II SA/BD 131/23

II SA/Bd 131/23 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku J. W. (skarżącego) oraz wniosków D. W., W. W. oraz I. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy F. z [...] marca 2021 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "budowie farmy fotowoltaicznej Szpetal G. o mocy do 1 MW i pow. 1,9 ha, trafostacji, przyłącza do linii S/N, konwerterów, dróg wewnętrznych, okablowania, ogrodzenia itd. na działce nr ew. [...] położonej w obrębie ew. Szpetal G., gmina F., powiat włocławski".
O wydaniu ww. decyzji zawiadomiono strony postępowania poprzez obwieszczenie opublikowane [...] września 2022 r. na stronie Biuletynu Informacji Publicznej.
J. W., pismem z [...] grudnia 2022 r., zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarga wpłynęła do organu [...] stycznia 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł m.in., że skarga wniesiona została z uchybieniem terminu.
Na wezwanie Sądu skarżący zakwestionował, jakoby zawiadomienie poprzez obwieszczenie o wydaniu decyzji rodziło ten skutek, że 14 dni po jego dokonaniu decyzję uważać należy za doręczoną stronie. Wskazał, że termin ten winien być liczony od dnia indywidualnego doręczenia stronie decyzji na jej wniosek, o którym mowa w art. 49b § 1 k.p.a., a o której to możliwości poucza się w obwieszczeniu. Skarżący podniósł, że egzemplarz decyzji został mu doręczony dopiero [...] grudnia 2022 r., a więc termin na złożenie skargi upływał z dniem [...] stycznia 2023 r., a to ta data widnieje na pierwszej stronie jego skargi jako data wpływu do organu. W ocenie skarżącego organ winien doręczyć mu decyzję w zwyczajnym trybie, jako że był ona jednym z inicjatorów postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.
Skargę na tę samą decyzję wnieśli ponadto W. i I. W. oraz D. W.. Skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami odpowiednio II SA/Bd 1263/22 oraz II SA/Bd 1262/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej – "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie zaś do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona stronom w trybie art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej "k.p.a.") w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 – dalej "u.i.o.ś."). Zgodnie z drugim z powołanych przepisów, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji art. 49 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2).
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia (ustalonych decyzją Wójta Gminy F. z [...] marca 2021 r., nr [...]). Z akt postępowania zakończonego ww. decyzją wynika, że brało w niej udział więcej niż 10 stron (k. 55 akt adm. sprawy o środowiskowe uwarunkowania). Art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. nakazuje stosowanie art. 49 k.p.a. w sprawach wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji". Bez wątpienia takim "innym postępowaniem dotyczącym tej decyzji" jest m.in. postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Znajduje to zresztą potwierdzenie w sposobie redakcji tego przepisu obowiązującej do 23 września 2019 r. (zmienionej ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2019 r., poz. 1712). Do tego dnia stanowił on bowiem, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (pkt 1) lub w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji (pkt 2) przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ wydający zaskarżoną decyzję prawidłowo zatem zastosował tryb obwieszczenia o wydaniu decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 49 k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że przepis art. 49 k.p.a. wprowadza fikcję doręczenia (vide: chociażby wyrok NSA z 14 października 2014 r., sygn. II OSK 1119/13, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl; Anna Golęba [w:] Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, publ. WKP 2023). W stosunku do wszystkich podmiotów, do których znajduje zastosowanie tryb doręczenia decyzji w drodze obwieszczenia obowiązuje data końcowa, którą przyjmuje się jako datę doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 49 § 2 k.p.a. datą doręczenia decyzji jest czternasty dzień liczony od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.
Jak wynika z akt, obwieszczenie o wydaniu zaskarżonej decyzji zostało opublikowane [...] września 2022 r. w Biuletynie Informacji Publicznej (k. 83 akt adm.). 14 dzień od dnia obwieszczenia wypadał zatem [...] października 2022 r. i to z tym dniem zaistniał skutek doręczenia decyzji stronom postępowania. Termin na wniesienie skargi na decyzję doręczoną w trybie art. 49 k.p.a. upływał 30 dni liczonym od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji (tj. od [...] października 2022 r.). 30 dniem od daty doręczenia decyzji skarżącemu był [...] listopada 2022 r. Z uwagi na wypadające w tym dniu święto oraz treść art. 83 § 2 p.p.s.a. ("jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy") stwierdzić należy, że ostatnim dniem na złożenie skargi do sądu był [...] listopada 2022 r.
Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącego, jakoby, po pierwsze – termin do złożenia skargi należało liczyć od dnia doręczenia mu decyzji na wniosek złożony w trybie art. 49b § 1 k.p.a. (zgodnie z którym w przypadku zawiadomienia strony zgodnie z art. 49 § 1 lub art. 49a o decyzji lub postanowieniu, które podlega zaskarżeniu, na wniosek strony, organ, który wydał decyzję lub postanowienie, niezwłocznie, nie później niż w terminie trzech dni od dnia otrzymania wniosku, udostępnia stronie odpis decyzji lub postanowienia w sposób i formie określonych we wniosku, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje organ, nie umożliwiają udostępnienia w taki sposób lub takiej formie). Chybiony jest także zarzut, że organ zobligowany był do indywidualnego doręczenia decyzji skarżącemu (oraz pozostałym skarżącym) jako inicjatorowi postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej.
