II SA/Bd 297/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Joanna Brzezińska
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 875/24 - Wyrok NSA z 2025-06-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. art. 410 ust. 1 ustawy Prawo wodne
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu [...] w B. [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2022 r., nr [...].SA Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w P., działając na podstawie art. 410 ust. 1, art. 397 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.) oraz art. 104 i 107 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. Z. z dnia [...] lipca 2020 r., orzekł o nałożeniu na M. B., posiadającą pozwolenie wodnoprawne, udzielone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], na "szczególne korzystanie z wód obejmujące:
• piętrzenie wód w km 6+400 rzeki G. za pomocą jazu zlokalizowanego na działkach o nr ewid.[...], obręb 0001 [...], gm. U. oraz 409, obręb 0039 m. P., gm. P., powiat pilski (...),
• korzystanie z wód rzeki G. do celów energetycznych (...),
• szczególne korzystanie z wód wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe polegające na zapewnieniu wody dla funkcjonowania urządzenia umożliwiającego migrację ryb, tj. dla potrzeb przepławki, w okresie całego roku, w ilości poboru zwrotnego wody (...)",
obowiązek wykonania i przedłożenia do Zarządu Zlewni Wód [...] w P. do dnia [...] grudnia 2023 r. ekspertyzy, ustalającej, czy doszło do naruszenia interesu osób trzecich (tj. A. Z.) wskutek realizacji ww. pozwolenia wodnoprawnego.
Ponadto organ I instancji zobowiązał M. B. do:
• wykonania ekspertyzy przez osobę posiadającą stosowne wykształcenie np. z zakresu melioracji, hydrogeologii lub budownictwa wodnego,
• wyjaśnienia w ekspertyzie, czy spiętrzenie wód rzeki G. w związku z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], ma wpływ na szkody odnoszone na gruntach wskazanych przez A. Z. (tj. działkach o nr ewid.[...], 322,339, 351, 365, 366, 372, 375, 378, 3
9,400,4Q2, obręb 0039 P., gm. P., powiat pilski). Wyniki ekspertyzy mają potwierdzić lub zaprzeczyć związkowi między naruszeniem interesów osób trzecich, a realizacją pozwolenia wodnoprawnego. Jeżeli ekspertyza wykaże naruszenie interesów osób trzecich należy zaproponować rozwiązania mające na celu wyeliminowanie naruszenia interesów osób trzecich.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia 8 lipca
2020 r., znak: [...], orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], udzielającej M. E. Sp. z o.o., w B. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód jako bezprzedmiotowe.
A. Z., e-mailem z dnia [...] sierpnia 2020 r. zwrócił się z prośbą o natychmiastowe rozpiętrzenie rzeki G. na jazie [...] z powodu zalanych zabagnionych i podtopionych gruntów rolnych, jako dowód załączając zdjęcia zalanych i podtopionych gruntów rolnych na działkach od 402 do 398 wykonane dnia [...].08.2020 r. i poinformował, że we wniosku z dnia [...].07.2020 r. wyraźnie napisał, że jest to złożenie wniosku w trybie art. 410 Prawo wodne.
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w P. pismem z dnia [...] września 2020 r., ponownie wezwał A. Z. do uzupełnienia wniosku poprzez:
• udokumentowanie, w jaki sposób doszło do naruszenia (tj. sposobu naruszenia) interesów osób trzecich, zgodnie z art. 410 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego udzielonego M. E. Sp. z o.o., przez przedłożenie dokumentów, z których wynikałoby do jakiego naruszenia doszło oraz jakie szkody wyrządziło korzystanie z wód. Organ poprosił również o przedstawienie na mapie obszaru (z zaznaczeniem numerów działek ewidencyjnych), na którym doszło do naruszenia interesów osób trzecich w związku z realizacją ww. decyzji.
W odpowiedzi A. Z. podał, że na działkach o nr ewid.[...], 402, 399, 372, 378, 351, 339, obręb 0039 P., gm. P., powiat pilski, doszło do naruszenia interesów osób trzecich w związku z realizacją ww. decyzji. W ocenie organu wnioskodawca nie podał jednak informacji, kto jest ich właścicielem lub użytkownikiem, tym samym nie wskazał, zgodnie z treścią art. 410 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, jakich osób trzecich dotyczy naruszenie interesów w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...]. Nie udokumentował również, w jaki sposób doszło do naruszenia (tj. sposobu naruszenia) interesów osób trzecich, w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego.
A. Załachowski wyjaśnił, że wydane pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] grudnia 2018 r. powoduje szkody z powodu podtopień i zabagniania terenów rolniczych spowodowanych podniesieniem się wód gruntowych wskutek piętrzenia na jazie [...]. W ekspertyzie prof. Unickiego będącej załącznikiem do wydania pozwolenia są sporządzone badania hydrogeologiczne zaprezentowane od rys. 10.5 do 10.8, które potwierdzają występowanie podtopień terenu, udowadniają negatywny wpływ piętrzenia na Jazie [...] na poziom wód gruntowych. W przedmiotowej Ekspertyzie zmanipulowano uzyskane badania hydrologiczne.
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w P., pismem z dnia [...] października 2020 r., kolejny raz wezwał A. Z. do uzupełnienia wniosku poprzez:
• przedłożenie dokumentów, które świadczyłyby o tym, że wskutek wykonywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., doszło do naruszenia interesów osób trzecich,
• podanie prawidłowej informacji dotyczącej rzędnej zwierciadła wody i udokumentowanie - przedłożenie dokumentów, z których wynikałoby (tj. które świadczyłyby o tym), że w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r., doszło do naruszenia interesów osób trzecich.
Organ ponownie poprosił o przedstawienie na mapie obszaru (z zaznaczeniem numerów działek ewidencyjnych), na którym doszło do naruszenia interesów osób trzecich w związku z realizacją ww. decyzji.
• wskazanie, jakich osób trzecich dotyczy naruszenie interesów w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją. Wnioskodawca, w piśmie z dnia [...] października 2020 r. wymienił działki o nr ewid.[...], 402, 399, 372, 378, 351, 339, obręb 0039 P., gm. P., powiat pilski, nie podając informacji: jakich osób trzecich dotyczy naruszenie (tzn. kto jest właścicielem, użytkownikiem w/w działek).
W dniu [...] listopada 2020 r. do Zarządu Zlewni Wód [...] w P. wpłynęły dwa pisma A. Z..
Po przeanalizowaniu treści pism organ I instancji stwierdził, że "ekspertyza dotycząca stanu użytków zielonych oraz wyliczenie kosztów jakie należy ponieść na renowację łąk, które zostały zdegradowane na skutek podtopień i długotrwałej stagnacji wody." P., wrzesień 2014 r.," w której znajdują się wypisy z rejestrów gruntów potwierdzających jego własność działek nr [...] ( jak podkreślił wnioskodawca i zaznaczył, że w związku z tym nie widzi potrzeby, aby ponownie przedstawić te same dokumenty), nie była dołączona do drugiego pisma A. Z., tylko do pisma z dnia [...] stycznia 2020 r., które nie dotyczyło przedmiotowego postępowania administracyjnego, lecz postępowania w sprawie zmiany w trybie art. 155 K.p.a. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia
[...] grudnia 2018 r., znak: [...], które zostało zakończone przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. decyzją umarzającą z dnia 8 lipca
2020 r.
Organ kolejny raz wezwał o wskazanie, jakich osób trzecich dotyczy naruszenie interesów w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r., zgodnie z art. 410 ust. 1 ustawy Prawo wodne i uznał, że wnioskodawca ograniczył się dotychczas do podania numerów działek, nie podając informacji jakich osób trzecich dotyczy naruszenie interesów w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego oraz kto jest właścicielem, bądź użytkownikiem wskazanych działek.
Wnioskodawca uzupełnił braki niewystarczająco, bowiem w dalszym ciągu nie podał kto jest właścicielem bądź użytkownikiem działek o nr ewid.[...], 351, obręb 0039 P., gm. P., powiat pilski.
