiana nastąpiła. Jednak należy mieć na względzie, że inwestor od 2007 r. co najmniej dwa razy zmieniał pokrycie dachowe i naruszył konstrukcję dachową budynku. Pokrycie było wykonywane w różnych technologiach. Prócz tego inwestor zastosował ocieplenie dachu warstwą izolacyjną wełny mineralnej, która niewątpliwie zmienia grubość całego dachu. Organ wskazał, że prace polegające na ociepleniu budynku wysokości do 12 m zwolniona są zaś z reglamentacji Prawa budowlanego (art. 29 ust. 2 pkt 4 i art. 30 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Praw budowlane; t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., zwanej w skrócie "Prawem budowlanym).
Organ podkreślił także, że inwestor posiada pozwolenie na rozbudowę budynku handlowo – magazynowego o część magazynową i zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek magazynowy, utrzymaną w mocy przez organ II instancji, na którą strony nie składały skargi. Wobec tego inwestor miał prawo do przeprowadzenia robót budowlanych (roboty te zostały zakończone). Ww. decyzje nie zostały też wyeliminowane z obrotu prawnego w trybach nadzwyczajnych.
Zebrany materiał dowodowy nie uprawnia zatem do wydania inwestorowi postanowień ani decyzji w trybie art. 48 – 51 Prawa budowlanego. Wobec tego wszczęte postępowanie należało umorzyć w oparciu o art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.")
W odwołaniu skarżąca podniosła, że nie kwestionuje samej zmiany sposobu użytkowania, a jedynie wysokość budynku gospodarczego, która jest inna niż w stanie pierwotnym.
Zwróciła uwagę, że w projekcie budowlanym (zatwierdzonym decyzją z [...] grudnia 2015 r.) architekt dokonała zmiany wykreślając wpisaną wysokość budynku gospodarczego "3,55") i wpisując w tym miejscu "na istniejącym poziomie". Zdaniem odwołującej w stosunku do stanu pierwotnego budynek gospodarczy został podwyższony o grubość dachu. Wskazując na protokół oględzin z [...] maja 2018 r. odwołująca podniosła, że wysokość budynku gospodarczego wynosi ok. 2,80 – 2,87 cm, a wysokość muru budynku gospodarczego do konstrukcji drewnianej dachu wynosi 2,50 m. W murze widoczne są zabetonowane gniazda po krokwiach dachowych. Odwołująca wskazała też na zdjęcia, z których wynika, że do pierwotnej wysokości ściany (jaśniejsza część elewacji na zdjęciu) dodano dwa rzędy cegieł i wzniesiono konstrukcję dachową. W stosunku do pierwotnej wysokości budynku (według architekta – 28 rzędów cegieł) dodano 2 rzędy cegieł oraz konstrukcję dachową o grubości 36 cm.
Decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
WINB wskazał, że organ pierwszej instancji wszczął postępowanie [...] października 2018 r. w związku z pismem skarżącej z [...] grudnia 2015 r. stanowiącym odwołanie od decyzji Prezydenta z [...] grudnia 2015 r. o pozwoleniu na budowę, w którym to piśmie skarżąca poinformowała o samowolnym podwyższeniu budynku gospodarczego o ok. 50 cm.
Przeprowadzone przez PINB postępowanie wyjaśniające wykazało, że inwestor dokonał rozbiórki ścian spornego obiektu o dwie warstwy gazobetonu (tj. o 50 cm), co potwierdziły oględziny w dniu [...] sierpnia 2016 r., zatem wnioskowane przez skarżącą obniżenie budynku zostało wykonane.
Organ podniósł także, że w zatwierdzonym projekcie budowlanym wysokość przedmiotowego budynku gospodarczego od strony nieruchomości skarżącej (działki nr [...]) została opisana "na istniejącym poziomie" (pierwotnie w projekcie wskazano – 3,55 m). Ów poziom w chwili wydawania decyzji przez Wojewodę (utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany) tj. [...] sierpnia 2016 r. był już obniżony o ca 50 cm (dwie warstwy gazobetonu), o co wnioskowała skarżąca.
Nadto w decyzji Prezydenta z [...] września 2013 r. [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla przedmiotowej inwestycji wysokość obiektu gospodarczego nie została wprost ustalona. W decyzji tej wskazano jedynie wysokość dla rozbudowywanej części budynku handlowo – usługowego tj. od 4 do 7 m. W uzasadnieniu tej decyzji zawarta jest natomiast informacja, iż "wysokość budynków zlokalizowanych w obszarze analizy jest bardzo zróżnicowana i kształtuje się od ok. 3 m do ok. 10 m, średnia wysokość górnych krawędzi elewacji frontowych wynosi ok. 7m". Wynika z tego zdaniem organu, że wysokość kontrolowanego budynku gospodarczego nie narusza ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ani decyzji o pozwoleniu na budowę.
