Orzeczenie · 2025-10-07

II SA/Bd 356/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Miejsce

Bydgoszcz

Data

2025-10-07

NSAinneWysokawsa

świadczenie pielęgnacyjnerentadecyzja ostatecznazmiana decyzjitryb nadzwyczajnyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo nie działa wstecz

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku skarżącej B. S. o zmianę ostatecznej decyzji Wójta Gminy S. z września 2023 r., która przyznała jej świadczenie pielęgnacyjne od października 2023 r. Skarżąca domagała się 'spłaty' świadczenia za okres od czerwca do września 2023 r., argumentując, że w tym czasie miała prawo do renty, która została jej przyznana z mocą wsteczną wyrokiem Sądu Okręgowego. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły zmiany decyzji, uznając, że wniosek nie spełnia przesłanek do zmiany ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym (art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Podkreślono, że decyzja konstytutywna kształtuje sytuację strony na przyszłość (ex nunc) i nie może działać wstecz (ex tunc), a brak wniesienia odwołania od pierwotnej decyzji zamknął drogę do jej merytorycznego ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że wniosek skarżącej zmierzał do ponownej oceny przesłanek zawartych w ostatecznej decyzji, co nie jest dopuszczalne w trybie zmiany decyzji ostatecznej, który służy jedynie eliminowaniu wad szczególnych, a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym decyzja zmieniająca lub uchylająca decyzję przyznającą świadczenie rodzinne ma charakter konstytutywny i działa ex nunc, a brak jest podstaw do jej działania wstecz.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Wszelkie sprawy dotyczące możliwości zmiany lub uchylenia ostatecznych decyzji administracyjnych, zwłaszcza w kontekście świadczeń rodzinnych, oraz zasady działania prawa wstecz.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, a nie zwykłego postępowania odwoławczego czy wznowienia postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o 'zmianę' ostatecznej decyzji administracyjnej przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, domagający się 'spłaty' świadczenia za okres wsteczny, może być rozpatrzony w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może być rozpatrzony w trybie nadzwyczajnym, ponieważ decyzja zmieniająca lub uchylająca decyzję przyznającą świadczenie rodzinne ma charakter konstytutywny i działa ex nunc (na przyszłość), a nie wstecz (ex tunc). Tryb ten nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy, a jedynie eliminowaniu decyzji dotkniętych wadami szczególnymi.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że decyzje ostateczne charakteryzują się trwałością. Tryb zmiany decyzji ostatecznej (art. 32 ust. 1 u.ś.r.) jest wyjątkiem od tej zasady i służy kształtowaniu sytuacji strony na przyszłość. Brak jest podstaw prawnych do działania wstecz, a wniosek skarżącej zmierzał do ponownej oceny przesłanek zawartych w ostatecznej decyzji, co nie jest dopuszczalne w tym trybie.

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 2/17, dotyczący braku kolizji między prawem do renty a świadczeniem pielęgnacyjnym, może stanowić podstawę do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej?

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TK nie ma bezpośredniego wpływu na możliwość ponownego badania ostatecznej decyzji administracyjnej ani nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do jej zmiany.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wyrok TK dotyczył kontroli konstytucyjności przepisu prawa materialnego, a nie trybów procesowych wzruszania decyzji ostatecznych. Ponadto, w niniejszej sprawie decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne nie była oparta na przesłance wyłączającej związanej z posiadaniem prawa do renty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w zakresie spłaty za okres wsteczny.

Przepisy (9)

Główne

u.ś.r. art. 32 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Przepis dotyczy zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, ale ma charakter konstytutywny i działa ex nunc (na przyszłość), nie wstecz (ex tunc). Nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Pomocnicze

u.ś.r. art. 17

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 138 § 1