Organ wzywał również o podanie informacji, jaki związek z niniejszym postępowaniem ma J. M., którego Wnioskodawca wskazał w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r.
Pełnomocnik M. E. Sp. z o.o. wskazała, że obiektywnie brak jest podstaw do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy, co wykazały oględziny w dniu
1-2.10.2020 r., jak i oględziny prowadzone w latach ubiegłych (uwilgotnienie w zaniżeniach terenowych po opadach deszczu). Z daleko posuniętej ostrożności wskazała, że M. E. sp. z o.o. wykonała rzetelną ekspertyzę, przy udziale specjalistów z branży hydrogeologicznej, geologicznej oraz gleboznawstwa. Ekspertyza jest w pełni aktualna, ponieważ nie dokonała żadnych zmian w pozwoleniu wodnoprawnym i gospodarce wodnej na danym terenie.
P. z dnia [...] grudnia 2020 r. A. Z. poinformował, że działkę
nr [...] dzierżawi od osoby prywatnej, a umowa jest zawarta ustnie. Natomiast działka
nr [...] jest użytkowana przez J. M., który jest poszkodowany wskutek piętrzenia na jazie [...]. Jego zeznania mogą wyjaśnić kilka wątpliwości. Wniósł również o przesłuchanie twórców operatu wodnoprawnego i dr S. D. twórcę ekspertyzy: "Ocena oddziaływania Piętrzenia Wody w rzece G. w małej elektrowni wodnej [...] na przyległe użytki rolne skarżących się rolników obrębu 39 (M. ) miasta P." z powodu zbyt wielkich niejasności w tych dokumentach i spowodowanych szkód piętrzenia na jazie [...]."
W ocenie organu, A. Z. nie poinformował, jaki związek z niniejszym postępowaniem (sprawa znak: [...]) ma J. M.. Nie podano też na jakie okoliczności należałoby przesłuchać autorów operatu wodnoprawnego oraz dr S. D..
P. z dnia [...] grudnia 2020 r. A. Z. poinformował, że z powodu omyłki podał, że działka nr [...] jest użytkowana przez J. M., podczas gdy działka ta jest uprawiana przez niego, natomiast J. M. uprawia działkę nr [...].
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak: [...] nałożył na M. B., posiadającą pozwolenie wodnoprawne, udzielone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r., obowiązek wykonania ekspertyzy, ustalającej, czy doszło do naruszenia interesu osób trzecich (tj. A. Z.) wskutek realizacji w/w pozwolenia wodnoprawnego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B., decyzją z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] kwietnia 2021 r.
Zwrócono uwagę, że dotychczas przeprowadzone dowody i zebrany w sprawie materiał nie dały zdaniem organu odwoławczego jednoznacznej odpowiedzi na to, czy przyczyną podtopienia wskazanych przez A. Z. działek jest: spiętrzenie wód rzeki G., brak prawidłowego utrzymania istniejących urządzeń melioracji wodnych, istniejące warunki glebowo-wodne gruntów na użytkach rolnych, czy klasyfikacja (klasoużytki) użytków gruntów.
Wątpliwość Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. budziła również prawidłowość ustalenia stron postępowania administracyjnego.
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w P., pismem z dnia [...] stycznia 2022 r., znak: [...], zwrócił się do Starosty [...] z wnioskiem o udostępnienie danych zgromadzonych w rejestrze publicznym, w celu ustalenia prawidłowych stron postępowania, poprzez sprawdzenie, kto jest właścicielem działek ewidencyjnych o nr ewid.[...], 322, 391, 339, 351, 365, 366, 372, 375, 378, 395, 397, 398, 399, 400, 402, obręb 0039 P., gm. P., powiat pilski.
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w P. poprosił A. Z. o złożenie dodatkowych wyjaśnień, poprzez:
• podanie informacji, czy firma Geodezyjna [...] [...], R. Ś. & S. S. s.c. w P., wykonująca opracowanie pn.: "Wyniki pomiarów zalegania wód gruntowych w rejonie P. obręb 39 i 40 i mapy litograficzne 313 i 314" (załączonych do pisma z dnia [...] lutego 2022 r.) dołączyła opis i wnioski końcowe, dotyczące wykazania związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r., a powstałą szkodą na działkach będących własnością i użytkowanych przez stronę (tj. działki o nr ewid.[...], 322, 339, 351, 365, 366, 372, 375, 378, 399, 400, 402, obręb 0039 P., gm. P., powiat pilski).
W przypadku pozytywnej odpowiedzi, organ zwrócił się z prośbą o przedłożenie tego dokumentu lub opracowania, ponieważ należy jednoznacznie wykazać (udokumentować, przedstawić dokumenty), z których wynikałoby, jakie szkody materialne poniósł A. Z. w związku z wykonaniem przez M. B. pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r.
• podanie informacji, na jakiej podstawie użytkowane są działki od J. M. (będące przedmiotem niniejszego postępowania), przedstawienie dokumentu upoważniającego A. Z. do użytkowania gruntów, podanie informacji, kiedy były konserwowane rowy z lokalizacją na działkach wskazanych w uzasadnieniu.
P. z dnia [...] lutego 2022 r. A. Z. złożył dodatkowe wyjaśnienia i przedłożył umowę dzierżawy gruntu z dnia [...] maja 2021 r. dotyczącą działki o nr ewid,[...], z której nie wynika, że właścicielem tej nieruchomości jest J. M..
Starosta [...], e-mailem z dnia [...] maja 2022 r. udostępnił dane zgromadzone w rejestrze publicznym, dotyczące działek o nr ewid.[...], 322, 391, 339, 351, 365, 366, 372, 375, 378, 395, 397, 398, 399, 400, 402, obręb 0039 P., gm. P., powiat pilski.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B., dnia [...] czerwca 2022 r. przekazał pismo Państwowego Instytutu Geologicznego-Państwowego Instytutu Badawczego w W. z dnia [...] czerwca 2022 r., znak: [...] dotyczące informacji, że zakończono prowadzone od roku 2020 prace badawcze dotyczące analizy przyczyn podtopień użytków rolnych w dolinie rzeki G. w rejonie stopnia wodnego [...]. Do pisma z dnia [...] czerwca 2022 r. była dołączona kserokopia "Raport z wykonania badań wyjaśniających przyczyny wystąpienia podtopień użytków rolnych w dolinie rz. G., (działek z obrębu nr [...]) w m. M., gm. P., pow. pilski, woj. W.", wykonany przez mgr R. J., mgr A. B., prof. Tetyana Solovey, mgr G. L., w miesiącu maju
2022 r.
Po ponownym przeanalizowaniu sprawy, organ I instancji uznał, że na podstawie art. 401 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, jako strona niniejszego postępowania administracyjnego winni zostać uznani: Mienie Komunalne M. P., z siedzibą w P., W. P., K. P., J. K..
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w P. stwierdził, że J. M., nie został uznany jako strona niniejszego postępowania administracyjnego, ponieważ nie jest właścicielem działek użytkowanych przez A. Z.. Odnosząc się do wniosków A. Z. z dnia [...] listopada 2020 r. oraz [...] grudnia 2020 r. o przesłuchanie twórców operatu wodnoprawnego oraz Pana dr S. D., twórcy ekspertyzy: "Ocena oddziaływania Piętrzenia Wody w rzece G. w małej elektrowni wodnej [...] na przyległe użytki rolne skarżących się rolników obrębu 39 (Motylewo) miasta P." z powodu zbyt wielkich niejasności w tych dokumentach i spowodowanych szkód piętrzenia na jazie [...], organ stwierdził, iż A. Z. w swoich pismach, nie wskazał (pomimo wezwań) na jakie okoliczności należałoby przesłuchać w charakterze świadków autorów operatu wodnoprawnego oraz Pana
dr S. D. twórcy w/w ekspertyzy zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a., zatem organ ww. wniosku dowodowego nie uwzględnił, czemu jego zdaniem nie sprzeciwia się regulacja art. 77 k.p.a.
