II SA/Bd 177/25

II SA/Bd 177/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący/
Grzegorz Saniewski
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1112
art. 63 ust. 1 i art. 64 ust 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowiskowe dla przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 29 października 2024 r. Wójt Gminy B. (dalej: "Wójt", "organ I instancji") w punkcie I. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn.: "Instalacja do mieszania komponentów do produkcji wysoko ekspansywnej piany fenolowej na terenie działek o numerach ewidencyjnych: [...] obrębu [...] B. , gmina B., powiat a. , województwo kujawsko-pomorskie". W punkcie II. zgodnie z treścią art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm. – dalej: "u.i.o.ś.") Wójt wskazał zakres i szczegółowość wymaganych danych pozwalających scharakteryzować przedsięwzięcie, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy poprzez przeprowadzenie w raporcie wskazanych przez organ analiz. W punkcie III. Zgodnie z treścią art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. c u.i.o.ś. Wójt wskazał zakresy i metody badań wpływu na wskazane przez organ elementy środowiska.
2. Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła L. B. (dalej: "spółka", "skarżąca") reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zarzucając naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności nie wyjaśnienie dostatecznie okoliczności, które by wskazywały, że przedsięwzięcie wymaga nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
- art. 12 k.p.a. poprzez nieuzasadnione stwierdzenie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, co w konsekwencji prowadzi do przewlekłości postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wstrzymuje proces inwestycyjny spółki;
- art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez stwierdzenie przez organ I instancji obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bez dokonania jakiejkolwiek analizy kryteriów środowiskowych wskazanych w treści tego przepisu co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem obowiązku przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
- art. 65 ust. 3 i art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. w związku z art. 124 § 2. art. 125 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadniania przez organ I instancji jakie kryteria wymienione w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. wziął pod uwagę stwierdzając konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ograniczenie się do odwołania do poglądów wypowiedzianych przez organy współdziałające, co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem obowiązku przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 24 stycznia 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył stan faktyczny sprawy i podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2023 r. spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia pn. "Instalacja do mieszania komponentów do produkcji wysoko ekspansywnej piany fenolowej na terenie działek o nr ew.: [...] obrębu [...] B. , gmina B., powiat a. , województwo kujawsko-pomorskie".
W ocenie Kolegium prawidłowo na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś. zakwalifikowane zostało planowane przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 (instalacja do wytwarzania produktów przez mieszanie, emulgowanie lub konfekcjonowanie chemicznych półproduktów lub produktów podstawowych). W związku z powyższym organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 u.i.o.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2), jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.
Dalej Kolegium wskazało, że ochrona środowiska ma charakter interdyscyplinarny i wymaga wiadomości z zakresu różnych dziedzin nauki, w związku z czym stosownie do przepisu art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, wydaje się po zasięgnięciu opinii stosownych organów. W niniejszej sprawie organami opiniującymi byli: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w A. , Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni we W. oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B.. Jedynie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni we W. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia takiej oceny.
Kolegium wyjaśniło, że opinia organu współdziałającego nie ma charakteru wiążącego dla organu prowadzącego postępowanie główne. Nie można również przyjąć, że organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest podzielić tę opinię, którą prezentuje więcej organów opiniujących. Istotą omawianych opinii jest przedstawienie poglądu wyspecjalizowanych organów w zakresie ich właściwości, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ocenia te opinie i w oparciu o nie stwierdza, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności - przyjmując wyrażone w opinii stanowisko bądź je negując. Prawidłowość procesu argumentacji przeprowadzonego w uzasadnieniu postanowienia jest weryfikowana w postępowaniu instancyjnym i sądowym.
Zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w A. jak i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. stwierdzili konieczność sporządzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Oba organy wskazały na sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej - 20 m, czyli terenów chronionych akustycznie oraz sprzeciw okolicznych mieszkańców. Z uwagi na bliskie sąsiedztwo terenów dostępnych dla ludności oraz charakter przedsięwzięcia (emisja hałasu i emisja substancji do powietrza, składowanie odpadów) w ramach raportu należy przeprowadzić analizę rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu oraz analizę oddziaływania zamierzenia na klimat akustyczny. RDOŚ jako organ powołany do kontroli przestrzegania przepisów ochrony środowiska w zakresie ochrony przyrody w sposób szczegółowy wskazał elementy, które powinna zawierać analiza rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu oraz klimat akustyczny. W swoim uzasadnieniu organ ten przekonał o szczegółowości wymaganej analizy. Stanowisko w tym zakresie Kolegium w pełni podzieliło.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że okoliczność, iż Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni we W. wydało opinię stwierdzają, że objęte wnioskiem przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zdaniem Kolegium nie podważa opinii kolejnych z wyspecjalizowanych organów tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, których opinie są konieczne dla podjęcia rozstrzygnięcia odnośnie obowiązku sporządzenia raportu. Zakres opinii powyższych organów nie pokrywa się, a uzupełnia. To, że zdaniem Dyrektora Zarządu Zlewni nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zakresie objętym badaniem tego wyspecjalizowanego organu nie podważa w żadnym razie prawidłowości opinii pozostałych organów wskazujących na możliwość wystąpienia negatywnego oddziaływania objętej wnioskiem inwestycji na zdrowie ludzi.
Skoro zatem 2 spośród 3 wyspecjalizowanych organów dostrzegły konieczność dokładniejszego zbadania wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie ludzkie a dodatkowo RDOŚ na stan poszczególnych komponentów środowiska, to kierując się zasadami prewencji i przezorności Kolegium uznało, że ocena powinna zostać przeprowadzona, a raport sporządzony. Zdaniem organu odwoławczego, zarówno organ I instancji jak i Kolegium nie ma specjalistycznej i fachowej wiedzy na każdy temat. Po to właśnie w ustawie przewidziano obowiązek zasięgania opinii u organów wyspecjalizowanych w danej dziedzinie. Organ orzekający o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny i sporządzenia raportu w oparciu o zgromadzone materiały musi ocenić czy taka konieczność zachodzi. Choć opinie nie wiążą organu, to nie może on orzekać w sposób oderwany od nich – każde stanowisko musi uzasadnić. W niniejszej sprawie Kolegium uznało, że opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska są przekonujące i należy się przychylić do ich stanowiska.
4. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę żądając uchylenia postanowień organów obu instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zwrot na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności niewyjaśnienie dostatecznie okoliczności, które by wskazywały, że przedsięwzięcie wymaga nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
- naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez błędne stwierdzenie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, co w konsekwencji prowadzi do przewlekłości postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wstrzymuje proces inwestycyjny spółki;
- art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. poprzez stwierdzenie przez organ obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bez dokonania jakiejkolwiek analizy kryteriów środowiskowych wskazanych w treści tego przepisu co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem obowiązku przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
- art. 65 ust. 3 i art. 63 ust. 1 u.i.oś. w związku z art. 124 § 2, art. 125 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadniania przez organ jakie kryteria wymienione w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. wziął pod uwagę stwierdzając konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ograniczenie się do odwołania do poglądów wypowiedzianych przez organy współdziałające, co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem obowiązku przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
- art. 64 § 1-3 u.i.o.ś. poprzez brak ponownego rozpatrzenia sprawy w zakresie zasięgnięcia opinii w tym zakresie od właściwych miejscowo regionalnego dyrektora ochrony środowiska, państwowej inspekcji sanitarnej oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 u.i.o.ś.), brak wydania przez te organy opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ewentualnie zakresu raportu (art. 64 ust. 3 u.i.o.ś.) - pomimo istnienia ustawowego obowiązku zasięgnięcia opinii, działaniem swym organy obydwu instancji doprowadziły do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności opisanej w art. 6 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi powołano stosowną argumentację wspierającą podniesione zarzuty.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
6. W piśmie procesowym z dnia 27 maja 2025 r. pełnomocnik spółki wniósł o przeprowadzenie rozprawy oraz powołał argumentację na okoliczność braku przesłanek do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:
7. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17). Z powyższych względów Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie rozprawy.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga jest niezasadna.
8. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn.: "Instalacja do mieszania komponentów do produkcji wysoko ekspansywnej piany fenolowej na terenie działek o numerach ewidencyjnych: [...] obrębu [...] B. , gmina B., powiat a. , województwo kujawsko-pomorskie".
Podstawę materialnoprawną do rozpoznania przedmiotowej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 ze zm. – dalej: "rozporządzenie").
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do wytwarzania produktów przez mieszanie, emulgowanie lub konfekcjonowanie chemicznych półproduktów lub produktów podstawowych.
Zatem opisane na wstępie planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ niewątpliwie instalacja do mieszania komponentów do produkcji wysoko ekspansywnej piany fenolowej mieści się w zakresie wskazanym w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W tym stanie rzeczy dla jego realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś.).
W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla takiego przedsięwzięcia, przeprowadza się ocenę oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś., ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
9. Zarzutem podnoszonym przez spółkę jako stronę skarżącą jest stwierdzenie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, podczas gdy w jej ocenie organy nie podjęły wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności niewyjaśnienie dostatecznie okoliczności, które wskazywałyby, że przedsięwzięcie wymaga nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Ponadto skarżąca podniosła, że organy nie dokonały jakiejkolwiek analizy kryteriów środowiskowych wskazanych w treści przepisu art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. i nie uzasadniły jakie kryteria wymienione w tym przepisie wzięły pod uwagę stwierdzając konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie skarżącej organy ograniczyły się do odwołania do poglądów wypowiedzianych przez organy współdziałające.
W kontekście sformułowanych zarzutów wskazania wymaga, że powołując się na przepisy art. 63 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. organ I instancji nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia na podstawie następujących źródeł dowodowych:
1) karty informacyjnej przedsięwzięcia;
2) opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia 7 sierpnia 2023 r., znak: WOO.4220.635.2023.AG.2 o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
3) opinii Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Zarządu Zlewni we W. z dnia 16 sierpnia 2023 r., znak: WA.ZZŚ.7.4901.113.2023.AK o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
4) opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. z dnia 24 lipca 2023 r., znak: NNZ.42.06.14.2023 o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Wprawdzie opinia, o której mowa w art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to jednak z woli ustawodawcy stanowi obligatoryjny element procedury zmierzającej do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i stanowisko wskazanych w tym przepisie wyspecjalizowanych organów współdziałających nie może zostać pominięte. Ustawodawca obligując organ rozpoznający sprawę do zasięgnięcia opinii innych, wyspecjalizowanych w danej dziedzinie organów i instytucji, zakłada, że z racji posiadania odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, wspomogą one w sposób istotny proces decyzyjny. Nie można zatem pominąć czy zakwestionować opinii wyspecjalizowanych jednostek tylko dlatego, że te stanowiska nie są dla organu wiążące. Organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ocenia te opinie i w oparciu o nie stwierdza, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności – przyjmując wyrażone w opinii stanowisko bądź je negując. Zajmując stanowisko odmienne od zaprezentowanego w opinii, organ powinien jednoznacznie, przekonująco i wyczerpująco to stanowisko uargumentować (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 2 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 698/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 375/20).
Dalej podnieść należy, że organ występując o opinię musi dokonać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego. Organ wydający decyzję ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej. Organ wydający decyzję może nawet przy negatywnej opinii organu współdziałającego wydać decyzję pozytywną. Musi to jednak uzasadnić odnosząc się do całego materiału dowodowego, w tym w szczególności raportu i postanowienia uzgadniającego (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2883/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3297/16).
