II SA/Bd 309/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji organów administracji o uznaniu zasiłku pielęgnacyjnego wypłaconego K. Ś. za nienależnie pobrany w okresie od 1 sierpnia do 31 grudnia 2023 r. Organy argumentowały, że skarżąca nie poinformowała o wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, co zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) i przepisami przejściowymi związanymi z COVID-19, powinno skutkować utratą prawa do świadczenia. Skarżąca podniosła, że pouczenie zawarte w decyzjach było niejasne i nie informowało o utracie prawa do zasiłku w przypadku uzyskania nowego orzeczenia, a także że sama okoliczność uzyskania nowego orzeczenia nie powinna wpływać na jej uprawnienie, gdyż potwierdzało ono nadal istniejącą niepełnosprawność dziecka. Sąd administracyjny w Bydgoszczy przychylił się do skargi. Sąd uznał, że pouczenie zawarte w decyzjach było nieprecyzyjne i nie spełniało wymogów art. 9 k.p.a., nie informując jasno o skutkach niedopełnienia obowiązku. Co więcej, sąd stwierdził, że samo uzyskanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności dziecka nie jest okolicznością mającą wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, ponieważ potwierdza ono nadal istniejącą niepełnosprawność, która jest podstawą przyznania świadczenia. Sąd podkreślił również, że organy powinny samodzielnie uzyskiwać informacje o orzeczeniach o niepełnosprawności na podstawie art. 23b u.ś.r. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Rypin, zasądzając jednocześnie od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, znaczenie prawidłowego pouczenia strony oraz obowiązek organów do samodzielnego pozyskiwania informacji o niepełnosprawności.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia ważności orzeczeń o niepełnosprawności przepisami covidowymi oraz ich uchylenia, a także interpretacji przepisów o świadczeniach rodzinnych w kontekście obowiązku informacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zasiłek pielęgnacyjny wypłacony na podstawie decyzji, której ważność została przedłużona przepisami covidowymi, może zostać uznany za nienależnie pobrany z powodu niepoinformowania organu o wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli pouczenie w decyzji było nieprecyzyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasiłek nie może być uznany za nienależnie pobrany w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pouczenie w decyzji było nieprecyzyjne i nie informowało jasno o utracie prawa do świadczenia w przypadku uzyskania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Ponadto, samo nowe orzeczenie o niepełnosprawności nie stanowiło okoliczności mającej wpływ na prawo do zasiłku, gdyż potwierdzało nadal istniejącą niepełnosprawność.
Czy uzyskanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, które potwierdza nadal istniejącą niepełnosprawność, stanowi okoliczność mającą wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo potwierdzenie nadal istniejącej niepełnosprawności nie jest okolicznością mającą wpływ na prawo do zasiłku.
Uzasadnienie
Przepis art. 25 ust. 1 u.ś.r. nakłada obowiązek informowania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia. Uzyskanie nowego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność nie zmienia faktu, że dziecko jest niepełnosprawne, co jest podstawą do przyznania zasiłku.
Czy organ administracji ma obowiązek samodzielnego uzyskiwania informacji o orzeczeniach o niepełnosprawności od beneficjentów świadczeń rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 23b ust. 1 pkt 5 u.ś.r., organy pomocowe są obowiązane do samodzielnego uzyskiwania takich informacji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że obowiązek informacyjny strony nie może zastępować obowiązku organu do samodzielnego pozyskiwania informacji, w tym o orzeczeniach o niepełnosprawności.
Przepisy (13)
Główne
u.ś.r. art. 30 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.
u.ś.r. art. 30 § 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
u.ś.r. art. 25 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Beneficjent świadczenia rodzinnego jest obowiązany do niezwłocznego powiadomienia organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane do załatwienia sprawy.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 16 § 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku.
u.ś.r. art. 23b § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Organy pomocowe są obowiązane do samodzielnego uzyskiwania informacji, w tym o legitymowaniu się odpowiednim orzeczeniem o niepełnosprawności.
ustawa covidowa art. 15h § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Orzeczenia o niepełnosprawności wydane na czas określony, których ważność upływa w okresie obowiązywania stanu epidemii/zagrożenia epidemicznego, zachowują ważność do 60. dnia od odwołania stanu lub do dnia wydania nowego orzeczenia.
ustawa nowelizująca art. 10
Ustawa o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw
Uchyliła art. 15h ustawy covidowej z dniem 6 sierpnia 2023 r.
ustawa nowelizująca art. 23
Ustawa o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw
Określa przedłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności w okresie przejściowym po uchyleniu art. 15h ustawy covidowej.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej - organ podejmuje wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pouczenie w decyzjach organów było nieprecyzyjne i nie informowało o utracie prawa do zasiłku w przypadku uzyskania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. • Nowe orzeczenie o niepełnosprawności dziecka nie stanowiło okoliczności mającej wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż potwierdzało nadal istniejącą niepełnosprawność. • Organy miały obowiązek samodzielnego uzyskiwania informacji o orzeczeniach o niepełnosprawności.
Odrzucone argumenty
Organy administracji utrzymywały, że skarżąca miała obowiązek poinformowania o nowym orzeczeniu, a jego brak skutkował nienależnym pobraniem zasiłku.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób stwierdzić, by skarżąca została prawidłowo, tj. w sposób jasny i konkretny, pouczona o rodzaju okoliczności mającej wpływ na uprawnienie do zasiłku • nowe orzeczenie o niepełnosprawności dziecka skarżącej pozostaje bez wpływu na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż potwierdza jedynie, że dziecko to nadal pozostaje niepełnosprawne • obowiązek informacyjny nie znajdował oparcia w treści art. 25 ust. 1 u.ś.r., nie koncentrował się bowiem na okoliczności prawotwórczej z perspektywy tego przepisu.
Skład orzekający
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący
Joanna Brzezińska
sprawozdawca
Jarosław Wichrowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, znaczenie prawidłowego pouczenia strony oraz obowiązek organów do samodzielnego pozyskiwania informacji o niepełnosprawności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużenia ważności orzeczeń o niepełnosprawności przepisami covidowymi oraz ich uchylenia, a także interpretacji przepisów o świadczeniach rodzinnych w kontekście obowiązku informacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne pouczanie stron przez organy administracji i jak sądy interpretują obowiązek informacyjny beneficjentów świadczeń. Pokazuje też, że nawet po zmianach przepisów, kluczowe jest ustalenie faktycznego wpływu danej okoliczności na prawo do świadczenia.
“Czy nowe orzeczenie o niepełnosprawności dziecka pozbawia prawa do zasiłku? Sąd wyjaśnia kluczowe błędy organów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.