Zdaniem organu I instancji, z uwagi na fakt, iż ekspertyza pn. "Ocena oddziaływania Piętrzenia Wody w rzece G. w małej elektrowni wodnej [...] na przyległe użytki rolne skarżących się rolników obrębu 39 ([...]) miasta P.," została sporządzona w 2014r. przez osoby posiadające w tym zakresie odpowiednie wykształcenie, wiedzę i doświadczenie, nie ma podstaw do podważania umiejętności i kompetencji tych osób przy sporządzaniu w/w ekspertyzy. Z uwagi na powyższe, Organ nie uznał potrzeby przesłuchania jej autorów.
Organ I instancji wyjaśnił, że ekspertyza pn.: "Ocena oddziaływania Piętrzenia Wody w rzece G. w małej elektrowni wodnej [...] na przyległe użytki rolne skarżących się rolników obrębu 39 (Motylewo) miasta P.," wykonana przez prof. dr hab. P. U. i dr S. D. z H. Sp. z o.o., Biura Studiów i Badań Hydrogeologicznych Geofizycznych w P. nie pozwala na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej wniosku A. Z. z dnia [...] lipca 2020 r., w trybie art. 410 Prawo wodne. Ekspertyza pn. "Ocena oddziaływania Piętrzenia Wody w rzece G...." wykazała jednak fakt wpływu piętrzenia na sąsiednie grunty, wśród których znajdują się m.in. użytki rolne - A. Z. (grunty znajdujące się na prawym brzegu rzeki G. w "zasięgu wpływu piętrzenia rzeki G. na poziom wód gruntowych (w rejonie M.)" - rys. 10.5, 10.6).
Poza samym faktem stwierdzenia wpływu piętrzenia na grunty położone na prawym brzegu rzeki G. na odcinku powyżej km 6+400 rzeki G., zdaniem organu I instancji nie pozwala to na stwierdzenie wielkości tego oddziaływania, a jedynie wskazuje różnice pomiędzy piętrzeniem niższym 51,00 m n.p.m., a piętrzeniem wyższym 51,40 m n.p.m. i nie zawiera poziomów wód gruntowych na obszarze badań, który został nią objęty, co sprawia, że nie można zweryfikować w pełni jej wyników w odniesieniu do rzeczywistych poziomów wód gruntowych.
Ponadto Organ wyjaśnił, że zdjęcia, o których mowa w piśmie A. Z. z dnia [...] grudnia 2020 r., nie dotyczyły niniejszego postępowania (tj. sprawy znak: [...]), tylko postępowania o sygnaturze: BD.ZUZ.2.423.8.2020.SA, przy czym na podstawie zdjęć dołączonych do pisma A. Z. z dnia [...] września 2020 r. nie można ustalić, że przyczyną obecności wody na działkach jest oddziaływanie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r. Na zdjęciach nie ma potwierdzenia, kiedy były wykonane i dokładnie których działek dotyczą. Zatem zdaniem Organu, nie mogą one stanowić wiarygodnego dowodu w niniejszej sprawie.
W opinii Organu w okresie 8 lat (tj. od wykonania ekspertyzy w 2014 r. do 2022 r.) mogło dojść do zakłócenia stosunków wodnych na działkach A. Z. w związku z posiadanym przez M. E. Sp. z o.o. pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...] grudnia 2018 r.
Zdaniem Organu, przyczyną podtopienia wskazanych przez A. Z. działek może być: spiętrzenie wód rzeki G., ponieważ w dokumencie pn. "Raport z wykonania badań wyjaśniających przyczyny wystąpienia podtopień użytków rolnych w dolinie rz. G., (działek z obrębu nr [...]) w m. M., gm. P., pow. pilski, woj. W.", w miesiącu maju 2022 r., który był dołączony do pisma A. Z. z dnia [...] lipca 2022 r., istnieje zapis: "piętrzenie wody na jazie przyczynia się do powstania podtopień na badanym terenie. Mechanizm ich powstania jest związany z piętrzeniem się wód podziemnych wywołanym podniesieniem bazy drenażu poprzez spiętrzenie wód powierzchniowych. Prowadzi to do wystąpienia przebić hydraulicznych wód gruntowych powyżej powierzchni terenu przez cienkie warstwy słabo przepuszczalne namułów i mułów występujących na powierzchni".
Z przedstawionych informacji zdaniem organu I instancji wynika, że problem zdaje się mieć charakter ciągły. Istnieje prawdopodobieństwo, że doszło do zakłócenia stosunków wodnych na działkach A. Z. w związku z posiadanym przez zakład M. E. Sp. z o.o. pozwoleniem wodnoprawnym.
Organ I instancji powziął wątpliwości, czy nie doszło do naruszenia interesu osoby trzeciej (tj. A. Z.) w stosunku do pozwolenia wodnoprawnego, które skutkuje nałożeniem obowiązku sporządzenia kolejnej ekspertyzy. Pojawiła się uzasadniona wątpliwość, co do wpływu korzystania z wód rzeki G. do celów energetycznych oraz identyfikację urządzeń związanych z działalnością M. E. Sp. z o.o. na działki będące własnością i w użytkowaniu A. Z., który żądał wykonania ekspertyzy "ze względu na szkody jakie powoduje realizacja pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2018 r.," (tj. związane z mniejszym zbiorem plonów pszenicy, słomy, "sianokiszonki").W dokumencie pn. "Raport z wykonania badań wyjaśniających przyczyny wystąpienia podtopień użytków rolnych w dolinie rz. G., (działek z obrębu nr [...]) w m. M., gm. P., pow. pilski, woj. W.", istnieje zapis: "(...) wykonana analiza potwierdza wystąpienie na przedmiotowym terenie długotrwałych podtopień, nawet w latach suchych (...)" oraz "(...) można jednoznacznie stwierdzić, że piętrzenie wody na jazie przyczynia się do powstania podtopienia na badanym terenie (...)". W związku z powyższym istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że spiętrzenie wód rzeki G. wpływa na szkody odnoszone na gruntach wskazanych przez A. Z..
Wskazano, że norma prawna wynikająca z przepisu art. 410 Prawa wodnego daje organowi administracji upoważnienie do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy, mającej charakter dowodowy. Wykonanie ekspertyzy oznacza poniesienie kosztów jej sporządzenia oraz w zależności od ustaleń, może skutkować zmianą pozwolenia wodnoprawnego. Zmiana pozwolenia wodnoprawnego jest dopuszczalna wyłącznie po uprzednim zaistnieniu okoliczności określonych w art. 410 Prawa wodnego i tylko wtedy, gdy konieczność jej dokonania została wykazana w dokumentach określonych w przywołanym w ust. 1 w/w przepisu. Treść art. 410 ust. 2 Prawa wodnego nie ma więc samodzielnego bytu prawnego, lecz jest wynikiem zaistnienia okoliczności określonych w ust. 1 tegoż przepisu. W przypadku braku możliwości wyjaśnienia kwestii spornych w oparciu o inne środki dowodowe, organ może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne wykonanie ekspertyzy.
Organ I instancji uznał, że aby odpowiedzieć na pytanie, czy doszło do naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania w rejonie wodnym - wskutek wykonywania pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2018 r., należy nałożyć obowiązek wykonania ekspertyzy, zgodnie z wnioskiem A. Z., w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Zaniechanie przeprowadzenia tej czynności dowodowej przez organ pierwszej instancji skutkowałoby naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Oznacza to, że uzasadnione podejrzenie naruszenia interesu chociażby jednej osoby trzeciej, w tym przypadku samego wnioskodawcy w stosunku do pozwolenia wodnoprawnego, może skutkować nałożeniem obowiązku sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy. W związku z powyższym Organ uznał, że niezbędnym jest opracowanie ekspertyzy, która określi wpływ piętrzenia jazu [...] na działki będące własnością A. Z..
Organ I instancji wskazał, iż ekspertyza, do której został zobligowany użytkownik pozwolenia wodnoprawnego (udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. z dnia [...] grudnia 2018 r., powinna wyjaśniać w sposób stanowczy wpływ spiętrzenia wód rzeki na szkody odnoszone na gruntach wskazanych przez A. Z., a także dać podstawy do koniecznych w tej sytuacji działań zaradczych.
W świetle powyższego, organ I instancji na podstawie art. 410 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. ustawy - Prawo wodne wydał decyzję nakładającą na M. E. Sp. z o.o., posiadającą pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...] grudnia 2023 r. ekspertyzy, w celu wyjaśnienia czy doszło do naruszenia warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, skutkujących oddziaływaniem na użytkowane przez A. Z. działki, zarówno będące jego własnością, jak i przez niego dzierżawione.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. E. Sp. z o. o. zarzuciła organowi I instancji następujące naruszenia:
1. art. 410 ustawy - Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię powodującą niewłaściwe zastosowanie w sprawie,
2. art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie polegające na zaniechaniu wyjaśnienia kwestii spornych, uznaniu twierdzeń jednej ze stron nie mającej potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, przy jednoczesnym zaniechaniu oddalenia tego wniosku dowodowego,
3. art. 77 § 1 - 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie polegające na zaniechaniu zebrania materiału dowodowego, braku oceny zebranego materiału dowodowego lub ocenie sprzecznej z treścią dowodów zebranych w postępowaniu,
4. art. 28 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, zaniechanie ustalenia, czy A. Z. jest stroną postępowania.
Odwołująca stwierdziła również, iż cyt. "decyzją z dnia [...].07.2016 r. Marszałek Województwa W. w sprawie DR-IV.7322.21.2016 zobowiązał M. E. Sp. z o. o. do wykonania ekspertyzy i ta została zrealizowana, stanowiąc podstawę wiadomości specjalnych niezbędnych do oceny prawidłowości funkcjonowania elektrowni wodnej i jej braku negatywnego wpływu na sąsiednie nieruchomości. Z uwagi na fakt, że nie zmienił się poziom piętrzenia ani lokalizacja czy wysokości gruntów sąsiadujących ekspertyza ta pozostaje aktualna."
Ponadto odwołująca podniosła również:
• niezastosowanie instytucji zwrotu wniosku w sytuacji nieuzupełnienia braków formalnych wniosku A. Z. w zakreślonym 7 dniowym terminie i w całości,
• niezauważenie, że wniosek A. Z. jest w istocie kwestionowaniem decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, a ta jest ostateczna i nie podlega wzruszeniu w trybie art. 410 ustawy Prawo wodne, a nadto roszczenia dotyczą okresu sprzed wydanego pozwolenia wodnoprawnego (przed rokiem 2018, a pozwolenia udzielono [...].12.2018 r.),
• nieprzeprowadzenie dowodu uprawdopodobniającego zalania na skutek piętrzenia, podczas, gdy oględziny nieruchomości nie potwierdziły zalań i podtopień związanych z funkcjonowaniem elektrowni,
• uznanie, wbrew zeznaniom świadków, że zalania wystąpiły.
Strona odwołująca podniosła, iż wbrew twierdzeniom Organu, przedłożona dotychczasowa ekspertyza wprost wskazuje, czy mogą wystąpić szkody związane z piętrzeniem wody, a jeśliby uznać tę ekspertyzę za niewystarczającą, to należy przeprowadzić dowodów z opinii uzupełniającej do tej ekspertyzy. Zważyć zdaniem skarżącej spółki należy, że pozwolenie wodnoprawne sprzed 2018 roku, jak i obecnie udzielone są pod względem piętrzeń identyczne, zatem obliczenia ekspertyzy pozostają aktualne. Nie zmienił się także sposób użytkowania, ani położenie wysokościowe terenów przyległych, a dokonane oględziny rzekomych zalań nie wykazały, by woda na łąkach skarżącego pochodziła z piętrzeń - wręcz przeciwnie - wykazano, że są to wody opadowe (deszcze). Brak zatem uprawdopodobnienia wystąpienia szkody, co skutkuje brakiem prawnej (ustawowej) możliwości nałożenia obowiązku wydania ekspertyzy.
Skarżąca podniosła, iż A. Z. nie uprawdopodobnił naruszenia jego interesu jako tzw. osoby trzeciej, o której mowa w art. 410 ust. 1 ustawy - Prawo wodne. Skarżąca zarzuciła Organowi instancji, iż nie wzywał A. Z. do wykazania poniesionych szkód w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego z 2018 r., ale także nie przeprowadził postępowania dowodowego.
Zdaniem Skarżącej, brak chociażby uzasadnionego podejrzenia naruszenia interesu osoby, co do której ustalono by w tym postępowaniu, że jest właścicielem i posiadaczem wyłącznym gruntów, na które może oddziaływać piętrzenie. Organ takiego dowodu nie przeprowadził. Organ dopuścił się w ocenie Skarżącej rażącego naruszenia podstawowych przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 410 ustawy - Prawo wodne, albowiem nie ustalił, by A. Z. był właścicielem lub legalnym posiadaczem nieruchomości stanowiących działki gruntowe nr: 320, 322, 365, 366, 339, 402, 372, 375, 378 i posiadał je w wyłącznym władztwie.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód [...] w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].12.2023 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód [...] w B., organ I instancji miał obowiązek zbadać, czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 410 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, tj. czy na skutek wykonywania pozwolenia wodnoprawnego doszło do naruszenia interesów osób trzecich, a co za tym idzie, czy zachodzą przesłanki do nałożenia na M. E. Sp. z o.o. obowiązku wykonania ekspertyzy.
Z dokumentacji zgromadzonej przez Organ I instancji do postępowania o nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy, na podstawie art. 410 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, w przekonaniu organu odwoławczego jasno wynika, iż działki z obrębu nr [...] w m. M. gm. P. są podtapiane w wyniku piętrzenia wód powierzchniowych rzeki G. na jazie [...]. Potwierdzeniem tego faktu jest opracowanie, wykonane przez Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy, pod nazwą "Raport z wykonania badań wyjaśniających przyczyny występowania podtopień użytków rolnych w dolinie rz. G., działek z obrębu 39 i 40 w m. M., gm. P., pow. pilski, woj. wielkopolskie". Ww. opracowanie zostało przekazane przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej Wód [...] w B. Zarządowi Zlewni Wód [...] w P. w formie elektronicznej e-mailem z dnia [...] czerwca 2022 r. Opracowanie zostało wykonane na zlecenie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] w celu wyjaśnienia, czy powstawanie podtopień użytków rolnych położonych w dolinie rzeki G. (działek z obrębu 39 i 40) w m. M. gm. P., wynika z piętrzenia wód powierzchniowych rzeki G. na jazie w miejscowości B.. Wykonana analiza potwierdziła występowanie na przedmiotowym terenie długotrwałych podtopień, nawet w latach suchych. W podsumowaniu ww. opracowania wskazano: cyt. "Na podstawie rozpoznania budowy geologicznej, warunków hydrogeologicznych oraz wykonanych prac badawczych, w tym analizy zdjęć satelitarnych, modelowania matematycznego i analizy korelacji stanów wód powierzchniowych i podziemnych można jednoznacznie stwierdzić, że piętrzenie wody na jazie przyczynia się do powstawania podtopień na badanym terenie. Mechanizm ich powstawania jest związany z piętrzeniem się wód podziemnych wywoływanym podniesieniem bazy drenażu poprzez spiętrzenie wód powierzchniowych. Prowadzi to do wystąpienia przebić hydraulicznych wód gruntowych powyżej powierzchni terenu przez cienkie warstwy słabo przepuszczalnych namułów i mułków występujących na powierzchni".
Ponadto A. Z. przedstawił własne wyniki pomiarów zalegania wód gruntowych, które w jego ocenie wykazują związek pomiędzy wysokością piętrzenia na zastawce jazu, a wysokością zalegania wód gruntowych (pismo z dnia [...].02.2022 r.). Opracowanie zostało wykonane przez A. Z., a pomiary geodezyjne obejmujące lokalizację punktów pomiarowych i ich wysokość w metrach nad poziomem morza zostały wykonane przez firmę geodezyjną S. [...] R. Ś. & S. S. s. c. W ocenie A. Z. przedstawiony przez niego materiał dowodowy wskazuje, iż piętrzenie wody na jazie [...] powoduje naruszenie interesów osób trzecich, o którym mowa w art. 410 ustawy Prawo wodne i powoduje szkody na wskazanych przez niego gruntach.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, iż Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w P. orzekł prawidłowo, iż zachodzi podstawa do nałożenia na M. E. Sp. z o. o. obowiązku wykonania ekspertyzy ustalającej, czy doszło naruszenia interesów osób trzecich wskutek realizacji pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] z dnia [...] grudnia 2018 r.