Obowiązkowym elementem decyzji administracyjnej jest jej faktyczne i prawne uzasadnienie. Prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnej stanowi jeden z elementarnych warunków zgodnego z prawem działania organu administracji publicznej, do czego jest on zobowiązany z mocy konstytucyjnej zasady legalizmu. Do cech prawidłowego uzasadnienia decyzji zalicza się: logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem i jego treścią, brak wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłość i dokładność wywodów, ich zwięzłość, prostota ujęcia oraz kompletność motywów. Z przepisów k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3). Uzasadnienie prawne decyzji to wywód prawniczy odzwierciedlający proces myślowy ustalenia konsekwencji stosowanej normy prawa administracyjnego w związku z określoną sytuacją faktyczną i prawną. Zasadniczym jego celem powinno być wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest wynikiem poprawnego logicznie stosowania normy prawa administracyjnego przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych, skutkiem czego treść rozstrzygnięcia należy uznać za zgodną z prawem.
W przedmiotowej sprawie organy współdziałające podjęły odmienne w swych konkluzjach opinie odnośnie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zamierzonego przez inwestora przedsięwzięcia. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni we W. w swojej opinii z dnia 16 sierpnia 2023 r. stwierdził, że nie jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, natomiast zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B., jak i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w A. zaopiniowały o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W takim stanie faktycznym i prawnym organ zobowiązany był do przeprowadzenia rzetelnej analizy i wyjaśnienia przychylenia się do stanowiska organów opiniujących o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a także szczegółowego odniesienia się i uzasadnienia dokonanego wyboru pomiędzy sprzecznymi stanowiskami organów opiniujących.
W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisu art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie postanowień wydanych zarówno w I, jak i w II instancji, zawierają merytoryczne argumenty na poparcie opinii organów opiniujących o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ponadto organy w sposób rzetelny i prawidłowy wyjaśniły dlaczego opinia Dyrektora Zarządu Zlewni we W. o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko pozostaje bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że okoliczność wydania opinii o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przez jeden z organów współdziałających nie podważa od razu z góry prawidłowości opinii pozostałych organów, nawet jeśli są przeciwstawne. Nadmienić należy, że organy nie pominęły odmiennej opinii w swojej ocenie. Kolegium podkreśliło w uzasadnieniu decyzji, że opinia ta dotyczy innego zakresu oddziaływania na środowisko niż opinie pozostałych organów. Tym samym opinie te nie pokrywają się, lecz się uzupełniają.
Zarówno z treści decyzji organu I instancji, jak i z treści decyzji Kolegium wynika dlaczego organy orzekające podzielają opinie organów opiniujących o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W tym zakresie zasadnie Kolegium zaakcentowało, że mając na uwadze charakter planowanego przedsięwzięcia wykorzystującego substancje chemiczne (wpływ na klimat akustyczny, emisja substancji do powietrza, analiza w zakresie ochrony przyrody oraz gospodarki wodno-ściekowej i hydrogeologii) w powiązaniu z pobliską zabudową mieszkaniową istnieje konieczność przeprowadzenia dla przedmiotowego przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jednocześnie organy nie negują zasadności 1 opinii o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, lecz wskazują jedynie, że to pozostałe opinie przeważyły o końcowym rozstrzygnięciu. Stanowisko to należy uznać za prawidłowe.
10. Reasumując, organy orzekające w sposób wystarczający wyjaśniły, że zaistniały przesłanki do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Podkreślić należy, że organy orzekające w niniejszym postępowaniu nie pominęły żadnej z opinii organów wspomagających, lecz rozważyły całość materiały dowodowego. Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły przepisów odnoszących się do postępowania wyjaśniającego oraz dotyczących formy wydania decyzji oraz zakresu jej uzasadnienia, tj. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. Tym samym, decyzje oparto na odpowiednio zebranym materiale dowodowym, który poddano analizie, i należycie przedstawiono go stronom. Dokonano prawidłowej interpretacji przepisów materialnych, trafnie odnajdując specyfikę przedmiotowego przedsięwzięcia. Zatem organy prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, a następnie dokonały jego oceny, która to nie nosi cech dowolności. Ponadto wskazać należy, iż uzasadnienie obu decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
G. Saniewski A. Klotz M. Pawełczak