II SA/BD 275/21

II SA/Bd 275/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-08-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 671/22 - Wyrok NSA z 2025-10-16
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a  ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], działając na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140) nałożył na W. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] W. W., karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu.
Po rozpoznaniu odwołania W. W. (dalej jako: skarżący) od powyższego rozstrzygnięcia, Główny Inspektor Transportu Drogowego Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono, ze dopuszczalna masa całkowita pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wynosiła 3500 kg, zaś kontrolowanej naczepy marki [...] o nr rej. [...] wynosiła 3000 kg. Tym samym łączna dopuszczalna masa całkowita wyżej wskazanego wynosiła 6500 kg. Oględziny wykazały, że w kontrolowanym pojeździe nie ma zamontowanego żadnego urządzenia kontrolno-pomiarowego, tzw. tachografu.
Organ II instancji, odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, podkreślił, że nie ma znaczenia długość trasy, jaką ma do pokonania kierowca, gdyż z przepisów prawa wynika wprost, że w sytuacji, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdu wraz z naczepą lub naczepa przekracza 3,5 tony, kierowca ma obowiązek rejestrowania swoich aktywności, a pojazd musi zostać wyposażony w tachograf. Z tego obowiązku zwolnione są jedynie przewozy lub pojazdy wymienione w art. 3 oraz art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz z mieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11.4.2006 ze zm.). Jak wskazał organ odwoławczy, kontrolowany przewóz nie podlegał żadnemu z wyłączeń wskazanych w ww. akcie.
Organ II instancji wyjaśnił też, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 92 b ustawy o transporcie drogowym, w którym przewidziano, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem strony, możliwość udzielenia ulg w wykonywaniu administracyjnej kary pieniężnej.
W ocenie organu odwoławczego, w sprawie zastosowania nie będzie miał również art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, gdyż strona nie wykazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję skarżący zarzucił jej naruszenie:
1. przepisów postępowania: art. 8, art. 9 i art. 10 oraz 77 w ze. Z art. 80 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik postępowania poprzez:
a) prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania strony do organów władzy publicznej;
b) brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w każdy stadium postępowania oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a które dotyczyły przedmiotowego naruszenia;
c) niewłaściwą i subiektywną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem wyjaśnień skarżącego oraz dowodów przedłożonych w I i II instancji;
d) brak dołączenia do obu instancji dokumentów, z których wynika prawo do podpisania decyzji w imieniu organów;
2. przepisów materialnych w postaci art. 3 lit h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., poprzez ich błędne zastosowanie i wydanie decyzji wyłączenie uznaniowo, bez rozważenia sytuacji faktycznej przewozu oraz sytuacji skarżącego w marcu 2020 r. pod kątem wystąpienia pandemii COVID-19, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Uzasadniając skargę strona podniosła, że organ II instancji nie wziął pod uwagę, że przewóz drogowy, będący przedmiotem kontroli, był wykonywany na potrzeby własne firmy i powinien być traktowany jako niezarobkowy przewóz rzeczy, do którego nie ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Skarżący wywiódł ponadto, że brak tachografu nie przesądza o tym, że przewóz jest realizowany niezgodnie z przepisami, gdyż skarżący dołożył należytej staranności, aby stan psychofizyczny kierującego odpowiadał długości trasy i czasowi przejazdu, a także aby osoba ta wykonywała przewóz w sposób bezpieczny dla innych uczestników ruchu drogowego, a zestaw pojazdów był w pełni sprawny technicznie. W ocenie skarżącego, w tym zakresie nie zostały złamane żadne przepisy, co potwierdza kontrola WITD z dnia [...] 2020 r., w toku której jedynym stwierdzonych uchybieniem był brak tachografu, nie uznany przez kontrolujących za przeszkodę w kontynuowaniu przewozu. Skarżący wyjaśnił też, że przedłożył organowi II instancji dowód w postaci rozliczenia przewozu z dnia [...] 2020 r., z którego wynika godzina wyjazdu z firmy, fakt zatrzymania do kontroli przez ITD. Oraz czas dojazdu do [...] i powrotu. Dodatkowo przedstawiono dowód w postaci kopii tzw. zaświadczeń o działalności, z których wynika, że kierowca W. Ć. nie prowadził pojazdu od dnia [...] 2020 r. do dnia [...] 2020 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony, niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji.
Podstawę nałożenia kary stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019, poz. 21408, dalej: "u.t.d.", "ustawa"). Ustawa ta określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).
W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa l.p. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
Do przewozów wykonywanych pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony stosuje się rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, wymienione w art. 4 pkt 22 lit. b u.t.d. Przepis art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 stanowi, że ma ono zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego nakłada obowiązek stosowania tachografów w pojazdach wykonujących przewozy drogowe.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006.