Organ I instancji skorzystał z przysługującego mu prawa wynikającego z art. 410 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo wodne i nałożył na M. E. Sp. z o. o. obowiązek wykonania ekspertyzy, gdyż potwierdzone zostało naruszenie interesów osób trzecich. Naruszenie te polegało na zmianie stanu wody na gruntach będących we władaniu osób trzecich, zarówno A. Z., jak i pozostałych właścicieli gruntów położonych w obrębie 39 i 40 P..
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód [...] w B. oddalił zarzut Strony skarżącej, iż Organ I instancji nie ustalił faktu, by A. Z. był właścicielem lub legalnym posiadaczem nieruchomości stanowiących działki gruntowe o nr [...]. Powyższe zostało potwierdzone na podstawie pozyskanych przez Organ I instancji wypisów z rejestrów gruntów. Znajdujące się w aktach sprawy wypisy z rejestrów gruntów (wg stanu na dzień [...].05.2022 r.) potwierdzają, iż A. Z. jest właścicielem działek o nr ewid.[...] obręb 39 P.. Natomiast działki o nr ewid.[...] i 400 obręb 39 P. są w użytkowaniu A. Z.. Działka o nr ewid.[...] zgodnie z wypisem z rejestru gruntów jest własnością J. K., który na podstawie umowy z dnia [...].09.2019r. oddał w dzierżawę przedmiotową działkę A. Z.. Działka o nr ewid.[...] zgodnie z wypisem z rejestru gruntów jest własnością W. P. i Pana K. P. i zgodnie z oświadczeniem A. Z. jest przez niego dzierżawiona na podstawie umowy ustnej (pismo A. Z. z dnia [...].12.2020 r.).
Organ II instancji zauważył, iż zarówno W. P., jak i K. P. byli stronami prowadzonego przed Dyrektorem Zarządu Zlewni Wód [...] w P. postępowania, a umowa dzierżawy może zostać zawarta ustnie i dla jej ważności nie ma wymogu zawarcia jej w formie pisemnej. Umowa dzierżawy jest regulowana przepisami art. 693-709 ustawy z dnia [...] kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał, iż M. E. Sp. z o. o. nie wykonała żadnej ekspertyzy w związku z decyzją Marszałka Województwa W. z dnia [...].07.2016 r. zobowiązującą do wykonania ekspertyzy. M. E. Sp. z o. o. nie wykonała żadnej ekspertyzy po 2014 roku. Jedyna dokumentacja wykonana na zlecenie M. E. Sp. z o. o., to "Ocena oddziaływania piętrzenia wody w rzece G. w Małej elektrowni Wodnej [...] na przyległe użytki rolne Skarżących się rolników obrębu 39 (Motylewo) M. P.", wykonana dnia [...] czerwca 2014 r. przez prof. dra hab. P. U., dra S. D., dra inż. K. G., mgr K. W., mgr P. F.. M. E. Sp. o. o. nie przesłała do Organu I instancji dodatkowych opracowań. Opracowanie zostało wykonane cztery lata przed udzieleniem przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. pozwolenia wodnoprawnego znak: [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. na szczególne korzystanie z wód, w związku z powyższym nie może stanowić podstawy do weryfikacji aktualnej sytuacji na polach znajdujących się w zasięgu oddziaływania piętrzenia jazu [...].
Organ odwoławczy podkreślił również, że celem prowadzonego przez Organ I instancji postępowania było rozeznanie, czy zachodzi naruszenie interesu osób trzecich, co organ w postępowaniu dokonał i na tej podstawie wydał orzeczenie co do konieczności nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy, która jednoznacznie wykaże, czy piętrzenie wody prowadzone zgodnie z posiadanym przez M. E. Sp. z o. o. pozwoleniem wodnoprawnym wyrządza szkody na gruntach osób trzecich.
Zgodnie z orzecznictwem sądowym do art. 410 ustawy - Prawo wodne, do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy wystarczy uzasadnione podejrzenie naruszenia interesu chociażby jednej osoby trzeciej przez wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast w toku postępowania prowadzonego przed Organem I instancji doszło nie tylko do wykazania wysokiego prawdopodobieństwa naruszenia interesów osób trzecich (wskazane przez Sądy uzasadnione podejrzenie), a przede wszystkim naruszanie interesów osób trzecich zostało udowodnione, doszło bowiem do zmiany poziomu wód gruntowych na działkach zlokalizowanych w obrębie 39 i 40. Z uwagi na fakt, iż działki wskazane przez Organ I instancji w decyzji znak: [...] z dnia [...].10.2022 r. były objęte badaniami prowadzonymi przez Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy Instytut Badawczy, w wyniku których wykazano, iż piętrzenie wody na Jazie [...] przyczynia się do powstawania podtopień okolicznych gruntów tj. działek z obrębu ewidencyjnego 39 i 40 P., to w ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie uznał za konieczne nałożenie na M. E. Sp. z o. o. obowiązku wykonania ekspertyzy. Charakter dowodowy ekspertyzy pozwala na zastosowanie jej w sytuacji wykazania tylko znacznego prawdopodobieństwa zaistnienia szkód u osób trzecich na skutek wykonywania pozwolenia wodnoprawnego, celem ustalenia dokładnego powiązania przyczynowego pomiędzy korzystaniem z wód, a powstałymi szkodami. Bez wykonania ekspertyzy nie jest możliwe bezsprzeczne i jednoznaczne ustalenie, że nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich związane z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego. Gdyby to na organie ciążył obowiązek ostatecznego ustalenia w toku postępowania, że taki interes został naruszony (a nie tylko jego uprawdopodobnienia), wówczas nakładanie obowiązku określonego w art. 410 Prawa wodnego byłoby zbędne. Uprawdopodobnienie naruszenia interesów osób trzecich może stanowić wystarczającą przesłankę dla organu I instancji do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy i nie jest konieczne na tym etapie postępowania podejmowanie innych działań przez organ. To właśnie ekspertyza winna określić, czy rzeczywiście, w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego, nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich, a dostatecznie wysokie prawdopodobieństwo takiego naruszenia jest wystarczającą przesłanką do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy.
W świetle powyższego, zapis pkt I zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w P. orzekający nałożenie na podmiot - M. E. Sp. z o.o., obowiązek wykonania i przedłożenia do Zarządu Zlewni Wód [...] w P. do dnia [...] lutego 2022 r. ekspertyzy, ustalającej, czy doszło do naruszenia interesu osób trzecich (tj. A. Z.) wskutek realizacji pozwolenia wodnoprawnego, w ocenie organu odwoławczego, został w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie wysoce uprawdopodobniony.
W skardze do Sądu M. B. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie następujących przepisów prawa:
• art. 410 ustawy - Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię powodującą niewłaściwe zastosowanie w sprawie,
• art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie polegające na zaniechaniu wyjaśnienia kwestii spornych, uznaniu gołosłownych i nie znajdujących poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzeń jednej ze stron, a nadto zaniechaniu przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę - przesłuchania świadków, przy jednoczesnym zaniechaniu oddalenia tego wniosku dowodowego,
• art. 77 § 1 - 4 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie polegające na zaniechaniu zebrania materiału dowodowego, braku oceny zebranego materiału dowodowego lub ocenie sprzecznej z treścią dowodów zebranych w postępowaniu,
• art. 28 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie niezaniechanie ustalenia czy A. Z. jest stroną postępowania.
W dalszej części skarżąca powieliła zarzuty odwołania, nawiązując do decyzji z dnia [...].07.2016 r. zobowiązującej do wykonania ekspertyzy, która została zrealizowana, stanowiąc podstawę wiadomości specjalnych niezbędnych do oceny prawidłowości funkcjonowania elektrowni wodnej i jej braku negatywnego wpływu na sąsiednie nieruchomości. Podkreśliła, że nie zmienił się poziom piętrzenia, ani lokalizacja czy wysokości gruntów sąsiadujących.
Zdaniem skarżącej spółki, organ odwoławczy dopuścił się obrazy przepisów postępowania administracyjnego polegających na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności nie zbadaniu w prawidłowy sposób, czy A. Z. posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do skutecznego wniesienia wniosku do każdej z opisanych skarżoną decyzją działek na dzień wystąpienia rzekomej szkody, jak i na dzień składania wniosku w tym postępowaniu oraz przez czas trwania tego postępowania bez przerw.
W ocenie skarżącej, nie została spełniona jedna z przesłanek upoważniających organ do wydania decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia ekspertyzy, tj. że A. Z. nie wykazał - a nawet nie uprawdopodobnił - iż wykonanie pozwolenia wodnoprawnego z 2018 r. naruszyło jego interes i spowodowało szkodę. Szkody, na które powołuje się wnioskodawca - również w skardze - dotyczą okresu przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego z 2018 r. Powyższe, przy jednoczesnym braku dostatecznie skonkretyzowanej argumentacji co do naruszenia jego interesu (powstania szkody) na skutek działań podjętych przez dysponenta pozwolenia wodnoprawnego po uzyskaniu decyzji z 2018 r., prowadzą do wniosku, że A. Z. - wbrew wymogowi wynikającemu z art. 410 ust. 1 P.w. - takiego naruszenia nie wykazał, przy czym to rolą wnioskodawcy, a nie organu jest co najmniej uprawdopodobnienie naruszenia jego interesu jako tzw. osoby trzeciej. Celem oceny ziszczenia się przesłanki naruszenia interesów osób trzecich, o jakiej mowa w art. 410 ust. 2 P.w., organ nie tylko nie wzywał A. Z. do wykazania poniesionych szkód w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego z 2018 r., ale także nie przeprowadził dowodów zawnioskowanych przez Skarżącego. Niezależnie od tego A. Z. nie wykonał wezwań Organu, jak i odwoływał się do okoliczności sprzed 2018 roku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 851/20 - LEX nr 3166711, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia
28 stycznia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 851/20).
Skarżąca zwróciła uwagę, że Prawo wodne w art. 410 ust. 1 nie wskazuje, ilu właścicieli gruntów sąsiednich winno zgłosić zastrzeżenie naruszenia ich interesów i nie warunkuje w ten sposób podjęcia interwencji, o której mowa w tym przepisie. Oznacza to, że uzasadnione podejrzenie naruszenia interesu chociażby jednej osoby trzeciej w stosunku do pozwolenia wodnoprawnego może skutkować nałożeniem obowiązku sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy. W niniejszej sprawie natomiast brak chociażby uzasadnionego podejrzenia naruszenia interesu osoby, co do której ustalono by w tym postępowaniu, że jest właścicielem i posiadaczem wyłącznym gruntów, na które może oddziaływać piętrzenie.
Zdaniem skarżącej nie ma racji Organ, że M. E. sp. z o.o. winna przedkładać dowody co do faktu "nie naruszania", albowiem okoliczności negatywnych nie dowodzi się (ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat).
Skarżąca wskazała, że Organ dopuścił się rażącego naruszenia podstawowych przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 410 ustawy Prawo wodne, albowiem:
• nie ustalił (brak przeprowadzonego dowodu w aktach postępowania), by A. Z. był właścicielem lub legalnym posiadaczem nieruchomości stanowiących działki gruntowe: 320, 322, 365, 366, 339, 402, 372, 375, 378 i posiadał je w wyłącznym władztwie. To, że A. Z. powoływał się na uprzednio złożony wypis z ewidencji gruntów nie jest wykonaniem zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a po drugie nie znaczy, że własność jest aktualna (ważność wypisu to max 2 miesiące), jak i że grunty te nie są przedmiotem dzierżawy, użyczenia czy innego przekazania do używania osobom trzecim. Sam Skarżący wyjaśnił, że niektóre z tych działek użytkuje bezprawnie (bez umowy dzierżawy z właścicielem), a niektóre na podstawie umowy "ustnej", przy czym Organ zaniechał weryfikacji tego twierdzenia u właściciela danej działki. Władztwo oraz stan posiadania należy badać każdorazowo na dzień powstania zarzucanej szkody, a wobec braku dat tejże, jest to niemożliwe,
• nie zastosował instytucji zwrotu wniosku w sytuacji nie uzupełnienia braków formalnych wniosku A. Z. w zakreślonym 7 dniowym terminie i w całości,
• nie zauważył, że wniosek A. Z. jest w istocie kwestionowaniem decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, a ta jest ostateczna i nie podlega wzruszeniu w trybie art.410 ustawy Prawo wodne, a nadto roszczenia dotyczą okresu sprzed wydanego pozwolenia wodnoprawnego (przed rokiem 2018, a pozwolenia udzielono [...].12.2018 r.),
• podczas oględzin nieruchomości nie stwierdził zalań i podtopień związanych z funkcjonowaniem elektrowni wodnej i nie przeprowadził innego dowodu nawet uprawdopodobniającego takie zalania wskutek piętrzenia,
• wbrew zeznaniom świadka (wnioskowanego przez A. Z.), który zaprzeczył zalaniom i podtopieniom na działkach stanowiących własność A. Z., organ uznał, że zalania wystąpiły,
• wbrew twierdzeniom organu, przedłożona dotychczasowa ekspertyza wprost wskazuje czy mogą wystąpić szkody związane z piętrzeniem wody, a jeśliby uznać te ekspertyzę za niewystarczającą, to należy przeprowadzić dowodów z opinii uzupełniającej do tej ekspertyzy. Zważyć należy, że pozwolenie wodnoprawne sprzed 2018 roku, jak i obecnie udzielone są pod względem piętrzeń identyczne, zatem obliczenia z ekspertyzy pozostają aktualne. Nie zmienił się także sposób użytkowania, ani położenie wysokościowe terenów przyległych, a dokonane oględziny rzekomych zalań nie wykazały, by woda na łąkach skarżącego pochodziła z piętrzeń - wręcz przeciwnie - wykazano, że są to wody opadowe (deszcze). Brak zatem nawet uprawdopodobnienia wystąpienia szkody, co skutkuje brakiem prawnej (ustawowej) możliwości nałożenia obowiązku wydania ekspertyzy.
Skarżąca podniosła, że wymagania Organu w zakresie ekspertyzy obejmują wiele działek, nie tylko działki Skarżącego, co nie znajduje uzasadnienia prawnego w zgromadzonym materiale dowodowym, przy czym od M. E. sp. z o.o. Organ wymagał dokumentacji zdjęciowej posiadającej daty, godziny wykonania oraz wersję elektroniczną nieprzetworzoną graficznie i w żaden inny sposób, podczas gdy zaskarżoną decyzję opiera m.in. na zdjęciach A. Z., nie spełniających powyższych kryteriów, o dalszych jak wskazujących kierunek, kierowania obiektywu aparatu nie wspominając.
W ocenie skarżącej, zaskarżoną decyzją organ naruszył istotę art.410 ustawy Prawo wodne, albowiem w żadnej części decyzji Organ nie wskazał, że jest uprawdopodobnione twierdzenie A. Z. i jakie dowody o tym świadczą. Tym samym decyzja została oparta na materiale dowodowym absolutnie zaprzeczającym naruszeniu praw właścicielskich w zakresie nieruchomości A. Z..
