II SA/Bd 253/25

II SA/Bd 253/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2026-04-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Jarosław Wichrowski /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
6054 Paszporty
Hasła tematyczne
Paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 350
art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b, art. 72 ust. 2-3
Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (sprawozdawca) sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...].KC w przedmiocie unieważnienia paszportu oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Wojewoda Kujawsko-Pomorski (zwany dalej "Wojewodą"), działając na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b, art. 72 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy z 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "u.d.p.") oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), decyzją z 20 lutego 2025 r., nr WSOC.I.6250.1.357.2025.KC unieważnił paszport serii [...] nr [...], wydany M. K. (dalej jako: Skarżący) przez Konsula RP w Kolonii z datą ważności do 7 grudnia 2031 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
2. W dniu 30 sierpnia 2024 r. do Wojewody wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej Toruń Centrum-Zachód w Toruniu z 27 sierpnia 2024 r. o unieważnienie powyższego dokumentu paszportowego. W uzasadnieniu wniosku podano, że Skarżący posiada status podejrzanego o czyn z art. 209 § 1a w zw. z art. 209 § 1a Kodeksu karnego w zawieszonym postępowaniu przygotowawczym o sygn. 4074-4.Ds.3037.2023; jest poszukiwany, a jego aktualny adres pobytu nie jest znany.
3. Postanowieniem z 10 grudnia 2024 r., sygn. akt III RNs 1674/24, Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił kuratora w osobie adw. M. Z. dla nieznanego z miejsca pobytu M. K. celem reprezentowania jego interesów w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Wojewodę na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej Toruń Centrum-Zachód w Toruniu w sprawie unieważnienia dokumentu paszportowego.
4. Wojewoda - w decyzji przywołanej na wstępie niniejszego uzasadnienia - przywołał treść art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. oraz wskazał, że wydanie decyzji ma charakter obligatoryjny. Do wydania decyzji niezbędne jest złożenie wniosku przez uprawniony organ prowadzący postępowanie w sprawie przeciwko określonej osobie. Organ paszportowy nie jest uprawniony do badania zasadności i celowości złożenia wniosku. Z wniosku będącego podstawą unieważnienia paszportu w sprawie jednoznacznie zdaniem organu wynika, iż spełnione zostały przesłanki z art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p.
5. W skardze na powyższą decyzję Skarżący, reprezentowany przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 75 i 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a tym samym zaniechanie kompleksowego zbadania przedmiotu spawy, niewyjaśnienie należycie stanu faktycznego i zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w celu ustalenia zaistnienia jednej z przesłanek unieważnienia paszportu,
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 70 ust. 2 pkt 11 lit b u.d.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji gdy Skarżący nie może być uważany za osobę przeciwko, której toczy się postępowanie karne.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu za pełnienie funkcji kuratora i oświadczył, że wynagrodzenie to nie zostało uiszczone ani w części, ani w całości.
W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że w prowadzone postępowanie przygotowawcze, w którym Skarżący jest podejrzany o popełnienie przestępstwa z art. 209 § 1a kk, jest zawieszone z uwagi na niemożność ustalenia miejsca pobytu podejrzanego i wykonania na nim czynności procesowych. Z treści wniosku złożonego przez Prokuratora Wojewodzie wynika, że zarzut popełnienia przestępstwa nie został Skarżącemu ogłoszony ani skutecznie doręczony. Wobec tego Skarżący nie może być uważany za osobę, przeciwko której toczy się postępowanie karne. Tym samym nie zostaje spełniona przesłanka formalna, o której mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11 lit b u.d.p.
6. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
7. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd nie dopatrzył się w działaniu organu nieprawidłowości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
8. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p., zgodnie z którym w okresie ważności dokument paszportowy unieważnia się w przypadku wniosku o unieważnienie dokumentu paszportowego złożonego przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, organ postępowania wykonawczego w sprawie karnej, w tym o przestępstwo skarbowe, przeciwko posiadaczowi dokumentu paszportowego. Zgodnie z art. 73 pkt 3 u.d.p. organem właściwym do unieważnienia dokumentu paszportowego jest wojewoda, który wydał decyzję o unieważnieniu dokumentu paszportowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 pkt 11.
Wydanie decyzji unieważniającej paszport w niniejszej sprawie uzależnione było zatem od spełnienia trzech przesłanek: posiadania przez Skarżącego ważnego paszportu, wniosku uprawnionego organu oraz prowadzenia postępowania przygotowawczego w sprawie karnej przeciwko Skarżącemu.