W niniejszej sprawie strona skarżąca kwestionuje obowiązek wyposażenia przedmiotowego pojazdu w tachograf wskazując, że przewóz ten podlegał wyłączeniu z powyższego obowiązku na mocy art. 3 lit h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 parlamentu Europejskiego i Rady (cyt. wyżej).
Wyjaśnić w związku z tym należy, że na mocy przywołanego przez stronę skarżącą przepisu, rozporządzenie nr 561/2006 nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.
W niniejszej sprawie bezspornej jest, że zespół pojazdów należących do skarżącego, którego dotyczyła kontrola nie przekraczał 7,5 tony.
Jedyną kwestią, którą należało wyjaśnić jest to, czy przedmiotowy przewóz można uznać za niehandlowy. Nadmienić przy tym należy, że skarżący błędnie w tym zakresie posługuje się określeniem "niezarobkowy" zamiast "niehandlowy", użytym w omawianym przepisie rozporządzenia, które to pojęcia nie są tożsame.
Pojęcie "niehandlowego przewozu rzeczy" nie zostało zdefiniowane w rozporządzeniu. Wykładni tego pojęcia dokonał Trybunału Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 3 października 2013 r., w sprawie C-317/12. Trybunał stwierdził, że pojęcie "niehandlowego przewozu rzeczy", o którym mowa w art.3 lit. h w/w rozporządzenia należy w pierwszej kolejności odnosić do zwyczajowego znaczenia tego pojęcia. Przewóz, o którym mowa w tym przepisie, nie ma związku z działalnością zawodową lub handlową i przewóz taki nie jest wykonywany w celu osiągnięcia dochodów. Tak więc niehandlowy przewóz drogowy oznacza przewóz dokonywany przez osobę fizyczną, który nie jest związany z wykonywaną przez tę osobę działalnością zawodową.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 516/12 stwierdził zaś, że niehandlowy przewóz rzeczy, o którym mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006 to przewóz rzeczy pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony niepozostający w związku z prowadzoną przez przewoźnika działalnością gospodarczą lub inną działalnością zarobkową, w szczególności zaś – niewykonywany w ramach działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
W rozpatrywanej sprawie, jak jednoznacznie wynika z materiału dowodowego, przewóz (transport okien) miał związek z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Z tego względu przewóz ten nie mógł być uznany – w świetle obowiązujących przepisów - za niehandlowy przewóz drogowy wykonywany na prywatne potrzeby.
W świetle powyższego zgodzić się należy z organem, że w sprawie nie zachodziła okoliczność o której mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006, wyłączająca obowiązek wyposażenia pojazdu w tachograf. W sprawie nie miały też zastosowania pozostałe wyłączenia rozporządzenia zawarte w art. 3 i 13 rozporządzenia nr 561/2006.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jest również to, na jakiej długości odcinku wykonywany był przejazd oraz że skarżący jest w stanie udokumentować to, że przewóz wynosił mniej niż 4,5 godziny, był wykonywane w pełni sprawnym pojazdem przez wypoczętego kierowcę. Jak zasadnie bowiem zwrócił uwagę organ odwoławczych, w świetle treści z art. 2 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 561/2006, długość pokonywanej trasy przez kierowcę nie ma wpływu na obowiązek posiadania tachografu. Ustawodawca nie przewidział również możliwości posługiwania się innymi formami zapisu informacji o trasie przejazdu pojazdu przekraczającego 3,5 tony niż tachograf.
Stosownie do treści lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym kara za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu wynosi 10000 zł. Nałożenie na stronę skarżącą kary w tej wysokości było więc prawidłowe.
Dodać należy przy tym, że wysokość kary pieniężnej za przedmiotowe naruszenie przepisów załącznika nr 3 została określona w sposób sztywny, co oznacza, że organ wymierzając karę pieniężną nie może kierować się takimi okolicznościami jak trudna sytuacja finansowa przedsiębiorcy.
W ocenie Sądu organ zasadnie stwierdził brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Strona skarżąca nie wykazała bowiem okoliczności zwalniających ją od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Dla uwolnienia się od odpowiedzialności strona skarżąca winna wykazać zaistnienie okoliczności wskazujących, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć, przy czym obie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.
Zdaniem Sądu organy obu instancji trafnie uznały brak wykazania takich okoliczności w niniejszej sprawie. Zasadnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że okoliczności, z którymi wiązało się stwierdzone naruszenie, były okolicznościami, które przedsiębiorca mógł przewidzieć. Wynikają one bowiem z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy na podstawie całego zebranego materiału dowodowego.
W tym stanie rzeczy, skoro zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.