Niezależnie o powyższego skarżąca wskazała, że toczy się postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w P., w którym zostanie ustalony brak wpływu piętrzenia na nieruchomości A. Z. szczególnie, że jak wykazano w tym postępowaniu, nie wykazał on legitymacji czynnej, albowiem wskazał działki nie będące ani jego własnością, ani objęte dzierżawą, czy innym tytułem prawnym. Ponadto w znakomitej większości grunty te stanowią pastwiska, które o do zasady nie mogą być uprawiane ani użytkowane inaczej niż do wypasu zwierząt. Podnoszenie zatem utraty płodów i plonów rolnych (w tym szkody w postaci utraty możliwości sprzedaży sianokiszonki, która płodem rolnym nie jest...) już stanowi o braku podstaw zarówno prawnych jak i faktycznych wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Zgodnie z art. 410 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, jeżeli w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od wód zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nałożyć na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne obowiązek: 1) wykonania ekspertyzy, 2) opracowania lub zaktualizowania instrukcji gospodarowania wodą - i przedstawienia ich temu organowi, w terminie określonym w tej decyzji.
Przepis art. 410 ust. 1 ustawy - Prawo wodne przewiduje zatem możliwość nałożenia na zakład, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, określonych obowiązków, obejmujących wykonanie ekspertyzy albo opracowanie lub zaktualizowanie instrukcji gospodarowania wodą. Do wydania decyzji niezbędne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia interesów osób trzecich, a osoby te powinny podnoszone naruszenia jedynie uprawdopodobnić. Przepis art. 410 ust. 1 ustawy Prawo wodne w żaden sposób nie uzależnia jednak możliwości nałożenia obowiązku od okoliczności, czy urządzenie wykonane zostało zgodnie, czy niezgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym. Możliwość nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy wiąże się wyłącznie ze związkiem pomiędzy naruszeniem interesów osób trzecich, a wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego.
Ustawa - Prawo wodne w art. 410 ust. 1 nie wskazuje, ilu właścicieli gruntów sąsiednich powinno zgłosić zastrzeżenie naruszenia ich interesów i nie warunkuje w ten sposób podjęcia interwencji, o której mowa w tym przepisie. Oznacza to, że uzasadnione podejrzenie naruszenia interesu chociażby jednej osoby trzeciej w stosunku do pozwolenia wodnoprawnego może skutkować nałożeniem obowiązku sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy. Ponadto wykonanie ekspertyzy będzie dopiero skutkowało koniecznością poczynienia dalszych ustaleń w przedmiocie ewentualnych zmian w pozwoleniu wodnoprawnym. Ekspertyza powinna określić, czy rzeczywiście, w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich, a dostatecznie wysokie prawdopodobieństwo takiego naruszenia jest wystarczającą przesłanką do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy, bowiem "Bez wykonania takiej ekspertyzy nie jest możliwe bezsprzeczne, jednoznaczne ustalenie, że naruszenie interesów osób trzecich związane jest z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego przez skarżącego." (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 lipca 2020 r.,
II SA/Kr 1461/19, LEX nr 3056049).
Do organu administracji należy zatem analiza nałożenia obowiązku z art. 410 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, bowiem w tym przepisie ustawodawca wskazał na możliwość nałożenia obowiązku ("organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych (...), może, w drodze decyzji, nałożyć na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne obowiązek").
Celem tej regulacji jest usuwanie skutków "pogorszenia stanu wód i ekosystemów od wód zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody" a także "wyrządzenia szkód". Zatem wykonywanie przez adresata pozwolenia wodnoprawnego może spełniać przesłanki z art. 410 ust. 1 Prawa wodnego, jeżeli da się uprawdopodobnić związek pomiędzy skutkami wykonywania pozwolenia wodnoprawnego, a naruszeniem interesów osoby trzeciej (osób trzecich). Nie niweczy możliwości korzystania z tej instytucji fakt, że przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego wykonano ekspertyzę, z której nie wynika, że wskutek wydanego pozwolenia może dojść do naruszenia interesów osób trzecich w postaci powstania szkód. Przez wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego w rozumieniu art. 410 ust. 1 ustawy - Prawo wodne nie jest również konieczne wykazanie szacunków i rozmiaru szkód wyrządzonych w ramach wykonywania pozwolenia, gdyż przedmiotowa sprawa nie jest sprawą o odszkodowanie.
Skarżąca zarzuciła, że nie została spełniona jedna z przesłanek upoważniających organ do wydania decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia ekspertyzy, tj. że wnioskodawca nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił, że wykonanie pozwolenia wodnoprawnego naruszyło jego interes i spowodowało szkodę. Skarżąca podkreślała również, że szkody, na które powołuje się wnioskodawca, dotyczą okresu przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego. Powyższe, przy jednoczesnym braku dostatecznie skonkretyzowanej argumentacji wnioskodawcy co do naruszenia jego interesu (powstania szkody), na skutek działań podjętych przez skarżącą jako dysponenta pozwolenia wodnoprawnego po uzyskaniu decyzji z 2018 r., prowadzą do wniosku, że wnioskodawca wbrew wymogowi wynikającemu z art. 410 ust. 1 ustawy - Prawo wodne – takiego naruszenia nie wykazał, a to rolą wnioskodawcy, a nie organu jest co najmniej uprawdopodobnienie naruszenia jego interesu jako tzw. osoby trzeciej.
W ocenie Sądu powyższe zarzuty nie mają uzasadnienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Organ miał obowiązek zbadać czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 410 ust. 1 ustawy Prawo wodne, tj. czy na skutek wykonywania pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2018 r. doszło do naruszenia interesów osób trzecich, a co za tym idzie, czy zachodzą podstawy do nałożenia na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne obowiązku wykonania ekspertyzy i przedstawienia ich temu organowi, w terminie określonym w decyzji. Wnioskodawca w treści wniosku wszczynającego postępowanie wskazywał na naruszenia wynikające z wykonywania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. W podsumowaniu wniosku podkreślał, że w wyniku korzystania z zasobów wodnych doszło do naruszenia interesów podmiotów posiadających gospodarstwa rolne. Dochodziło do podtopień gruntów, co przedstawia przedłożona dokumentacja fotograficzna i ustalenia ekspertyzy-"ocena oddziaływania..." choć wymagała ona weryfikacji. Jednak przede wszystkim "raport z wykonania badań..." wprost wskazywał, że "piętrzenie wody na jazie przyczynia się do powstania podtopień na badanym terenie. Mechanizm ich powstania jest związany z piętrzeniem się wód podziemnych wywołanym podniesieniem bazy drenażu poprzez spiętrzenie wód powierzchniowych. Prowadzi to do wystąpienia przebić hydraulicznych wód gruntowych powyżej powierzchni terenu przez cienkie warstwy słabo przepuszczalne namułów i mułów występujących na powierzchni".
Takie ustalenie nie tylko nosi charakter uprawdopodobnienia wymaganej przesłanki lecz jest wręcz dowodem na występowanie naruszenia.
Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w ocenie Sądu została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia naruszenia interesów wnioskodawcy i rolą organu było zbadanie, czy tak uprawdopodobnione naruszenie interesów, ma związek z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego przez skarżącą.
Jak już wskazano, fakt przytaczania przez Spółkę okoliczności faktycznych sprzed daty wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, nie może niweczyć skutku w postaci wykazania przesłanek do zastosowania art. 410 ust. 1 ustawy - Prawo wodne. Warunki wodne nie mają stałego i utrwalonego charakteru. Na przestrzeni lat mogły ulec zmianie, a poza tym, wydanie nawet pozytywnej ekspertyzy przed ubieganiem się o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie oznacza, że w warunkach rzeczywistych nie dojdzie do odmiennych skutków niż przewidziane w warunkach hipotetycznych opisanych w ekspertyzie. Funkcjonowanie w zakresie upoważnień określonych w pozwoleniu jest weryfikowane ostatecznie w warunkach rzeczywistego korzystania z wody. W tych okolicznościach, wnioskowane przez skarżącą wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o ekspertyzę sprzed wielu lat, ewentualnie jej uzupełnienie nie znajduje żadnego uzasadnienia. Nie może również odnieść zamierzonego skutku zarzut braków w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności dotyczący nie przesłuchania świadków, skoro zgromadzony materiał dowodowy w postaci ekspertyzy, dokumentacji fotograficznej wystarczająco pozwala na wykazanie wymaganych przesłanek do nałożenia obowiązku o jakim mowa w art. 410 P.w.
