II SA/Bd 1263/22

II SA/Bd 1263/22 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2026-03-24
Data wpływu
2022-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
odrzucono skargę jednej ze stron skarżących
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. W. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia[...] września 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia odrzucić skargę I. W.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosków D. W., J. W., W. W. oraz I. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy F. z [...] marca 2021 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "budowie farmy fotowoltaicznej [...] G. o mocy do [...] i pow. [...] ha, trafostacji, przyłącza do linii [...], konwerterów, dróg wewnętrznych, okablowania, ogrodzenia itd. na działce nr ew. [...] położonej w obrębie ew. [...] G., gmina F., powiat [...]".
O wydaniu ww. decyzji zawiadomiono strony postępowania poprzez obwieszczenie opublikowane [...] września 2022 r. na stronie Biuletynu Informacji Publicznej.
I. W. oraz W. W. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skargę złożyli osobiście w siedzibie organu odwoławczego w dniu [...] listopada 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł m.in., że skarga wniesiona została z uchybieniem terminu.
W piśmie procesowym z [...] maja 2024 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do ustosunkowania się do stanowiska organu co do uchybienia terminu do wniesienia skargi, skarżący zakwestionowali, jakoby zawiadomienie poprzez obwieszczenie o wydaniu decyzji rodziło ten skutek, że 14 dni po jego dokonaniu decyzję uważać należy za doręczoną stronie. Wskazali, że termin ten winien być liczony od dnia indywidualnego doręczenia stronie decyzji na wniosek strony, o którym mowa w art. 49b § 1 k.p.a., a o której to możliwości poucza się w obwieszczeniu. W ocenie skarżących organ winien doręczyć im decyzję w zwyczajnym trybie, jako że byli oni inicjatorami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.
Skargę na tę samą decyzję wnieśli ponadto D. W. oraz J. W.. Skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami odpowiednio II SA/Bd 1262/22 oraz II SA/Bd 131/23. Postanowieniami z 24 października 2025 r. skargi wyżej wymienionych zostały odrzucone. Rozstrzygnięcia te, wobec braku ich zaskarżenia, stały się prawomocne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej – "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie zaś do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Na początku zastrzec należy, a co niejako wynika z sentencji uzasadnianego postanowienia, że poniższe rozważania dotyczą terminowości skargi wniesionej przez I. W. – jako strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej niebędącej jednocześnie inicjatorką tego postępowania. Rozróżnienie to jest nader istotne z uwagi na odmienność sytuacji procesowej I. W. oraz W. W.. W. W. jak wynika z akt sprawy, był inicjatorem (wnioskodawcą) postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Jego status podlega zatem odmiennej ocenie niźli status pozostałych skarżących decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r., nr [...].
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona stronom w trybie art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej "k.p.a.") w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r., poz. 1029 – dalej "u.i.o.ś."). Zgodnie z drugim z powołanych przepisów, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji art. 49 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2).
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia (ustalonych decyzją Wójta Gminy F. z [...] marca 2021 r., nr [...]). Z akt postępowania zakończonego ww. decyzją wynika, że brało w niej udział więcej niż 10 stron (k. 55 akt adm. sprawy o środowiskowe uwarunkowania). Art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. nakazuje stosowanie art. 49 k.p.a. w sprawach wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji". Bez wątpienia takim "innym postępowaniem dotyczącym tej decyzji" jest m.in. postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Znajduje to zresztą potwierdzenie w sposobie redakcji tego przepisu obowiązującej do 23 września 2019 r. (zmienionej ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2019 r., poz. 1712). Do tego dnia stanowił on bowiem, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (pkt 1) lub w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, o której mowa w pkt 1, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji (pkt 2) przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ wydający zaskarżoną decyzję prawidłowo zatem zastosował tryb obwieszczenia o wydaniu decyzji administracyjnej, o którym mowa w art. 49 k.p.a., w stosunku m.in. do I. W.. W doktrynie i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że przepis art. 49 k.p.a. wprowadza fikcję doręczenia (vide: chociażby wyrok NSA z 14 października 2014 r., sygn. II OSK 1119/13, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl; A. G. [w:] Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, publ. WKP 2023). W stosunku do wszystkich podmiotów, do których znajduje zastosowanie tryb doręczenia decyzji w drodze obwieszczenia obowiązuje data końcowa, którą przyjmuje się jako datę doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 49 § 2 k.p.a. datą doręczenia decyzji jest czternasty dzień liczony od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.
Jak wynika z akt, obwieszczenie o wydaniu zaskarżonej decyzji zostało opublikowane [...] września 2022 r. w Biuletynie Informacji Publicznej (k. 83 akt adm.). 14 dzień od dnia obwieszczenia wypadał zatem [...] października 2022 r. i to z tym dniem zaistniał skutek doręczenia decyzji stronom postępowania. Termin na wniesienie skargi na decyzję doręczoną w trybie art. 49 k.p.a. upływał 30 dni liczonym od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji (tj. od [...] października 2022 r.). Trzydziestym dniem od daty doręczenia decyzji skarżącej był [...] listopada 2022 r. Z uwagi na wypadające w tym dniu święto oraz treść art. 83 § 2 p.p.s.a. ("jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy") stwierdzić należy, że ostatnim dniem na złożenie skargi do sądu był [...] listopada 2022 r.
Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko I. W., jakoby, po pierwsze – termin do złożenia skargi należało liczyć od dnia doręczenia jej decyzji na wniosek złożony w trybie art. 49b § 1 k.p.a. (zgodnie z którym w przypadku zawiadomienia strony zgodnie z art. 49 § 1 lub art. 49a o decyzji lub postanowieniu, które podlega zaskarżeniu, na wniosek strony, organ, który wydał decyzję lub postanowienie, niezwłocznie, nie później niż w terminie trzech dni od dnia otrzymania wniosku, udostępnia stronie odpis decyzji lub postanowienia w sposób i formie określonych we wniosku, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje organ, nie umożliwiają udostępnienia w taki sposób lub takiej formie). Chybiony jest także zarzut, że organ zobligowany był do indywidualnego doręczenia decyzji skarżącej I. W. jako inicjatorce postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej.
W pierwszej kolejności powtórzyć należy, że o ile w wyniku zawiadomienia strony zgodnie z art. 49 § 1 lub art. 49a strona zostaje powiadomiona o decyzjach i innych czynnościach organu administracji, to data zawiadomienia strony o decyzji lub postanowieniu, które podlega zaskarżeniu, jest początkową datą biegu terminu do wniesienia właściwego środka zaskarżenia. Wystąpienie zaś do organu o udostępnienie odpisu decyzji lub postanowienia w trybie art. 49b § 1 k.p.a. nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia właściwego środka zaskarżenia (vide: Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, publ. LEX/el.). Należy zwrócić uwagę, że przepis posługuje się czasownikiem "udostępnia", nie zaś "doręcza". Skutek doręczenia następuje bowiem w myśl przepisu art. 49 § 2 zdanie drugie z upływem 14 dni od dnia opublikowania zawiadomienia. Udostępnienie w tym trybie ma charakter wyłącznie informacyjny - musi nastąpić w terminie trzech dni od dnia zgłoszenia organowi żądania ale nie otwiera terminu do zaskarżenia decyzji bądź postanowienia (vide: Joanna Wegner [w:] Kmieciak Zbigniew, Wegner Joanna, Wojtuń Maciej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, publ. LEX/el.).
Organ nie był ponadto zobligowany do doręczenia decyzji skarżącej w zwyczajnym trybie (poprzez doręczenie egzemplarza decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego) z uwagi na to, że skarżąca była jedną z osób wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej. Jak wynika z akt sprawy, jedynym inicjatorem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej był W. W. (wniosek z [...] września 2021 r. – k. 37 akt I instancji). Na kanwie przepisu art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie ukształtowało się w orzecznictwie stanowisko, że przepis ten nie dotyczy inwestorów wnioskujących o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań (vide: postanowienie NSA z 6 lutego 2019 r., sygn. II OPP 47/17; powołany przez skarżącą wyrok WSA w Gdańsku z 18 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Gd 545/19, dostępne jw.). Pogląd ten uwzględniony został przez ustawodawcę w nowelizacji treści art. 74 ust. 3 u.i.o.ś., który aktualnie stanowi, że "jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia stosuje się przepisy art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zawiadomienie to następuje w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu". W ocenie Sądu w przypadku postępowań nadzwyczajnych inicjowanych przez stronę niebędącą inwestorem (tj. "podmiotem planującym podjęcie realizacji przedsięwzięcia") wyłączeniem z art., 74 ust. 3 u.i.o.ś. należy objąć również tę osobę, jako najbardziej zainteresowaną wynikiem sprawy z jego wniosku. Względy szybkości postępowania będące ratio legis instytucji z art. 49 k.p.a. nie mogą uzasadniać tego, aby podmiot, który wystąpił z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego, dowiadywał się o jego zakończeniu z obwieszczenia. W niniejszej sprawie skarżąca I. W., wraz z pozostałymi – poza W. W. – podmiotami kwestionującymi decyzję SKO z [...] września 2022 r., nie byli ani inwestorami (tj. - jak obecnie ujmuje się w przepisie - "podmiotami planującymi podjęcie realizacji przedsięwzięcia"), ani inicjatorami postępowania nadzwyczajnego. Nie odnosił się więc do nich obowiązek doręczeń indywidualnych.
Mając to wszystko na uwadze stwierdzić należy, że skoro skarżąca I. W. złożyła, wespół z W. W., skargę w siedzibie organu w dniu [...] listopada 2022 r., to wobec niej zaistniała przeszkoda do rozpoznania jej skargi w sposób merytoryczny, albo skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi wynikającemu z art. 53 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.