WINB ustalił, że przedmiotowy budynek od strony z granicą działki skarżącej ma wysokość 2,80 – 2,85 m, czyli niższą niż 3 m (opis w protokole oględzin z [...] września 2018 r oraz z [...] maja 2018 r.).
WINB podniósł, że także autorka zatwierdzonego projektu budowlanego oświadczyła, że wysokość budynku zmieniona w toku oględzin [...] maja 2018 r. jest zgodna z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Z powyższego zdaniem WINB wynika, że brak jest podstawy prawnej do prowadzenia dalszego postępowania i uzasadnia jego umorzenie jako bezprzedmiotowego stosownie do art. 105 § 1 k.p.a.
Organ uznał za niezasadne zarzuty podnoszone w odwołaniu, dotyczące braku przywrócenia budynku do "stanu pierwotnego" – gdyż decyzja Prezydenta z [...] grudnia 2015 r. jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody z [...] sierpnia 2016 r. przesądzają o wysokości tego obiektu (opis "na istniejącym poziomie"), a decyzję ostateczną wydano po wykonanej rozbiórce dwóch warstw bloczków betonowych.
Natomiast załączone do odwołania zdjęcie nr [...] nie wskazuje konkretnej wysokości przedstawionego na tym zdjęciu obiektu budowlanego, ani nie obrazuje sąsiedniego budynku i jego wysokości.
Odnośnie wysokości samego dachu budynku w stosunku do pierwotnego (sprzed 2007 r.), to może ona wynikać z odmiennych materiałów budowlanych przyjętych podczas jego remontu w 2007 r. jak i w 2016 r. W myśl natomiast art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego podczas robót remontowych wykonywanych na istniejącym obiekcie dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Stąd np. jednospadowy dach betonowy pokryty papą oraz dach o tym samym spadku o konstrukcji drewnianej pokryty blachodachówką mogą różnić się wysokością.
Odnośnie zarzucanego wskazania wysokości budynku tj. od 2,80 do 2,85 czyli różnicy kilku centymetrów – może ona wynikać z nierówności poziomu terenu działki jak i jakości wykonania robót budowlanych. Są to zdaniem organu różnice nieistotne. Nadto zgodnie z art. 36a ust. 5a pkt 1 Prawa budowlanego dopuszcza się zmiany wysokości, szerokości i długości obiektu budowlanego do 2 % w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego.
W skardze do sądu administracyjnego W. B. wniosła o uchylenie decyzji WINB z [...] lutego 2019 r. zarzucając jej naruszenie:
- art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię,
- art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, albowiem organ nie ustalił zmiany wysokości,
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że żądanie przywrócenia wysokości do stanu pierwotnego, jednoznacznie nieokreślonego, jest nieuzasadnione.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że nie chodziło jej o obniżenie przedmiotowego budynku o 50 cm, ale o przywrócenie do stanu pierwotnego. Nie wiadomo jaką wysokość miał budynek gospodarczy pierwotnie, ale ustalenie tej wysokości ciąży na organie.
Skarżąca zwróciła uwagę, że [...] stycznia 2017 r. ona i sąsiadka A. J. zeznały do protokołu, że budynek nie został przywrócony do pierwotnej wysokości, którą można określić jako tożsamy (identyczna wysokość) z garażem sąsiedniej działki tj. p. L.. W toku postępowania skarżąca dołączała dokumentację fotograficzną, potwierdzającą zarówno wysokość przed zmianą pokrycia dachowego przedmiotowego budynku jak i po zmianie. Z dokumentacji tej wynika, iż konstrukcja dachu nie została oparta jedynie na istniejącym starym murze, jak podnosi inwestor.
Błędne jest zdaniem skarżącej stanowisko organu, że nie można ustalić pierwotnej wysokości budynku gospodarczego, bo takie możliwości istnieją. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem, iż z porównania fotografii przedłożonej przez skarżącą i aktualnego stanu wynika, że nie zmieniła się wysokość budynku biegnącą w granicy działki, natomiast odnośnie konstrukcji dachowej nie ma możliwości ustalenia, w jakim zakresie zmiana ta nastąpiła.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Należy przede wszystkim zauważyć, że istotą prowadzonego przez organy postępowania jest rozstrzygnięcie, czy przeprowadzono roboty budowlane bez stosownego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia tj. czy doszło do samowoli budowlanej.