9. W niniejszej sprawie wniosek o unieważnienie paszportu złożony został przez organ postępowania przygotowawczego, tj. Prokuratora Prokuratury Rejonowej Toruń Centrum-Zachód w Toruniu w związku z prowadzonym postępowaniem karnym przeciwko Skarżącemu, podejrzanemu o popełnienie czynu zabronionego z art. 209 § 1a k.k. Z akt sprawy wynika również, że Skarżący posiadał ważny dokument paszportowy. Prowadzi to do konstatacji, że zaistniały przesłanki do unieważnienia paszportu, wobec czego organ stosownie do art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p był zobowiązany do wydania decyzji unieważniającej paszport.
10. Stwierdzić przy tym należy, ze organ rozpoznając wniosek w kontrolowanej sprawie nie jest uprawniony do badania jego zasadności, albowiem kompetencja orzecznicza organu jest ograniczona do zbadania przesłanek, których spełnienie obligowało Wojewodę do wydania decyzji unieważniającej paszport. Organ w niniejszej sprawie nie jest władny do weryfikowania prawidłowości prowadzenia postępowania przygotowawczego czy kwestionowania okoliczności wskazanych przez Prokuratora we wniosku. Badaniu przez organ podlega jedynie ziszczenie się wymienionych w tym przepisie przesłanek formalnych. Skład orzekający w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 1 września 2025 r., sygn. akt II OSK 1978/24, że wojewoda nie jest zobowiązany do wyjaśnienia zagadnień dotyczących postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu ponad to, co oświadczył Prokurator we wniosku. W kwestii prowadzenia postępowania karnego przeciwko posiadaczowi paszportu, należy wskazać, że wniosek Prokuratora zawiera jednoznaczne oświadczenie w tym zakresie, a organ administracji publicznej nie jest uprawniony do weryfikowania przebiegu prowadzonego postępowania i czynności w nim podejmowanych przez właściwe organy. Obligatoryjny charakter podstawy prawnej wydania decyzji, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "dokument paszportowy podlega unieważnieniu", nie pozwalał na jakąkolwiek uznaniowość ze strony Wojewody, a tym samym obligował organ do unieważnienia dokumentu paszportowego (por. także wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1945/11).
11. W niniejszej sprawie decyzja Wojewody o unieważnieniu paszportu stanowi decyzję związaną. Decyzja związana to taka, której treść jest w określonym stanie faktycznymi prawnym wyznaczona z góry przez konkretny przepis prawny. Organ nie działa w oparciu o uznanie administracyjne (gdzie możliwy jest wybór rozstrzygnięcia), lecz treść orzeczenia jest ściśle zdeterminowana przepisami prawa. W przypadku decyzji związanych czynności organu w zakresie poczynienia ustaleń faktycznych ograniczona jest do zbadania, czy ziściły się ustawowe przesłanki. Organ administracji publicznej, orzekający w niniejszej sprawie nie posiadał luzu decyzyjnego, który pozwalałby w określonym stanie faktycznym podjąć odmienne rozstrzygnięcie.
Uwzględniając powyższe Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. W sprawie unieważnienia paszportu nie jest wymagane rozbudowane postępowanie wyjaśniające, ogranicza się ono do ustalenia: posiadania przez skarżącego ważnego paszportu, złożenia wniosku przez uprawniony organ oraz ustalenia faktu prowadzenia postępowania przygotowawczego lub wykonawczego w sprawie karnej przeciwko skarżącemu. Wszystkie te okoliczności zostały należycie potwierdzone w postępowaniu administracyjnym. Ustalenia faktyczne organu znajdują swe podstawy wprost w dokumentach zebranych w aktach. Organ administracyjny wyjaśnił i rozpatrzył istotne dla sprawy okoliczności, w tym poczynił stosowne ustalenia w zakresie ewentualnego ziszczenia się ustawowych przesłanek unieważnienia paszportu.
12. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. Skarżący podnosi, że nie może być uznany za osobę, przeciwko której toczy się postępowanie karne, z uwagi na zawieszenie postępowania oraz brak skutecznego ogłoszenia zarzutów. Argumentacja ta nie może zostać podzielona. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że pojęcie "toczenia się postępowania karnego" należy rozumieć szeroko i obejmuje ono także sytuacje, w których postępowanie zostało zawieszone, o ile formalnie nie zostało zakończone. Okoliczność zawieszenia postępowania nie niweczy jego bytu prawnego, a jedynie wstrzymuje jego dalszy bieg.
Ponadto wskazuje się, że organ paszportowy nie jest właściwy do oceny, czy i w jakim momencie doszło do skutecznego ogłoszenia zarzutów, ani czy dana osoba posiada status podejrzanego w rozumieniu przepisów postępowania karnego. Dla zastosowania art. 70 ust. 2 pkt 11 lit. b u.d.p. wystarczające jest, że uprawniony organ procesowy uznał daną osobę za objętą postępowaniem karnym i wystąpił z wnioskiem o unieważnienie dokumentu paszportowego.
13. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl.