II SA/Bd 1352/23

II SA/Bd 1352/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /sprawozdawca/
Katarzyna Korycka /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 89, art. 86 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] w B. z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] w B. na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. znak [...] Komisja Stypendialna [...] w B. na podstawie art. 89 i art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższymi nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm., dalej powoływana jako ustawa) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej powoływana jako kpa), a także § 2 ust. 11 oraz § 5 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] w B. stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr [...] Rektora [...] w B. z dnia [...] września 2022 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu świadczeń dla studentów [...] w B.:
1. przyznała M. G. (dalej określany jako Skarżący) stypendium dla osób niepełnosprawnych w roku akademickim 2022/2023 na okres od dnia 1 października 2022 r. do dnia 28 lutego 2023 r. w wysokości 1000 zł miesięcznie;
2. odmówiła przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych w roku akademickim 2022/2023 na okres od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu Komisja wskazała, że Skarżący posiada ważne orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, spełnia zatem kryterium, o którym mowa w § 5 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] w B., zgodnie z treścią którego stypendium dla osób niepełnosprawnych może otrzymać student posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie, o którym mowa w art. 5 oraz art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 573 ze zm.).
Jednakże należy wziąć pod uwagę wymóg określony w art. 93 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; na studiach drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Stypendium dla osób niepełnosprawnych na studiach pierwszego stopnia przysługiwało Skarżącemu przez 9 semestrów, zatem nie przekracza łącznego okresu 12 semestrów i Skarżący może otrzymywać stypendium dla osób niepełnosprawnych na studiach drugiego stopnia maksymalnie przez okres 3 semestrów.
Z dokumentów będących w posiadaniu Komisji Stypendialnej wynika, że Skarżący uprzednio odbywał studia pierwszego stopnia na kierunku Administracja studiów I stopnia w [...] w B. od 14.03.2012 r. do 19.05.2019 r., czyli łącznie przez 15 semestrów. Zatem, mając na względzie obecnie obowiązujący stan prawny, na studiach drugiego stopnia stypendium dla osób niepełnosprawnych przysługuje maksymalnie przez okres 3 semestrów. Naukę na studiach drugiego stopnia Skarżący podjął od 5.10.2021 r. i tym samym rozpoczął pierwszy semestr studiów II stopnia. Tym samym nie ulega wątpliwości fakt, że semestr zimowy roku akademickiego 2022/2023 jest trzecim semestrem na tych studiach i w związku z tym stypendium dla osób niepełnosprawnych może zostać przyznane do dnia 28.02.2023 r. włącznie, tj. do końca semestru zimowego w roku akademickim 2022/2023, będącego ostatnim 12 semestrem studiów stanowiącym łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, bez względu na fakt ich pobierania przez studenta.
Decyzją z dnia [...] września 2023 r. znak [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w B. na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 89 i art. 93 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 2 ust. 16 i 18, § 5 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] w B. stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] w B. z dnia [...] września 2022 r. - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Komisja podtrzymała w całości swoje stanowisko. Ponownie powołała się na treść art. 93 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i wyjaśniła, że o wprowadzeniu obecnie obowiązującego brzmienia tegoż przepisu ustawodawca zdecydował na mocy przepisu art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2232, dalej nowelizacja 2021). Zgodnie z treścią przepisu art. 16 cyt. ustawy, do przyznawania świadczeń, o których mowa wart. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej wart. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z art. art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 roku, poz. 478 ze zm.) przedmiotowo i podmiotowo odnoszącego się do tożsamej sytuacji prawnej i faktycznej, obecnie uregulowanej przez prawodawcę obecnie w treści przepisu art. 93 ust.4, świadczenia (stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga, stypendium rektora) przysługiwały na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.
Zgodnie z wykładnią językową art. 93 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, na łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa wart. 86 ust. 1 pkt 1-4 (tj. stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga, stypendium rektora) i art. 359 ust. 1, nie wpływa fakt, okoliczność ich pobieranie przez studenta.
Nadto ustawodawca w treści przepisu art. 93 ust. 6 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1 (tj. studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich), w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3 (tj. urlop od zajęć w związku z rodzicielstwem), z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Stypendium dla osób niepełnosprawnych na studiach pierwszego stopnia przysługiwało Skarżącemu przez 9 semestrów, zatem nie przekracza łącznego okresu 12 semestrów i może on otrzymywać stypendium dla osób niepełnosprawnych na studiach drugiego stopnia maksymalnie przez okres 3 semestrów. Z przeprowadzonego postępowania wynika, że uprzednio Skarżący studiował na studiach pierwszego stopnia od 14 marca 2012 r. do 19 maja 2019 r., czyli łącznie przez 15 semestrów. Zatem, mając na względzie obecnie obowiązujący stan prawny, na studiach drugiego stopnia stypendium dla osób niepełnosprawnych przysługuje maksymalnie przez okres 3 semestrów. Naukę na studiach drugiego stopnia Skarżący podjął 5 października 2021 r., zaś rozpoczęty w dniu 1 października 2022 r. semestr zimowy roku akademickiego 2022/2023 jest trzecim semestrem na tych studiach i w związku z tym stypendium dla osób niepełnosprawnych może zostać przyznane wyłącznie do dnia 28 lutego 2023 r. włącznie, tj. do końca trwania semestru zimowego będącego ostatnim 12 semestrem studiów stanowiącym łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, bez względu na fakt ich pobierania przez studenta.