Zmiana wysokości budynku gospodarczego usytuowanego na działce przy ul. [...] jest w istocie okolicznością pozwalającą na wnioskowanie, że ww. roboty budowlane miały miejsce oraz pozwalającą na określenie ich zakresu.
Druga ważną kwestią jest konieczność oddzielania rezultatu robót budowlanych przeprowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę z [...] grudnia 2015 r. (tj. na podstawie decyzji Prezydenta M. [...] z tej daty, utrzymanej w mocy przez Wojewodę [...] sierpnia 2016 r.) od rezultatu ewentualnych samowolnych robót budowlanych.
Trzeba mieć na względzie, że samo wydanie pozwolenia na budowę (decyzji Prezydenta z [...] grudnia 2015 r.) i utrzymanie w mocy tej decyzji przez decyzję Wojewody z [...] sierpnia 2016 r. nie skutkuje uznaniem, że w momencie wydania decyzji przez Wojewodę ówczesny stan budynku gospodarczego był zgodny z prawem. Wydanie pozwolenia na budowę, obejmującego przebudowę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, przez organ nieświadomy, iż wydane pozwolenie dotyczy przebudowy samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego nie sanuje samowoli budowlanej dokonanej przed wydaniem takiego pozwolenia. Trzeba zauważyć, że pozwolenie na budowę – jak każda decyzja administracyjna – może podlegać stwierdzeniu nieważności lub uchyleniu w trybie wznowienia postępowania np. z tej przyczyny, że po wydaniu pozwolenia na budowę wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) np. okoliczność, że budynek który został objęty pozwoleniem na budowę (przebudowę) jest samowolą budowlaną.
Z powyższego wynika, że samo pozostawanie w obrocie prawnym pozwolenia na budowę z [...] grudnia 2015 r. utrzymanego w mocy [...] sierpnia 2016 r. nie przesądza o tym, że nie zaistniała wcześniej samowola budowlana ani o tym, że - w przypadku jeżeli doszło do samowoli budowlanej - przywrócono stan zgodny z prawem. Zatwierdzony zaś ww. decyzją Prezydenta projekt budowlany może mieć znacznie dla rezultatu przedmiotowej sprawy tylko o tyle, o ile dostarcza informacji o tym, w jakim stanie znajdował się przedmiotowy budynek gospodarczy przed wydaniem pozwolenia na budowę z [...] grudnia 2015 r oraz przed rozpoczęciem robót budowlanych na podstawie tego pozwolenia. Stan budynku ze wskazanej chwili, po porównaniu go z pierwotnym stanem budynku, może zaś świadczyć bądź o tym że doszło do samowoli budowlanej, której skutków nie usunięto (pomimo częściowej rozbiórki przeprowadzonej przez inwestora w roku 2016), bądź że doszło do samowoli budowlanej, której skutki zostały usunięte.
Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania Sąd uznał, że organ z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. dokonał ustalenia stanu faktycznego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu pierwotnego budynku gospodarczego oraz w jakim stanie był budynek gospodarczy przed rozpoczęciem robót budowlanych (na podstawie pozwolenia na budowę z [...] grudnia 2015 r.), w szczególności dokonuje niepełnej analizy przedstawionego przez skarżącą dowodu w postaci zdjęcia ściany budynku gospodarczego na granicy z nieruchomością skarżącej.
Organ wywodzi, że:
- roboty dokonane przez inwestora przed wydaniem decyzji przez Wojewodę (tj. przed [...] sierpnia 2016 r.) spowodowały obniżenie budynku gospodarczego o ok. 50 cm tj. zgodnie z wnioskiem skarżącej,
- w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta z [...] grudnia 2015 r. wskazano wysokość przedmiotowego budynku jako "na istniejącym poziomie" - którą to wysokość organ utożsamia z wysokością istniejącą w dniu wydania decyzji przez Wojewodę, po obniżeniu budynku przez inwestora, potwierdzonym w trakcie kontroli PINB z [...] sierpnia 2016 r.