Dyspozycja art. 410 P.w. ma zastosowanie w sytuacjach, gdy podmiot uzyskał pozwolenie wodnoprawne, wykonał obowiązki z niego wynikające, a mimo to doszło do naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym. Wówczas na podstawie ww. regulacji organ administracji staje się uprawniony do nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy mającej charakter dowodowy. Do nałożenia tego obowiązku jak już podkreślono wystarczy uzasadnione podejrzenie naruszenia interesu chociażby jednej osoby przez wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego. Fakt zalewania gruntów obrazują załączone zdjęcia i omówione dokumenty. Oczywista zatem jest konieczność szczegółowego ustalenia przyczyn takiego stanu. Dopiero ekspertyza winna określić, czy rzeczywiście, w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego, nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich. Bez wykonania ekspertyzy nie jest możliwe bezsprzeczne, jednoznaczne ustalenie, że naruszenie to związane jest z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego przez stronę. Przepis art. 410 P.w. wyposaża organ w narzędzie dowodowe w sytuacji, gdy ocena stanu fatycznego przekracza wiedzę i doświadczenie pracowników organu, a jednocześnie istnieje dostatecznie uzasadnione podejrzenie, że wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego (a więc sytuacja formalnie zgodna z prawem) prowadzi do naruszenia interesów osób trzecich (por. np. wyrok w sprawie II SA/Kr 1461/19). W sytuacji więc gdy wnioskodawca konsekwentnie wskazuje na zalewanie jego i sąsiednich gruntów i upatruje powodów tego stanu rzeczy w realizowaniu pozwolenia wodnoprawnego, nie kwestionuje co do zasady legalności jego uzyskania ale skutki jego wykonywania – organy pozostają w obowiązku rozważyć wszczęcie postępowania w trybie art. 410 ust. 1 P.w. W przypadku tego postępowania, ocenie podlegają okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Odpowiada to stanowi faktycznemu sprawy niniejszej.
Rolą organów jest ustalenie czy uzyskane i realizowane pozwolenie wodnoprawne może prowadzić do skutków powodujących szkodę na działkach sąsiednich, której to sytuacji dotyczy przepis art. 410 P.w. Aby to jednak potwierdzić i zaproponować rozwiązanie problemu, wymagane jest wszczęcie postępowania z prawidłowo określonym jego przedmiotem oraz podstawą prawną i dopuszczenie niezbędnych dowodów (ekspertyza). Dopiero wyniki tak przeprowadzonych wyjaśnień pozwolą na określenie jakie są możliwe i dopuszczalne środki prawne wyeliminowania problemu
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nałożony w art. 77 § 1 k.p.a., stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej (materialnej) statuowanej przepisem art. 7 k.p.a. Z art. 77 § 1 k.p.a. należy wyprowadzić wniosek, że obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego i dokonania oceny jego znaczenia dla sprawy spoczywa na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie. Działanie wbrew temu obowiązkowi, a zatem zaniechanie podjęcia przez organ administracji publicznej czynności procesowych zmierzających do zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego skutkujące wadliwością decyzji. Fakty wymagające stwierdzenia oraz środki dowodowe temu służące pozostają zależne w bezpośredni sposób od przepisów prawa materialnego, które treść uprawnień i obowiązków podlegających konkretyzacji przez organ administracji w decyzji łączą z wystąpieniem określonego stanu faktycznego.
W rozpatrywanej sprawie trafnie uznano, że żądanie zgłoszone przez wnioskodawcę, mające związek z zalewaniem gruntów szkodliwie wpływa na jego grunty i grunty sąsiednie. Wymagało to tylko potwierdzenia, że faktycznie doszło do takiej sytuacji i co jest przyczyną negatywnego oddziaływania wobec twierdzenia, że pozostaje to w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego. Wobec faktu braku stosownej wiedzy specjalnej, należy oprzeć się na wnioskach nie tylko wynikających ze składanych wyjaśnień, ale przede wszystkim z opinii powołanego podmiotu posiadającego specjalistyczne przygotowanie i wiedzę z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej (art. 84 § 1 k.p.a.). Należy podkreślić, że wnioskodawca wykazał dużą staranność w wykazaniu naruszenia w postaci zalewania gruntów rolnych wynikającego z dużym prawdopodobieństwem z powodu piętrzenia wody. Konieczna jest zatem weryfikacja zgromadzonych dowodów przez zbadanie wystąpienia związku przyczynowo-skutkowego a może to nastąpić przez wydanie przez kompetentny podmiot stosownej ekspertyzy.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące braku ustalenia przez organ czy wnioskodawca wykazał istnienie interesu prawnego a tym samym, że jest stroną tego postępowania przez brak dostatecznego wykazania uprawnienia do władania gruntami wskazanymi jako grunty podlegające zalaniom.
Przedmiotowe postępowanie nie jest postępowaniem o usunięcie skutków naruszenia w postaci wystąpienia szkody, co wymagałoby szczegółowego jej ustalenia i wyliczenia przy uwzględnieniu wszelkich przesłanek wymaganych do prawidłowego ustalenia w tym przedmiocie. Postępowanie to służy ustaleniu, czy na skutek wykonywania pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2018r. doszło do naruszenia interesów osób trzecich, a co za tym idzie, czy zachodzą podstawy do nałożenia na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne obowiązku wykonania ekspertyzy i przedstawienia jej w terminie określonym w decyzji. Nie ma zatem potrzeby precyzyjnego ustalania tytułu do władania konkretnymi działkami. Nie ma potrzeby ustalania skuteczności zawarcia umów cywilnoprawnych czy szczegółowej oceny uprawnień prawnorzeczowych. Dla wypełnienia hipotezy zawartej w art. 410 P.w. wystarczające jest uprawdopodobnienie wystąpienia szkody wobec władającego chociażby na jednej działce do której ma tytuł prawny wnioskodawca.
Niewątpliwie można zarzucić organom wiele nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu, zwłaszcza dotyczy to opieszałości, wykonywania wielu zbędnych czynności, jak wymaganie ścisłego określenia zakresu szkody, wielokrotnego wzywania o przedłożenie dokumentów dotyczących konkretnych działek, nieuwzględnienie dowodów którymi dysponował organ lecz były dołączone do akt innego postępowania pomimo, że wnioskodawca wskazywał, że znajdują się one w tej dokumentacji i można było je wykorzystać, czy w odniesieniu do wydanej decyzji szczegółowe opisywanie jakie pisma były wzajemnie przesyłane. Organ powinien się skupić na poczynieniu właściwych ustaleń w oparciu o zebrany materiał dowodowy i dokonaniu odpowiedniej subsumpcji, a więc przyporządkowaniu ustaleń faktycznych pod właściwe przepisy prawa. Jak już wskazano, rolą organu nie było badanie ważności i skuteczności umów cywilnoprawnych. Niewątpliwie jednak przepis prawa wymagał ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy w zgłoszeniu żądania opartego na przepisie art. 410 Pr. Wodnego, ale nie wymagał zobowiązywania do wskazywania wszystkich osób trzecich, na których gruntach doszło do powstania szkody. Przepis art. 410 nie jest podstawą do zgłaszania konkretnych roszczeń kształtujących sytuację prawną podmiotów. Jest to przepis, który nakłada na podmiot dysponujący pozwoleniem wodnoprawnym wykonanie ekspertyzy jako środka dowodowego do oceny czy wykonywanie pozwolenia prowadzi do negatywnych skutków o jakich mowa w tym przepisie. W trybie określonym w art. 410 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 P.w. może dojść do nałożenia na posiadającego pozwolenie wodnoprawne obowiązku wykonania stosownej do stwierdzonego stanu rzeczy ekspertyzy. Wymagane jednak opisaną normą przesłanki zostały przez organ ustalone.
Pomimo zatem stwierdzonych nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu, czyli opisanej opieszałości i podejmowania niektórych zbędnych czynności, nie mających wpływu na wynik postępowania, decyzja jest prawidłowa.
Tym samym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bd 297/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.