W pierwszej kolejności powtórzyć należy, że o ile w wyniku zawiadomienia strony zgodnie z art. 49 § 1 lub art. 49a strona zostaje powiadomiona o decyzjach i innych czynnościach organu administracji, to data zawiadomienia strony o decyzji lub postanowieniu, które podlega zaskarżeniu, jest początkową datą biegu terminu do wniesienia właściwego środka zaskarżenia. Wystąpienie zaś do organu o udostępnienie odpisu decyzji lub postanowienia w trybie art. 49b § 1 k.p.a. nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia właściwego środka zaskarżenia (vide: Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, publ. LEX/el.). Należy zwrócić uwagę, że przepis posługuje się czasownikiem "udostępnia", nie zaś "doręcza". Skutek doręczenia następuje bowiem w myśl przepisu art. 49 § 2 zdanie drugie z upływem 14 dni od dnia opublikowania zawiadomienia. Udostępnienie w tym trybie ma charakter wyłącznie informacyjny - musi nastąpić w terminie trzech dni od dnia zgłoszenia organowi żądania ale nie otwiera terminu do zaskarżenia decyzji bądź postanowienia (vide: Joanna Wegner [w:] Kmieciak Zbigniew, Wegner Joanna, Wojtuń Maciej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, publ. LEX/el.).
Organ nie był ponadto zobligowany do doręczenia decyzji skarżącemu w zwyczajnym trybie (poprzez doręczenie egzemplarza decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego) z uwagi na to, że skarżący był jedną z osób wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej (poprzez zgłoszenie żądania ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], w trybie art. 54a § 1 p.p.s.a.). Na kanwie przepisu art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie ukształtowało się w orzecznictwie stanowisko, że przepis ten nie dotyczy inwestorów wnioskujących o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań (vide: postanowienie NSA z 6 lutego 2019 r., sygn. II OPP 47/17; powołany przez skarżącego wyrok WSA w Gdańsku z 18 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Gd 545/19, dostępne jw.). Pogląd ten uwzględniony został przez ustawodawcę w nowelizacji treści art. 74 ust. 3 u.i.o.ś., który aktualnie stanowi, że "jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia stosuje się przepisy art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zawiadomienie to następuje w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu". W niniejszej sprawie skarżący, wraz z pozostałymi podmiotami kwestionującymi decyzję SKO z [...] września 2022 r. w ramach oddzielnych skarg, nie byli inwestorami (tj. - jak obecnie ujmuje się w przepisie - "podmiotami planującymi podjęcie realizacji przedsięwzięcia"), więc nie odnosił się do nich obowiązek doręczeń indywidualnych (podobnie w postanowieniu WSA w Krakowie z dnia 22 listopada 2024 r., sygn. II SA/Kr 805/24 – dostępny jw.). Zauważyć też należy, że w aktualnym brzmieniu art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. ustawodawca nie rozróżnia przedmiotu sprawy, w których inwestor wyłączony jest z możliwości stosowania wobec niego doręczenia poprzez obwieszczenie. Rozstrzygnięcia doręcza się mu zatem w sposób indywidualny zarówno w sprawach o wydanie decyzji środowiskowych, jak i w sprawach dotyczących "innych postępowań dotyczących tej decyzji". Art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. jest przepisem o charakterze szczególnym. W myśl zasady exceptiones non sunt extendendae brak jest powodów, dla których to wyjątkowe uprawnienie inwestora należałoby przydawać stronom biorącym, tak jak skarżąca udział w "innym postępowaniu" dotyczącym decyzji środowiskowej. Z samej tylko okoliczności posiadania tytułu prawnego do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, na która może ona oddziaływać, ustawodawca nie wprowadził odrębnego indywidualnego trybu doręczenia decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy organ takiego trybu nie stosował, zatem brak jest podstaw do odmiennego niż wyżej wskazano obliczania terminu do wniesienia przedmiotowej skargi.
Mając to wszystko na uwadze stwierdzić należy, że skoro skarżący zaskarżył przedmiotową decyzję po [...] listopada 2022 r. to uczynił to z uchybieniem terminu do jej złożenia wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. Sąd dostrzega, że data nadania skargi nie wynika z akt, ani nie jest jasne, czy złożona ona została osobiście, ale nie ma to znaczenia dla oceny terminowości skargi w świetle stanowiska skarżącego o sposobie liczenia terminu na jej wniesienie, daty sporządzenia skargi (30 grudnia 2022 r.) oraz daty jej wpływu do organu (2 stycznia 2023 r.).
Ewentualny wniosek skarżącego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika ze skarg innych osób (sygn. akt II SA/Bd 1262/22) na ww. decyzję zostanie rozpoznany po prawomocnym zakończeniu niniejszej sprawy.
Z uwagi na powyższe Sąd, zobligowany treścią art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.