- wysokość budynku gospodarczego jest zgodna ze stanem faktycznym stwierdzonym w decyzji o warunkach zabudowy z [...] września 2013 r., gdzie wskazano wysokość budynku "od ok. 3 m" - a obecnie budynek gospodarczy posiada zbliżoną wysokość tj. 2,80 – 2,85 m,
- autorka projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta z [...] grudnia 2015 r. stwierdziła [...] maja 2018 r., że zmierzona w tym dniu wysokość budynku jest zgodna z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Analizując powyższe należy stwierdzić, że:
- z samego stwierdzenia, że doszło do wykonania robót budowlanych (obniżenia budynku), które są zgodne z oczekiwaniami strony (takimi, jakie odczytał organ) nie wynika, że roboty budowlane doprowadziły obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem,
- z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta z [...] grudnia 2015 r. wynika, że został on sporządzony [...] sierpnia 2015 r. (według daty na okładce projektu). Odręczna adnotacja projektanta "na istniejącym poziomie" (zamiast 3,55 m) odnośnie oznaczenia wysokości przedmiotowego budynku gospodarczego nie została opatrzona datą; w trakcie przesłuchania (k. 80) autorka projektu stwierdziła, że dokonała poprawki "na etapie rozpatrywania projektu przez organ administracji architektoniczno – budowlanej", ale nie sprecyzowała (a organ nie zapytał), który organ tj. czy Prezydenta czy Wojewodę, ma na myśli. Powyższe nie pozawala zatem na ocenę, na jaką datę autorka projektu miała wiedzę o "istniejącym poziomie budynku" – w szczególności czy chodzi o poziom budynku z roku 2015 czy o poziom budynku po obniżeniu budynku przez inwestora w roku 2016. Organ nie wskazał też z czego wynika, iż ów "istniejący poziom budynku" odnotowany w projekcie odnosi się do budynku powstałego w zgodzie z przepisami Prawa budowlanego – skoro sam inwestor przyznał, że dokonał podwyższenia budynku w roku 2007 nie dysponując pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem, a wielkość obniżenia tego budynku w roku 2016 jest kwestionowana przez skarżącą jako nieprzywracająca stanu pierwotnego budynku (tj. sprzed nadbudowy z roku 2007),
- organ nie zweryfikował, czy autorka projektu, bezpośrednio przed dokonaniem poprawki w projekcie budowlanym widziała przedmiotowy budynek gospodarczy (i dokonała osobiście pomiaru jego wysokości), czy też dokonała poprawki w projekcie nie widząc budynku i opierając się na nieznanych organowi informacjach;
- wskazując na informacje o wysokości budynku zawarte w warunkach zabudowy z [...] września 2013 r. organ nie zauważa, że jak zeznał sam inwestor, w roku 2007 zostało dokonane podwyższenie budynku gospodarczego o dwie warstwy bloczków gazobetonowych; to podwyższenie zostało rozebrane dopiero w roku 2016. Trudno zatem przyjąć, że decyzja o warunkach zabudowy z 2013 r. opisuje stan pierwotny budynku gospodarczego.
Należy podkreślić, że posiłkowanie się projektem budowlanym z 2015 r. przez organy w niniejszej sprawie nie może być bezkrytyczne. Należy chociażby zauważyć, że w projekcie na przekroju B3 (strona 37 projektu budowlanego – por. z k. 32 co do przebiegu przekroju B3) maksymalna wysokość wewnętrzna istniejącego budynku gospodarczego (od podłogi do dolnej części dachu) została wskazana jako 287 cm, przy czym poziom podłogi został zaznaczony ponad poziomem gruntu przylegającego do zewnętrznej ściany budynku gospodarczego od strony nieruchomości skarżącej. Przyjmując za organem, że oznaczenie wysokości budynku gospodarczego w projekcie ("na istniejącym poziomie") odpowiada wysokości istniejącej zarówno w momencie sporządzenia projektu, jak też wysokości budynku którą obecnie można zmierzyć - oznaczałoby to, że według projektu budowlanego najwyższy punkt pod dachem budynku gospodarczego (287 cm plus różnica między poziomem podłogi a poziomem grunt na zewnątrz) winien znajdować się wyżej niż najwyższy punkt górnej powierzchni dachu na zewnątrz budynku (2,80 – 2,85 m tj. wysokość ustalona w trakcie oględzin w niniejszym postępowaniu). Brak "dopasowania" projektu do poprawionego oznaczenia wysokości ściany budynku gospodarczego na granicy z działką skarżącej powinien być zbadany przez organ pod kątem źródła wiedzy autorki projektu o tej wysokości w momencie sporządzania projektu.