Skargę na ww. decyzję, w części dotyczącej odmowy przyznania stypendium za drugi semestr roku akademickiego 2022/2023, złożył Skarżący, zarzucając jej naruszenie:
1. art. 93 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu sprzed nowelizacji ww. ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. poprzez błędne ustalenie i przyjęcie, że świadczenia uregulowane obecnie przez prawodawcę (po nowelizacji 2021 r.) w treści przepisu art.93 ust. 4 przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat i w związku z tymże dla oceny Komisji zaistniała przesłanka do odmowy przyznania mu stypendium socjalnego.
2. naruszenie art. 2 oraz art. 31 Konstytucji w zw. z art.93 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez błędne przyjęcie wykładni językowej i dowolną interpretację artykułów ustawy i w konsekwencji tegoż wydanie decyzji naruszającej jego prawo do skorzystania ze stypendium socjalnego.
Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej tej części decyzji (dotyczącej odmowy przyznania stypendium za drugi semestr roku akademickiego 2022/23) oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Skarżący w szczególności podkreślił, że zastoswoanie w sprawie winien mieć art. 93 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu sprzed nowelizacji ww. ustawy
Ponadto Skarżący podniósł błędny sposób obliczenia semestrów, przez które miał studiować - wyliczono 15 (14 marca 2012 r. - do 19 maja 2019 r.). Jest to oczywiście błąd, bowiem w rzeczywistości studiował od marca 2012 r. do czerwca 2016 r. i było to 8 semestrów, licencjat, w tym powtórzył 3 rok administracji. Po czerwcu 2016 r. nie studiował czynnie na uczelni. W 2019 r. jedynie obronił licencjat. Między 2016 – 2019 r. nie składał żadnych wniosków o stypendium i w związku z tym nie spełniał wszystkich koniecznych warunków do jego otrzymania. Później od października 2021 r. podjął studia magisterskie do 2023 r. (4 semestry), z których żadnego nie powtarzał. A więc to były 4 semestry i do tego dodając 8 semestrów (licencjat), daje to liczbę 12 semestrów. W związku z tak policzonymi semestrami nie przekroczył formalnie limitu (12 semestrów), więc mógł otrzymać stypendium na okres od marca 2023 r. czerwca 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty były zasadne.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ dokonał prawidłowej wykładni art. 93 ust. 4 ustawy. Zgodnie z nim, łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że jedynym kryterium, jakie w zakresie zastosowania cyt. przepisu powinno być ustalone, to okoliczność, przez jaką ilość semestrów student mógł ubiegać się oświadczenie z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 z tego względu, że posiadał status studenta. Wyraźnie podkreślić bowiem trzeba, że nowelizacja ustawy jednoznacznie ograniczyła czasokres, przez który prawo studenta do świadczeń przysługuje - do 12 semestrów, wiążąc ten czas z okresem samego studiowania jako podstawowej przesłanki ustawowej związanej z uprawnieniem do ubiegania się o każde ze świadczeń wymienionych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, z których student może korzystać. Innymi słowy, ustawodawca jednoznacznie zmienił wcześniejszą normę z pierwotnie uregulowanym czasem przysługiwania stypendium, uzależnionym - co znajdowało potwierdzenie w ówczesnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym - od faktu otrzymywania świadczeń stypendialnych, dokonując aktualnie jej doprecyzowania, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na I i II stopnień studiów), bez względu na ich pobieranie przez studenta (vide wyroki WSA w Gdańsku w sprawach III SA/Gd 204/23, LEX nr 3636289 i III SA/Gd 110/23, LEX nr 3576347, wyrok WSA w Lublinie w sprawie III SA/Lu 134/23, LEX nr 3603969). Tym samym treść przepisu art. 93 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jest jednoznaczna, a jego interpretacja nie budzi wątpliwości. W związku z powyższym związane z tym zarzuty skargi były bezzasadne.
Tym niemniej w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy nie wynika bowiem, jaki był łączny okres, przez który Skarżący studiował. Twierdzenia Komisji w tym zakresie są gołosłowne i nie wynikają z jakichkolwiek dokumentów, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność, że Skarżący w skardze kwestionował ten okres. Okoliczność ta ma pierwszorzędne znaczenie w świetle cyt. art. 93 ust. 3 ustawy, który uzależnia przyznanie stypendium od okresu, w jakim student studiował.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływana jako "ppsa"), orzeczono jak w sentencji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 ppsa, tj. dołączenie do akt sprawy dokumentacji potwierdzającej okresy, w jakich Skarżący studiował.
Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ppsa