Także PINB w swojej decyzji czyni w dużej mierze ustalenia w przedmiocie zgodności obecnego stanu budynku gospodarczego z zatwierdzonym projektem budowlanym – a nie ustalenia dotyczące pierwotnego stanu budynku oraz stanu budynku przed wydaniem pozwolenia na budowę z [...] grudnia 2015 r i przed rozpoczęciem robót budowlanych na podstawie tego pozwolenia.
Odnośnie stanu pierwotnego budynku tj. istotnej w sprawie kwestii organ przeciwstawia przedstawionemu przez skarżącą dowodowi (zdjęciu) jedynie zeznanie inwestora, że doprowadził on (w roku 2016 ) budynek gospodarczy do stanu sprzed jego podwyższenia w roku 2007, przy czym organ nie dopytał inwestora o szczegóły pozwalające na zweryfikowanie jego twierdzenia.
Analizując przedstawione przez skarżącą zdjęcie pod kątem określenia wysokości budynku organ poprzestaje na analizie wysokości samej ściany budynku (będąc w stanie określić ją precyzyjnie na 30 warstw cegieł) i nie wykorzystuje informacji wynikających ze zdjęcia do ustalenia wysokości konstrukcji dachu budynku – która też przecież składa się na całkowitą wysokość budynku widoczną na zdjęciu. Organ nie podaje powodów dla których nie jest w stanie bardziej precyzyjnie określić "grubości dachu" na zdjęciu. Na zdjęciu nie widać miary przyłożonej do ściany czy do konstrukcji dachu, ale widoczne są warstwy cegieł. Zdjęcie jest też dostatecznie wyraźne, aby możliwe było określenie grubości konstrukcji dachu w odniesieniu do grubości warstwy cegieł. Cegły widoczne na zdjęciu nadal stanowią ścianę budynku. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie aby dokonać pomiaru grubości warstwy cegieł i na tej podstawie określić grubość dachu budynku, a tym samym całkowitą wysokość budynku gospodarczego - w stanie pierwotnym. Uwzględniając typową grubość cegły (ok. 6 – 7 cm) błąd pomiaru nie będzie znaczy względem obecnej grubości konstrukcji dachowej wskazywanej przez skarżącą na 36 cm.
Organ nie analizuje także widocznej na zdjęciu konstrukcji dachowej (w tym widocznego przekroju krokwi dachowej pod poszyciem dachu) w kontekście informacji wynikających z oględzin z [...] stycznia 2017 r. (k.40) tj. że są "widoczne zabetonowane gniazda po krokwiach dachowych". Jeżeli owe zabetonowane miejsca po krokwiach znajdują się w 30 warstwie cegieł – nie ma przeszkód, aby ustalić na jakiej wysokości zaczynała się pierwotna konstrukcja dachu, w tym pokrycie dachu spoczywające na krokwiach. Możliwość porównania grubości widocznego na zdjęciu pokrycia dachowego z grubością warstwy cegieł stwarza z kolei możliwość dość precyzyjnego określenia pierwotnej wysokości budynku z uwzględnieniem konstrukcji dachu (w tym pokrycia dachowego).
Ani wskazywana przez organ odwoławczy, przewidziana w Prawie budowlanym możliwość zastosowania w trakcie remontu innego rodzaju wyrobów budowlanych niż użyto przy budowie budynku ani wskazywana przez organ pierwszej instancji możliwość zmiany parametrów (rozmiarów) budynku poprzez jego docieplenie nie mogą w niniejszej sprawie zwolnić organu z obowiązku ustalenia pierwotnej wysokości budynku gospodarczego. Odnoszenie możliwości zmiany rodzaju wyrobów budowlanych w trakcie remontu do robót budowlanych z roku 2007 jest błędne, jako że odnośnie tych robót ani organ ani inwestor nie kwestionują, że były wykonane w warunkach samowoli budowlanej, a więc nie mogą być uznane za dokonujące zmiany parametrów budynku w sposób zgodny z prawem. Docieplenie budynku polega z kolei na wykonaniu dodatkowej okładziny zewnętrznej wykonanej np. ze styropianu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 6 czerwca 2019r., sygn. II SA/Go 246/19), trudno zatem uznawać, za mieszczące się w ramach "docieplenia" roboty budowlane polegające na podniesieniu konstrukcji dachowej celem umieszczenia warstwy izolującej pod pokryciem dachowym.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.
W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę po rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, stosownie do powyższego stanowiska Sądu, a w razie potrzeby (wynikającej z takowego rozpatrzenia) – po uzupełnieniu dowodowego.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), uwzględniając wysokość wpisu oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.